Suomen afganistanilaisten järjestö ry

 روح الله نیکپا تکواندو کار کشور که توانست در مسابقات المپیک سال 2008 اولین مدال این بازی ها را به افغانستان اختصاص دهد نیز در جمع کاروان حضور دارد.

 کاروان ورزشی افغانستان به منظور شرکت در مسابقات المپیک 2012 لندن وارد این شهر شد.

افغانستان در مسابقات المپیک 2012 لندن 6 ورزشکار در رشته های تکواندو، دوش، مشت زنی و جودو دارد که با حریفان شان رقابت خواهند کرد.
کاروان افغانستان، از جمله اولین نماینده ورزشکار “زن” در رشته دوش، چند هفته پیش برای تمرینات وارد شهر لندن شده بود.
مسابقات المپیک 2012 لندن از 27 ماه جون میلادی در شهر لندن انگلیس در نزدیک به 40 رشته ورزشی میان 5 قاره جهان آغاز خواهد شد.

تهمینه کوهستانی، یگانه ورزشکار زن از افغانستان در بازی های المپیک لندن است که در رشته دوش با حریفانش پیکار خواهد کرد.
قرار است ورزشکاران افغانستان، تا زمان برگزاری مسابقات، تمرینات شان را در ساحاتی که از قبل برایشان در نظر گرفته شده ادامه دهند و پس از مسابقات در دهکده المپیک در شرق لندن اقامت خواهند کرد.
مسابقات المپیک، 2012 لندن در حالی برگزار می شود که شماری از ورزشکاران افغان از عدم توجه دولت و کمیته ملی المپیک شکایت می کنند.
آنان همواره از عدم موجودیت مکان مناسب و بودجه کافی برای پیشرفت شان در رشته های مختلف ورزشی، ناراضی بوده اند.
در همین حال ظاهر اغبر، رئیس کمیته المپیک افغانستان، در تازه ترین اظهاراتش از پیشرفت های خوب ورزشکاران افغانستان ابراز خرسندی کرده است.
به گفته او ورزش در افغانستان با وجود تهدید ها و حملات تروریستی از سوی القاعده و سایر گروه ها دست آورد های خوبی داشته است.

 

آقای اغبر می گوید، اگر شرایط برای ورزشکاران افغان مساعد باشد، آنها در رقابت سالم استعداد هایشان را برای جهان نشان خواهند داد.

او که در حال حاضرکاروان ورزشکاران افغان را در مسابقات المپیک لندن همراهی می کند، حضور ورزشکاران افغانستان را در این مسابقات پررنگ خوانده گفت که حضور کنونی آنها در المپیک پیش رو، در تاریخ این کشور سابقه نداشته است.
روح الله نکیپا و نثار احمد بهاوی در بخش تکواندو، اجمل فیضی در بخش جودو، اجمل فیصل در بوکس، مسعود عزیز و تهمینه کوهستانی در بخش دوش، ورزشکاران المپیکی کشور مان را تشکیل می دهند.
منبع: بخدی

 

 صد ها زن دراعتراض به افزایش خشونت های تازه علیه زنان و اعدام صحرایی یک زن در ولایت پروان از سوی طالبان، تظاهرات کردند.

معترضان، برای آن عده از خانم هایی که به صورت غیر اسلامی و انسانی کشته می شوند و یا بالای آنان ظلم صورت می گیرد، خواهان عدالت شدند.

چند روز پیش، طالبان یک زن را در منطقه غوربند ولایت پروان، به “جرم زنا” بی رحمانه کشتند که با واکنش جدی حامد کرزی، فعالان حقوق زن، جامعه مدنی و سران برخی از کشورهای خارجی روبرو شدند.

تظاهرکنندگان، با سردادن شعارهای” دیگرزنان نباید قربانی خشونت ها شوند” از افراد و گروه های که بالای زنان خشونت می کنند، خواستار پایان دادن به خشونت ها شدند.
داکتر سیما سمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر گفت:” هدف ما در راهپیمایی امروز، تعمیم حاکمیت قانون است؛ افراد و گروه هایی که اعمال غیر انسانی و اسلامی را انجام می دهند، باید بازداشت شده و به پنحه قانون سپرده شوند.”
خانم سمر، از مردم خواست تا در مقابل اعمال غیر انسانی جنایتکاران، سکوت اختیار نکنند.
معترضان، می گویند که محاکمه صحرایی در اسلام جواز ندارد و آنان از علمای دین خواهان واکنش دراین مورد شدند.
به گفته تظاهرکنند گان، خشونت ها دربرابر زنان، درحال افزایش است و تا زمانی که عاملان آن به پنچه قانون سپرده نشود، خشونت ها هرگز کاهش پیدا نمی کند.
فعالان حقوق زن، گفته اند که در جریان سه سال گذشته، خشونت ها به شکل بی سابقه ای در برابر زنان افزایش یافته است.
این درحالیست که پیش ازاین نیز، صدیقه بلخی رییس کمیسیون زنان مشرانو جرگه، گفته بود که از آغاز سال روان تا ماه گذشته، 5 هزار مورد خشونت در برابر زنان، ثبت شده است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ده ها تن از زنان و مردان افغان در اعتراض به تیرباران نجیبه که دو هفته پیش توسط طالبان در ولسوالی شینواری ولایت پروان صورت گرفته است، تظاهرات کردند. در این تظاهرات اعضای حدود 70 نهاد مدنی و حقوق بشر اشتراک داشتند.

این تظاهرات روز چهار شنبه (21 سرطان 1391) از رو به روی وزارت امور زنان آغاز شد و تا دفتر سازمان ملل متحد در کابل ادامه یافت.

اشتراک کنندگان این تظاهرات خواستار محاکمه عاملان قتل نجیبه شدند و علیه کسانی که بر زنان خشونت می کنند، شعار دادند: “مرگ بر کسانی می فرستیم که این عمل زشت را در مقابل خواهر ما در پروان انجام دادند”. آنها شعار می دادند کسانی که این عمل را انجام دادند نه افغان اند و نه مسلمان.

نجیبه حدود دو هفته پیش در یک محکمه صحرایی و در حضور ده ها تن از ساکنان محل تیرباران شد. مقام های محلی گفتند که این زن توسط طالبان تیرباران شده است.

تظاهر کنندگان از حکومت افغانستان به خصوص مقام های محلی در پروان به خاطری که نتوانسته اند از این حادثه جلوگیری کنند به شدت انتقاد نمودند.

سیما سمر، رییس کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان که در این تظاهرات شرکت کرده بود، از حکومت افغانستان خواست تا در برابر خشونت علیه زنان بی تفاوت ننشیند: “ما می خواهیم که حکومت به صورت جدی قضایای قتل زنان را پیگیری کند و مجرمین را به عدالت بکشاند. من فکر می کنم هم حکومت مقصر است چون نتوانسته امنیت را تامین کند و هم مردم مقصر اند به خاطری که کجاست حساسیت های اخلاقی مردم که در مقابل چنین یک عمل زشت اعتراض کنند و مخالفت کنند؟”.

خانم سمر از شورای علمای افغانستان نیز خواست تا در برابر چنین اعمالی سکوت نکند: “شورای علما چرا ساکت است در این قضیه؟ چون این یک عمل غیرانسانی و غیراسلامی است، شورای علما نباید سکوت کند».

تظاهرکنندگان شعارهایی را حمل می کردند که در آن ها نوشته شده بود “صداهای خفه شده در گلو را بشنوید”‌و “محاکمه های صحرایی بس است”.

پیام سحرگل

در این تظاهرات شماری از زنانی که قربانی خشونت شده اند، نیز حضور داشتند. سحر گل دختری که در کودکی به ازدواج مجبور شده و هشت ماه به شکل بی رحمانه ای مورد شکنجه قرار گرفته بود، نیز در این تظاهرات شرکت کرده بود.

