Suomen afganistanilaisten järjestö ry

ز اشک دیده بر بوستان رفیق اینک بهار آمد

  بدین پژمرده سوسنها نسیمی از کنار آمد

 به زیر قد چون سروش چمن پر گل شده بر ما

به تاب زلف حیران اش نه بر دلها قرار آمد

 چمن شد فرش راه او زمین شد خاک پای او

ز خواب این دیده دل بگشا که نزد ما نگار آمد

نزیبد شبنم حسرت بدین بشگفته دلها لیک

نه باور شاه نشین چشم کند کین گونه یار آمد

به دامان تو شد نخجیر دل برنا و پر شورم

کنون ای لاله مرغ دل تو را بهر شکار آمد

به تمکین تو ای ساقی چه حاجت بهر می باشد

به چشم شوخ مستت بس دل از نزدت خمار آمد

غبار یأ س چشم سر ز دوری اش به دل می برد

چه ناگاء آن سوار چست ز پشت این غبار آمد

درو چون گندم این عشاق به داس ناوک ات منما

کنون کز خواشه ها غزل به بوستان تو بار آمد

مغیلانش چه اربابی کند بر ره روان هردم

به کوی دلنشینانش چو بویی از بهار آمد

همانا دل برند از ما پری رویان شیبانی

نه روی خوش به مهر ما از این ایل و تبار آمد

سبک بالان راه او ز عرش این زمان رفتند

 صلیب بی دلی مهمان چو اینک بر دیار آمد

خدا را تیغ ناوک را نیامش کن ز دلسوزی

که افگار این دل از بهر کمانش بی شمار آمد

چه سان این جوی بار طبع که جایش بهر عرفان بود

میان غنچه لبهای دهانش بر اسار آمد

دلا رنجیده خاطر را نکن از نا امیدی ها  

پس ازهردی بهاری را پس هر لیل نهار آمد

به گرد او پرستو ها طواف آرند از آن جلوه

سرشک از رشک تو ای لاله مکن چون او مزار آمد

ز شیرینی کام او مگس ها شد به دام او

نهراس از حی صاحب چه شور دل به کار آمد

در این سینه بگشا باز که دشت آرزو بینی

هوس پشت تو این خیطر ره مذهب سوار آمد

چو در محمل نشاط دل همی زو شد به ما حاصل

جرس خوان سار بال دل که محمل زو به زار آمد

غزالی را به غزل صید طبع لطیف خواهان است

به دین غزل دل عاصی میان لاله زار آمد

یما گو چون پریشانی سترد از زلف حیرانش

 که بر دوش من بیدل چو سروی استوار آمد

 

24.03.2012فنلند- شهر هوینکا

 

شعر از: مصطفی وهریز

وقتیکه

وقتیکه زبانی درد دل همدیگر را،

هیچ نمی فهمیم،

پس چی فرقی میکند ،

که ما،

با کدامین،

زبان با هم همنشین باشیم؟

زبانی،

اجوج و یا ماجوج،

روسی و یا فنلندی،

و یا زبان شرین پارسی،

وقتیکه،

نمی فهمیم زبان درد دلی همدیگر را،

چی فرقی می کند باشیم با هم،

و با پدرد گوییم هم زیستن را،

و یا،

با هم بودن، فقط در انتظاری مرگ،

تا ابد در کنار هم ،

ولی خالی بیهوده،

وقتیکه هیچ نمی فهمیم،

زبان درد دل همدیگر را،

چی فرقی می کند،

که ما،

با هم با کدامین زبان،

و با چی لهجه،

همدیگر را دشنام و فحش خواهیم داد،

و یا نفرین خواهیم کرد!؟

***

معنی !

آه،

میدانم چی معنی می دهید:

بوتل وینو،

توت فرنگی،

شمع آفروخته روی میز،

چی باید کرد:

باز هم،

مثل هر بار دیگر،

خالی است،

جای پروانه ای.

.

هيئت قنسولي سفارت افغانستان به صدها شهروند افغانستان در فنلند خدمات قنسولي ارائه نمود.

  

  هيئت قنسولي سفارت کبرای جمهوری اسلامی افغانستان در اسلو به فنلند آمد و به صدها تن از افغانهای مقيم فنلند خدمات قنسولي ارائۀ نمود. اين خدمات در مرکز شهر هلسينکي به مدت دو روز در تاريخ  دوم و سوم ماه مارچ 2012 از ساعت 9 صبح تا 5 بعد از ظهرانجام يافت. 

 

کانون افغانستانيهای فنلند برای سهولت هموطنان عزيز مقيم فنلند با سفارت افغانستان همکاری نمود و دفتر خدمات قنسولي، ماشين پرينتر، ماشين فتوکپي، رهنمايي و کمک به مراجعين در خانه پری فورمه ها و درخواستها، انتظامات و اطلاع رساني امور را در اين دو روز بر عهده داشت. اطلاع رساني به افغانها از طريق تليفون، وبسايت، فيس بوک و انجمنهای افغاني در شهرهای مختلف فنلند انجام يافت.

 

 

هيئت قنسولي افغانستان به سرپرستي قنسول اول سفارت آقای حضرت شاه فرخاری موفق شد به  درخواستهای صدها تن از افغانهای فنلند در امور صدور و تمديد پاسپورت، صدور تائيديۀ هويت و ديگر مسايل قنسولي رسيدگي و بطور شايسته خدمت نمايد. 

 در اين دو روز، افغانیهای مهاجر از حدود 30 شهر دور و نزدیک فنلند برای حل مشکلات شان به هلسینکی آمدند . تعداد مراجعين بيش از حد انتظار بود و هيئت قنسولي بطور خيلي فشرده  و دلسوزانه به آنها رسيدگي نمودند و مشکلات تمام آنها بدون مشکل حل گرديد. اين خدمات، در روز شنبه 3/3/2012 ، ساعت 5 بعد از ظهر پس از آنکه  به درخواست آخرين فرد مراجعه کننده  رسيدگي شد، با خوشي و رضايت مراجعين، هيئت قنسولي و هيئت اجرايي کانون افغانستانيهای فنلند خاتمه يافت.

افغانهای مقيم فنلند و کانون افغانستانيهای فنلند بخاطر خدمات شايسته و دلسوزانه  از هيئت قنسولي سفارت افغانستان در ناروی، سپاسگزاری و قدرداني مي نمايند!

وبسايت کانون افغانستانيهای فنلند با آقای فرخاری  قنسول سفارت افغانستان و چند تن از مراجعين مصاحبه نموده که در ذيل تقديم ميگردد.

 

    سخنان محترم اقای فرخاری قنسول محترم سفارت افغانستان- اسلو،

پس از دو روزکاری فوق العاده فشرده در فنلند

***** 

 نظرات مراجعین نسبت به خدامات هيئت قنسولی  سفارت افغانستان در فنلند 

***** 

 

 

 

 

 

http://www.kalliola.fi/Kalliolansetlementti/Sivut/Yhteystiedot.aspx

سال جدید 1391هجری شمسی را به هموطنان عزیز تبریک وتهنیت عرض میداریم . سال خوب و توام با صلح وآرامش را آرزو داریم .   کانون افغانستانی های فنلند

 شعری بهاری از حافظ  به بهار دوستان تقديم ميگردد:
 

بهار و گل، طرب انگيز گشت و توبه شكن
به شادي رخ گل، بيخ غم ز دل بركن

رسيد باد صبا غنچه در هوا داري
ز خود برون شد و بر خود دريد پيراهن

طريق صدق بياموز از آب صافي دل
به راستي طلب آزادگي ز سرو چمن

صفير بلبل شوريده و نفير هزار
براي وصل گل آمد برون ز بيت حزن

تحفه نوروزی مادو آهنگی است یکی از رضا رضایی مقام اول و از متین الکوزی مقام دوم جشنواره ستاره افغان ، پیشکش حضورتان می گردد. 

https://www.youtube.com/watch?v=3onE12fYVFM

 

عید باستانی نوروز وسال نو مبارک!

