Suomen afganistanilaisten järjestö ry

درین اواخر شیونیستهای قبیلوی پروژه و طرح شناسنامه الکترونیکی را که در آن هویت قومی اقوام گوناگون کشور را از قلم انداخته و فقط به واژه ملت، آنهم «افغان» بسنده کرده است، را زیر دست گرفته و در واقع با این کارشان با یک تیر دوفاخته را بهم دوخته اند .

اول انکار هویت های متکثر قومی اقوام مختلف کشور و دوما ادغام همه ای هویت های قومی در هویت قوم پشتون (افغان) . تجربه گذشته نیز نشان داده است که شیونیست های قبیلوی از دوصد و شصت سال به این طرف، برای تثبیت هژمون و استیلای قومی شان، مولفه های بنیادی هویت ملی (اقوام گوناگون کشور را) نادیده گرفته و فقط به یکی از اجزای تشکیل دهنده آن (قوم پشتون) توجه مبذول داشته، در واقع هویت ملی را خدشه دار ساخته و این واقعیت غیر قابل انکار را که در کشور چند قومی مثل افغانستان، هویت ملی برآیند هویت های متکثر و رنگین کمان قومی است را کتمان کرده اند . در حالیکه هویت ملی فقط و فقط از طریق رشد و بالندگی هویت های گوناگون قومی در یک گستره جغرافیائی واحد مبتنی بر منافع مشترک جمعی و گسترش مشارکت سیاسی و گردش نخبگان اقوام، محقق میگردد و لاغیر . چون هویت ملی واقعیتی جدا ازین رنگین کمان اقوام و مذاهب و زبان و فرهنگ های گوناگون کشور نبوده و تثبیت آن مستلزم انکار و یا کتمان هویت های متکثر اقوام نمی باشد . بلکه با قبول این هویت های متکثر قومی و حفظ همه انگاره هاي هويتي اقوام با همه ای گونه گونی هایش و استفاده از تمام فرصت ها، توانائی ها، استعدادها و مواهب آن، میتوان برای تثبیت هویت ملی، هزینه کرد .
چون در افغانستان اقوام گوناگونی شامل گروه هاي زباني، مذهبي، نژادي و فرهنگی متفاوتی زندگی میکنند و هر يك از اقوام افغانستان با وجود تعلقات سیاسی، تاريخي و فرهنگي که به کشور شان دارند هرکدام مستقلا داراي هويت قومي، سابقه تاریخی، اصول فرهنگي، سنت های جمعي، زبان و مذاهب جداگانه ی نیز میباشند . بناء در همچو کشوری پلی اتنیک، طرح مساله هویت های متکثر قومی از اهمیت ویژه و حساسی برخوردار بوده و با برخورد جدید با مساله هویت های متکثر قومی، می توان شالوده هویت ملی را که اصلا در طول تاریخ سیاه افغانستان اساس گذاشته نشده است، پی ریخت . زیرا غنامندی هویت ملی در گرو رشد هویت های متکثر گروه‌های مختلف قومی است که یکجا شدن این هویت های متکثر در یک هویت کل، لایه های هویت جمعی و یا همان هویت ملی را غنا و عظمت میبخشند که فربه بودن این هویت جمعی خود، چتر حمایتی میگردد تا خرده فرهنگ ها و هویت های متکثر را از نابودی حفظ نمایند . در واقع این هویت های متعدد قومی و هویت ملی در یک رابطه دوجانبه، در رشد و غنامندی هم تاثیر متقابل دارند .اصلا مصالح و مواد عمده ساختار هویت ملی در یک کشور پلی اتنیک را، همانا رنگین کمان هویت های قومی تشکیل میدهند . امکان ندارد بدون در نظر گرفتن هویت های رنگارنگ قومی بتوان ساختار هویت ملی را شکل بخشید .
از آنجائیکه هويت ملي یک پديده‌اي جمعي بوده و بر بنيادهاي فرهنگي، تاريخي و اعتقادي اقوام گوناگون کشوراستوار میباشد، بناء در کشوری پلی اتنیک و کثیرالاقوامی چون افغانستان، زمانی این پدیده تخقق می یابد که در برگیرنده تمام هویت های قومی، مذهبی و فرهنگی این سرزمین بوده و باور های فرهنگی و تاریخی همه اقوام که از عناصر اصلی هویت ملی به شمار میروند، باید در شکل دهی آن سهم درخوری داشته باشند . یا به عباره دیگر “هویت ملی” یک هویت فراقومی بوده که از مجموع هویت های متکثر اقوام و جوامع گوناگون در چارچوبه جغرافیای سیاسی خاص و در چوکات حاکمیت سیاسی واحد و بر مبنای تامین منافع مشترک، شکل گرفته، قوام یافته و با حفظ هویت های متکثر قومی، یک هویت واحد سیاسی، فرهنگی و تاریخی جدیدی را بخود اختصاص داده که در فرهنگ سیاسی آنرا “هویت ملی” نام گذاشته اند . اصلا درکشورهای پولی اتنیک و کثیرالاقوامی چون افغانستان امکان ندارد هویت ملی را جدا از هویت های متکثر قومی مطرح کرد . بخاطریکه هویت ملی بر مبنای مشارکت نماد های مختلف قومی در بستر حاکمیت واحد سیاسی تعریف میگردد و هر قوم از آن بمثابه تبلور دهنده ای آرمانهای تاریخی، فرهنگی و اجتماعی شان به دفاع بر میخیزند . که این سرنوشت مشترک و پیوند عاطفی با روح جمعی، تعلق جدیدی را پی میریزد که فراقومی بوده و این تعلق ملی، هویت جدیدی به اقوام میدهد که آن را میتوان “هویت ملی” نام گذاشت . با این تعریف مشخص میگردد که هویت ملی مجموعه خصوصیات تاریخی، فرهنگی و روانی یک ملت است که متشکل از هویت های مختلف قومی و فرهنگی بوده که در چارچوبه جغرافیای سیاسی واحد، زندگی کرده و مشترکا در ساختار حاکمیت سیاسی، فرهنگ و اراده جمعی را متبلور ساخته اند که فرهنگ و هویت ملی از آمیختگی این فرهنگ های متنوع و هویت های متکثر قومی نزج گرفته و نماد روح جمعی و یا هویت ملی را تشکیل داده اند.
متاسفانه در گذشته شیونیست های قبیلوی، طرح هویت های گوناگون قومی و تحقق خواسته هاي مشروع آنان را واگرايي، تجزيه طلبي و تفرقه اندازي قلمداد کرده و آن را به مثابه تهديدي جدي عليه هویت ملي مطرح مي کردند . اما جوابی به این پرسش عمده و چالش برانگيز نداشتند که چگونه در کشور کثیرالمله ای چون افغانستان با انکار هویت های متکثر گروه هاي مختلف مذهبي، قومي، زباني و فرهنگي، به هویت ملی، اتحاد ملي، همبستگی ملی ثبات و پيشرفت و توسعه همه جانبه دست يافت؟. این واقعیت غیرقابل انکار را باید در نظرداشت که اصلا بدون به رسمیت شناختن هویت های قومی، نمیتوان در بین اقوام گوناگون کشور، حس تعهد و وفاداری و انسجام و هماهنگی بر محور اصول و ارزش هاي مشترک ملی، بوجود آورد . يعني هيچگاه نبايد تصور کرد که با انکار هويت هاي گوناگون قومی مي توان هويت ملي واحدي را ایجاد کرد . در حالیکه هویت ملی در یک کشور پلی اتنیک، زمانی تحقق می یابد که از مجموع هویت های گوناگون قومی، یک هویت مشترک جمعی در قلمرو سیاسی واحد، ایجاد کرده و ازین طریق در بین اقوام گوناگون با وابستگیهای مختلف فرهنگی، نژادی، مذهبی و زبانی، احساس وابستگی و تعلق شدید به هویت جمعی که از آن به هویت ملی تعبیر میشود، خلق کرد . به همین دلیل، “هويت ملي از نظر جامعه‌شناسي به مثابه نوعي احساس تعهد و تعلق عاطفي نسبت به مجموعه‌اي از مشتركات ملي جامعه است كه موجب وحدت و انسجام مي‌شود و داراي ابعاد مختلف خرده فرهنگ ملي، ديني جامعه‌اي و انساني است و ويژگي اصلي آن قابليت انعطاف اجزاء آن و بومي بودن ابعاد تشكيل دهنده آن مي‌باشد. “{1}
واقعيت قومی در کشور ما، واقعيتي متنوع و متکثر است و طبعا ایجاد وحدت، همگرائی، انسجام و يکپارچگي در بین این واقعیت های متنوع، منوط به درک و هضم و قبول این واقعیت ها میباشد . باید بپذیریم که پيش زمينه هاي ايجاد يکپارچگي، همبستگي و اتحاد ملي فراهم سازی امکان و توان درک و هضم هویت های گوناگون قومی در کشور میباشد . همانطوری که هويت ملي در سطح کلان آن، وسیله تفكيك يك ملت از ملت ديگر میباشد، دقیقا هویت قومی نیز همان نقش را در راستای تفکیک یک گروه قومی از سایر گروهای قومی، ایفا میکند . حالا تکلیف افغانستان که هم کشور پلی اتنیک و چند ملیتی است و هم سابقه تبعیض نژادی و ستم ملی حد اقل دو صد و شصت ساله داشته و حکام مستبد و شیونیستهای تمامیتخواه افغانستان،این هویت های متکثر قومی را در درون هویت قوم غالب به تحلیل برده و برخورد سلبی و انحصاری با این تکثر هویت ها و تشخص ها داشته اند، با جهانی که در راستای قبول این واقعیت های متکثر هویتی در کشور های گوناگون گامهای موثری برداشته اند، چه خواهد بود؟ و ازین به بعد دولت افغانستان نوعیت برخورد با این تنوع فرهنگي و قومي را چگونه تنظیم خواهد ساخت؟. “با توجه به اینكه در اغلب موارد، ملت‌سازی بنیاد قومی دارد، در جوامع چند قومی در ‌صورتی كه هویت ملی تنها بر عناصر فرهنگی یك قوم متكی بوده و در نتیجه موجب محرومیت یك یا تعدادی از اقوام از برخی حقوقشان شود و بنابراین مورد تبعیض و نابرابری قرار گیرند یا آن را احساس نمایند، به راحتی امكان برجسته شدن یا تقویت شدن هویت قومی در مقابل هویت ملی وجود دارد. این امر می تواند محركی قوی برای دست یازیدن به اعمال سیاسی و مدعی شدن برای حق تعیین سرنوشت و در نتیجه بحران‌های قومی شود.”{2}
اما حکام مستبد و عقب‌مانده قبیلوی و شیونیست های تمامیت خواه قوم پشتون، در طول بیشتر از دوصد و شصت سال حاکمیت استبدادی و انحصاری شان، تنوع زباني، قوميتي و مذهبي اقوام را بمثابه تهدیدی علیه حاکمیت استبدادی و تک قومی خویش پنداشته و با انکار هویت اقوام و تکثر و تنوع زبانی، فرهنگی، مذهبی و تاریخی آنان، نه تنها اساس مشروعیت حاکمیت شان را زیر سوال بردند بلکه با ایجاد سد عدم اعتماد بین اقوام محروم و دستگاه سیاسی، کشور را روز به روز در منجلاب فساد و ناامنی و عقب افتادگی غرق کردند. این نگرشی مبتنی بر تعریف تک‌بعدی از «هویت ملی» و انکار واقعیت های قومی، زبانی، مذهبی، تاریخی و فرهنگی اقوام گوناگون در کشور، نه تنها تخریب و نابودی بنیان های هویتی اقوام محروم را باعث گردید بلکه نابودی همبستگی و اعتماد ملی را نیز در کشور استبدادزده ما، رقم زد . با این شرایط آیا می توان از یك هویت همه شمول ملی سخن گفت؟ مگر از لازمه داشتن هویت ملی، تعلق خاطر و پیوند اقوام با سرنوشت ملی و مشارکت نخبگان آنان در یک تناسب عادلانه در ساختار حاکمیت سیاسی و برخوردار از امنيت رواني و اجتماعي نمی باشد؟. طبعا جواب آری است و تجربه کشور های آزاد و دموکراتیک و پلی اتنیک نیز این را نشان می‌دهد که قبول واقعیت های قومی، مشارکت همگانی در ساختار حاکمیت سیاسی و تأمین حقوق شهروندی آنان صرف نظر از هر عقیده و سلیقه، ضامن همزیستی همگرایانه آنان در جغرافیای واحد سیاسی گردیده و توسعه اقتصادی، علمی،‌ فنی، صنعتی را بر ای کشور شان به ارمغان آورده اند . “با توجه به این امر، ارتباط بسیار نزدیك هویت ملی با حقوق شهروندی روشن می‌شود. شهروندی ‌شأنی است كه در آن به‌طور ضمن برابری انسان‌‌هایی كه عضویت یك ملت و دولت ملی را پذیرفته‌اند تأكید شده است. این تساوی و برابری در حقوق شهروندی است. حقوقی كه به‌طور رسمی تمامی اعضای یك ملت سوای تمایزات نژادی، زبانی و قومی دارای آن هستند. اهم این حقوق عبارتند از‌: برابری و تساوی در فرصت دستیابی به مقامات سیاسی و اداری جامعه، فرصت‌های اساسی مانند تحصیلات، شغل مناسب، امكانات رفاهی، حقوق و امتیازات قانونی و مشاركت سیاسی.”{3}