سحرگل گفت در این تظاهرات شرکت کرده تا به حکومت افغانستان و جامعه جهانی بگوید که زنان افغان دیگر تحمل خشونت را ندارند: “من می خواهم زنان بیش از این مورد خشونت قرار نگیرند. من می خواهم حکومت حقوقم را از کسانی که بالای من ظلم کرده اند، بگیرد».

سحرگل حالا در یک خانه امن در کابل زندگی می کند و عاملان خشونت علیه او هنوز محاکمه نشده اند. هرچند که صحت این زن خشونت دیده ظاهرا خوب است، اما در پایان تظاهرات بر او ضعف آمد و توان راه رفتن را نداشت.

ممتاز، زنی که در ولایت قندوز مورد خشونت قرار گرفته و آثار خشونت در چهره اش نمایان است، از حکومت افغانستان خواست که عدالت را تامین کند و مانع خشونت علیه زنان شود: “من عدالت و امنیت می خواهم. می خواهم دیگر بالای زنان ظلم نشود”. ممتاز می گوید زمانی وقتی به خواستگارانش جواب رد داده، آنها بر صورتش تیزاب پاشیده اند.

انتقاد از نهادهای عدلی و قضایی

اشتراک کنندگان این تظاهرات گفتند که نهادهای عدلی و قضایی به شدت ضعیف عمل می کنند. آن ها گفتند که دولت به قضاوت های غیررسمی و محلی پایان دهد و برای تطبیق قانون در سراسر افغانستان بکوشد.

صدیقه نوروزیان گفت زنان افغان از خشونتی که بر آنها روا داشته می شود، خسته شده اند: “متاسفانه نمی دانم در کجای اسلام آمده است که اگر کسی مرتکب فعلی به نام زنا می شود، زن سنگسار شود و کشته شود و مرد هرگز معلوم نباشد؛ شاهد اصلا معلوم نباشد؛ محکمه اصلا معلوم نباشد. در کجای افغانستان و در کجای دنیا چنین چیزی بوده است؟ ما واقعا خسته شده ایم”.

منبع دویچه وله . بخدی

 

tv آشنا 

حفیظ الله زکی / روزنامه نگار

قسمت اول

چاپ ونشر کتاب “اطلس اتنوگرافی اقوام ساکن در افغانستان ( غیر پشتونها ) از سوی آکادمی علوم افغانستان با اعتراضات و انتقادات شدید مردمی مواجه شد. در پی همین اعتراض های مردمی رییس جمهور کرزی در جلسه عدلی و قضایی، بررسی مطالب و محتوای کتاب مزبور را در اجندای جلسه قرار دادند. در این جلسه مطالب کتاب اتنوگرافی از مصادق توهین به تمام ملت و اقوام افغانستان و بخصوص قوم هزاره دانسته شد و به تأسی از فقره ۱۳ ماده ۶۴ قانون اساسی، رییس آکادمی علوم افغانستان با سه تن از مسوولان آن به دستور رییس جمهور از وظایف شان برکنار شدند. در ضمن به لوی سارنوالی دستور داده شد، تا تحقیقات خود را در این زمینه به زودی آغاز و کسانی را که به نام علم و تحقیق به اقوام افغانستان توهین نموده اند، به پنجه قانون بسپارند.
حکم رییس جمهور حامد کرزی در مورد برکناری مسوولان آکادمی علوم افغانستان با استقبال اکثریت مردم و بخصوص مردم هزاره مواجه گردید؛ اما برخی حلقات این حکم را ناشی از فشارهای سیاسی دانسته و آن را غیر قابل قبول خوانده است.

به هرحال آنچه از آکادمی علوم افغانستان به عنوان یک نهاد رسمی و تحقیقاتی و یک مرکزعلمی و ملی توقع می رود این است که در نوشته های خود؛ اولا جنبه ها و ویژه گی های علمی تحقیقات را در نظر بگیرند؛ ثانیا اصل بی طرفی خود را حفظ نموده و با پیروی از عواطف و احساسات از چوکات منطق، عقل و اصول تحقیق معیاری بیرون نرود؛ ثالثا هدف تحقیق در این مرکز باید در راستای رشد و تعالی فرهنگ، ارتقای معرفت و آگاهی مردم صورت گیرد و زیست مسالمت آمیز جمعی و برقراری مناسبات اجتماعی برادرانه و عادلانه را تشویق و نهادینه سازد.
بنابراین از انتظار به دور است که یک نهاد رسمی و ملی که از بودجه دولتی استفاده می کند و عنوان بزرگ آکادمی علوم را یدک می کشد، زیر پوشش انجام یک کار عالمانه و روشنگرانه، عقده ها و کینه های شخصی خودرا تبارز دهد.

با توجه به همین انتظار که در واقع با رسالت و مسوولیت این مرکز همخوانی دارد، به صورت اجمال کتاب “اتنوگرافی اقوام ساکن در افغانستان” به بررسی گرفته می شود. البته تلاش می شود که این بررسی خالی از حب و بغض بوده و معیارهای نقد علمی و منصفانه به عنوان پایه و اساس نوشته، مورد توجه قرارگیرد.
این نقد در دو عرصه صورت می گیرد:
۱- عرصه ساختاری تحقیق
۲- عرصه محتوایی تحقیق

شناسنامه کتاب:
در ابتدا لازم می بینم که یک شناخت اجمالی از کتاب داشته باشیم. نام کتاب «اطلس اتنوگرافی اقوام ساکن در افغانستان (غیرپشتونها) است که جلد اول آن منتشر شده است و ناشر آن آکادمی علوم افغانستان می باشد که با قطع رحلی و درتیراژ ۱۰۰۰ جلد توسط مطبعه شعیب در سال ۱۳۹۰ به نشر سپرده شده است.

این کتاب هشت ولایت کابل، پروان، پنجشیر، کاپیسا، بامیان، غور، غزنی و میدان وردک را مورد بررسی قرار داده و به ادعای آکادمی علوم با عنوان بندی و دیزاین مناسب و معیاری تهیه گردیده و آن را یک کار ابتکاری و منبع دست اول برای محققان دانسته است. این کتاب در هفتصد صفحه به چاپ رسیده است.

الف- بررسی کتاب از لحاظ شکلی و ساختاری:
۱- شناسنامه کتاب بسیار خلاصه و غیر معیاری بوده و با شناسنامه های کتابهای تحقیقاتی مطابقت ندارد. در شناسنامه تنها نام اثر، ناشر، طرح و صفحه آرایی، تیراژ، محل چاپ و سال چاپ آورده شده و نام نویسنده گان، نوبت چاپ، قیمت، نشانی، شماره تلفن، مراکز پخش درج نشده است.

۲- ساختار کتاب در کل از آشفتگی و بی سروسامانی رنج می برد و در نخستین نگاه، عدم آشنایی ناشر را با ساختار تحقیق برملا می سازد. کتاب در هشت فصل تنظیم شده، اما علاوه بر یک فهرست کلی در اول کتاب، هرفصل کتاب به صورت مجزا دارای فهرست تفصیلی، مقدمه، ذکر منابع و پیشنهادات می باشد که این امر از یک طرف بر پیوستگی مطالب کتاب و نظم ساختاری اثر لطمه وارد کرده، از طرف دیگر مطالب مشابه و اغلب غیر ضروری تکرار گردیده و بر حجم کتاب افزوده و هزینه های کتاب را بدون دلیل بالا برده است. اگر این زواید و اضافات حذف می شد و مطالب کتاب تنظیم می شد، حجم کتاب از هفتصد صفحه به کمتر از پنجصد صفحه تقلیل پیدا می کرد.
برخلاف ادعای آکادمی علوم افغانستان کتاب از لحاظ عنوان بندی و دیزاین کاستی های زیادی دارد. انتخاب فونت و فاصله خط ها، انتخاب عکس ها و نحوه چنیش عکس هادر صفحه،‌آغاز و ختم مطالب، نواسانات فونت در صفحات مختلف، حاشیه بندی، قطع کتاب، سرفصل ها و سرتیترها و بسیاری از موارد دیگر بر زیبایی و ساختار کتاب ضربه زده است.