 

بازگرمای روح بخش بهار درمزرعه وباغ به سبزه زاران ودرختان بشارت زندگی وحیات تازه می دهد تا بانسیم فرح بخش وگوارای بهاری خواب رفتگان زمستانی را دعوت به زندگی دوباره نماید.

نوروز اغاز نوین دربستر طبیعت بوده که جشن بزرگ شادی وشادمانی بهاردوستان میباشد.

بهار فصل شگفتن وفصل لطافت مهرورزی بوده که با شروع بهار در روز نوروز نقطه پایان زمستان خواهد بود .

پس اگر با فصل بهار طبیعت دگر گون وشکوفا می گردد ما نیز دراین فصل به دگر گونی و شکوفایی بیاندیشیم به سوی بهار وبهاری شدن گام برداریم و روز نوروز آغاز آنست.

نوروز یعنی هیچ زمستان ماندنی نیست و هیچ سردی وخشونت دایمی نخواهد بود.

نوروز روز خدا حافظی از خشونت وتندوری می باشد.

نوروز روز آشتی با زیبایی وسرسبزی می باشد.

پس بیایم ما هم گوش جان به پیام نوروز بسپاریم وخود نیز در جمع نورزیان باشیم.

نوروز وبهار که پیام روشن وآشکاری به تندی وخشونت دارد با این پیام ما نیز با اندیشه بهاری گام برداریم.بهار درافغانستان

 

آقای داوود رزمیار یک تن از شخصیتهای افغانی مقیم فنلند در همایش هفدهمین سالگرد شهادت استاد مزاری گفت :

من با صحبتهای که دراینجا صورت گرفت نه تنها موافق هستم که حمایت وپشتیبانی خودرا هم ابراز میدارم .

روزشنبه به تاریخ 10.03.2012 طی مراسمی باشکوهی در شهر هلسینکی باحضور شخصیت های افغانی وصدها تن از پناهندگان ومهاجرین افغانستانی مقیم در فنلند ، از مقام وشخصیت شهید مزاری تجلیل به عمل آوردند

.

   این همایش بزرگ به ابتکار ستاد مردمی هفدهمین سالگرد شهادت شهید مزاری درفنلند دایرشده بود و رهروان راه شهید مزاری با آرمانهای عدالتخواهانه اش تجدید میثاق نمودند.

محفل که تحت عنوان مزاری ومبارزه با تبعیض نژادی دایرشده بود سخنرانان در باره شخصیت شهید وحدت ملی استاد مزاری صحبت نموده وپیرامون موضوع این همایش فرهنگی مطالبی نیز ارائه شد.

مجلس یاد بود با تلاوت از کلام الله مجید توسط محترم آقای اسدی آغاز گردید سپس مجری این مراسم از حضار دعوت نمود تا به پا خواسته وآنگاه سرود ملی در فضای تالار طنین انداز گردید.

سپس مجری برنامه خانم عزیزه محمدی از چهار شخصیت حاضر درجلسه خواست که درجایگاه هیئت رئیسه این گفتمان فرهنگی که در سالیاد بابه مزاری تدویر یافته است حضور یابند.

 انگاه ازآقایان محترم داوود رزمیار سابق سفیر افغانستان درمسکو ، محترم استاد شاکر قبلا استاد دانشگاه درافغانستان ، محترم سرورتوفان از فعالان سابقه دارسیاسی اجتماعی و محترم انجنیر ضیاالحق مومنی ازفعالین فرهنگی اجتماعی درفنلند خواسته شد که به جایگاه تشریف آورده با حسن حضور شان به شگوه  محفل بیفزایند جایگاه هیت رئیسه این مجلس و انتخاب شخصیت ها ، وحدت ، همبستگی اقوام وملیتهای با هم برادر را تمثیل می کرد،

این انتخاب و ابتکار دست اندرکاران  یکی از نکات مهم وبرجسته ی این گردهمایی بود و در راستای تحکیم وحدت وبرادری به نمایش گذاشته شد.

مراسم با مقاله ی توسط محترم اقای حسن بهادری آغازگردید که وی درقسمتی ازآن مقاله چنین گفت: هفدهمين سالگرد شهادت رهبر شهيد استاد عبدالعلي مزاري در حالي به تجليل مي نشينيم كه بيشتر از هروقت و زماني به عمق ارزشهاي انديشه و افكار عدالت خواهانه و وحدت طلبانه او پي مي بريم.از اينجاست كه تجليل ازمزاري  در واقع تجليل از عدالت اجتماعي، آزادي خواهي، آزادي بيان و انديشه و تجليل از زنده نگهداشتن هويت ملي و فرهنگ شجاعت،  صداقت، مردانگي و مقاومت می باشد.

درادامه ی مقاله ی خود چنین بیان داشت : استاد مزاري در عوض نظام هاي غير ملي و غيردموكراتيك اصل مشاركت ملي اقوام كشور را به تناسب نفوس،  لياقت مسلكي و اداري شان دردولت وقت مطرح  نمود.

پس از ایشان ، آقای سید جاوید عظیمی پارچه شعری زیبای را به خوانش گرفت .

 آنگاه آقای ذاکرحسین دانش مقاله ی تحت عنوان عدالت اجتماعی و مبارزه با تبعیض از دیدگاه شهید مزاری را قرائت نمود و درقسمتی از این مقاله چنین آمده بود : شهید مزاری معتقد بود که برای ایجاد صلح و ثبات پایدار و دستیابی به اهداف و ارمانهای ملی، باید برابری حقوق همه افراد – صرف نظر از وابستگی های قومی، مذهبی، زبانی وگروهی در کشور به رسمیت شناخته شود و همه اقوام از حقوق برابر و عادلانه در جامعه برخوردار شوند.

پس ازقرائت مقاله ، شاعرجوان یماجان روستا قطعه شعری را بدین مناسبت تقدیم حضار نمود.

آنگاه پیام خانواده رهبرشهید بابه مزاری توسط محترمه خانم مهناز حیدری برای حاضران در محفل قرائت گردید.

بعد از پیام کلیپ توام با سرود  از تشیع جنازه رهبرشهید پخش شد  این  سرود وتصاویرتشیع  فضای محفل مبدل به حزن واندوه گردید.

آنگاه محترم آقای عبدالله عظیمی مقاله ی خود را به خوانش گرفت که درقسمتی ازآن چنین امده است : مزاری از پس تاریخ الم ناک کله منارها و جور خفقان برخواست و با لحظه لحظه برخواستنش هویت لگد مال شده  گم شده  ومحکوم شده قومش را هویدا کردمزاری امد تا ضربه ستم را از گرده وگردن ستم دیده گان وطنش برادرد و زخم های خون چکان بند جوالی را مرحم باشد.

درقسمتی دیگری چنین بیان داشت: مزاری صدای عدالت وعدالت خواهی بود او به اقتدار گرایان گوش زد کرد که زمان منافع غیر ازمنافع مردمش نداشت ارزو کرد که در کنار مردمش خونش بریزد وخداوند به ارزوی مقدسش خیلی زود رساندنحوه رفتن مزاری نیز افتخار افرین بود برای قومش  زیرا او مثل شیردربیشه عدالت خواهی وبرای رسیده به هدف مقدسش به زنجیر کشیده شد  وشهید شد به همه ثابت کرد که ترس مال بزدلان است و جیفه مال شغالان . واین چکیده را اگر زیاد است چکیده کنید.