نمای نزدیک

پی نوشت ها :

1 – رزازي فر، افسر (1379) الگوي جامعه‌شناختي هويت ملي در ايران، فصلنامه مطالعات ملي، شماره 5، سال دوم، پائيز 79.
2 – ایوبی، حجت‌الله (بهار 1377)، “‌ شكاف‌های قومی و خشونت درپیكارهای سیاسی”‌، فصلنامه مطالعات
3 – قیصری، نورا… (بهار1377)، “قومیت عرب و هویت ملی در ج.ا. ایران”،‌فصلنامه مطالعات راهبردی، پیش شماره 1، صص 83-49.

گزارش ها بیانگروضع خاص در روابط واشنگتن وکابل اند. بی اعتمادی وبهره گیری از فرصت ها به منظور اعمال فشار بریکدیگر همچنان سرجایش باقیست. وقتی دراواسط 1387 دموکرات ها درکنگرس امریکا، ازکنار زدن رئیس جمهور کرزی سخن راندند، گرمای رابطه میان کابل وواشنگتن هرگز بسان سال دوره حکمروایی جورج بوش نبوده است. تلاش های برخی حلقات درواشنگتن وکابل برای آشتی واقعی دو طرف، به نتیجه نرسیده است. بارک اوباما درچندین نوبت رئیس جمهور کرزی را به مبارزه علیه فساد وخودسری در امرحکومت داری و دادگاهی کردن فسادسالاران تشویق کرد؛ اما هیچ جواب عملی درکابل دیده نشد.

ایران با استفاده از سردی رابطه میان کابل وواشنگتن سرکیسه را شل کرد وهزاران تن از مأموران افغانی الاصل خویش را به طرفداری از کرزی به کار گماشت تا پل رابطه میان امریکا و کابل را برای همیشه درهم بشکند. این کشور تا حدودی درین راستا پیروزی هایی داشته است. مگر گمان می رود که امریکا خود می خواهد که پای مداخله ایران هرچه بیشتر در گرداب افغانستان داخل شود. چنانکه اکنون رژیم ایران توانایی خروج از ورطه بحران افغانستان را از دست داده است. رهبران ایران خود این راه را برگزیده اند وهمواره تصریح داشته اندکه جنگ با امریکا را درخارج از ایران دنبال خواهند کرد. ایران درجنگ نافرجام مخفی علیه امریکا، حکومت کابل را به گرو گرفته است. این چیزیست که باعث اختلافات ودو دستگی درکابینه افغانستان شده است. مخالفان نزدیکی با ایران درکابینه مثلت ( جنرال رحیم وردک، حضرت عمرزاخیل وال وهدایت امین ارسلا ) اند. با این حال کفۀ حمایت از ایران به دلیل ارسال بسته های پول به تمامی مقامات ارشد( برای هریک به طورجداگانه) حکومت را درحالت برزخی قرارداده است که آیا میان امریکا و ایران کدامیک را انتخاب کنند؟! مقامات ارشد می دانند که درفهرست سیاه واشنگتن ومتحدان غربی جا دارند. مجموعه این مسایل، کشمکش میان واشنگتن وکابل را هرچند بی صدا باقی مانده، وارد مرحله فرسایشی ساخته است.

 

تکیه برفاکتور پاکستان – طالبان

وضع طوری است که امریکا برای ارسال کمک های سخاوتمندانه مانند گذشته برای توسعه وبازسازی افغانستان علاقه چندانی ندارد. تجهیز واختصاص بودجه برای تقویت ارتش ملی، حالت رنجباری را برای مقامات آن کشور به وجود آورده است. یک سوال اساسی آن است که ارتش در آزمایش های آینده به چه کسی وفادار خواهد بود؟ به نظر می رسد که سیاست واشنگتن درمقابله با چالش “کابل” با بمباران و حمله به کاخ قدرت همراه نخواهد بود؛ درین بازی ( بازی درمیدان بن بست) پاکستان وطالبان ابزار مناسب برای حل قضیه اند. بازی طوری آغاز شده است که پاکستان ظاهراً با پایگاه امریکا درافغانستان مخالفت می کند؛ مگر به شرط تأمین رابطه استراتیژیک ونظامی میان افغانستان و پاکستان، دست از مخالفت خواهد برداشت. زرداری رئیس جمهور پاکستان اخیراً گفت:

فکرمی کنم حدود 12 سال است که امریکا درگیر افغانستان شده و بدون شک که حوصله همه درحال به سررسیدن است به ویژه حوصله مردم امریکا که درپی جواب برای سوال هایشان هستند.

سخنان زرداری نیازی به تشریح ندارد. یعنی امریکا چانس پیروزی را از دست داده، حوصله نظامیان ومردمش هم تمام شده، وباید یا شکست خود را قبول کرده فرار کند؛ یا آن که به پیشنهادات مفید ومکرر پاکستان توجه کند و افغانستان را از راه پاکستان اداره کند و سیاست های آینده اقتصادی وسیاسی و نظامی این کشور را طراحی کند. سیاست مقابله آمیز کابل با امریکا، فساد سالاری، عدم تفریق دوست ودشمن، عدم تعریف تروریست وبرادر ونزدیکی خطرآمیز با ایران ( دشمن امریکا) شرایطی را به وجود آورده تا امریکا پیشنهادات پاکستان را معقول وارزان تلقی کنند تا هم اداره افغانستان به آسانی تأمین شود و هم متحد استراتیژیک قدیمی خویش را برای همیشه خوشنود نگهدارند.

صدراعظم یوسف گیلانی درسفر اخیرش به کابل عنوان کرد که ” امریکا دیگرتوان حضور مؤثر و مفید درمنطقه را ندارد و اتکای بیش از حد افغانستان به امریکا، سبب خواهد شد تا افغانستان همکاری کشورهای همسایه را از دست بدهد.”

این سخنان درواقع نرم کردن زمین برای پاشیدن بذر های بعدی است. آقای گیلانی افزود:” افغانستان وپاکستان باید همکاری های استراتیژیک درعرصه نظامی داشته باشند.” هرگاه مقامات کابل به این امر راضی شوند” پاکستان برای مهار کردن گروه طالبان تلاش خواهد کرد.”

یعنی طالبان دردست پاکستان است وهمکاری استراتیژی نظامی با پاکستان ( به قول گیلانی) ضامن آرامش درافغانستان است. مسلم است که پیشنهادات پاکستان بالاثر مشورت های مقامات واشنگتن صورت می گیرد که هدف ازآن، اعمال فشار وپایان دادن به سرکشی های حکومت کابل است که ایران درآن دست بالا دارد. همچنان این مانور ها گول زدن ایران است تا سرپنجه های آهنین خویش را بیشتر درکاسه افغانستان فروببرد؛ زیرا مجموع سیاست های رئیس جمهور احمدی نژاد به حقانیت سیاست های واشنگتن نسبت به رژیم ایران گواهی داده است.

 

اختلاف درکابینه دولت

فشار های امریکا وایران بر حکومت کابل برای حفظ و دستیابی به امتیازات بیشتر، وضع روانی غیرقابل تحملی را ایجاد کرده است. هر وزیر کابینه خصوصاً معاونان رئیس جمهور، از عواقب قضایا که ممکن است همه چیز را وارونه کند، دستخوش اضطراب اند. خصوصاً آنانی که نام های شان به طور درشت درفهرست متحدان ایران درج شده است؛ مانند عمرداوود زی رئیس دفتر رئیس جمهور. اختلاف در کابینه بعداز رخنه یک تروریست به حریم وزارت دفاع و رهایی 541 طالب و فرماندهانی که به قیمت خون صد ها نفر خارجی وداخلی از میدان های جنگ دستگیرشده بودند، افزایش یافته است. حالا هم نیروهای خارجی میگویند که طالبان خیلی قوی شده اند و هم خود طالبان ازپیروزی های گیچ کننده خویش سخن میگویند . گپ به جایی رسیده که شب نامه های طالبان به طورعلنی نشر می شود و رادیوی بی بی سی برخلاف گذشته، مصاحبه سخنگوی طالبان را به حیث یک نیروی سوم نشر می کند. جالب این جاست که دفتر مطبوعاتی نیروهای امریکایی دربگرام خود از” حملات پیچیده” طالبان خبرمی دهند و حالت دفاعی به خود می گیرند و طوری نشان می دهند که تمام قدرت را باید به کار گرفت تا دربرابرحملات طالبان حالت دفاع به خود گرفت!

 

از سوی دیگر طالبان در اعلامیه های خویش چنین می نویسند:

“مجاهدین در سطح ولایت علاوه بر کمیسیون نظامی شورای سرتاسری جهادی نیز دارند که بموقع برگزار می گردد.

در پانزده ولسوالی ولایت مسؤلین ولسوالی ها منظم بامور جهادی پرداخته تشکیلات شان از نظم خاصی برخوردار بوده تمامی لوائح و هدایات مقام رهبری امارت اسلامی تطبیق گردیده از سوی افراد و ادارات مربوطه و ذیربط مرعی الاجراء می باشد. در سطح ولایت رئیس محکمه و اعضای آن طور منظم تعیین و تنظیم گردیده بکارشان مشغول میباشند. اکثر مردم چونکه ادارات رژیم دست نشاندۀ کابل ملوث برشوت خوری وضعف اجراات می باشند به آنها مراجعه نکرده بعلماء کرام که از سوی امارت اسلامی بحیث قاضی تعیین گردیده روزانه مراجعه نموده طبق شریعت غرای محمدی صلی الله علیه و سلم فیصله و اصدار حکم گردیده اجراات صورت می گیرد.”