۳- آکادمی علوم متاسفانه نه تنها در مسایل ریز بی توجه بوده که بسیاری از اشکالات کلان نیز از سوی این مرکز علمی مورد غفلت قرار گرفته است. چاپ صفحات تکراری و جابجایی صفحات کتاب نمونه کوچکی از این غفلت به شمار می رود. از باب مثال صفحه ۷۳ و ۷۴ مربوط به پشه ای ها و صفحات ۹۹ و ۱۰۰ به صورت تکرار چاپ شده است.
از صفحه ۶۴۶ تا صفحه۶۶۵ صفحات طوری جابجا گردیده که فهم مطالب را برای خواننده دشوار ساخته است. مثلا پس از صفحه ۶۴۸ صفحه ۶۵۹ و پس از صفحه ۶۵۶ صفحه ۶۵۱ و بعداز ۶۴۶ صفحه ۶۵۷ …آورده شده است که خواننده را دچار سرگردانی و سردرگمی می کند.

۴- در مورد اقوام در هر فصل بحث های مفصل تاریخی، تکراری و گاه پر از تناقض و تضاد صورت گرفته که این مسأله هم به ساختار و محتوای تحقیق اسیب وارد می کند و هم هزینه های اضافی را بر ناشر و در نهایت بر بودجه ملی تحمیل می کند.

۵- مباحث نظری و تیوریکی بدون ارتباط و نیاز لازم در لابلای رفتارهای روز مره مردم آورده شده و خصوصیات اخلاقی، اصطلاحات عامیانه مردم، انواع غذاها، باورهای دیرینه و انواع لباس ها به صورت درهم و نامنظم به بحث گرفته شده است، که نشان از نابسامانی تحقیق می باشد.

۶- وجود جملات و عبارات نامربوط و غیر لازم و فقدان منابع معتبر و کافی و عدم بهره گیری از عکس های جدید و رنگه و عدم انجام یک کار میدانی خوب از ضعف های دیگری است که این تحقیق از آن رنج می برد.

۷- مسأله مهمتر دیگر در این کتاب اغلاط تایپی و املایی بی شمار و فراوانی است که در بسیاری موارد فهم و خواندن کتاب را با مشکل مواجه کرده است. این اغلاط در برخی موارد تایپی و در برخی موارد متأسفانه ناشی از عدم آشنایی نویسنده و ادیتور با املای دری می باشد. که در اینجا تنها به موارد زیر بسنده می شود:
– باالهوس که باید بوالهوس باشد ص۳۹
– کانالینزاسیون = کانالیزاسیون ص۴۱
– اذلی = ازلی ص۴۰
– جغل = بغل ص۴۴
– شرعیت = شریعت ص۳۸
– لزیز = لذیذ ص۴۹
– ظفر المظفر = صفر المظفر ص۴۵
– عید غذیر خم = عید غدیرخم ص۴۵
– عمره = عمده ص۴۴
– لهن = لحن ص۵۸
– روضه و شهدا = روضة الشهدا ص۵۴
– عید اظحی = عید اضحی ص ۱۳۵

و هزاران دیگر که از ذکر همه آنها معذرت می خواهم.
این همه اشکالات هر کدام به تنهایی کافی است تا اعتبار اثر را زیر سوال ببرد.
ب – بررسی کتاب از لحاظ محتوایی:
۱- عدم اتکای تحقیق به کار های میدانی:

اتنوگرافی یک روش تحقیق علم اجتماعی است که به شدت به تجربه شخصی، مصاحبه و مشاهده متکی است.
در صفحه الف کتاب نیز تحت عنوان یادداشت اداره، گفته شده است که “این کتاب از طریق مطالعات کتابخانه ای و عمدتاً تحقیقات ساحوی تهیه گردیده است.”

در صفحه ب زیر عنوان پیشگفتار آورده شده است که ” اتنوگراف باید علاوه بر استفاده از میتودهای تحقیقات کتابخانه ای، عمدتا و اساسا از میتود ریسرچ ساحوی و مشاهدات عینی استفاده نمایند.”

بعد می نویسد: “مدت زمان و موعد اجرای ریسرچ ساحوی در ولایت متذکره به ملاحظه ضیقی و محدودیت امکانات بودجوی و از روی ناگزیری مدت دو هفته تعیین گردید، در حالی که مطابق معیارهای علمی و روش های پذیرفته شده در عرصه مطالعات اتنوگرافی، محقق اتنوگراف بایست مدت تقریبا یکسال و اضافه از آن و حداقل شش ماه را جهت اجرای ریسرچ ساحوی و مشاهدات عینی در ساحه مورد نظر سپری نماید.” (ص ب)

حال پاسخ به اشکالات زیر ضروری می نماید:
با توجه به این که تحقیق اتنوگرافی نود درصد بر تحقیقات میدانی استوار می باشد و مراجعه به منابع و مأخذ کتابخانه ای تنها در موارد خاص و ویژه کار برد دارد، ایا تحقیقات آکادمی علوم که تنها یک نفر را به مدت دو هفته و آن هم در مرکز ولایات وظیفه داده تا در مورد فرهنگ، عنعنات، باورها، عقاید و رفتارهای اقوام تحقیق نماید، کافی است؟ آیا نتیجه برآمده از این تحقیق می تواند یک کار علمی و معتبر به حساب بیاید؟ به طور قطع نه؛ و عذر “نبود امکانات و ضیقی وقت” نمی تواند کاستی های اثر را جبران کند. آکادمی علوم از یک طرف به ضعف ها و کاستی های کتاب اعتراف دارد و از سوی دیگر آن را یک ” ابتکار علمی و ” منبع دسته اول” در مورد اقوام معرفی می کند. آیا این معقول است و با منطق کار علمی و تحقیقاتی سازگاری دارد؟

آیا تحقیق مزبور می تواند ارزش یک اثر علمی را داشته باشد تا به عنوان منبع دسته اول مورد استفاده قرار گیرد؟!

در کتاب اتنوگرافی از مشاهدات خود نویسندگان و یا مصاحبه با طیف های مختلف اجتماعی بسیار کم آورده شده است و اغلب جمع آوری معلومات پراکنده از کتاب ها، مجلات و آمارهای وزارت معارف می باشد که اینها نمی تواند؛ اولا حکایت گر فرهنگ اقوام از طریق کار ساحوی به شیوه توصیفی به حساب بیاید. چیزی که در انجام تحقیقات مردم نگارانه لازم و ضروری می باشد. ثانیا این گونه منابع از اعتبار علمی برخوردار نیست.

۲- ناهماهنگی و ناپیوستگی مطالب:
علاوه بر مسأله فوق ناهماهنگی و ناپیوستگی مطالب چیزی است که در سرتاسر کتاب موج می زند. مثلا در حالی که نویسنده در باره وضعیت جغرافیایی ولسوالی کلکان بحث می کند، بدون ارتباط کارکردهای شورای ملی مردم کلکان را توضیح می دهد (ص۱۴) یا در حالی که در باره قدمت تاریخی کابل سخن می گوید به یکباره به واژه قوم و قوم گرایی و تیوری ها و نظریه های قومی می پردازد که کوچکترین ارتباطی با بحث قبلی پیدا نمی کند. باز در ادامه هشدار می دهد که “اگر حکومت، قوم گرایی را مهار نسازد، عدم اعتماد بین اقوام وحدت ملی ساکنان را تهدید به فروپاشی می نمایند.” در ادامه همین پاراگراف به رسم بزکشی اشاره می کند و به دنباله آن بدون عنوان مستقل با آثار تاریخی کابل می پردازد و دستاس یا آسیاب دستی را نیز به ادامه آثار تاریخی به بحث می گیرد.