سپس نوبت به یکی یادگاران حماسه غرب کابل محترم اقای نصرالله پیک فرا رسید او که با به تصویرکشیدن این مقاومت لحظات آنرا جاودانه ساخته است وبرای نسل فردا سپرد تا تاریخ  با این تصاویر مستند ومستدل گردد.

 وی در قسمتی از صحبتهای خود چنین گفت: مردم آگاه ما با راه وارمان بابه مزاری است. تجلیل از مزاری تجلیل از عدالت است تجلیل از مقام انسان مصلوب وتاریخ بردگی است. هزاره ها امروزاز سرنوشت خون بار وتاریخ اسارت بار انسان  تجلیل می کند . عدالت خواهان  کشور بیدا د را تبعیض را  انحصار را  و بردگی را  و پروسه کله منار سا زی  را در تاریخ افغانستان، نفی نفرین می نماید.

  هزاره ها خواهان  احقاق حقوق برابر وبرادر در کشور است  خواهان عدالت د رجامعه ای انسانی افغانستان است که درافغا نستان دیگر از تبعیض اثری نباشد. در ادامه افزود:  سال 1371 یک بود که بابه مزاری وارد کا بل شد  ما در کدر کمره فلمبرداری گام های استوار بابه مزاری را در زمین کابل ثبت می کردیم. بابه مزاری سه سال در کابل با مردم زندگی گرد سخن گوی مرد م اش بود وارمان  عدالت خواهی را در کشور فریاد می کرد.  در این سه سال ،  تحوالت بسیار بزرگی در کشور رو نما گردید؛ جنگ بود اتش خون بود  اما در کنار جنگ  دیدا رهای بسیار عمیق دیگر برای  حل معضله کشورما افغانستان نیز جاری بود 

  من مطلب را که تدارک دیده ام  نمی خواهم ان را تکرار کنم؛  فرصت بیان آن بسیار فراهم می  شود که وقت عزیزان را بگیرم اما امروز روز با به مزاری است روز که نام ان مرد تاریخ ومرد حق وعدالت خواه کشور در اینجا ؛ جاری  است ویاد اش گرامی داشته می شود فقط می خواهم سخنان چندی از  آن پشوای خلق محروم را با شما در میان بگذارم نمی خواهم که بشتر از این وقت تان گرفته شود

 اینک گزیده ای از سخنان بابه را برای شما باز خوانی  می نمایم:

” من به صـراحت می گویم، که هرکس برای حـذف و دشمنی ملـیت ها حرف بزند، خائـن ملی افغانستان است“

“اگر شما شخـصیت تاریخی و سیاسی داشته باشید، هیچـگاهی زیر بار زور و ظلم نمی روید و ذلت و تحقیـر را تحمل نمی کنید”

“هرکسی که بیـاید تضـاد ملی را به وجود بیـاورد، ما آن را خائـن ملی می دانیم و علیـه آن هستیـم“

”همه می دانــیم که در گذشته واحــدهای اداری در افغانستان عـادلانه نبـوده انـد”

”من هیچ وقت نه شـیعه گفته ام و نـه ســنی، بعد از این نیز نخـواهم گفت“

”موضـعِ ما بر اساس منـافع مردم ماست“

”هر طرحی که به صـلح و امنیت و آرامش دایمی مردم ما بیـنجامد، آن را قبول داریم”

“ما می خواهیم ستم های چندین قـرنه بر مردم افغانستان پایان یابد و جامعه ای به وجود آید که در آن از تبـعیض، برتری طلبی، تفـاخُر  و افزون خواهی خبری نباشد و……………

بلی دوستان این بود گزیده ی از سخنان با به،  که برای شما انتخاب و قرائت شد. ولی خوب است که شما سخنان بابه مزاری  را که این  قسمت را بصورت کلیپ وید یویی اماده کرده ام مستقیم از زبان خود بابه بشنوید ، این سخنرانی  حدود 18 سال قبل ایراد گردیده است-

 پخش این سخنرانی که موضعگیری های برحق مردم ما را بیان میکرد حال هوای دیگری به محفل داد.

پس از آن محترم آقای نبی قانع زاده تحت عنوان صد سال تبعیض علیه هزاره ها از حاکمیت عبدالرحمن تا امارت طالبان به سخنرانی پرداخت.

 وی گفت: اینکه می گویند 62% درصد هزاره ها در زمان عبدالرحمان خان نا بود شده اند آیا این یک ادعاست ؟ یا که سند هم وجود دارد .

 باستناد از تاریخ تشیع استاد یزدانی پیرامون این مطلب مطالبی را ارائه نمود .

 در ادامه با استناد از کتاب تاریخ ملی هزاره نوشته تیمورخانف ترجمه عزیز طغیان صفحه 261 می نویسد: دریکاولنگ از مجموع 1700خانوار فقط 700 خانوار باقی مانده بود. طبق اطلاع منابع رسمی قبل از شورشهای سالهای 1892-1893 طایفه بهسود دارای تعداد 20 هزار خانوار بودند ولی بعد از سرکوب شدن شورشها (نظربه احصائیه که به فرمان امیرعبدالرحمان خان در منطقه در ماه اگست سال 1894 صورت گرفته بود) تعداد آن به (640 خانوار تنزل یافته بود یعنی طایفه بهسود در نتیجه شورشهای مذکور 68 درصد از مجموع نفوس خودرا از دست داده بود.

 درادامه به تلخ ترین نکته دوران سیاه عبدالرحمانی اشاره نموده گفت: در صدوچند سال پیش زن وفرزند هزاره در بازارهای قندهاربه فروش رسیده است با استناد ازکتاب تیمور خانف صفحه 265 تمام این کارها توسط فرمان و اوامر امیرعبدالرحمان درسال (1311هجری قمری مطابق 1894 میلادی) قانونی شده بود.

قیمت بردگان به حیث مالیات به خزانه دولت فرستاده می شد ، برده فروشی دربین هزاره ها چنان اوج گرفته بود که معلومات رسمی دولت نیز به شکل ذیل آن تذکر می دهد:اواخرقرن نوزده وآغاز قرن بیستم فقط درمنطقه قندهار از خرید وفروش بردگان هزاره خزانه دولت شصت الی هفتاد هزار روپیه سالانه در آمد داشت، یعنی در بازارهای قندهار واطراف آن بردگان به قیمت مجموعی ششصد الی هفتصد هزار روپیه خرید فروش شده بودند.قیمت یک غلام یا کنیز شصت تا 120 روپیه بود، یعنی فقط در ولایت قندهار سالانه به تعداد 7200 نفر هزاره از زن ومرد فروخته می شدند.

درادامه ستمهای که در دوران پادشاهان دیگرعلیه این مردم روا داشته شده مطالبی را بیان داشته تا دوره حکومت موقت مجاهدین مطالبی بیان داشت درپایان از قتل عام ده هزار نفری در مزار شریف وکشتار صدها نفرهزاره در یکاولنک را یاد آورشده گفت: اینجاست که مزاری بزرگ علیه تبعیض موضع گرفته وراه حل های معقول و فرا قومی وملی را ارائه کرد.

 پس از ایشان محترم سناتور ارزگانی یکی از شخصیتهای معزز افغاانی در فنلند به ایراد سخن پرداخت وی در ابتدا چنین گفت: امروز هفدهمین ساروز شهادت استاد مزاری را درکشورفنلاند دورهم جمع شده ایم ودرحالی از این روز تجلیل می کنیم که درکشورما بازهم بی عدالتی ها ونابرابری ها وظلم استبداد گوش فلک را کر ساخته است. استاد مزاری خواهان عدالت ،برادری و برابری بود اینکه می گوییم برادری اگر برابر نباشیم برادری به جایی نمی رسد.