آیا این مانور ها به معنای آن نیست که طالبان دیر یا زود( خواهی نخواهی) به علت ضعف وبی کفایتی وظلم وجور رژیم فساد سالاران درکابل ممکن است حمایت کامل مردم را به سوی خود جلب کنند. درصورتی که مردم قیام کنند و قیام شان برضد فساد و خودسری و خیانت موجه ومعقول هم است، نیروهای خارجی چه کاری از دست شان ساخته است؟ تفسیراین سخن آن است که واشنگتن اکنون قانع شده است که به کمک پاکستان و نیروی طالبان، رژیم را تغییر بدهد یا تغییر را طوری عملی کند که یک حکومت انضباطی قایم به وجود آید که ثمره تدبیر پاکستان و مصلحت امریکا باشد. بی تردید پاکستان وعده داده است که درصورت پیروزی طالبان، دست آورد های ده سال اخیر را که جزو ارزشها وامتیازات حضور غربی ها درافغانستان است، حفظ خواهد کرد.

دامن به تبلیغات درمورد قدرت گیری طالبان از سوی نیروهای جهانی و پاکستان، بیانگر این نکته هم است که “سپردن مسئولیت امنیت برخی شهر ها و ولایات به ارتش ملی،” یک قمار از قبل باخته شده خواهد بود. درین گیرودار حکومت کرزی قصددارد دربدل امضای پیمان نامه روابط استراتیژیک با امریکا، دست به معامله و امتیاز گیری بزند. ارجاع مساله به ولسی جرگه و مخالفت برخی از اعضای حکومت نظیراسماعیل خان فرمانده معروف جهادی درحوزه جنوب غرب( فعلا وزیرانرژی وآب) وبسم الله محمدی وزیرداخله با اعمار پایگاه های امریکایی درافغانستان سنگ هایی اند که حکومت کابل پیش پای امریکایی ها می اندازد. می توان استنباط کرد که احتمالاً میان اسلام آباد وامریکا درخصوص تعیین چه گونگی نظام آینده و نقش افغانستان درمنطقه توافقات اعلام ناشده ای حاصل شده است. شورای صلح برسرهیچ بازی می کند؛ قطعه اصلی دردست پاکستان وامریکاست. شاید حوادث بعدی عیناً به همان شکلی که درمقال حاضر مطرح شد، اتفاق نیافتد، مگر حکومت کنونی از پاسخ به سوالات ابتدایی درموردحل بحران کشور عاجز است. باید جا خالی کند

دولت ایتالیا با صدور اجازه اقامت موقت برای مهاجران غیرقانونی شمال آفریقا، امکان سفر در اتحادیه اروپا را برای شماری از این افراد فراهم کرده است. این اقدام موجب تهیه طرحی پیشنهادی برای اصلاح پیمان شنگن شده است.

موج مهاجرانی که بصورت غیرقانونی از کشورهای شمال آفریقا راهی اتحادیه اروپا شده‌اند، نگرانی کشورهای عضو این اتحادیه را برانگیخته است. روزنامه آلمانی “زوددویچه”، شماره شنبه (۱۰ اردیبهشت / ۳۰ آوریل) گزارشی منتشر کرده است که خبر از تدوین طرح تاز‌ه‌ای برای کنترل مرزهای داخلی اتحادیه اروپا می‌دهد. این گزارش به پیش‌نویس طرحی اشاره می‌کند که از قرار معلوم، پنج‌شنبه هفته جاری بصورت پیشنهاد برای اصلاح پیمان شنگن ارائه خواهد شد.

پیشنهاد اصلاح پیمان شنگن

پیشنهاد اصلاح پیمان شنگن شامل بند تازه‌ای است که امکان کنترل مرزهای داخلی را برای کشورهای عضو اتحادیه اروپا فراهم می‌کند. به گزارش خبرگزاری آلمان، این بند تازه برای زمانی در نظر گرفته شده که «برخی از اعضای اتحادیه اروپا در انجام وظیفه خود برای ‎حفظ امنیت مرزهای خارجی اتحادیه کوتاهی کنند یا مرزهای خارجی به دلیل حوادثی پیش‌بینی نشده به خطر افتد».

در توجیه این طرح آماده است که «حفاظت موثر و قابل اطمینان مرزهای خارجی برای اتحادیه اروپا امری ضروری است. این اتحادیه بایستی در موقعیتی باشد که بتواند مانع ورود افراد بدون مجوز شود و حفظ امنیت اتحادیه را تضمین کند». بر اساس طرحی که برای اصلاح پیمان شنگن پیشنهاد خواهد شد، کنترل مرزهای داخلی اقدامی در جهت حفظ امنیت کشورهای عضو در شرایط حساس در نظر گرفته شده که شامل زمان محدودی است. این زمان اما در صورت نیاز تمدید خواهد شد و تا هنگام ثبات مرزهای خارجی معتبر خواهد بود.

افزون بر آن، بودجه و اختیارات سازمان کنترل مرزهای خارجی اتحادیه بایستی افزایش یابد. نکته دیگری که در این طرح به آن اشاره شده‌، بهبود تبادل اطلاعات میان کشورهای عضو پیمان شنگن است تا امکان دسترسی به اطلاعات مهاجران غیرقانونی برای تمامی اعضا فراهم شود.

پناهندگی در یکی از کشورهای اتحادیه اروپا

از جمله ‌انگیز‌ه‌‌های تهیه چنین طرحی، برخورد دولت ایتالیا با موج مهاجرانی است که بصورت غیرقانونی خود را از شمال آفریقا به جزایر جنوبی این کشور در دریای مدیترانه رساندند. دولت ایتالیا با صدور اجازه اقامت موقت، امکان سفر در اتحادیه اروپا را برای شماری از این افراد فراهم کرده است. این مهاجران اکنون امیدوارند که در یکی از کشورهای اتحادیه اروپا به عنوان پناهنده پذیرفته شوند. از آنجا که زبان فرانسه از زبان‌های رایج کشورهای شمال آفریقاست، کشور فرانسه هدف نخست بسیاری از مهاجرانی است که اقامت موقت دریافت کرده‌اند.

در حالیکه شماری از اعضای اتحادیه اروپا به طرح کنترل مرزهای داخلی خود با دیده تردید می‌نگرند، نهادهای مدافع حقوق بشر می‌گویند که اتحادیه اروپا موظف است به مهاجران غیرقانونی که به دلیل ناآرامی‌های اخیر کشورهایشان را ترک کرده‌اند، پناهندگی دهد. این نهادها پیشنهاد تقسیم مهاجران غیرقانونی در تمامی کشورهای اتحادیه اروپا را مطرح کرده‌اند.

SB/KG

dw-world

حسرت (فروغ فرخزاد ) :

از من رمیده ای و من ساده دل هنوز
بی مهری و جفای تو باور نمی کنم
دل را چنان به مهر تو بستم که بعد از این
دیگر هوای دلبر دیگر نمی کنم

 

https://www.youtube.com/watch?v=Kklo9-QkyrE

با آنکه رفته ای و مرا برده ای ز یاد
می خواهمت هنوز و به جان دوست دارمت
ای مرد ای فریب مجسم بیا که باز
بر سینه پر آتش خود می فشارمت

هر قصه ایی که ز عشق خواندی
به گوش او در دل سپرد و هیچ ز خاطره نبرده است
دردا دگر چه مانده از آن شب ، شب شگفت
آن شاخه خشک گشته و آن باغ مرده است

 

/////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

 

 

همزمان با گسترش انقلاب صنعتی و گسترش دامنه نیازمندی‌ها، محرومیت‌های ناشی از عدم امکان برآورده شدن خواست‌ها و نیازهای زندگی موجب گسترش شدید و دامنه‌دار فساد، عصیان، تبهکاری، سرگردانی، دزدی و انحراف جنسی و دیگر آسیب‌ها شده است.هر چند اکثر مشکلات اجتماعی انواعی تکراری در طول نسل‌های مختلف هستند، اما چنانکه مشاهده می‌شود برخی از این انواع در برخی نسل‌ها اهمیت بیشتری پیدا کرده است و حتی برخی انواع این آسیب‌ها در نسل‌های بعدی زاده شده‌اند.

از سوی دیگر از آنجایی که یک‌سری علل غالب در هر جامعه وجود دارند که نسبت به سایر علل اهمیت بیشتری در بروز آسیب‌ها دارند، می‌توان از انواع متمایز آسیب‌ها سخن گفت، اما عمدتا همپوشی‌هایی بین آنها دیده می‌شود.

هر جامعه‌ای متناسب با شرایط خود، با انواعی از انحرافات و مشکلات روبروست که تاثیرات مخربی روی فرآیند ترقی آن جامعه دارد.

شناخت چنین عواملی می‌تواند مسیر حرکت جامعه را به سوی ترقی و تعامل هموار سازد، به طوری که علاوه بر درک عمل آنها و جلوگیری از تداوم آن عمل با ارائه راه حل‌هایی به سلامت جامعه کمک نماید.

به عنوان مثال مسأله اعتیاد را در نظر بگیریم. این مساله هم به عنوان یک مشکل فردی و هم یک معضل اجتماعی مطرح است. روشن است در سطح اجتماعی منجر به از بین رفتن نیروها و انرژی بارآور جامعه می‌شود. شناسایی علل اساسی و کنترل آنها می‌تواند بسیاری از نیروهای از دست رفته جامعه را تجدید نموده، در مسیر کار سالم جامعه هدایت کند.

آسیب شناسی اجتماعی همچون سایر حوزه‌های اجتماعی از شیوه عملی برای بررسی موضوعات مورد نظر خود استفاده می‌کند. به عبارتی برای مطالعه و بررسی علل، زمینه‌ها و راه حل‌ها در زمینه کجروی‌ها و آسیب‌ها، هم از لحاظ ذهنی به صورت شناخت مفاهیم خاص و هم به کمک ابزار وسایل تحقیق عینی به صورت پژوهش‌های علمی استفاده می‌شود.

ارتباط کامل و نزدیک این حوزه با رشته علوم اجتماعی و جامعه شناسی کاملا واضح و روشن است. هر چند این حوزه عمدتا به عنوان یک شاخه میان رشته‌ای معرفی می‌شود، اما در واقع یکی از مباحث اساسی جامعه شناسی محسوب می‌شود.

از سوی دیگر آسیب شناسی اجتماعی ارتباط بسیار نزدیکی با روانشناسی دارد. از آنجایی که عمل فردی و روانی نقش بسزایی در بروز جرم و انحراف دارند، آسیب شناسی اجتماعی از ارتباط نزدیکی با روانشناسی بهره می‌برد و تلاش می‌کنند در یافته‌ها و نظرگاه‌های آن برای بررسی‌های خود مورد استفاده کند.

یافته‌های روانشناسی اجتماعی کمک‌های شایان توجهی در نظریات مربوط به آسیب شناسی اجتماعی می‌کند. از سوی دیگر آسیب شناسی اجتماعی با علوم پزشکی، حقوق، روانشناسی و … ارتباط دارد.

به عنوان مثال در بررسی پدیده‌ای با نام ایدز به عنوان یک معضل اجتماعی، نظریات مربوط به آسیب شناسی اجتماعی در کنار اطلاعات پزشکی و اطلاعات روانشناختی قرار می‌گیرد. همچنین مددکاری اجتماعی از جمله شاخه‌هایی است که با آسیب شناسی اجتماعی در ارتباط است.