آوردن مطالب نامربوط در کنارهم نشان می دهد که نویسندگان کتاب با اصول نگارش و روش های تحقیق آشنایی ندارند.

مجموعه بحث ها گرچه یک سلسله معلومات پراکنده و نامربوط را در اختیار خواننده قرار می دهد، اما از لحاظ ساختاری و محتوایی بایک کار تحقیقی تفاوت فراوان دارد. (مراجعه شود به صفحات ۲۹- ۲۱ کتاب)
از همین نمونه در صفحه ۴۳ زیر عنوان هزاره ها و شیوه زندگی آنها می نویسد: «به هر صورت بعضی از مورخین هزاره را شه زره تعبیر کرده اند و آنانرا مردمان پاک قلب خوانده اند.

هزاره ها واقعا مردمان خوش مشرب، شیرین زبان و خوش طبع می باشند. آنها آنقدر ساده و خوش باور اند که در مورد آنها گاه گاه چنین زمزمه می کنند: هزاره ها تصور می کردند که بلندی قد شاه کابل به اندازه بلندی برج قلعه است؛ دشمنان مردمان ما همواره سعی داشته اند تا وحدت ملی مردمان ساکن در افغانستان را خدشه دار نموده و با خلق نمودن تفرقه به اهداف استعماری شان برسند.
درجملات بالا چند اشکال وجود دارد:

اول: تناقض:
درحالی که در اینجا از مردم هزاره به اوصاف خوش مشرب، شیرین زبان، خوش طبع و پاک طینت یاد می شود، در بحث هزاره های بهسود ولایت میدان وردک هزاره ها را “لجوج، کینه توز، زشت خو، دروغگو و بطاش” دانسته است و این صفات باهم متناقض می باشد.

دوم: ناپیوستگی: 
در جملات فوق درمورد ویژگی های شخصی و اخلاقی هزاره ها بحث می شود؛ اما یکمرتبه مسایل دست اندازی دشمنان، تفرقه و نفاق و ضرورت وحدت ملی به میان کشیده می شود؛ در ذهن هر خواننده این پرسش مطرح می شود که اولا این جمله چه ربطی به اتنوگرافی دارد؟ ثانیا چه ارتباطی به هزاره ها پیدا می کند؟

سوم: اهداف شئونیستی:
از آنجایی که دخالت استعمار، هشدار در مورد تفرقه و نفاق قومی و ضرورت حفظ وحدت ملی بار بار در ذیل بحث اقوام هزاره، قزلباش و ازبک مطرح گردیده، بیانگر آن است که نویسنده به دنبال القای مفاهیم خاص برای خوانندگان می باشد. این موضوع باهدفی که آکادمی علوم از شناخت فرهنگ اقوام ارایه داده، منافات دارد. شناخت فرهنگ اقوام باید به تساهل، همدیگر پذیری، برقراری روابط نزدیک و نیک، برقراری صلح و تحکیم وحدت ملی بیانجامد؛ درحالی که مطالب کتاب دسترسی مردم به وحدت ملی و همپذیری را دشوارتر می سازد و فاصله ها و سؤ تفامها را بیشتر می کند.

چهارم: خلط مباحث و موضوعات:
در صفحات ۴۴ و ۴۵ بحث صفات، اصطلاحات هزاره گی و رسم و رواج ها را باهم خلط کرده و در صفحات ۴۷ و ۴۸ موضوعات غذاها، باورها و لباس ها را از هم تفکیک نکرده است.

به جملات زیر دقت کنید:
«استقلال فطری، سعی و تلاش فردی هزاره ها طی یک قرن اخیر، و خاصتا سهم ورول آنها در مبارزه علیه تجاوز و مقاومت درمقابل عناصر تحجر وعقب گرا به اثباط رسانید که دیگر آنها صرف موجودات بارکش نبوده، می توانند در عرصه های مختلف حیات جامعه نقش بازی نمایند، آنها این برتری را در عرصه اقتصاد به ازمایش گرفته اند. این امر می تواند دو توجیه دیگر نیز داشته باشد:

۱- اینها که در دامنه کوه قاضی زیست دارند قلت آب آنها را به اینجا کشانیده است.
۲- اینها به حفظ الصحه لباس شان توجه خاص دارند.

نوت: بنابر نزاکت هایی من نخواستم از صحنه هایی عکس برداری نمایم که بعضی از این بانوان هزاره لباس های شان را در آب دریای کابل در فاصله بین پل ارتل و سینما پامیر شستشو می نمایند.»

نمی دانم خواننده از این جملات آشفته و درهم ریخته چه برداشت خواهد کرد؟ و چگونه آنها را با هم ربط خواهد داد؟ ایفای نقش اقتصادی هزاره ها با کوه قاضی و حفظ الصحه لباس چه ارتباطی دارد؟ یا شستن لباس در آب کثیف و نجس دریای کابل از نظر نویسنده بیانگر توجه به حفظ الصحه لباس است؟! عبارت ” دو توجیه دیگر” این مفهوم را می رساند که توجیهات دیگری هم پیش از این آورده شده است، درحالی که چنین نیست.

درصفحه ۴۹ بحث تاریخچه اسماعیلیه را پیش کشیده و در صفحه ۵۰ آن را با قزلباشان یکی دانسته است که کاملا اشتباه و نمایانگر بی اطلاعی نویسنده از قوم قزلباش و فرقه اسماعیلیه می باشد. قزلباش یک کتله قومی است، در حالی که اسماعلیه یک فرقه مذهبی می باشد. در پایان بحث اسماعیلیه و قزلباشان نیز نوشته است که «…دشمنان مردم ما بسیار تلاش کرده اند تا میان اقوام ساکن مشکل آفرینی (تفرقه اندازی) نمایند…» معلوم نیست نویسندگان از این هشدارها و جمله ها آنهم در ذیل عناوین برخی اقوام چه منظوری را دنبال می کنند؟

پنجم: عدم تفکیک میان فرهنگ شهری و فرهنگ اقوام:

یک اشکال عمده در این تحقیق این است که محققان، در داخل شهرها نیز به فرهنگ، رسم و رواج، عقاید و باورهای خاص اقوام پرداخته اند، در حالی که امروزه فرهنگ شهری و شهر نشینی می تواند به صورت فرهنگ خاص، ویژه و مستقل به بررسی گرفته شود، که بر تمامی اقوام ساکن در آن شهر صادق باشد. از اینرو در شهرها مطرح کردن بحث اقوام تا حدودی اشتباه آمیز و غلط انداز است؛ زیرا در شهرها فرهنگ های مختلف طی دروه های طولانی برهمدیگر تأثیر گذاشته و فرهنگ مشترک و جدیدی را خلق کرده است. همانطوری که در کتاب اتنوگرافی اقوام افغانستان گفته است که “نمایندگان تمام اقوام به شکل پراکنده زیست می نمایند. حتا می شود چنین خطاب کرد که گویا زندگی شهری را انتخاب نموده اند و با عنعنات دیرینه قومی و محلی وداع گفته اند.(ص۳)”

به همین دلیل در بسیاری موارد نویسنده با تنگنا مواجه شده است. از جمله در توضیح سرگرمی های مردم کابل نمی تواند آنها را به یکی از اقوام ساکن در این شهر نسبت دهد، به ناچار به صورت کلی و زیر عنوان سایر اتنیک های مطرح درکابل و در آخر بحث ازبکها می آورد که : “سگ جنگی، خروس جنگی، کبک جنگی، کبوتر پرانی، کاغذ پرانی از تفریحات باشندگان کابل می باشند.(صص۷۱-۷۲″