ارزگانی در قسمتی دیگری از سخنان خود چنین گفت: برادری که قبل ازمن صحبت کرد گفت در چند مرحله از تاریخ ظلم بی حد وحصری علیه هزاره ها صورت گرفته است شروع اش دوره عبدالرحمان خان پایان اش دوره طالبان میباشد عبدالرحمان به همه اقوام یعنی پشتونها ، ازبکها وتاجکها ظلم کرده است اما ظلم بیشترعلیه هزاره ها روا داشته است. وی در ادامه گفت هزاره ها در سه مرحله مورد تاخت تاز قرار گرفته است :

 1- دوره عبدالرحمان خان   2- دوره حفیظ الله امین   3- دوره طالبان .

سناتور ارزگانی در رابطه با شخصیت استاد مزاری چنین بیان گفت : استادمزاری جرمی نداشت به خاطر رهایی ملت از تبعیض مبارزه کرد آنچه مزاری گفته عدالت برادری وبرابری گفته وباید آن راه تعقیب گردد.

 وی در پایان با قطعه شعری از علامه بلخی سخنان خود را پایان بخشید.

پس از ایشان محترم اقای رفیق رجا به جایگاه تشریف آورده به سخنرانی پرداخت وی درابتدا چنین گفت: محفل امروزی ما تحت عنوان ” گفتمان  فرهنگی ” مزاری ومبارزه با تبعیض نژادی در افغانستان است قبل از اینکه وارد بحث شوم باید بدانیم که تبعیض نژادی چیست؟

 تبعیض نژادی در واقع نفی موجودیت انسانی  کسی دگیری بشکل  شخصی یا گروهی است. با نفی موجودیت دیگری قصد انکار حقوق انسانی؛ ازادی ها وارزشهای انسانی او است.مورد یا دلیل تبعیض نژادی ,مذهبی ویا هر آن چیزی که باعث  تفاوت وگروه بندی های انسانی میشود می باشد. اما معمولا از تبعیض منظور تبعیض ها ی نژادی است که در طول تاریخ جریان داشته است. تبعیض گر معمولا آنهای است که از اعمال تبعیض, امتیاز های نژادی ومذهبی را جستجو می کند. یعنی نژاد را  باعث برتری خود دانسته و وزمینه ای محرومیت کسانی دیگر را فراهم می اورد.محرومیت های تاریخی  در اثرتبعیض و نابرابری های ملی در ابعاد گوناگون یک وقعیت تاریخی است که در اکثریت کشور های جهان ونیز در افغانستان رخ داده است. قومی ونژادی به دلیل برتری خواهی های  نژادی ومذهبی به قتل عام های وحشتناک دست زده است. با این واقعیت معمولا چند نوع بر خورد صورت گرفته است اما در افغانستان پس از سقوط حکومت نجیب راه حل مقابله بالمثل ودیگری راه حل ملی , عادلانه  وازادی خواهانه میان ملیت های محروم مطرح گردید.

ایشان درادامه چنین گفت: راه حل اول:  اینکه برخی احزاب جهادی با اتکاء, بر نیروهای بیگانه تا سرحد صدمه به استقلال ملی ویا بازگشت دوباره فاشیسم به قدرت برای سرکوب اقوام وملیت های دیگر به هر توطئه ای دست زدند.راه حل دوم: اصالت وبها دادن بر انسان وبه رسمیت شناختن ارزشها وحقوق انسان بدون هیچ پیش شرط دیگری . درین راه حل , نژاد وتفاوت های دیگرباعث امتیاز کسی بر دیگری نیست.

 شهید مزاری این راه حل را بر گزید. وبرای ایجاد حکومت ملی ومستقل بدون دخالت وحضور خارجی ها تا مرز شهادت ایستاد واز موقف ملی ومستقل خویش دفاع کرد. با نفی ورد طرح کشور های بیگانه وهمسایه مبنی بر مصالحه وانحراف از اصول ملی ومستقل ؛ استقلال رای ؛ تعهد وغرور ملی خود را نشان داد وشهادت را آگانه بر گزید.

(منظوراین نیست که چه راه حل های تا هنوز برای حل مسئله ای ملی مطرح شده است بلکه منظوراز دو گونه راه حل است که پس از سقوط نجیب میان تاجیک ها وهزاره ها مطرح شد. چون برای حل مسئله ای ملی راه حل های مختلف مطرح شده است. یکی از ان راه حل ها ” غلبه” است. راه حل که باید به وسیله ای زور وغلبه ومحو هویت های فرهنگی وزبانی غیر افغان ؛ ملت افغان ایجاد کرد. مثل نظریه طالبان وتئوریسن نیکتای دار اش : روستا ترکی ….)

در آستانه ورود احزاب جهادی به کابل قرار داد جبل السراج میان شهید مزاری , دوستم ومسعود به امضاء رسید . متن قرار داد مبنای ایجاد حکومت ملی ومتکثر ومشتمل بر تمام اقوام وملیت های افغانستان بود.این توافق پیام روشنی از پایان تاریخ تبعیض نژادی داشت.اما با شکست این توافق در واقع شکست اعتماد بود که میان ملیت ها واقوام در طول تاریخ ایجاد شده بود. از سوی دیگر زمینه سازی بود که به امدن طالبان منجر شد.

  آنگاه محترم آقای داوود رزمیار با قرائت پارجه شعری به ایراد سخن پرداخت : وی گفت من آمادگی برای صحبت نداشتم فضای با شکوه مرا واداشت که چند دقیققه ی صحبت نمایم.

این مجلس به مناسبت هفدهمین سالگرد شهادت استاد مزاری برگزارشده است من با صحبتهای که دراینجا صورت گرفت نه تنها موافق هستم که حمایت وپشتیبانی خودرا هم ابراز میدارم فقط در یک موردیکه دوست گرانقدرم اقای قانع زاده صاحب شمردند یک دوره تاریخ از دوره عبدالرحمان خان تا طالبان استثنات را هم انگشت گذاشتند امیدوارم هستم با من موافق باشند مراحل دردناک اش را هم سناتور صاحب اشاره کرد نه تنها علیه ملیت هزاره علیه سایر ملیتها به خصوص علیه روشنفکران افغانستان اقدامات دور از انصاف صورت گرفته ، در حدود حاکمیت جمهور افغانستان به کمی ها ، کاستی ها ، زشتی ها و درشتی ها نمی پردازم حاکمیت جمهوری افغانستان از ریشه علیه هر نوع تبعیض بود .

درادامه سخنان خود چنین بیان داشت: بعد ازسقوط حاکمیت جمهوری افغانستان در اولین دیداربا باز مانده های حاکمیت با استاد مزاری که در کابل به این منظور انعقاد پیداکرده بود. چنین گفت: باید از خون ریزی جلو گیری شود و وحدت ملی در افغانستان حفظ گردد.

رزمیار در رابطه با اوضاع جاری گشور اضافه کرده گفت: سه هفته در کابل بودم دو روز است که برگشته ام . ایشان وضعیت کابل را چنین ترسیم نموده گفت: وضع پیچیده در کابل حکمفرماست شعار وحدت ملی که استاد مزاری می گفت ، تاکید می کنم این شعاریست نسبت به هر روز در کابل مطرح است وحدت ملی به خاطر حفظ استقلال مورد بحث است.

وی بااین شعار سخنان خودرا پایان بخشید زنده باد استاد شهید مزاری و آرمان هایش.

درپایان این همایش ، محترم اقای دکترعبدالحسین مهدوی مسئول ستاد مردمی گرامیداشت هفدهمین سالگرد شهید مزاری طی سخنانی یاد وخاطره رهبرشهید استاد مزاری را گرامی داشته از همه مردم به خاطر سهم گیری دراین گرامیداشت و از همه کسانیکه در برگزاری این مجلس به هر نحوی کمک کرده است اظهار سپاس وقدردانی نمود.

باقرائت سروده هایش بدین مناسبت حسن ختام محفل گردید.