برخی از انواع آسیب‌های اجتماعی:

خودکشی: خودکشی هر چند در وهله اول یک مشکل فردی به شمار می‌رود ولی از آنجایی که فرد در اجتماع زندگی می‌کند و تأثیرات متقابلی همواره بین آنها برقرار است، به عنوان یک معضل اجتماعی مورد بررسی قرار می‌گیرد.

آمار خودکشی معمولا با سایر جرایم و آسیبها ارتباط پیدا می‌کند، به طوری که در میان گروه‌های مبتلا به اعتیاد خودکشی بیشتر دیده می‌شود.

همچنین در آسیب‌های مربوط به انحرافات جسمانی بویژه در میان قربانیان این انحراف خودکشی پدیده شایعی است. در میان بیماران روانی بویژه افسردگی‌های شدید نیز اغلب خودکشی مسأله قابل توجهی است.

خودکشی پیوندهایی با متغیرهای اجتماعی دارد بطوری که علاوه بر تأثیری که از شرایط اجتماعی را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.

ارائه راهکارهای مناسب در بررسی مشکلات گروه‌های در معرض خطر مثل معتادین و خانواده‌های آنها، بیماران روانی و خانواده‌های آنها، خانواده‌های نابسامان و آموزش‌های فردی در مواجهه با تغییرات اساسی روش‌هایی سودمند خواهد بود.

در این راستا توجه به گروه‌های سنی که در معرض خطر بیشتری هستند و خودکشی در میان آنها رواج بیشتری نسبت به سایر گروه‌های سنی دارد، مثل نوجوانان و جوانان اهمیت زیادی دارد.

اعتیاد: اعتیاد به معنی تمایل به مصرف مستمر یا متناوب یک ماده برای کسب لذت یا رفع احساس ناراحتی اطلاق می‌شود که قطع آن ناراحتی‌های روانی یا اختلالات جسمانی ایجاد می‌کند.

در گرایش به اعتیاد عوامل مختلفی شناسایی و مطرح شده‌اند. این عوامل هر چه باشند، سرچشمه بسیاری مشکلات فردی، خانوادگی و اجتماعی هستند. اعتیاد به سبب ویژگی‌های ذاتی خود، اغلب با سایر آسیب‌ها همراه می‌شود و موجب هدر رفتن نیروهای ثمربخش جامعه می‌شود.

سرقت

بطور کلی سرقت و دزدی هم از لحاظ عرفی و هم از لحاظ قانونی به عنوان یک آسیب جدی محسوب می‌شوند. هر چند عوامل متعددی در بروز این مشکل شناخته شده‌اند، مثل فقر و بیکاری، اعتیاد و شیوه‌های تربیتی، اما باید توجه داشت مبانی شخصیت اهمیت ویژه در ارتکاب دزدی دارند.

این افراد معمولا از لحاظ رشد اخلاقی در سطح خیلی پایین و ضعیف هستند و بطور کلی ثبات و استواری و قدرت تحلیل و تفکر درباره پیامدهای رفتار خود را به قدر کافی ندارند.

در مباحث مربوط به علل دزدی، به علل تربیتی تأکید فراوان می‌شود. الگوهای رفتاری خود والدین، واکنش‌های آنها درباره دزدی‌های کوچک دوران کودکی، مسأله پول توجیهی و کمک به شناخت مسأله مالکیت در دوره کودکی در ارتباط نزدیک با رفتارهای دزدی بزرگسالی و نوجوانی دارند.

انحراف جنسی

غریزه جنسی هم می‌تواند منشأ بروز عالی‌ترین نمودارهای ذوقی و هنری باشد و هم منشأ تشکیل بنیاد یک خانواده و هم منشأ بسیاری از جرائم.

عوامل مختلف محیطی و خانوادگی و اجتماعی سر منشأ بروز انواع انحرافات جنسی هستند. هر چند برخی از این نوع انحرافات مشکلاتی فردی هستند، ولی اکثر آنها به آن جهت که در ارتباط با فرد دیگر معنی پیدا می‌کنند عوارض اجتماعی را در بر خواهند داشت.

از سوی دیگر مبارزه با این دسته از آسیب‌ها در برخی موارد نیازمند تغییرات اساسی اجتماعی است و لازم است تحولاتی کلی و برنامه‌ریزی‌های دقیقی جهت رفع آنها صورت گیرد و این تغییرات با ارائه آموزش‌های وسیع اجتماعی برای افراد و خانواده‌ها و رفع عوامل بنیادی امکانپذیر خواهد بود.

این دسته از انحرافات نیز اغلب با سایر آسیب‌ها در ارتباط نزدیک هستند و گاهی حتی موجب بروز مشکلات جدی می‌شوند. مثل بیماری ایدز که با انحرافات جنسی ارتباط نزدیک دارد.

مهاجرت: مهاجرت علاوه بر مشکلات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی که دارد مستلزم تغییراتی خاص است که مطابقت و سازگاری با آنها اغلب مشکلاتی را برای فرد و جامعه ایجاد می‌کند.

به عبارتی علاوه بر اینکه مهاجرت در برنامه ریزی‌های کلان اقتصادی، سیاسی و اجتماعی مشکلاتی را ایجاد می‌کند، مثل مهاجرت روستاییان به شهرها که خالی شدن روستاها از سکنه، کاهش کشاورزی، افزایش مشاغل کاذب و … را به دنبال دارد موجب می‌شود، تا فرد برای سازگاری با تغییرات حاصل فشار زیادی را متحمل شود.

شوک فرهنگی یکی از عوارض حاصل از مهاجرت است که با اضطراب و افسردگی، احساس جدا شدن و مسخ واقعیت و مسخ شخصیت مشخص است.

تحقیقات نشان می‌دهد شیوع مشکلات روحی و روانی بین مهاجرین بخصوص در بین مهاجرینی که شرایط مقصد بسیار متفاوت از شرایط مبدأ یا محل سکونت قبلی آنها بوده است شیوع بیشتری دارد. رایج‌ترین اختلال علائم پارانوئید یا سوء ظن است که به احتمال قوی به دلیل تفاوتهای آنان از نظر زبان ، عادات و آداب و رسوم، چهره، نوع لباس و غیره است.

فقر: فقر در واقع مادر تمام آسیب‌های اجتماعی است. فقر با بسیاری مسائل زیر پا از جمله ضعف تندرستی و افزایش مرگ و میر، بیماری روانی، شکست تحصیلی، جرم و مصرف دارو رابطه دارد.

هر چند خود فقر بطور ذاتی یک مشکل و آسیب است، اما این لزوما به این معناست که تمام افرادی که زیر خط فقر زندگی می‌کنند.

افرادی نابسامان و مشکل ساز برای اجتماع هستند. مشکلات اقتصادی ، عدم تأمین نیازهای جسمی و روانی اغلب زمینه‌ای برای بروز و ظهور مشکلات اجتماعی دیگری است.

بیکاری: بیکاری معضل اجتماعی دیگری است که هم آسیب‌های جدی فردی و هم آسیب‌های قابل ملاحظه اجتماعی را در دامن دارد. بیکاری بویژه در نسل پر انرژی و جوان که انرژی و قدرت و نیروهای آنها راکد و بی‌مصرف باقی می‌ماند نمود بیشتری پیدا می‌کند و زمینه را برای انوع انحرافات اجتماعی فراهم می‌سازد.

وجود فرصتهای همیشه خالی، عدم تحمل بیکاری، فقدان قدرت تأمین نیازها به دلیل نداشتن درآمد، زمینه‌هایی آماده برای کاشت بذر جرم و انحرافات می‌باشند.

بی‌خانمانی: منابع فزاینده‌ای وجود مسائل ویژه‌ای را در افراد بی خانمان تأیید می‌کنند. چنین کسانی ممکن است در خیابان‌ها سرگردان باشند یا به علل برخی بزهکاریهای دیگر که معمولا توأم با بی خانمانی آنهاست مثل دزدی، اعتیاد و … در زندان‌ها یا کانون‌های اصلاح و تربیت بسر برند.

در بین افراد بی خانمان دسته‌های مختلفی از افراد دیده می‌شود، یک دسته شامل بیماران روانی شدید هستند که اغلب یا مدت‌هاست از خانواده خود دورند یا بطور موقتی از خانه خارج شده‌اند. معتادین گروه دیگری از این افراد را شامل می‌شوند که معمولا مراحل عمیق اعتیاد خود را می‌گذرانند.

کودک‌آزاری: کودک آزاری عبارت است از هر گونه فعل یا ترک فعلی که باعث آزار روحی و جسمی و ایجاد آثار ماندگار در وجود یک طفل شود، برخی از این آثار می‌تواند مخفی باشد.

ممانعت از حاضر شدن در کلاس درس، محروم کردن او از غذا، حبس در حمام یا زیر زمین اشکال مخفی کودک آزاری است.
تنبیه بدنی و تجاوز جنسی به کودک هم از انواع کودک آزاری فیزیکی است که علائم آن قادر به ردیابی است.

کودک آزاری مربوط به طبقه خاصی نمی‌شود و فقر فرهنگی به اندازه فقر اقتصادی می‌تواند در آن خطر آفرین باشد، به نحوی که مسئله کودک آزاری در بین افراد تحصیلکرده و با بضاعت مالی خوب هم دیده می‌شود.

در این میان باید توجه داشت که کودک آزاری با تنبیه بدنی متفاوت است. با تنبیه به کودک می‌فهمانند که باید رفتار خود را اصلاح کند؛ اما متاسفانه به علت عدم آگاهی و همچنین نقض قانونی بسیاری از پدران و مادران به بهانه تنبیه کودکان خود را در معرض هر گونه آسیب روحی و روانی قرار می‌دهند.

به طور کلی می‌توان کودک آزاری را به 3 بخش تقسیم کرد. کودک آزاری جسمی، یعنی تنبیه بدنی سخت و محروم کردن کودک از غذا و پوشاک، کودک آزاری جنسی یعنی سوء استفاده جنسی توسط اطرافیان و همچنین بی‌توجهی به نیازهای کودکان و آفرینش خلاقیت توسط آنها. کار اجباری نیز یکی از شایع‌ترین موارد کودک آزاری است.

نباید انواع خشونت‌های کلامی و روحی را نیز نادیده گرفت. تحقیرکردن، سرکوفت زدن، مقایسه نادرست با همسالان، ناسزا گفتن و …اگر تداوم داشته باشد، می‌تواند جزو انواع کودک آزاری شمرده شود.

تکدی‌گری: یکی از مسائل مورد توجه مطالعات جامعه شناسی تکدی گری است که با ساخت‌های اجتماعی – اقتصادی هر جامعه‌ای در ارتباط است. تکدی‌گری یکی از معضلات و آسیب‌های اجتماعی کلانشهر به حساب می‌آید.

آنان که با گدایی کردن حیات می گذرانند، نه تنها به کار تولیدی نمی پردازند یا خدمتی ارائه نمی دهند، بلکه در مسیرهای انحرافی قدم می گذراند. در این حالت، جامعه آسیب دیده و مغشوش می شود و در نهایت راه برای هنجارشکنی هر چه بیشتر باز می شود.

طلاق: طلاق به معنی پایان قانونی ازدواج و جدا شدن همسران از یکدیگر است. طلاق معمولاً وقتی اتفاق می‌افتد که استحکام رابطه زناشویی از بین می‌رود و میان زن و شوهر ناسازگاری و تنش وجود دارد.