بنابراین جا دارد که بجای بررسی عرف و عنعنات اقوام ساکن در کابل،‌که اکنون در هم آمیخته و شکل جدیدی به خود گرفته است، عنوان کلی فرهنگ شهری مورد مطالعه قرار بگیرد و نه فرهنگ اقوام.
پیشینه تاریخی هزاره ها:

در کتاب اطلس اتنوگرافی اقوام ساکن در افغانستان در فصل میدان وردک که به قلم سر محقق سید امین مجاهد نگاشته شده و توسط پوهنوال عصمت الله عثمانی ادیت و بازنگری شده است، از صفحات ۶۴۸ تا ۶۶۴ به صورت یکجانبه تلاش شده است تا اثبات کند که هزاره ها از بقایای لشکر مغول می باشد و در این قسمت نویسنده از تشبث به منابع و مأخذ معتبر و غیر معتبر چیزی کم نگذاشته است؛ اما آنچه هر انسان بی طرف و منصف را به شک و تردید می اندازد، این است که در این بخش به منابع معتبری که پیشینه هزاره ها را به هزاران سال قبل می رساند، هیچ استناد نشده است. در حالی که در همین کتاب در صفحات “۳۶۵ و ۳۶۶ ” نظریه «جی پی فریر» محقق فرانسوی را برجسته می کند که به نظر وی هزاره ها قبل از زمان سکندر کبیر در افغانستان می زیستند. این نظریه بر اساس آثار مکتوب مورخ یونانی به نام «کونتوس کوریتوس» استوار می باشد که در باره خط سیر سکندر به طرف افغانستان و شرح جنگ های آن نوشته شده است. نظر یه «فریر» توسط برخی محققان افغانستان چون عبدالحی حبیبی (۱۹۶۳م) مورد تأیید قرار گرفته است.

این نویسنده پس از آن که نظریه بومی بودن، مغولی بودن و مختلط بودن هزاره ها را مطرح می کند، نتیجه می گیرد که هزاره ها:

” الف- یکی از قدیمترین ساکنان افغانستان هستند.
ب- آمیزه ای از نژاد ها و گروه های قومی مختلف هستند که لشکریان چنگیز خان و امیر تیمور فقط بخشی از آنها و نسبتا جدید به شمار می ایند.

ج- ساختار قبیله ای و زبانی هزاره ها تا حد زیادی از همه این مردمان گوناگون تأثیر پذیر است. نیاکان هزاره ها احتمالا ساکنان ترک آسیای مرکزی و شرقی که بیش از ۲۳۰۰ سال قبل از شمال و جنوب هندوکش به نواحی موسوم به هزاره جات کنونی مهاجرت کرده بودند، باز می گردد. (ص ۳۷۱)»

باز در صفحه ۳۹۶ کتاب می نویسد: «قوم هزاره مثل همه اقوام افغانستان صلح جو، صلح خواه و صلح دوست می باشند، این از اصیل ترین اقوام افغانستان بوده اینها عمدتا در مناطق مرکزی افغانستان زندگی دارند.»
حال بحث این نیست که چرا برخی نویسندگان کتاب کوشیده اند تا هزاره ها را از بقایای لشکریان مغول بدانند؛ بلکه اشکال در روش و شیوه های تحقیق و استفاده از منابع غیر معتبری است که در این کتاب از آنها استفاده شده است. محقق، تحقیق خود را با طرح پرسش خاص آغاز می کند و با پاسخ به آن پایان می دهد.

محقق هیچگاه سعی نمی کند که تا فرضیه خود را اثبات نماید؛ بلکه می خواهد آن را بیازماید. وظیفه محقق اتنوگرافی توصیف کردن موضوع است و نه قضاوت و داوری کردن در باره آن. اما در کتاب مزبور اصرار شده تا فرضیه مغولی بودن هزاره ها را به هر طریقی که شده به خوانندگان بقبولانند. اگر نه طرح نظریه مغولی بودن هزاره ها در صورتی که منصفانه و غیر مغرضانه در کنار سایر نظریات به بررسی گرفته شود، هیچ اشکالی ندارد.

ادامه دارد…

منبع: سایت مردم هزاره

 مقام های محلی در ولایت کنر در شرق کشور می گویند که مردان مسلح ناشناس شب گذشته در ولسوالی سوکی این ولایت، سر یک دختر جوان را بریدند.

عوض محمد نظری قوماندان امنیه ولایت کنر به خبرگزاری بخدی گفت که مردان مسلح به هدف اختطاف این دختر وارد خانه او شدند و زمانیکه با مقاومت دختر مواجه شدند، اقدام به بریدن سر او کردند .

 مردان مسلح ناشناس شب گذشته در ولسوالی سوکی این ولایت، سر یک دختر جوان را بریدند 

مردان مسلح ناشناس شب گذشته در ولسوالی سوکی این ولایت، سر یک دختر جوان را بریدند 

آقای نظری می گوید که این رویداد نا وقت شب گذشته در قریه موسوم به زورمندی از مربوطات ولسوالی سوکی ولایت کنر رخ داده  است.

 در این اواخیر، نگرانی های از قتل و تجاوز جنسی به زنان در کشور افزایش یافته است

روز گذشته، در ولایت جوزجان در شمال کشور یک مرد خود و همسرش را کشت
مقام های محلی در ولایت جوزجان، می گویند که این مرد در ولسوالی آقچه، با فیر تفنگچه همسرش را به قتل رسانده است.
پیشتر، یک زن در شهر غزنی توسط شوهرش به صورت دلخراش به قتل رسید.
این زن 20 ساله کبرا نام داشت و علاوه بر داشتن یک طفل دو ساله، حامله نیز بوده است.
خشونت با زنان در این اواخر، درشماری از ولایت های کشور روند رو به رشدی را نشان می دهد اما موضوع سربریدن یک دختر جوان در ولسوالی سوکی ولایت کنر حد اقل در سال های اخیر بی سابقه بوده است.
فقر اقتصادی، مشکلات خانوادگی، فساد اخلاقی و ناهنجاری های اجتماعی از جمله دلایل این خشونت ها خوانده شده است.
دختری که سرش در ولسوالی سوکی بریده شد 13 ساله و شازیه نام داشت و در یکی از مکتب های ولسوالی سوکی دانش آموز بوده است.
قوماندان امنیه ولایت کنر به خبرگزاری بخدی گفت که در ارتباط با موضوع قتل، خانواده این دختر سه تن را به پولیس معرفی کرده که در حال حاضر در بازداشت پولیس هستند.
اعضای خانواده شازیه به پولیس گفته اند که مردان مسلح قصد اختطاف دختر شان را داشتند اما پس از اینکه با مقاومت این دختر مواجه شدند، مجبور می شوند سر او را ببرند.
تحقیقات ابتدایی پولیس نشان می دهد که مهاجمان از سوی مقتول شناسایی شده اند و آنان (مهاجمان) برای حفظ هویت شان تصمیم می گیرند دختر را بکشند.