آوان کشاکش   بهار  و دی   بود

رفت از بر ما آنکه مبارک پی بود

در بدرقه  گلهای  شقایق  جوشی

دمیر شهدا دیده  به راه وی  بود

………………………..

افسوس که بی روی تو فرسوده شدیم

وز گردش دستاس  بغا سوده  شدیم

همپای تو در قلزم خون غوطه زدیم

بعد از تو پراکنده و پی سوده شدیم

………………………

هرچند  مزاری  برِ یار  است   شریف

محروم ز قرب   کردگار  است  حریف

روزی   که  مزاری    به  مزار  آرامید

زان روز مزار از دو مزار است شریف

………………………..

 آنگاه جناب دکترمهدوی با ذکر دعای خیر از بارگاه الهی برای مردم ، ختم محفل را اعلام نمود. واز تمام مهمانان دعوت به عمل آورد که باصرف غذا که بدین مناسبت تدارک دیده شده بود از مهمانان این گردهمایی پذیرایی به عمل آمد.

لازم به ذکراست که درقسمت تهیه غذا آقای حفیظ عطایی وخانواده محترم شان همراه با خانم کربلایی ستاد برگزاری مراسم را یاری نموده بودند. 

 آقایان احمد علی زاده ، جاوید یاری ، عنایت یاوری ، سید مهدی هاشمی، نبی یعقوبی ، عظیم بی غم ، ملک اکبری ، دیدار حسنی وجمعی دیگری از جوانان درقسمت انتظامات همکاری شایان نمودند.

 یکی از اعضای ستاد برگزاری به ما گفت : ما از همه کسانیکه در این محفل سهم داشته اند وکمک نموده اند صمیمانه اظهار قدر دانی سپاسگزاری می نمایم.

تهیه گزارش از: ن – ق

عکس از: بشیرپیک  

محترم سناتور ارزگانی

شاعرجوان یما جان روستا

خانم مهناز حیدری

حضار

 هیئت رئیسه

   

آقای ذاکرحسین دانش

محترمه خانم عزیزه محمدی

محترم اقای اسدی

محترم سید جاوید عظیمی

محترم نصرالله پیک

محترم نبی قانع زاده

محترم رفیق رجا

محترم عبدالله عظیمی

محترم حسن بهادری

 

 محترم رزمیار 

محترم داکتر عبدالحسین مهدوی

گروپ انتظامات مراسم:از راست به چپ جاوید باری ، نبی یعقوبی، حفیط الله عطایی ،

سید مهدی هاشمی ، احمد علی زاده و ملک اکبری

 

” ما می خواهیم ستم های چندین قـرنه بر مردم افغانستان پایان یابد و جامعه ای به وجود آید که در آن از تبـعیض برتری طلبی، تفـاخُر  و افزون خواهی خبری نباشد.“ (رهبرشهید مزاری)

 

 آوان  کشاکش  بهار  و  دی  بود        رفت ازبرما آنکه مبارک پی  بود

در بدرقه گلهای  شقایق  جوشید        میر شهدا  دیده  به  راه  وی  بود.

 

 هفدهمین سالگرد شهادت” شهید وحدت ملی“بابه مزاری را گرامی میداریم.

بدین مناسبتگفتمان فرهنگی تحت عنوان

مزاری ومبارزه با تبعیض نژادی

 برگزار میگردد.

ازشما دعوت به عمل آمده تا باحضورخویش برشکوه محفل بیفزاید.

زمان: روزشنبه 10.03.2012ازساعت13:00الی 16:00

مکان :Turunlinnantie 1, Itäkeskus, 00900 Helsinki

تالار مرکز فرهنگی استوا پهلوی کتابخانه ایتا کیسکوس

ازطرف: ستاد مردمی گرامیداشت هفدهمین سالگرد شهادت شهید مزاری در فنلند

تلفونهای تماس  00358405397966 ، 00358452083380، 00358405397898 ، 00358415022748

 

 

مراسم بزرگداشت  و يادبود شهداي   افشار كابل، امسال در روز جمعه 21 دلو برخلاف سال گذشته در هوايي كاملاً بهاري (گرم   و آفتابي) با حضور بر مزار شهدا، برگزار گرديد. در اين مراسم كه ابتدا مردم در مسجد  خديجه الكبرا تجمع نمودند، آقاي سرور جوادي سخنراني نموده و بيشتر روي اين نكته تأكيد داشت كه به دليل فقدان اصول و قاعده و باوري ميان سياست مداران كشور ما، نميتوان روي قول و ادعاهاي آنان تكيه نمود. وي اين را نيز خاطرنشان ساخت كه تاكنون هيچ پشتوني چه آناني كه ادعاي روشنفكري مي كنند و چه ديگرا قشارشان، حتا يك بار هم جنايات عبدالرحمان و طالبان را محكوم نكرده اند. وقتي كه آقاي اشرف غني براي همكاري در مبارزات انتخاباتي اش با ما تماس گرفت، ما پيشنهاد داديم كه يك بار جنايات عبدالرحمان و طالبان را محكوم نمايد، او بارها تكرار كرد كه جنايت عبدالرحمان و طالبان مثل روز روشن بود، اما زماني كه از او خواستيم تا اين گفته ها را رسما و از طريق رسانه ها اعلام نمايد، وي سه روز وقت خواست و پس از اين كه يك هفته گذشت و خبري از او نشد، ما تماس گرفتيم كه چه شد، صريحاً گفت كه قومم ناراحت مي شود!!

وي همچنين در رابطه با عناصر متعلق به شوراي نظار ديروزي گفت كه يونس قانوني وقتي خود را براي رياست پارلمان كانديد كرده بود، تأكيد مي كرد كه عبدالرحمان و سپس طالبان چه ها كه با مردم هزاره ننموده است و به همين دليل ما بايد متحد شويم. من در جواب گفتم كه، آقاي قانوني ازگذشته ها ياد نكنيد چون شما در افشار كارهايي انجام داديد كه براي مردم ما قابل فراموش كردن نمي باشند. به جاي اين حرفها بياييم و ببينيم كه روي چه اصولي به توافق رسيده مي توانيم. آقاي جوادي اضافه نمود كه رهبران سياسي در خفا بسياري از اين مسائل را محكوم مي كنند و ظاهراً هم با ما ابراز همدردي مي نمايند، اما اگر از آنان خواسته شود كه در حضور مردم و رسانه ها بيايند و بر سر مزار شهدا اعلام اشتباه نمايند و از شهدا طلب بخشش كنند، از اين كار سر باز مي زنند كه اين نشانه ي عدم صداقت آن هاست.

وي در پايان ابراز اميدواري نمود كه تا سال ديگر اين آرزو تحقق يابد و مسوولين جنايت افشار به جرمشان اعتراف نمايند و اين پيروزي بزرگي براي مردم و التيامي بر زخم هايشان خواهد بود.

پس از آن حضار از مسجد خارج شده و رهسپار مزار شهدا شدند. در آن جا نخست آياتي از قرآن مجيد تلاوت گرديد و سپس آقاي گيزابي به سخن گفتن پرداخت و از مردم هزاره گلايه نمود كه چرا از جمعيت يك و نيم مليوني هزاره هاي دشت برچي تنها 300 نفر در اينجا حضور پيدا مي كنند و اين نشان دهنده ي آن است كه هزاره ها دچار فراموشي تاريخي شده اند و ستم و جنايت بر خود را به راحتي فراموش ميكنند. اگر از زمان عبدالرحمان بيش از صد سال مي گذرد، از افشار تنها 19 سال گذشته است!! مزار شهدا حتا هموار نشده است چه برسد به اين كه موزاييك شود و سرش پوشيده گردد تا از اين به بعد مراسم يادبود همينجا و بر سر مزار قربانيان برگزار شود. البته وضع آرامگاه شهيد مزاري در مزار به مراتب بدتر از اينجاست. بايد احساسي پيدا شود و مردم كاري بكنند.