طلاق اجتماعی، تغییرات در دوستی‌ها و سایر روابط اجتماعی است که مرد یا زن طلاق گرفته با آن‌ها سر و کار دارند. طلاق روانی، موقعیتی است که از طریق آن فرد پیوندهای وابستگی عاطفی به همسرش را قطع کند و به تنها زیستن تن دردهد.
نبود ناگهانی همسر ممکن است احساس اضطراب یا هراس ایجاد کند؛ هر چند برخی نیز ممکن است پس از طلاق احساس خوشحالی داشته باشند.

معمولاً زنان از طلاق بیش از مردان از نظر اقتصادی زیان می‌بینند، اما فرآیندهای سازگاری روانی و اجتماعی برای مردان و زنان تفاوت چندانی ندارد. بعضی از مردان و زنان ممکن است پس از طلاق به ازدواج مجدد تن در دهند.

خشونت علیه زنان: خشونت علیه زنان نوعی بیماری همه‌گیر جهانی است که در سکوت پیشروی می‌کند و همه ملیت‌ها کم و بیش به آن مبتلا هستند. زنان همچنان با این زشت‌ترین نماد تبعیض و نابرابری در حقوق و در زندگی روزمره خود در سرتاسر جهان روبه‌رو هستند.خشونت علیه زنان هر گونه عمل خشن مبتنی بر جنسیت است که موجب آزار یا صدمه جسمی، جنسی یا روانی گردد. عواقب غیرکشنده خشونت عبارتند از: عوارض روانی: اضطراب، افسردگی، ترس، کاهش اعتماد به نفس، مشکلات جنسی، وسواس، اختلال خوردن، اختلال خواب، سرزنش خود و اختلال در ایجاد ارتباط. افسردگی در 2 ماه اول پس از خشونت رایج است و اضطراب در یک سال اول.

همشهری

تاریخ استبداد زده وخونین افغانستان درطول سه سده ءاخیر، همواره جلوه قومى داشته ووحدت ملي درکشورقرباني استبداد وبيعدالتي – تبعيض قومي، زباني ومذهبی، برتري جوئيهاي خانداني و قبيلوي گردیده است شاید دیگرگروه های قومی افغانستان ممکن است ازیک یا دو نوع تبعیض رنج ببرند،

ولی مردم هزاره،بعنوان یکگروه قومی ومذ هبی که برای بقاء خود بخاطر، پایا ن سه قرن استبدادوبیعدالتی بیمانندی چون,قتل عامها و کوچ اجباری را پشت سرگذشتانده است که درهنگام حاکمیت قبایل سدوزائی ومحمد زائی عده کثیری خانواده های مردم هزاره از مناطق هزاره نشین ولایات ارزگان- قندهار- زابل وهلمند از سرزمین آبائی شان مجبوربکوچ اجباری شدندواستبداد راتاسرحد قتل عامها وازدست دادن سرزمینهای پدریشان تجربه کرده است چنانچه ازمیان هزاران خانوادهء قربانی کوچ اجباری واستبدادتکقومی جامعه هزاره یکی هم طایفه وخانواده هزاره های پشته قندهارنیاکان مرحوم وکیل محمد اکبر خان نرگس بنام تانی و زیوربود ند.مرحوم وکیل محمد اکبرخان نرگس فرزند محمد حسین بیگولد نبی بیگ فرزند اسدالله بیگ یکی از بزرگان قومی وازشخصیتهای محبوب  وشناخته شده ولسوالی پنجاب بامیان و یکی ازمخالفین سرسخت تهاجم کوچیها درهزارستان واز مشوره دهندگان اصلی احداث شاهراه آسیائی کابل – هرات از طریق هزارستان به حکومت وقت بوده است که همراه بادیگرنمایندگان مناطق هزاره نشین بارهاساختن این شاهراه را بامقامات دولت مرکزی افغانستان درمیان میگذاشت.

طایفهء تانی وزیوراجدا دمرحوم نرگس مانند سایراقوام هزاره دراثرتهدید وفشارهای احمد شاه درانی ازمنطقه پشته قندهار،مجبوربه کوچ اجباری شدند،که همراه باافراد مسلح وطوایف بزرگش راه دایزنگی سابق وهزارستان مرکزی کنونی رادرپیش گرفتند،که تانی درجنوب وزیوردرشمال مرکزولسوالی پنجاب مسکن اختیارنمودندودسته های دیگری ازاین طوایف،درمنطقه شهیدان درغرب مرکزبامیان،سیاه دره درغرب یکاولنگ وچند منطقه دیگرمستقر گردیدند .

محمدحسین بیگ نرگس پدر مرحوم اکبرخان نرگس یکی ازوارثان دوخانواده سرشناس دایزنگی،ابراهیم بیگ نرگس ومحمد نبی بیگ نرگس است که ابراهیم بیگ  یکی ازسران دایزنگی درجنگ با لشکرمهاجم امیرعبدالرحمان جلاد دربهسود کشته شدونبی بیگ توسط ارتش امیرخونخواردرکابل تیرباران گردید.اما یک پسرهفت سالهءنبی بیگ ویکدخترابراهیم بیگ باعث ادامه نسل این دوخانواده شدند.

محمد حسین بیگ درسال 1252 خورشیدی درغرغری مرکز پنجاب دایزنگی سابق بدنیا آمد بیست ودوسال رادرزندان امیرعبدالرحمان وپسرش امیرحبیب الله گذرانید که بعدازآزادی اززندان محمدحسین بیگ با دخترابراهیم بیگ نرگس که اونیزهمزمان با او اسیرشده بودازدواج نمودودرمنطقه نرگس مستقرشدند .

محمد حسین بیگ چهار پسروشش دخترداشت که بزرگترین پسرش شادروان وکیل محمد اکبرخان بودکه درسال1307 . درقریه نرگس به دنیا آمد.و درمکتب تگاب برگتا صنف ششم ابتدایی درس خواند وبعدابه آموزش خصوصی روی آورد وآگاهی  خود را درموردتاریخ ارتقا داد وشاید تنها میرتاریخدان- روشنفکر و سیاستدان با درایت ودوراندش معاصرمردم هزاره بود که با مطالعه دقیق تاریخ خونبارکشورو گذشته‌های غمبارکوچ اجباری نیاکان ومبارزات دادخواهانهءضد استبدادی پدرکلان وبیش ازدودهه حبس وزندانی شدن پدرودیگرقربانیان قتل عامها وکوچ اجباری مردم هزاره بوسیلهء نظامهای استبدادی رابه تصویر میکشید.

مرحوم وکیل محمد.اکبرخان نرگس نمادی ازیکخانواده قربانی کوچ اجباری واززمرهءیکی ازمیراثداران وداعیداران خانواده هاو طوایف بزرگ جامعه هزاره بود که با گوشت وپوستش کوچ اجباری– زندانها– تیر بارانها – سیاه چالها – واسکت بریدنها و تیل داغ کردنها  را درک ولمس میکرد.مرحوم وکیل محمد.اکبر خان نرگس،درسال ۱۳۳۲نماینده مردم دایکندی درمجلس نمایندگان ودرسال ۱۳۴۳، درلویه جرگه قانون اساسی ،عضویت داشت وازسال 1341 تا 1352 ش. سه دوره بعنوان نماینده مردم پنجاب درپارلمان انتخاب شد ودرین دوره های شورای ملی خدمات مهمی رابرای رشد وانکشاف مکاتب ومعارف وتوسعهء ادارات دولتی وفرهنگی محلی درولسوالیهای پنجاب و یگاولنگ ومبارزه با زورگویی وجلوگیری ازتهاجم کوچیها،ملغی نمودن مالیات خسبری را انجام داد.

شاد روان وکیل محمداکبر خان نرگس درزمان ریاست جمهوری داود خان ازسیاست کناره گرفت و خانه نشین بود اما در زمان حکومت خلقیها حفیظ الله امین ازمرحوم اکبرخان نرگس، خواست که مردم هزاره را ازمخالفت با دولت باز داردولی ایشان بعد ازرسیدن به هزارستان به حفیظ الله امین پیام منفی فرستاد که حفیظالله امین ازاینحرکت مرحومی به خشم آمده ودستورقتل فرزند وپسربرادرش را که دردانشگاه کابل درس میخواندند،صادرکرد ودوحویلی واقع درخوشحال مینه شهرکابل مربوط به مرحوم نرگس وبرادرش سناتورمحمدعلی را ضبط و تحت تامین دولت قرارداد .

مرحوم اکبر خان نرگس، یکی اززمره شخصیتهای ملی محبوب برجستهسیاسی واجتماعی و پرنفوذجامعه هزارهدرچهاردههاخیر بودکه تا آخرزندگیش به هیچ  یک ازاحزاب سیاسی درشرایط  بسیارمتلاطم  سیاسی کشورنپیوست وباغرورونیکنامی بحیث یک سیاستدان مستقل زیست نموده استمرحوم نرگس پشتیبان ومشوق اهل معارف بود صاحب قلم  بیاد دارد که مرحومی تمامی شاگردان و محصلین مردم هزاره را همواره مورد تشویق معنوی ومادی قرارمیداد گرچه شرایط تحصیل درآن زمان برای جوانان مردم هزاره همراه با تبعیض و تعصب بود مگر با حمایت مرحوم وکیل نرگس برای برخی ازشاگردان و محصلین ملکی ونظامی دارای استعداد فوق العادهءمردم هزاره درموسسات تحصیلات عالی ملکی و نظامی داخلی و حتی در خارج کشورنیزشرایط تحصیل فراهم میشدندکه برخی ازآنان تادرجه دکتورا درخارج و داخل تحصیل نمودند وهرکدام ایشان به شخصیتهای شناخته شده واکادمیک تبدیل شدند وکسانیکه ازین جمله شخصیتها اگرحیات باشند شاید ازخدمات مرحوم نرگس قدردانی نمایند.

مرحوم وکیل محمد اکبرخان نرگس بنا برخصوصیات اخلاقی وکرکترضداستبدادیش که ازاجداد ونیاکانش به ارث برده بودبه یگانه شخصیت مدافع وتکیه گاه مطمین برای مردمان قربانی تهاجم ومانع تجاوزبیشترکوچیها درمناطقهزارستان مرکزی وبخصوص درولسوالی پنجاب و دیگرولسوالی های هزارستان مبدل شده بود طوریکه درسال 1338- خورشیدی یکی ازملکهای کوچی ازقبیله سیاه پوش بنام گلبت زمین زراعتی درجه اول آبی کاکای صاحب قلم بنام عیسی خان کربلائی فرزند غلام حسین را که درقریه توپ شاهی تگاب برگ علیا ی ولسوالی پنجاب موقعیت داشت با زوروجبربقیمت سی سیرتوت خشک صاحب شده بود اما درسال 1346-شمسی همان گلبت نام ملک کوچی قبیله سیاه پوش نظربه نفوذ وتاثیریکه بالای ولسوال محل داشت میخواست زمین زراعتی درجه اول پدری صاحب قلم  بنام غلام نبی کربلائی فرزند احمد علی ولدیت خیرالله وکاکای دومیش بنام بختیاری فرزند احمد علی را که درهمان ساحه قرار داشت بزوروجبر بگیرد و درحالیکه مرحوم غلام نبی کربلائی  و بختیاری فرزندان احمدعلی پدرو کاکا ی صاحب قلم همه روزه ازطرف ملک گلبت ودیگرملکهای کوچی سیاه پوش بخاطر دفاع از ملکیت پدریشان مورد لت و کوب – تهدید و تجاوزقرارمیگرفت وصاحب قلم  که دران زمان  دریکی از مکاتب لیله کابل مصروف تحصیل بود نزدمرحوم وکیل نرگس درقریه نرگس رفته و موضوعرا با ایشان مطرح نمود ومرحوم وکیل نرگس با جدیت تمام ازغصب زمین پدری واززندانی شدن این سه تن توسط ملک گلبت کوچی جلوگیری کردوصاحب قلم نیزتوانست به تحصیلاتش ادامه بدهد چون ملک گلبت کوچی بافشاروتهدید توسط ولسوال محل میخواست پدروکاکاوصاحب قلم رازندانی کرده وزمین پدری شان رابزوروجبرصاحب گردد.که درغیرآن چندین خانواده دیگردرکنارخانواده عیسی خان به لشکرقربانیان تهاجم ظالمانه کوچیها مبدل میشدند.