 

منبع: خبرگزاری بخدی  

 

 یعقوب یسنا

«اطلس اتنوگرافی اقوام ساکن در افغانستان (اقوام غیر پشتون)» نام کتابی گویا تحقیقی، است که گروهی از محققان اکادمی علوم افغانستان، تحقیق کرده اند و اکادمی علوم آن را چاب و نشر کرده است. بنابر این، این

کتاب نه دیدگاه یک شخص، بلکه دیدگاه علمی و رسمی اکادمی علوم افغانستان در باره اقوام غیر پشتون کشور، می باشد.
یک بخش این کتاب را محترم سرمحقق سید امین مجاهد، کار کرده و به معرفی هزاره های ولایت میدان وردک، پرداخته است. در این پرداخت، دچار احساسات شخصی شده، از معیار تحقیق و نگاه علمی به موضوع دررفته و گرفتار تناقض گویی شده، روش تحقیق را رعایت نکرده به نقل قول های مشکوک و فاقد ماخذ تکیه کرده، تفاوت نگاه علمی را یا ندانسته یا قصدا خواسته با نگاه غیر علمی و ابراز نظرهای شخصی، برداشت های روانی خود را در باره هزاره ها بیان کند؛ در حالی که نگاه علمی، نگاهی است خون سرد و فاقد هرگونه احساسات نفرت و دوستی نسبت به موضوع. اما نگاه این سرمحقق محترم اکادمی علوم افغانستان، مملو از احساست و ذوق شخصی است که به معیارهای تحقیق و ارزش علم، چندان ارتباطی ندارد.

به هر صورت، مهم نیست که این کار را کدام شخص انجام داده است، مهم این است که این پروژه ی تحقیقی از طرف اکادمی علوم کشور است. بنابر این، مسوولیت علمی و حقوقی آن ارتباط می گیرد به اکادمی علوم؛ زیرا پروژه، طرح تحقیق، هزینه ی تحقیق و چاب و نشر این اطلس، کار رسمی اکادمی علوم است.

قرار معلوم غیر از هزینه ی چاب و نشر؛ حق الزحمه و هزینه ی این پروژه ی گویا تحقیقی، پنجاه هزار دالر امریکایی بوده است. در صورتی که در یک مرجع علمی نظارت باشد، دیدگاه علمی و تعهد در برابر تحقیق وجود داشته باشد، روش تحقیق در تحقیق رعایت شود؛ کارهای علمی و تحقیقی، ارزش و جایگاه اش را می یابد با تاسف چنین مواردی در کارهای به نام تحقیق در افغانستان، چندان در نظر گرفته نمی شود. در این اطلس و در بخش کار محترم سرمحقق سید امین مجاهد، که هیچ در نظر گرفته نشده است. همین دست کم گرفتن اصول تحقیق، سبب می شود تا کارها آبکی و عاری از اعتبار علمی، از آب درآید. پول مصرف می شود، زمان هدر می رود؛ نتیجه این می شود تا نهاد رسمی و مرجع معتبر علمی یک کشور (اکادمی علوم) سندی ارایه کند، فاقد اصول تحقیق و دیدگاه علمی، ناقض وحدت ملی و حقوق بشری اقوام و مردم کشور.

در صورتی که دیدگاه های غیر علمی و مغرضانه از طرف یک فرد ارایه شود، چندان مهم نیست و می تواند قابل توجیه باشد زیرا افراد خالی از بغض و نفرت نیست اما مراجع علمی و تحقیقاتی، نباید دچار بغض و نفرت فاحش در تحقیق شود؛ آنهم یک مرجع علمی ملی کشور (اکادمی علوم).

من این نوشته را از موقیعت بیرونی و با یک نگاه خون سرد علمی نسبت به موضوع، برای نهادینه شدن روش تحقیق و اهمیت علم و دیدگاه بی طرفانه ی علم، می نویسم تا در کارهای تحقیقی و علمی بتوانیم، جدای از هرگونه نفرت و دوستی ای که به مساله داریم، به موضوع تحقیق مان، نگاه آرام، بی غرضانه و از بیرون داشته باشیم.
به صورت فشرده به مشکل های رعایت نشدن روش تحقیق و به نبود دیدگاه علمی در این تحقیق، پرداخته می شود:

محترم سرمحقق از دو الی سه منبع بیشتر استفاده نکرده و این دو- سه منبع هم منابع دست چندم و معمولا غیر علمی و روایت ضد هزاره، است. اکثر نقل قول ها و ماخذش از حیات افغانی است که این نقل قول ها توهین برانگیز و غیر علمی اند.

بنابر این، یا محترم سرمحقق، اشراف بر موضوع تحقیق نداشته و یا هم قصدا نخواسته که از منابع علمی، دست اول، به روز و آبدیت که در باره هزاره ها در این پسین ها تحقیق شده است، استفاده کند. اکادمی علوم هم به مساله توجه نکرده و این گردآوری را به عنوان سند تحقیقی و ملی، به ملت ارایه کرده است.

من به ذکر تعدادی از منابع علمی و شناخته شده در تاریخ هزاره ها می پردازم که محترم سرمحقق، از آنها هیچ استفاده نکرده است:

تاریخ ملی هزاره ها از تیمور خانوف

فرهنگ عامیانه هزاره ها از حسین علی یزدانی

سایه روشن های از وضع جامعه هزاره از چارلز میسن

مختصرالمنقول در تاریخ هزاره و مغول از محمد افضل بن وطن داد زابلی

هزارستان از محمد عظیم بیک

هزاره و هزارستان از عسی غرجستانی

پژوهشی در تاریخ هزاره ها از حسین علی یزدانی

هزاره های افغانستان از سید علی عسکر موسوی

هزاره ها از حس پولادی

هزاره ها از قتل عام تا احیای هویت از بصیر احمد دولت آبادی

مردم هزاره و خراسان بزرگ از محمد تقی خاوری

متاسفانه محترم سرمحقق، معمولا در باره هزاره ها از منابعی استفاده می کند که این منابع به هزاره و تاریخ هزاره ارتباط ندارد و اگر از هزاره هم در آنها سخن رفته، حاشیه ای و از روی غرض بوده است:

د پشتو قبیلو شجری او مینی از پوهنوال محمد عمر

حیات افغانی از محمد حیات خان

نژادنامه افغان از کاتب

بیشترین ماخذی را که داده از حیات افغان است، انگار که کار محترم سرمحقق سید امین مجاهد، تخلیصی از حیات افغانی در باره هزاره ها است. باید گفت چگونه می توان بدون در نظر داشتن منابع معتبر موجود و با استفاده از سه منبعی که هر قدر هم مهم باشد-در ارتباط به هزاره ها منبع شده نمی تواند- تحقیقی را از تاریخ، فرهنگ، عقاید و وضیعت زندگی مردمی، ارایه کرد! از این سه کتابی که مولف به عنوان منبع تحقیق اش استفاده کرده، شاید از پنجاه سال پیش باشد. در حالی که در این پنجاه سال بعد دریافت علم از نژاد، تبار، تاریخ و فرهنگ تغییر کرده است و تحقیقات مهمی در این راستا ارایه شده است و با استفاده از همین دریافت عمومی علم، در ارتباط به نژاد، تبار، تاریخ و فرهنگ هزاره ها نیز تحقیقات مهمی صورت گرفته است که کتاب های بالا نمونه ای از این تحقیقات است.

نقل قول های بی ماخذ

محترم سرمحقق در صفحه ی ۶۵۳ بی ذکر ماخذ به نقل از فیض محمد کاتب می آورد:
«این قوم [هزاره] که فرق های مغل و تاتار اند، و در افغانستان توطن و قرار دارند. ششصد و پنجاه هزار خانه و دو ملیون و دویست و پنجاه هزاره نفر و هم شعیه امامیه اثنا عشریه به جز قلیلی از هزاره های شیخ علی و هزاره بهسود که اسماعیلیه و پیرو آقاخان محلاتی مقم بمبی و معروف به «غالی» اند، دیگران عموما پابند دین و محب جان نثار آیمه طاهرین (ع) و شجا (ع) جنگجو و مهمان نواز و سخا (سخاوتمند) و از عدم علم و وجود جهالت- لجوج . کینه توز و زشت خو و دروغگو و بطاشند…».

نقل قول ماخذ ندارد، معلوم نیست که از کجا برداشته است.