مراسم با فاتحه خواني و گذاشتن دسته هاي گل بر مزار شهدا و دست آخر دعا نمودن به ارواح شهدا به پايان رسيد.

نكته ي قابل توجه اين است كه تعداد مشتركين علي رغم خوبي هوا بيشتر از سال گذشته نبود. سال گذشته بسياري از كساني كه قول داده بودند كه حتماً در مراسم شركت خواهند كرد، متأسفانه بسياري شان بدي هوا را بهانه قرار داده بودند، درحالي كه نسل گذشته و زماني كه فاجعه ي افشار رخ داده بود، به مراتب بيشتر از دانه هاي برف رحمت امروزي، گلوله هاي مرگ آفرين بر مردم مي باريد كه اين نكته ما را نسبت به نسل تحصيل كرده ي مان سخت دچار نگراني مي نمايد. با همه ي اين ها، امسال نيز بسياري از دوستاني كه از طريق فيسبوك قول داده بودند كه در مراسم شركت خواهند كرد، هرگز بر مزار شهدا حضور نيافتند!! اين كه چرا، بايد خودشان پاسخ دهند.

منبع : سایت سازمان حقوق بشر افغانستان

 http://afghanhumanrights.com

احمدولي بدخشياحمدولي بدخشي

خوانش فاجعه به ميانجي سخن وگفتار از چند جهت دشوار است:

نخست اينكه فاجعه امري زباني نيست، و به كلام تن نمي‌دهد. فاجعه رخدادي خشن و دهشتناكي است كه با فوران رنج، جنون و مرگ همراه است. فاجعه از آن رو به كلام تن نمي‌دهد كه در كلام ظرفيت محدودي نهفته است و به هيچ‌وجه توان بازگويي آلام و رنج عظيم، شقاوت و قساوت بي‌پيمانة روح و ديوانگي و طغيان وصف‌ناپذيري را كه جلاد هنگام رخداد فاجعه از خود به نمايش مي‌گذارد، ندارد. كلام فاجعه را نمي‌تواند توصيف كند و درست در هنگامه‌اي كه به آن نياز داريم، ما را در بيان آنچه مي‌خواهيم بگوييم ناكام مي‌گذارد. گذشته از آن بازگفت فاجعه به ميانجي كلام، فاجعه را تلطيف مي‌كند، از رنج و درد از يك‌سو، از شقاوت و جنون در سوي ديگر مي‌كاهد و آن را در هيئت يك امري انتزاعي و ذهني به ديگران منتقل مي‌كند. بدينسان بازگفت فاجعه و توصيف «آنچه در بطن فاجعه رخ داده است» با گفتار، از آنجا كه امر انضمامي و عيني را به كلام فرو مي‌كاهد و واقعيت را از بار سنگين اخلاقي و انساني آن خالي مي‌كند، رنج مضاعفي را بر قربانيان فاجعه تحميل مي‌كند. با اين حال اما ترس عظيمي ما را به سخن گفتن وادار مي‌كند، ترس از آنكه اگر لب به سخن نگشاييم، اگر سكوت را نشكنيم، فاجعه يا فراموش شود، يا آنكه فاجعه بازهم تكرار شود و ميدان به نفع كساني خالي بماند كه از خون‌بهاي فاجعه عمارت‌هاي مجلل و مرمرين براي خود بنا مي‌كنند.

دوم، سخن گفتن از فاجعه امري ساده و پيش‌پا افتاده نيست. سخن گفتن از فاجعه شهامت اخلاقي مي‌خواهد، زيرا فاجعه زماني قابل درك و بيان است كه كسي مستقيم و بلاواسطه «غوطه‌ور در تجربة امر واقع» باشد، و با مرارت‌ها و آلامي كه قرباني در حين رخداد فاجعه تجربه مي‌كند، با جان و تن آشنا باشد. بدينسان هر كسي نمي‌تواند در باب فاجعه سخن براند و ماهيت و ابعاد آن را براي ديگران توصيف نمايد، به خصوص كساني كه از خلق فاجعه لذت مي‌برند و يا خون‌بهاي آن را سرمايه‌اي براي قدرت، ثروت  و شهرت خويش بدل ساخته‌اند. مشخص است كه مصداق اين سخن چه كساني است؛ از تشنگان شناخته‌شدة قدرت و ثروت گرفته تا نهادها و مؤسساتي كه نام حقوق بشر را بر روي خود الصاق نموده‌اند و به بهانة تحقيق در زمينه «قربانيان فاجعه» تجارت و سوداگري راه انداخته‌اند. اين دو گروه پس از كساني كه در رخدادپذير كردن فاجعه نقش مستقيم‌ دارند، غيراخلاقي‌ترين گروه‌ها اند، زيرا براي آن‌ها وقوع فاجعه نشانة تباهي و زوال انسانيت نيست، بلكه نويدي تازه براي رونق گرفتن كاسبي، سوداگري، كسب شهرت و منزلت است.  وجه جمع همة اين گروه‌ها در اين است كه همگي با نيات و غايات آلوده با فاجعه نسبت برقرار مي‌كنند و هر كدام فاجعه را به مستمسكي براي اهداف ناپاك خويش بدل ساخته‌اند. من البته، به خود نيز نمي‌توانم اجازه دهم تا از فاجعه و رنج و آلامي كه فاجعه به بار مي‌آورد در مقام توصيف سخن بگويم، زيرا من به عنوان يك فرد تاجيك و كسي‌ كه در دانشگاه بركلي آمريكا درس مي‌خوانم، فرسنگ‌ها با درك ابعاد تراژيك فاجعه و الم‌هاي ناشي از آن فاصله دارم. براي من آنچه در رويداد 21 دلو1371 درافشار غرب كابل رخداده است، حداكثر چيزي در حد خبر، گزارش و يا روايت غمناك است، شبيه آنچه راجع به كوزوو مي‌شنوم يا جنوب سودان و كنگو. من در جايگاه قرباني فاجعه نبوده‌ام، هنوز كسي شقيقه ام را با نول تفنگ نشانه نگرفته است، به مادر، خواهر يا يكي از نزديكانم به زور تجاوز نشده است و هيچ كسي را نمي‌شناسم كه مفقودالاثر شده باشد، و گور دسته‌جمعي را نيز از نزديك نديده‌ام. من حتي زماني كه در خوشحال خان در همجواري هزاره‌ها به سر مي‌بردم، كسي به من زور نگفته است و بنابراين، هيچ نمي‌توانم تصور كنم كه كسي به من زور بگويد، دارايي ام را چپاول كند، خانه ام را بر سرم خراب كند و سرانجام با خونم بر ديوار بنويسد كه «من تشنه به خون احمدولي ام». سخن گفتن من از فاجعه تنها در حد يك تحليل، يك بازگفت نمادين، و گاهي حتي يك اكت قابل پذيرش است، زيرا من هرگز مستقيماً در معرض رخداد فاجعه‌بار نبوده‌ام.