 

مرحوم وکیل اکبرخان نرگس درسال 1362- خورشیدی برای معرفت و آشنائی بیشتر با برخی از رهبران تنظیمهای جهادی مقیم پاکستان و بخصوص با رهبران و نخبگان سیاسی جامعه هزاره مقیم آنجا به کشور پاکستان مسافرت نمود که هدف ازین مسافرت ایشان حل اختلاف میان تنظیمهای اسلامی  جامعه هزاره درخارج و داخل کشورفعالیتهایش را متمرکزکرده بود و تلاش داشت  تا به  جنگهای داخلی درهزارستان مرکزی خاتمه دهد ورهبران جهادی مردم هزاره را برای تفاهم وهمبستگی میان همدیگرشان تشویق و ترغیب میکرد که تا حدود معینی این  مشوره ها وکوششهای دوراندیشانه سیاسی شان برای ختم جنگهای داخلی وهماهنگی سیاسی میان احزاب سیاسی جامعه هزاره تاثیرگذاری عملی داشت که باالاخره این تلاشهای شان درسال 1368 نتیجه و ثمرداد ومنجر به تاسیس حزب وحدت اسلامی افغانستان متشکل از تمامی تنظیم های اسلامی مردم هزاره گردید مرحوم نرگس نزد شهید مزاری از احترامی خاصی برخورداربود و بدینترتیب بعد ازتاسیس حزب وحدت مرحوم نرگس جهت تامین صلح و ثبات و همبستگی ملی میان اقوام گوناگون افغانستا ن درراس یک هیات بیطرف ازبامیان به پنجشیررفت تاهماهنگی میان این گروه های سیاسی را تامین نماید که در نتیجه این مذاکرات بعدا معاهده خنجان میان این گروه های سیاسی عقد گردید.مرحوم نرگس بنا بردوراندیشی سیاسی و دیدگاه های فراگیر و سراسری که داشت همواره درباره اینده افغانستان ومنافع ملی جامعه هزاره  بادوراندیشی وفراست سیاسی می اندیشید دولت وقت ازطریق صاحب قلم که دران ایام معین وزارت اقوام و قبایل دربخش اقوام غیر پشتون بود بامرحوم نرگس درجریان دهه هشتاد وآغازدهه نود میلادی ازطریق مرحوم خلیل الرحمن افسرلوای قومی 520 خواهرزاده ودامادودردهه نود میلادی ازطریق حبیب الله فرزندمرحوم سناتورمحمد علی نرگس برادرزاده ایشان ارتباط خطی  برقرارداشته وتامدت قبل ازمهاجرت ورحلت ایشان به دارباقی ازمشوره ها ونظریات دوراندیشانهء ایشان برخوردارودرمورد اوضاع سیاسی کشوربا همدیگرتبادل نظرمینمودند صاحب قلم موضوع آمدن ایشان رابه کابل با مرحوم ببرک کارمل  رئیس جمهور ومحترم سلطانعلی کشتمند صدراعظم وقت که ازسابق با مرحومی درجریان کار پارلمانی معرفت داشتند درمیان گذاشته ودرسالهای مذکور چندین نامه ازنام وعنوانین دولتی مرحوم ببرک کارمل وسلطانعلی کشتمند برای مرحوم نرگس در پاکستان و بعدا درزاد گاه پدری شان ارسال شد اما متاسفانه مرحوم نرگس حضور قوای خارجی را بهانه میآوردند مرحومی بجواب آخرین نامه دولت وقت که درسال 1364شمسی برای مرحوم نرگس ارسال شد نوشته بود اگرمن درکابل بیایم مانند سایرین درکابل باردوش اضافی برای دولت شما خواهیم بود وبهتراست که درزاد گاه خویش برای جلوگیری ازجنگ داخلی درمحل باقی بمانم تامردم بیگناه ضایع نشوند ومشوره میدادکه قوای خارجی نیز درداخل هزاره جات نبایداعزام شودوباید ازآن جلوگیری بعمل آید زیرامردم هزاره جات جنگهای خونین وقتل عامهای زیادی راتجربه کرده است که نباید بیشترازین بیشترموردتاراج واذیت قرارگیرندصاحب قلم چون ازگذشته ها مدیون کمکهای ایشان بودوبخاطرجبران کمکهای ایشان وبراساس تقاضای نزدیکان مرحومی دودربندحویلی ویکعراده موترجیب مرحوم نرگس وبرادرش مرحوم سناتورمحمدعلی واقع خوشحال مینه شهرکابل راکه درزمان حکومت خلقیهای امینی تحت تامین دولت قرارگرفته بود خلاص کرده وبرای بودوباش خواهرودخترمرحوم نرگس قرارداده شد.

با تاسف فراوان مرحوم وکیل نرگس برای باردوم به پاکستانمهاجرودرآنجا به بیماری مبتلا گردیدوفرزندانش اورابرای تداوی بشفاخانه آغاخان درشهرکراچی بستری کردند که،بعدازتحمل یکدوره مریضی سخت مرحومی ازاین مریضی علاج نیا فت ودرسال 2000 میلادی مطابق به ۱/۱/ ۱۳۷۹ش.دربیما رستان آغاخان وفات نمود،بازماندگانش پیکرشادروان رادرزادگاهش،قریه نرگس ولسوالی پنجاب انتقال وبخاک سپردند.                                                                           

 روحش شادویادش گرامی!                                                             

  – بیست و چهارم –ماه–اپریل–سال– 2011– 

  دراین مسابقات، محمد حسين صادقي، سرپرست تيم و محمد داوود حيدري به حيث سرمربي اين تيم رارهبري کردند- محمد طاهر احمدي به عنوان داور دراين مسابقات از افغانستان نمايندگي فعال نمود ونتایج مسابقات بدین قرار میباشد :-

  در وزن -45 کيلوگرام حريف پاکستاني اسدالله از افغانستانحاضر نبود و مدال طلا گرفت .

در وزن 48 كيلوگرم ايران، کورياي جنوبي و عبدالله اميري از افغانستان وورزشکار تايلندي به ترتيب اول تا سوم مشترك شدند .

 در وزن 54 كيلوگرم ايران، ازبکستان، جعفر از افغانستان و نماينده تايلند بهترتيب اول تا سوم مشترك شدند .

 در وزن 63.5 كيلوگرم نمايندگان تايلند،‌كره جنوبي جاويد حسني از افغانستان وحريف ايراني به ترتيب اول تا سوم مشترك شدند.

در وزن -75 کيلوگرام سوئد، قزاقستان، محمد منصور ابراهيمي از افغانستان و انگليس به ترتيب اول تا سوم مشترك شدند.

من اینجا بس دلم تنگ است !
و هر سازی که می بینم بد آهنگ است
بیا ره توشه برداریم
قدم در راه بی‌برگشت بگذاریم
ببینیم آسمان هر کجا آیا همین رنگ است ؟ بسان رَهنوردانی که در افسانه‌ها گویند
گرفته کولبارِ زاد ره بر دوش
فشرده چوبدست خیزران در مشت
گهی پر گوی و گه خاموش
در آن مهگون فضای خلوت افسانگیشان راه می پویند
ما هم راه خود را می کنیم آغاز

سه ره پیداست،
نوشته بر سر هر یک به سنگ اَندر
حدیثی کَش نمی‌خوانی بر آن دیگر
نخستین: راهِ نوش و راحت و شادی
به ننگ آغشته، اما رو به شهر و باغ و آبادی
دودیگر: راه نیمَش ننگ، نیمَش نام
اگر سر بر کنی غوغا، و گر دم در کشی آرام
سه دیگر: راه بی برگشت، بی فرجام

من اینجا بس دلم تنگ است
و هر سازی که می بینم بد آهنگ است
بیا ره توشه برداریم
قدم در راه بی‌برگشت بگذاریم
ببینیم آسمان هر کجا آیا همین رنگ است ؟

تو دانی کاین سفر هرگز به سوی آسمانها نیست
سوی بهرام، این جاوید خون آشام
سوی ناهید، این بد بیوه گرگ قحبه‌ی بی‌غم
که می‌زد جام شومش را به جام «حافظ» و «خیام»
و می‌رقصید دست افشان و پاکوبان بسان دختر کولی
و کنون می‌زند با ساغرِ «مَک‌نیس» یا «نیما»
و فردا نیز خواهد زد به جام هر که بعد از ما
سوی اینها و آنها نیست
به سوی پهندشت بی‌خداوندی‌ست
که با هر جنبش نبضم
هزاران اخترش پژمرده و پر پر به خاک افتند

بهِل کاین آسمان پاک
چرا گاهِ کسانی چون مسیح و دیگران باشد
که زشتانی چو من هرگز ندانند و ندانستند کآن خوبان
پدرْشان کیست؟
و یا سود و ثمرْشان چیست؟

بیا ره توشه برداریم
قدم در راه بگذاریم
به سوی سرزمینهایی که دیدارش
بسان شعله‌ی آتش
دواند در رگم خون نشیط زنده‌ی بیدار
نه این خونی که دارم، پیر و سرد و تیره و بیمار
چو کرم نیمه جانی بی سر و بی دم
که از دهلیز نقب آسای زهر اندود رگهایم
کشاند خویشتن را، همچو مستان دست بر دیوار
به سوی قلب من، این غرفه‌ی با پرده های تار
و می پرسد، صدایش ناله ای بی نور
«کسی اینجاست؟
هَلا! من با شمایم ، های!… می پرسم کسی اینجاست؟
کسی اینجا پیام آورد؟
نگاهی، یا که لبخندی؟
فشار گرم دست دوست مانندی؟»
و می‌بیند صدایی نیست، نور آشنایی نیست، حتی از نگاه
مرده‌ای هم رد پایی نیست
صدایی نیست الا پِت پِت رنجور شمعی در جوار مرگ
مَلول و با سحر نزدیک و دستش گرمِ کار مرگ
وز آن سو می رود بیرون، به سوی غرفه ای دیگر
به امیدی که نوشد از هوای تازه‌ی آزاد
ولی آنجا حدیث بَنگ و افیون است – از اِعطای درویشی که می‌خواند
«جهان پیر است و بی‌بنیاد، ازین فرهادکش فریاد»
وز آنجا می‌رود بیرون، به سوی جمله ساحلها
پس از گشتی کسالت بار
بدان سان باز می پرسد سر اندر غرفه‌ی با پرده‌های تار
کسی اینجاست؟
و می‌بیند همان شمع و همان نجواست
که می‌گویند بمان اینجا؟
که پرسی همچو آن پیر به درد آلوده‌ی مهجور
«خدایا به کجای این شب تیره بیاویزم قبای ژنده‌ی خود را؟»