در صفحه ی ۶۵۵ به نقل از شخصی بی نام و نشانی به نام ابوالفضل، بی ذکر ماخذ می آورد:

«ابوالفضل می نویسد: اینها [هزاره ها] اولاده افواج منگوخان نواسه چنگیز خان اند که در این کوه ها مانده اند و از قول یک شخص معتبر ثقه و با معلومات که مولف با وی خود ملاقات داشته می گوید که (قوم هزاره شاخه ای از قوم چرکس میباشد) چرکس یک قوم مشهور ترکی است که در اطراف و اکناف داغستان که با روسیه ملحق الحدود میباشد، زنده گی دارند. اگر این تحقیق صحت داشته باشد، پس علت این معلوم نیست که چرا اینجا [افغانستان] آمده و مسکن کزین شده اند».

این ابوالفضل کیست؟ و این شخص معتبر ثقه کیست؟ که مولف خود با وی ملاقات داشته و از او نقل قول کرده که هزاره از قوم چرکس است! این شیوه ای که محترم سرمحقق کار گرفته آیا در تحقیق این شیوه، درست است؟ این شیوه از نظر روش شناسی به تحقیق هیچ ارتباطی ندارد و بیشتر به یک توطیه می ماند تا به تحقیق.
در صفحه ی ۶۵۶ بی ذکر هیچ ماخذی، در باره ی چگونگی نامگذاری قوم هزاره و واژه ی هزاره، چنین ابراز نظر می کند:

«در مورد وجه تسمیه هزاره نظریات متعددی ارایه گردیده از جمله یکی اینست: در دوره زمامداران سابقه زابلستان، اینها [هزاره ها] در بدل باج قسمیکه در این ملک رواج بود «هزار تن» بخدمت شاهی می فرستادند. از این جهت این قوم بنام «هزاره» شهرت یافت. مردم ایران هزاره را بنام «بربری» و منطقه شان را بربر گویند و شاید هم ایرانی ها این نام را از جهت بند «بربر» که آنرا «بند امیر» نیز خوانده اند، که در شمال منطقه هزاره جات در حدودات ترکستان موقیعت دارد، بر اینها [هزاره ها] گذاشته اند».

استفاده از روایات ضد هزاره گی برای بیان تعصب مذهبی و قومی

محترم سرمحقق در صفحه ی ۶۶۳ به نقل از حیات افغانی، می آورد:

«تعجب آور اینست که بعضی از ایشان از اساسات مذهب خود نیز بی خبر اند زیرا ایشان حضرت علی امیرالمومنین کرم الله وجه را جانشین خاتم النبیین حضرت محمد (ص) میداند و جای که کدام درخت یا سنگ و یا هم پل [پاشنه پا] انسان ویا اسپ را ببینند برایش بدیده مزار می نگرند و می گویند این موضع، جای نشست آنحضرت یا جای قدم های آن مبارک و یا هم جای پل و یا نقش دلدل آن میباشد و آنجا نذر میکنند و خیرات می پزند».

در صفحه ی ۶۶۸ زیر عنوان «دین و مذهب و باوری های عامیانه» مردم هزاره می آورد:

«گرچه طور کلی هزاره ها شیعه مذهب و رافیضی استوار اند و در سابق با اهل سنت و جماعت چندان روابط خوبی نداشتند. اما هستند هزاره های که اهل تشیع نبوده بلکه سنی اند…».

رافضی عنوان کردن شیعه مذهب ها نامی است متعصبانه که پیروان مذاهب دیگر از روی تعصب بر شیعه مذهب ها گذاشته اند و شیعه مذهب ها این عنوان را اهانت نسبت به خود می دانند. مترادف دانستن شیعه و رافضی، و لحنی را
که سرمحقق به کار برده (هستند هزاره های که اهل تشیع نبوده بلکه سنی اند)، نشانی از تعصب مذهبی است.

بعد از سقوط حکومت نجیب الله، گروه های مجاهدین در کابل جا به جا شدند اما این گروه ها درگیر جنگ با یکدیگر شان شدند. علت این درگیری و جنگ داخلی را محترم سرمحقق در صفحه ی ۶۶۶ به هزاره ها نسبت می دهد:
«… تا اینکه بعد از سقوط رژیم داکتر نجیب الله و اشغال کابل توسط مجاهدین هزاره ها نیز در قدرت سهیم شدند، ولی هرگز به سهم شان در قدرت قانع نبوده به بهانه بدست آوردن حقوق حقه شان بین آنها و سایر احزاب درگیری های شدیدی صورت گرفت تا زمانیکه بالاخره طالبان بر کشور مسلط شده، تمام تنظیم ها بشمول هزاره ها کابل را ترک گفتند».

در صفحه ی ۶۷۵ می گوید که هر فرد بالغ هزاره یک میل اسلحه کلاشینکوف، دارد. در همین صفحه نظرش را در باره ی کوچی و هزاره، چنین بیان می کند:

«از چندین سال بدینسو که جنگ های تنظیمی در کشور گسترش یافت و حتا قبل از آن در دوره جهاد که همه مردم مجبور به ترک کاشانه شان شده بودند کوچی ها نیز منطقه بهسود را ترک گفته به پاکستان رفتند که بعد از دعوت دو باره شان علفچرهای شان را مردم بهسود که هزاره اند تصرف نموده از آمدن آنها به این سرزمین ممانعت کردند که این مساله چندین مرتبه باعث جنگ های مسلحانه بین شان گردید…».

آقای سرمحقق، هزاره ها را تصرف گر خوانده و در همین صفحه در باره ی حقوق کوچی ها نگرانی اش را ابراز داشته می گوید که اسکان کوچی ها در بهسود از طرف رییس جمهور صادر گردیده اما این فرمان چندان عملی نشده است.

تناقض ها در توصیف ظاهری و قیافه ی زنان و مردان هزاره

سرمحقق در صفحه ی ۶۶۶ در توصیف بدن و قیافه ی مردم هزاره می آورد:
«هزاره ها چهره تاتاری دارند و در مجموع قواره های شان چنین ترسیم شده میتواند. کله کلان، ابروان کشاده، چشم ها تنگ، گردن های چاق و پندیده، بینی خم، روی گرد، کومه ها برآمده، گردن کوتاه، گوش ها دراز، بدن چاق، قد میانه مایل به کوتاهی، از شانه تا اندم یک قسم، اکثر شان دارای رنگ گندمی، بعضی سیاه چهره و عدۀ هم سرخ و سفید میباشند».

در ادامه می آورد:

«مولف (د پشتو قبیلو شجری او مینی) از قول یکی از دوستان هزاره خود که باشنده ارزگان بوده، بدون ذکر نامش نقل می کند که می گفت: در بین ما مردم هزاره اصل و اعلی نسب کسی است که با یک چشم شان- چشم دیگر را ببیند یعنی خمی بین دو چشم (هدف بینی است) نسبت کاسه چشمان بیشتر باشد. در اسمش پسوند «علی» باشد و در موقع رفتار گاهی به یک پهلو زمانی هم به پهلوی دیگر لنگر بیاندازد. وی می آفزاید بعضی علایم دیگر هم هست ولی نمیتواند بدون اجازه دوستش از آن ذکری بعمل آورد».

در باره ی این موجودی که آقای سرمحقق آن را تعریف کرده است؛ فکر کنید که این موجود چیست!

گوش ها، دراز. از شانه تا اندام یک قسم. بینی خم تر و پایین تر از کاسه های چشم، تا اندازه ای، چشم ها یکدیگر را ببینند. هنگام رفتار و قدم زدن، از یک پهلو به پهلو دیگر لنگر بیاندازد و علایمی دیگر که گفتنی نیست!
این برای من یک معما است. در تبار و نژاد آدمی، وجود چنین تبار و نژادی را تصور کرده نمی توانم. شاید محترم سرمحقق از نژادی سخن گفته که در ماقبل تاریخ از بین رفته و ما نمی دانیم؛ فکر کنم این نژاد، بچه ی خاله ی تهاندرتال ها بوده است.