دشواري سوم آن است كه  فاجعه رخدادي بسيار پيچيده و گمشده در غبار تفسيرهاي مخدوش و نادرست است، تفسيرهايي كه عامدانه واقعيت را تحريف مي‌كند و با اتكا به روايت‌هاي مجعول آگاهي و شناخت از فاجعه را به انحراف مي‌كشاند. اين گونه تفسيرها و روايت‌ها به صورت يك‌جانبه فاجعه را به تصوير مي‌كشد و با كنار هم قرار دادن تكه‌هاي ناهمگن و نامرتبط آن را از معرض دركِ درست و منصفانه دور مي‌كند. به طور مثال، در افغانستان،‌ آنچه در «حادثة كشتار خونين هزاره‌ها» در افشار رخداد يك فاجعة تمام عيار بود، زيرا هزاران انسان‌ بي‌گناه به خاك و خون كشيده شد، زنان و كودكان معصوم مورد تعرض و تجاوز قرار گرفتند، دارايي‌هاي مردم تاراج شدند و خانه‌هاي شان با خاك يكسان گرديدند و صدها انسان بي‌گناه ديگر تا امروز مفقود الاثر اند. مسأله در اينجا به هيچ‌وجه مسألة اعداد نيست. مهم نيست كه ده هزار نفر يا پنج هزار نفر در اين رويداد تراژيك به رگبار بسته شدند. مسأله فقدان حس اخلاقي،‌ عاطفه و مرگ انسانيت است. به چه جرمي انسان‌هاي بي‌گناه به خاك و خون كشيده مي‌شود؟ به چه جرمي فرياد مي‌شود كه «من تشنه به خون هزاره هستم» و با خون قربانيان بر ديوارخانه‌ها و مسجد يادگاري نوشته مي‌شود؟ مسلماً چيزي در درون ذهن كساني كه مستقيماً در خلق فاجعه مشاركت داشته‌اند وجود دارد، كه قساوت، بي‌رحمي و خون‌آشامي را جايگزين عاطفه، انسانيت و همدردي نموده است؛ چيزي كه عاملان بلاواسطه را به خلق فاجعه وا داشته است. از نظر من آنچه كه در آن روز،‌ در آن لحظة غمناك و تراژيك، درآن هنگامة دردناك و ننگين خون قربانيان را بر زمين جاري ساخت و همهمة مرگ، صداي ضجه و ناله‌ي كودكان و زنان را در خانه‌ها و كوچه‌هاي افشار طنين انداز نمود، يك امر درون‌بود، شرارت ذاتي و شقاوت نهفته در جوهر مادرزاد مسعود و نظاميانش نبود. منطق جنگ و الزامات ناشي از آن به هيچ‌وجه نمي‌تواند جنايت بدين گستردگي و شقاوتي به بار نشسته در آن را كه حتي ديوار خانه‌ها را نيز با خاك يكسان نموده بود، توجيه ‌كند. مسأله به چيزي فراتر از منطق جنگ ربط دارد، به چيزي كه دست‌ِ كم يك قرن كشتار همگاني هزاره‌ها، تاراج دارايي‌هاي آن‌ها، به اسارت‌ بردن  و تصرف سرزمين‌هاي آن‌ها را توجيه نموده است و امروزه نيز براي بخش زيادي از باشندگان افغانستان اين رخدادها را موجه جلوه مي‌دهد.

اين مسأله چيزي نيست، جز تفسير و تصويري كه مسعود و نظاميانش در آن لحظة ننگين و شرارت‌بار تاريخي از هزاره‌ها و قربانيان فاجعة افشار در ذهن داشتند و بر اساس اين تفسير هزاره‌ها را نه تنها مستحق كشتار همگاني تلقي مي‌كردند، بلكه عطش سيري‌ناپذيري در وجود خود براي خون هزاره‌ها احساس مي‌كردند. از نظر من آنچه در افشار رويداد از هيچ لحاظ و با هيچ منطقي قابل توجيه نيست، اما اين هيچ كمكي به درك چگونگي امكان‌پذير شدن فاجعه افشار نمي‌كند، زيرا به رغم‌ توجيه‌ناپذيري، فاجعه افشار رخداده است، و امروزه نيز بسيار اند كساني از هم‌تباران من كه، به خصوص به دلايل قومي، حاضر نيستند آن را در حد يك فاجعه بپذيرند و دست‌ِ كم به لحاظ اخلاقي عاملان و كساني را كه مستقيماً در ايجاد آن نقش داشته‌اند، سزاوار نكوهش و مجازات بدانند. مي‌توان گفت كه مسعود با رقم زدن فاجعة افشار، در نقش يك جلاد تمام عيار ظاهر شد و قساوت مادرزاد و شرارت ذاتي‌اش را تام و تمام به نمايش گذاشت اما چگونه مي‌توان توجيه كرد كه انسان‌هاي ديگر حتي امروزه نيز با آن دسته از عاملان آن فاجعه كه هنوز زنده‌ و فعال اند، همنوايي نشان مي‌دهند و از آنها حمايت مي‌كنند و عكس مسعود را بر در و ديوار خانه‌هاي شان نصب مي‌كنند. آيا آن‌ها هم به اندازة مسعود به خون بخشي از هموطنان خويش تشنه‌اند؟ آيا آنها هم اگر باز در موقعيت مسعود قرار بگيرند، براي  خلق فاجعه‌اي همچون فاجعه‌اي افشار درنگ نمي كنند؟ به نظر نمي‌رسد چنين چيزي باشد. مسلماً چيزي ديگري است كه ذهن و ضمير آن‌ها را از درك فاجعه آنگونه كه رخ داده است باز مي‌دارد، چيزي كه در پس ذهن آن‌ها خانه كرده است و چشم‌انداز ديد آن‌ها از واقعيت را مخدوش، مبهم و تهي از حقيقت مي‌سازد. به نظر من، در مورد مسعود نمي‌توان فرضيه خون‌آشامي و شقاوت فطري و بالذات او را به كنار نهاد اما در مورد سايرين و حتي نظامياني كه مستقيماً و بلاواسطه در خلق فاجعه نقش داشتند، نمي‌توان اين فرضيه را تعميم داد. من در مقام يك تاجيك احساس مي‌كنم كه آنچه فاجعه را توجيه‌پذير جلوه مي‌دهد و شقاوت و شياديت ذاتي مسعود را از ديد ما مخفي و پوشيده نگه مي‌دارد، تفسير و تعريفي است كه ما از انسان‌، خود و روابط خود با انسان‌هاي ديگر داريم. اين البته به هيچ‌وجه محدود و منحصر به تاجيك‌ها نيست، بلكه نوعي نگرشي است كه بسياري از باشندگان افغانستان و حتي هزاره‌ها را نيز تحت تأثير قرار داده است. اينجا فرصت نيست كه به مباني نظري و روانشناختي اين نگرش پرداخته شود. تنها چند ويژگي اساسي اين نوع نگرش برشمرده مي‌شود:

1ـ اولين ويژگي اين نگرش اين است كه جدايي و بيگانگي مطلق ميان انسان‌ها برقرار مي‌كند. اين شكاف و جدايي آن قدر عميق است كه هيچ‌كس نمي‌تواند خود را در جايگاه فردي كه «بيگانه» قلمدادش مي‌كند قرار دهد تا از آنچه در جهان او تجربه مي‌شود آگاهي يابد. اين حس بيگانگي شديد، چيزي مشترك ميان او و فرد بيگانه باقي نمي‌گذارد و بدينسان امكان همنوايي، همدردي و هم‌ذات‌پنداري ميان دوست و بيگانه را پيشاپيش منتفي مي‌سازد.