بیا ره توشه برداریم
قدم در راه بگذاریم

کجا؟ هر جا که پیش آید
بدآنجایی که می‌گویند خورشید غروب ما
زند بر پرده‌ی شبگیرشان تصویر
بدان دستش گرفته رایتی زربفت و گوید: «زود!»
وزین دستش فُتاده مشعلی خاموش و نالد دیر

کجا؟ هر جا که پیش آید
به آنجایی که می گویند
چو گل روییده شهری روشن از دریای تر دامان
و در آن چشمه‌هایی هست
که دایم روید و روید گل و برگ بلورین بال شعر از آن
و می نوشد از آن مردی که می گوید
چرا بر خویشتن هموار باید کرد رنج آبیاری کردن باغی
کز آن گلْ کاغذین روید؟
به آنجایی که می گویند روزی دختری بوده‌ست
که مرگش نیز چون مرگ «تاراس بولبا»
نه چون مرگ من و تو، مرگ پاک دیگری بوده‌ست

کجا؟ هر جا که اینجا نیست
من اینجا از نوازش نیز چون آزار ترسانم
ز سیلی زن، ز سیلی خور
وزین تصویر بر دیوار ترسانم
درین تصویر
عُمَر با سوط بی‌رحم خشایرشا
زند دیوانه‌وار، اما نه بر دریا
به گرده‌ی من، به رگهای فسرده‌ی من
به زنده‌ی تو، به مرده‌ی من

بیا تا راه بسپاریم
به سوی سبزه زارانی که نه کس کشته، ندروده
به سوی سرزمینهایی که در آن هر چه بینی بکر و دوشیزه‌ست
و نقش رنگ و رویش هم بدین سان از ازل بوده
که چونین پاک و پاکیزه‌ست
به سوی آفتاب شاد صحرایی
که نگذارد تهی از خون گرم خویشتن جایی
و ما بر بیکران سبز و مخمل گونه ی دریا
می اندازیم زورقهای خود را چون کُل بادام
و مرغان سپید بادبانها را می آموزیم
که باد شُرطه را آغوش بگشایند
و می رانیم گاهی تند، گاه آرام
بیا ای خسته خاطر دوست! ای مانند من دلکنده و غمگین

من اینجا بس دلم تنگ است
بیا ره توشه برداریم
قدم در راه بی فرجام بگذاریم

دراین گفتگو به سوالات مختلف محترمه منیژه باختری سفیر کبیرافغانستان مقیم ناروی پاسخ داده است اوضاع فعلی کشور ، موضوع پناهجویان درکشورهای شمال اروپا، مسئله پاسپورت ، سهیم شدن افغانستانیهای مقیم اروپادربازسازی کشور ،شکل گیری نسل جدید پناهنده درغرب و آموزش زبان مادری برای اطفال پناهنده و……….

1-س : لطف نموده از خودتان بگویید تا خوانندگان سایت کانون بیشترباشما آشنا شوند؟

من در شهر کابل در یک خانواده روشنفکر به دنیا آمده ام. در رشته روزنامه نگاری و زبان و ادبیات فارسی دری تا درجه ماستری درس خوانده ام. چند سالی در دانشگاه کابل تدریس کرده ام. مدتی مدیر مسؤول فصل نامه پرنیان بودم و تجربه کار در بخش مدیریت اخبار در تلویزیون را هم به دست آورده ام. تجربه کار در نهاد های غیر دولتی، رسانه ها و بالاخره وزارت امور خارجه را دارم. چهار کتاب نشر شده در عرصه ادبیات و روزنامه نگاری دارم. دو کتاب تازه ام به زودی به چاپ خواهند رفت. فعالیت های نیز  در عرصه اعاده حقوق زنان داشتم و دارم. 

 

 2-س : دولت افغانستان گپ از مصالحه با طالبان دارد .گامهای عملی دراین راستا برداشته شده است بازگشت دوباره طالبان درقدرت تشویشهای را در بین اقشار آسیب پذیربوجود آورده است از جمله زنان کشور از این روند احساس نگرانی دارند ، شما چه نظردارید؟

 

 تجربه های چند دهه اخیر نشان داده اند که راه حل بحران و جنگ در افغانستان، تنها  راهکار های نظامی نیستد. به همین دلیل دولت جمهوری اسلامی افغانستان مذاکرات صلح را به عنوان سیاست راهبردی که صلح را در کشور تامین کند، پیشکش نموده است. با این که این مذاکرات و تلاش های دولت تا حال به نتایج ملموس منجر نشده است، اما تلاش های فراوانی در این راستا در جریان است. بدون شک زنان در دوره حاکمیت طالبان از ظلم و ستم جنسیتی رنج مضاعف را نصیب شدند. بعد از برپایی حکومت موقت و اعلام قانون اساسی جدید، خوشبختانه زنان دوباره حق قانونی و طبیعی خویش را به دست آوردند. با این که امروز هم دشواری های فراوانی در راستای پیوستن به زنده گی اجتماعی و سیاسی برای زنان وجود دارد اما این دشواری ها بیشترینه ریشه در ساختار های نابرابر و سنت های حاکم دارد که برای ریشه کن کردن آنها به وقت طولانی نیاز است. امروز دیده می شود که  زنان به ویژه در شهر ها در زنده گی اجتماعی و سیاسی حضور دارند- حالا بگذریم از این که این حضور چقدر ساختاری و بنیادی است- . اضافه از سه میلیون دختر به مکتب میروند و بیشتر از 30 هزار تن دیگر دردانشگاهها و موسسات تحصیلات عالی مصروف یادگیری و آموزش اند، رکن عمده کارکنان رسانه ها را زنان تشکیل می دهند، زنان درپارلمان  و کابینه حضور دارند. اینها صرف نمونه هایی از دستاورد های زنان در ده سال اخیر است و بدون شک دولت جمهوری اسلامی افغاستان، تمام این دستاورد ها را در ازای پروسه صلح از دست نخواهد داد. جامعه مدنی فعال و رسانه ها، و جامعه بین المللی که حضور فعال در کشور دارند نیز به مذاکراتی که زنان و حقوق ایشان در آن معامله گردد، رای مثبت نخواهند داد. دولت افغانستان به صراحت و بارها در این مورد تذکر داده است که قانون اساسی افغانستان پیش شرط این مذاکرات است. با توجه به قانون اساسی حقوق زنان همچنان محفوظ باقی خواهد ماند.

 

 3-س : هرروز نا امنی ها توسط طالبان درکشور بیشتر میگردد پیامد این نا امنی ها، مهاجرت مردم در خارج از کشوراست و تعدادی شان به کشورهای شمال اروپا پناه آورده ودرخواست پناهندگی کرده اند دراین اواخرتعدادی زیادی شان منفی گرفته اند، بعضی ها براین باورند که فعال شدن سفارت دراین کشورها باعث شده که طرح عدم قبولی این کشورها بیشتر گردد ممکن است دراین زمینه روشنی بیاندازید ؟ 

 

بر پایی سفارت خانه ها و نماینده گی های دول در سایر سرزمین ها میراث بیشتر از هزار سال قبل است. اساسا نماینده گی سیاسی یک دولت در کشور دیگر وظیفه تامین ارتباطات بین دوکشور، ارتقای روابط دو جانبه، ایجاد برنامه های مشترک سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و همچنان دفاع از حقوق شهروندان کشور و ارائه خدمات قونسلی به ایشان را بر عهده دارد. سفارت خانه ها بر اساس تعاملات سیاسی دو جانبه ایجاد می گردند. سفارت جمهوری اسلامی افغانستان در سال 2004 در کشور شاهی ناروی بر اساس چنین تعاملی به فعالیت آغاز کرده است و به صورت غیر مقیم تمثیل کننده روابط دو جانبه با سایر کشور های اروپای شمالی نیز  است؛ پس فعال شدن سفارت ربطی به موضوع کیس های  پناهده گان افغان و قبول شدن یا قبول نشدن ایشان ندارد. این سفارت در حد توان و در محدوده صلاحیت های قانونی خویش در خدمت تمام شهروندان افغانستان که در اروپای شمالی زنده گی دارند، قرار دارد. افغانستان در حال حاضر64   سفارت خانه و جنرال قونسلی در سراسر دنیا دارد و هیچ کدام از این سفارت خانه ها بر اساس تعامل معامله بر پناهنده گان افغان تشکیل نشده است.اساسا ایجاد سفارت ربطی به گرفتن پاسخ منفی که پناهنده گان افغان گرفته اند، ندارد. یکی از عوامل مهم  رد شدن ، در بیشتر موارد نقص های جدی و تخنیکی در کیس های درخواست کننده گان و عدم شریط لازم متقاضی پناهنده گی مطابق قوانین مهاجرت و پناهنده گی سبب رد شدن درخواست های ایشان می گردد. در این مورد سفارت نمی تواند کاری انجام بدهد. سفارت هر کشوری نماینده دولت آن کشور است . بنا سفارت نمی تواند که در سیاست های داخلی کشور ها مداخله کند و یا تاثیر گذار باشد. اما تمام سفارت خانه های افغانستان با توجه به شرایط دشواری که در داخل کشور وجود دارد بار ها با خواهش و اصرار و استناد  به سوژه های انسان دوستانه موضوع پناهنده گان را مطرح ساخته اند.  در ضمن بر اساس سیاست و پالیسی جمهوری اسلامی افغانستان هر گونه برگشت اجباری مردود است. برگشت و عودت صرف اختیاری و داوطلبانه می تواند باشد. به همین منظور دولت افغانستان از امضای هر گونه سندی که بازگشت اجباری را تایید کند، خودداری ورزیده است.  اما بدون شک پذیرش یا عدم پذیرش پناهنده گان مربوط به سیاست داخلی و سیستم قضایی و سیاسی یک کشور است. در بسا موارد نهاد های مشخصی برای تصمیم گیری روی این موضوعات وجود دارند که خارج از ارگان دولتی عمل می کنند.شایعاتی را شنیدم که گویا بعد از چند سفر من به فنلند، شماری از افغان های شریف مقیم در فنلند به این صرافت افتاده اند که گویا بعد از ملاقات های من با مقامات این کشور ها، سیاست پناهده گی این کشور تغییر کرده است و افغان ها با مشکلات جدی تری مواجه گردیده اند. می خواهم بگویم که من این شایعات را جدا رد می کنم و در عین حال آن را توهینی به موقف سفارت و شخصیت خود می دانم. سفارت و شخص سفیر برای کم ساختن مشکلات و دشواری ها می کوشند نه این که علتی بر دشواری های بیشتر گردند. تمام ملاقات های من در راستای روابط دوجانبه و مسایل دیپلوماتیک میان این دو کشور بوده است. البته که در مورد پناهنده گان هم صحبت های داشتم چنان چه درنخستین ملاقاتم با نماینده گان افغان ها آنها را صادقانه با همه مطرح ساختم. سفارت افغانستان، بدون شک نهاد مهمیست و مجری سیاست های خارجی جمهوری اسلامی افغانستان است اما صلاحیت ندارد که در مورد موضوع مهم مهاجرین به شکلی که به منافع شهروندان افغانستان آسیب برساند، عمل کند.