2ـ ويژگي ديگري اين نوع نگرش اين است كه «قوميت» را محور همه‌چيز قرار مي‌دهد و از اين لحاظ هيچ گاه به فرد اجازه نمي‌دهد خارج از مناسبات قومي جهان را به مثابه يك كل نگاه و درك كند. عشق به قوميت جايگزين عشق به انسانيت مي‌شود و بدينسان ارزش‌هاي انساني و آنچه كه ميان انسان‌ها به دور از ويژگي‌هاي قومي پيوند ايجاد مي‌كند از ميان مي‌رود. بدين ترتيب، اگوي (ego) فردي در درون اگوي قومي استحاله مي‌يابد و «اگو سنتريزم قومي» انسان و جهان را براي فرد تعريف و تفسير مي‌كند. از اين چشم‌انداز، انسان هزاره با انسان تاجيك وجه مشتركي ندارد و اگوسنتريزم قومي حكم مي‌كند كه هزاره اگر مستحق نابودي نباشد، سزاوار همدلي و همنوايي هم نيست. اين نوع نگرش كنار آمدن با جهاني را توصيه مي‌كند كه سخت خشن، بي‌عاطفه و بي‌روح است. بنابراين، مرگ يك هزاره و به خاك و خون كشيده‌ شدن آن، وجدان و عواطف انساني، فرد تاجيك را جريحه‌دار نمي‌كند. او نمي‌تواند بر مرگ هزاره گريه كند و در مقام يك انسان از پايمال شدن حقوق انساني و حق حيات او در درون خود احساس ناراحتي و انزجار كند. وجدان و ضمير انساني او تنها زماني فعال مي‌شود كه پاي يك تاجيك در ميان باشد؛ تفاوت نمي‌كند اين تاجيك چه كسي باشد، احمدشاه مسعود يا بچة سقا  يا مارشال فهيم. اين نوع طريقة نگريستن به جهان امكان آگاهي و درك مسائل انساني را به كلي از بين نمي‌برد اما با رخنه كردن در درون دستگاه آگاهي و ادراك آن را به ابزاري براي خودفريبي، سوءنيت و فراهم‌ كردن شناختي مخدوش از واقعيت بدل مي‌كند. اگوسنتريزم قومي وجدان انساني را اخته مي‌كند و از آن چيزي بي‌خاصيت، خنثا و فراموش‌كار مي‌سازد. انسان اتنوسنتريست در بهترين حالت فاجعه را مي‌بيند، اما باخونسردي و بي‌ميلي تمام يا نظاره‌گر آن مي‌شود و يا با خودفريبي و سوءنيت آن را فراموش مي‌كند و ذهن خود را به امور واهي و بي‌اهميت مشغول مي‌سازد.

3ـ بر اساس اين نگرش، تا جايي كه منافع قومي اقتضا و ايجاب مي‌كند، ارتكاب و انجام خشونت در مورد ديگران امري بديهي و پذيرفته شده است كه نيازمند هيچ دليلي نيست. تفاوت نمي‌كند پيمانة اين خشونت به چه ميزان باشد و دامنة آن تا كجا گسترش بيابد. براساس اين منطق ديگران مستحق مجازاتند، حتي اگر هيچ جرم و جنايتي انجام نداده باشند، زيرا منطق جرم و مجازات در اين نوع نگرش و ديدگاه، فردي نيست، بلكه گروهي است. هر فردي بالقوه و بالفعل مستحق مجازات است، يا به لحاظ جرمي كه مستقلاً و انفرادي انجام داده است يا به لحاظ جرمي كه ديگران انجام داده است و اينك به طرزي نامعلومي مسئوليتش بر گردن اوست. در هرحال، اصل قضيه تفاوتي نمي‌كند و آنجايي كه الزامات حيات قومي ايجاب مي‌كند، مجازات و ارتكاب خشونت در مورد ديگران نياز به دليل و توجيه ندارد.  تنها خط سرخ، هويت قومي و منافع قومي است. آنكه بلاواسطه فاجعه را رقم مي‌زند و آنكه پس از سال‌ها آگاهي از ابعاد دهشتناك فاجعه به توجيه آن مبادرت مي‌كند، هر دو بر اساس يك پندار عمل مي‌كنند، زيرا هركدام خود را در خدمت خوشبختي، سعادت و منافع قوم احساس مي‌كند. جهان قومي جهاني بدون خدا و جهاني بدون وجدان انساني است؛ جهاني كه در آن ضمير انساني مي‌ميرد و عواطف و احساسات انساني كرخ و بي‌روح مي‌شود. آرمان‌شهر اين جهان آرمان‌شهر تك‌قومي است؛ جايي كه مسائل مهمي چون عدالت، اخلاق و حقيقت جدي گرفته نمي‌شود و تنها چيزي كه جدي است و از هر واقعيتي واقعي‌تر است، آرمان‌شهري است كه «قوم» در محور آن قرار دارد؛ والاترين ارزش‌هاي انساني به پاي قوم نثار مي‌شود و بهشت قومي به مدفن و دوزخ گروه‌هاي قومي ديگر بدل مي‌گردد. من در مقام يك تاجيك بايد احمدشاه مسعود را ستايش كنم و آن را از جناياتي كه هر كدام لرزه بر تن آدمي مي‌اندازد، مبرا سازم، زيرا مسعود هرچند در سطح قوم تاجيك نيز مادران زيادي را در عزاي پسران و عزيزان‌شان نشاند، اما يگانه شدن هويت قومي من با او اجازه نمي‌دهد كه او را در معرض نقد و انتقاد قرار دهم. من بايد او را تقديس كنم، از او چهره‌اي آرماني براي خويش بدل كنم و نسبت خود با ساير انسان‌ها را از چنين منظري تعريف و تفسير نمايم.

 دشواري آخر آنكه رخداد فاجعه همواره در غيبت عواطف و وجدان انساني امكان‌پذير مي‌گردد. از اين لحاظ، همواره اين بيم و هراس وجود دارد كه سخن گفتن از فاجعه به گونه‌اي باشد كه به جاي درك خسران و تباهي نهفته در فاجعه، حس انتقام و نفرت در سطح قربانيان فاجعه برانگيخته شود. براي من تا حدي قابل درك است كه در سطح هزاره‌ها در مقام قربانيان فاجعه، هرگاه سخن از فاجعه‌اي افشار مي‌شود، حسي از اندوه، سرخوردگي و انتقام برافروخته شود، اما اگر اين حس به گونه‌اي لوكاليزه شود كه امكان فهم آن را براي غيرهزاره‌ها ناممكن سازد و به ابعاد انساني فاجعه رنگ، صبغه و ماهيت قومي بدهد، آنگاه نه تنها نمي‌توان انتظار داشت كه چيزي تغيير كند و چرخة رخداد فاجعه از كار بيافتد، بلكه امكاني را براي توجيه عملكرد و تبرئه دست‌هاي به خون‌آلودة عاملان و آفرينندگان بلاواسطة فاجعه نيز فراهم مي‌سازد. فاجعة افشار نماد تمام عياري از جنون خون‌آشامي و درنده‌خويي و وهن عظيمي است كه بشري بر بشر ديگر روا مي‌دارد. آن كس كه فاجعه را رقم زده است، به دور از وابستگي‌هاي قومي، فساد روح و تباهي وجدان انساني را نيز به نمايش گذاشته است. بهترين سخن از فاجعه سخني است كه پوچي و بطلان منطق جلادان و آفرينندگان فاجعه را بر آفتاب كند و بدينسان امكاني را فراهم سازد كه انسان‌ها از هر قوم و تباري و از هر مرز و بومي كه باشد، به درون منطق رخداد فاجعه غوطه‌ور شوند و آنچه را كه روي‌ داده است بر اساس منطق درون و ذاتي‌اش درك نمايد. سخن در اينجا به هيچ وجه سخن بر سر قوميت نيست، بلكه سخن از آلودگي روحي و به تباهي‌ كشيده‌شدن انسان است؛ انساني كه به ظاهر خود را در قالب قهرمان يك قوم جا زده است، اما در اساس نمادي از سقوط انسان در مغاك ظلماني و شرارت‌ حيات به شمار مي‌آيد. به اميد روزي كه چنين چيزي امكان‌پذير گردد و انسان هزاره، تاجيك، پشتون، ازبك و ديگر گروه‌هاي قومي با همة تنوع و گوناگوني خويش، فارغ از نگرش قومي به جهان و انسان نگاه نمايند.

February 12th, 2012

منبع: www.mashal.org

پیمایش به بالا