 

 4-س : دادن پاسپورت از طرف سفارت به پناهندگان افغانستانی ، اینگونه تلقی میگردد که اینها برای باز گشت به کشورشان مشکلی ندارند کشورهای میزبان ممکن است اقدام به باز گردانیدن شان نمایند ، شما که با مقامات این کشورها درتماس هستید در قسمت رفع اینگونه ابهامات چه می گویید؟ 

 

یکی از بخش های مهم کاری سفارت خانه ها ارائه خدمات قونسلی به شهروندان آن کشور است. بخش قونسلی این سفارت از جمله فعال ترین دفتر های  ما است که روزانه  خدمات را به بیشتر از صد تن افغان مقیم در ناروی، سویدن، فنلند، دنمارک و آیسلند انجام می دهد. با این که تراکم کاری در این بخش بیشتر از حد تصور است، اما کارمندان ما با صداقت و پشتکار بی نظیر به وظیفه خود می پردازند. اجرای پاسپورت در تمامی قونسلی های کشور ها، یکی از اولویت هاست. هر هموطنی که به ما غرض گرفتن پاسپورت مراجعه می کند، ما به کمترین وقت کوشش می کنیم تا پاسپورت را در خدمت ایشان قرار دهیم. اما دادن پاسپورت از سوی سفارت به هیچ صورت اجباری نیست و تنها در صورت مراجعه و درخواست هموطنان صورت می گیرد. از سوی دیگر دادن پاسپورت که سند قانونی برای سفر هر فرد است، به هیچ صورت به معنای سند تضمینی امنیت نیست. وضعیت افغانستان از طریق رسانه ها و نهاد های دیپلوماتیک این کشور ها به صورت پیگیر تعقیب می گردد و آن چه که در افغانستان می گذرد به هیچ کسی پوشیده نیست. هرگاه سفارت افغانستان در ناروی پایه گذاری نمی شد، مقامات این کشور ها افغان ها را به نزدیکترین نماینده گی سیاسی افغانستان می فرستادند چنان چه قبل از ایجاد این سفارت، افغان های مقیم کشور های اروپای شمالی مجبور بودند که غرض راه اندازی کار های شان به سفارت افغانستان در جرمنی مراجعه کنند. پس این دلیل افزون بر این که با واقعیت قرین نیست، خیلی نا موجه و غیر منطقی است.اساسا ریشه های این امر را بایست در جای دیگر جستجو کرد. از جمله سیاست های داخلی این کشور ها و سیاست پذیرش پناهنده گان که مطابق قوانین بین المللی تنظیم شده است. پالیسی های سیاسی و تبلیغات انتخاباتی این کشور ها برای جلب افکار عامه دلیل دیگریست. مسایلی چون اسلامفوبیا و شرق هراسی هم دلیل مضاعف.  فکر نمی کنم که در مصاحبه کنونی بتوانم به ریشه های عمیق ساختاری این موضوع بپردازم چون بررسی ریشه یی این موضوع به ساعت ها وقت نیاز دارد.

 

  5-س: بعضی خانواده ها تابعیت کشورهای اروپایی را دریافت کرده اند تعدادی از اینها اطفال شان متولد افغانستان نیست درپاسپورت های شان محل تولد شان غیرافغانستان است اینها هنگام عزیمت به افغانستان آیا ضرورت به ویزه دارند؟

 

  فرزندان چنین خانواده های برای ورود به افغانستان به ویزا نیاز ندارند اما برای معرفی نیاز به یک ورقه ورودی دارند که از سوی سفارت به شکل مجانی اجرا می شود.

 

 6-س : فعلا در کشورهای شمال اروپا هزاران افغانستانی حضور دارند برای سهیم شدن اینها درقسمت بازسازی کشور سفارت چه طرحی دارد؟

 

دولت جمهوری اسلامی افغانستان برای جذب متخصصین وکادر های افغان برنامه های مختلف دارد که بیشترینه از سوی وزارت کار و امور اجتماعی و کمیسیون مستقل اصلاحات اداری پیش برده می شوند. افغان های مقیم اروپا یا هر کشور دیگر می توانند که از طریق این نهاد ها به شکل آزادانه درخواست کار نمایند. در اینجا وظیفه سفارت ایجاد هماهنگی و معرفی افغان های نخبه و مجهز با دانش روز است. چنانچه چندی قبل با ارائه لست نام ها،  شماری از افغان های متخصص مقیم ناروی به دولت معرفی گردیدند. افغان های مقیم فنلند نیز می توانند با تهیه یک لست و ارائه آن به سفارت فرصت معرفی شدن به دولت را به دست بیاورند.البته نباید فراموش کرد که تعریفی سنتی را که ما از نخبه گان داشتیم امروز متفاوت شده است. آراسته گی با دانش نوین یکی از این مولفه هاست که پس از این در قالب بزرگ قومی و یا بزرگ خانوده نمی گنجد. این طرح بیشتر ارتباط می گیرد به پالیسی های بزرگ دولتی که وزارت خانه های افغانستان مجری آن استند. سفارت یک نهاد نسبتا کوچک تر است که وظایف ویژه خود را دارد اما در راستای تامین ارتباط و هماهنگی سفارت در خدمت همه شما قرار دارد.اساسا مساله کاریابی در جهان دیجیتال امروز از بزرگترین معضلات جوامع انسانی است. امروز هزاران جوان تحصیل کرده بیکار در داخل افغانستان زنده گی دارند؛ با این که میلیون ها تن دیگر به صورت مستقیم یا غیر مستقیم در برنامه های بازسازی افغانستان سهم دارند. حتا در کشور های پیشرفته نیز قشر بزرگی در جستجوی کار اند و یا بار هراس از دست دادن کار های خود را مضطربانه به دوش می کشند. در افغانستان دشواری های گونه گونی وجود دارند که رویارویی با آنها به وقت بیشتر نیاز دارد. به یک موضوع دیگر می خواهم اشاره کنم.  قبلا شما موضوع پاسپورت و جواب های رد را پیش کشیدید. اینجا یک تناقض مطرح می گردد. هرگاه افغان های مقیم اروپا آرزو دارند که در بازسازی افغانستان سهیم باشند و از طرح سفارت و دولت می پرسند، به صورت تلویحی نشان می دهند که در افغانستان همه زمینه ها مساعد است و دولت باید کاری کند که ایشان نیز در فرایند شامل گردند  و از سوی دیگر مشکل مهاجرت و آمدن سیل آسا پناهنده گان مطرح است. چه چیزی در مورد افغانستان واقعیت دارد؟ اگر امنیت است و زمینه کار نیز مساعد، پس چرا هزاران تن مجبور به مهاجرت میشوند، و اگر اوضاع امنیتی بسیار خراب است، در این حالت چه نیازی به سهیم  ساختن افغان های اروپا در بازسازی در شرایط نامساعد وجود دارد. این یکی از تناقضات جدی دیگریست که سیاست های پناهنده گی این کشورها را نیز با چالش مواجه ساخته است.

 

 7-س : کتله ای وسیع ازنسل جدید پناهنده افغانی درحال شکل گیری درغرب و اروپا هستند چه تعریفی و جایگاهی برای اینها درفرهنگ افغانی داده می توانید اصلا طرحی و پلانی دراین رابطه وجود دارد ؟

 

 با رویکرد های متفاوتی میتوان به این قضیه نگاه کرد. به باور من نسل سوم افغان ها در غربت، بیشتر از این که افغان باشند، متعلق به یک فرهنگ و یک کشور دیگر استند. درست است که ایشان سمپاتی هایی با افغانستان و مسایل آن دارند اما این کافی نیست. گفته های من به این معنا نیست که افغانستان از پذیرش این فرزندان که ناخواسته از متن جغرافیایی کشور بیرون شده اند، خود داری می کند. نفس قضیه در اینست که غالبا این نسل علاقه مندی به برگشت و کار در افغانستان  را ندارند. البته استثنا های وجود دارد. نسل اول و دوم  پناهنده گان که ریشه در فرهنگ و خاک دارند، نیز سر درگم اند. از یکسو نمی خواهند که رفاه و امتیازات زنده گی در غرب را از دست بدهند از سوی دیگر علاقه مند برگشت نیز استند به این معنا که یک پا در این فرهنگ و پای دیگر در فرهنگ دیگر دارند. این حالت روانی ایشان را سرگشته و ناامید ساخته است. درک می کنم که هزاران افغان در آرزوی برگشت به کشور استند ولی عملا بنابر پیوند های خانواده گی نمی توانند این آرزو را عملی بسازند. البته دولت به آن عده از افغان هایی که داوطلبانه به افغانستان برگشت می کنند از طریق وزارت مهاجرین و عودت کننده گان زمینه های کاری درنظر گرفته شده و  برنامه ها و حمایت های را روی کار گرفته اند که بدون شک برای آغاز یک زنده گی مرفه – حداقل با تعریف اروپایی- کافی نیست.

 

. 8-س: یکی از مزیتهای مثبت که کشورهای شمال اروپا دارد آموزش زبان مادری پناهنگان برای اطفال شان است بعدازفعال شدن سفارت دراین کشورها چه کمکی وکاری در راستا انجام داده است؟ 

 

بگذارید به پرسش قبلی شما مراجعه کنم. آموزش زبان مادری در حقیقیت یکی از راهکار هایست که جایگاه  پناهنده گان افغان را در فرهنگ افغانی تضمین می کند. فراموشی زبان، فراموشی هویت است. این یکی از عملکرد های قابل ستایش نهادهای افغانی در بیرون از کشور است. من با تعداد زیاد نماینده گان افغان ملاقات داشتم که کورس های زبان مادری را راه اندازی کرده اند. در سویدن این مساله به شکل جدی تر و با حمایت دولت آن کشور صورت می گیرد. این مساله از سوی دیگر نیز حایز اهمیت است. چون برای نسل اول و دوم پناهنده گان زمینه کاریابی مساعد می گردد. من از آغاز کارم به عنوان سفیر افغانستان توجه جدی به این مساله داشته ام. مذاکراتی با وزارت معارف در این راستا صورت گرفته است که انشاالله دوام خواهد یافت. تهیه کریکولم درسی و مواد درسی از اولویت های کاری است که خوشبختانه اکثر نهاد ها با کامیابی این فرایند را پی گرفته اند. با این هم سفارت وعده می دهد که موضوع را تعقیب نماید.

 

 9-س : بعضی تاجران افغانی علاقه مند به کارهای تجاری بین کشورهای شمال اروپا وافغانستان هستند، سفارت چه کمک برای اینها کرده می تواند؟

 

 سفارت در خدمت ایشان قرار دارد. هر زمانی که به سفارت مراجعه کنند، هر گونه امکاناتی که در حد صلاحیت های قانونی این سفارت است ، در خدمت شان قرار خواهد گرفت.

 

 10-س : درآخراگرگفتنی دیگری دارید ،  بفرمایید؟

 

سپاس گزار شما

 

 

تشکراز شما که وقت تان را دراختیار ما قراردادید تا این گفتگو انجام یافت.

 

 

بخش خبری سایت کانون

در لینک متن پیام در سایت سفارت افغانستان درناروی.

<p>به دنبال سفرکاری هیئت قنسولی افغانستان از اسلو به هلسینکی واجراشدن کارهای قنسولی تعدادی از هموطنان ما در فنلند وهمکاری کانون افغانستنیهای فنلند با این هیئت، این پیام از طرف قنسول افغانستان مقیم اسلو صادر شده است ، ضمن اصلاح نمودن اسم اقای نصرالله پیک که درپیام صالح محمد پیک امده است ، متن پیام مذکور به نشر میرسد. </p>

http://www.afghanistanembassy.no/article/70954/پیام-امتنانیه

پیمایش به بالا