در صفحه ی ۶۶۷ در باره ی زنان هزاره می گوید:

«تمام خانم های این قوم دارای رنگ سفید، چاق و روهای صاف مقبول دارند و اما چشمان، ابرو و بینی شان همسان مردهای شان بوده و بدون سر تمام بدن شان خالی از موی میباشد. عدۀ از زنهای این قوم بسیار مقبولند».

چکیده

آنچه که در نهایت از این کتاب، به دست می آید؛ جعل در شناخت قوم هزاره و توهین و تحقیر این قوم است.
آقای سرمحقق، برای جعل در شناخت قوم هزاره به نقل قول های بی ماخذ و منبع تکیه می کند از نام های بی نام و نشان: ابوالفضل، و گاهی از کسانی نقل می کند که آوردن نامش جایز نیست؛ اما می گوید این آدم هایی که از آن نقل شده، هزاره استند.

من به تعدادی از منابع علمی در باره ی قوم هزاره، در آغاز این نوشته اشاره کردم که آقای سرمحقق از این منابع هیچ کار نگرفته است. از دو- سه منبعی که استفاده کرده، همه غیر علمی و لا اقل از پنجاه تا صد سال پیش است و روایاتی است متعصبانه و ضد هزاره. حتا آثار ملا فیض محمد کاتب نیز می تواند از جمع روایت ضد هزاره باشد. تعدادی از آثار کاتب در دربار عبدالرحمان خان نوشته شده و از جمله نوشته های رسمی حکومت همان وقت است که در دوره آن حکومت، گویا روزانه سه چارک چشم هزاره کشیده می شد. درست است که کاتب، هزاره بود اما او مورخ رسمی حکومتی بود که برخورد آن حکومت را با مردم هزاره همه می دانند، نیاز به توضیح ندارد. بنابر این کاتب ناگزیر بود تا نظر حکومت را در باره ی هزاره بنویسد.

در صورتی که محترم سرمحقق، به اراده ی خود این کار را انجام می داد و نشر می کرد، چندان مهم نبود، زیرا نظر یک شخص بود و از طرف دیگر بنا به رعایت نشدن روش تحقیق و نداشتن ماخذ و منابع دقیق، ارزش و اعتبار علمی و تحقیقی، نداشت. اما وقتی مهم و قابل تامل می شود که این کار به اراده ی اکادمی علوم افغانستان، صورت می گیرد و به عنوان سند معتبر علمی و ملی از آدرس بلندترین مرجع کشور و دولت، به ملت ارایه می شود. نمی دانم پس از نشر این کتاب، چگونه می توان به اکادمی علوم، به عنوان یک نهاد علمی و تحقیقاتی رسمی و ملی، نگاه کرد، و وجود آن را برای علم و تحقیق و برای مردم افغانستان قابل توجیه دانست!

نخواستم تا در برابر هر ابراز نظر سرمحقق محترم، دریافت هایی علمی ای را که پژوهشگران تاریخ در باره ی هزاره ارایه کرده اند، بیاورم چون ادعاهای ایشان، اساس و پایه علمی نداشت. فقط خواستم تا برخورد غیر علمی سرمحقق را نسبت به موضوع بیان کنم و این را بگویم که در این کشور، برداشت از تحقیق و علم؛ امری است مبتذل، که فاقد دیدگاه علمی و روش تحقیق، است.

من جستاری را در باره ی هزاره ها زیر نام «هزاره ها و افغانستان پیش از آریایی» انجام داده ام که در یک رساله ارایه می شود. بنابر این، لازم ندانستم تا از دریافت های آن جستار، در ارتباط به جایگاه و پیشینه ی تاریخی مردم هزاره، در این نوشته بیاورم. در نوشته های قبلی ام: «هزاره شناسی، گفتمان ممنوع در افغانستان»، «هزاره ها و تعصب مهندسی شده»، «مزاری؛ آگاهی و انتخاب» و… به صورت گذارا به جایگاه و پیشینه ی تاریخ هزاره ها اشاره کرده ام.

یادداشت: رسم الخط کتاب در آوردن نقل ها به طور کامل حفظ شده است. واژه های درون قلاب «[]» در این نقل ها از من (یعقوب یسنا) است، برای وضاحت به کار رفته است.

منبع: سایت مردم هزاره

https://www.youtube.com/watch?v=md6U-mfHurg

T.TV 

اعضای هیات لوی سارنوالی که برای تحقیق در مورد کتاب “اطلس اتنوگرافی برخی از اقوام افغانستان” موظف شده اند، می گویند، چاپ این کتاب توطئه ایست که از سوی دشمنان مردم افغانستان ایجاد شده است. 

عنایت الله کمال معاون لوی سارنوالی امروز (چهارشنبه) در یک نشست خبری در کابل از فعالیت اکادمی علوم به شدت انتقاد کرده گفت که ضرورت به نشر چنین مطالب در مورد قوم هزاره وجود نداشت.
اخیراً نسخه‌های از کتاب “اطلس اتنوگرافی برخی از اقوام افغانستان” در دسترس شماری از شهروندان قرار گرفته که با واکنش های تند برخی از شخصیت‌های فرهنگی- سیاسی روبرو شد.

 

عبدالباری راشد از این تصمیم رییس جمهور کرزی استقبال کرد اما در عین حال گفت که تصمیم کرزی از نگاه حقوقی و قانونی به صورت عجولانه لازم نبود.عبدالباری راشد از این تصمیم رییس جمهور کرزی استقبال کرد اما در عین حال گفت که تصمیم کرزی از نگاه حقوقی و قانونی به صورت عجولانه لازم نبود.
نویسنده این کتاب در بخش هایی از آن، به قوم هزاره پرداخته و مشخصاتی را به مردمان آن نسبت داده است.
در بخش این کتاب به قوم هزاره صفت‌های “دروغگو، لجوج، زشت‌خو و بطاش” نسبت داده شده و نوشته شده که هزاره ها “بین خود دشمنی عمیق دارند و اکثراً با هم در جنگ و جدال اند”.
معاون لوی سارنوالی گفت: “ضرورت بر انگیختن احساسات قومی چه بود؛ گیریم که کاتب هزاره چنین مطالبی نوشته باشد شما آقایان که از همین ماخذ استفاده کردید ضرورتش در کجا بود که در چنین وضعیت حساس نشر کنید.”
کمال با اشاره به اینکه نشر این کتاب در جهان انگیزه برپا کرده افزود: ” آیا نشر این کتاب آگاهان به هدف برانگیختن احساسات اقوام نیست؟ “
واکنش اکادمی علوم
عبدالباری راشد، رییس اکادمی علوم افغانستان در این نشست اتهامات وارد شده بر اعضای این اکادمی را رد کرد.
راشد اعتراض های اخیر در مورد چاپ کتاب “اطلس اتنوگرافی برخی از اقوام افغانستان” را برخاسته از انگیزه سیاسی دانسته می گوید که آنچه در این کتاب نشر شده بر اساس سند بوده است.

عنایت الله کمال معاون لوی سارنوالی از فعالیت اکادمی علوم به شدت انتقاد کرده گفت که ضرورت به نشر چنین مطالب در مورد قوم هزاره وجود نداشت.عنایت الله کمال معاون لوی سارنوالی از فعالیت اکادمی علوم به شدت انتقاد کرده گفت که ضرورت به نشر چنین مطالب در مورد قوم هزاره وجود نداشت.
به دنبال شدت گرفتن اعتراض های مردمی، در واکنش به عملکرد اخیر اکادمی علوم، رئیس جمهور کرزی شب گذشته دستور برکناری رئیس و سه عضو این نهاد علمی را صادر کرد.
آقای راشد از این تصمیم رییس جمهور کرزی استقبال کرد اما در عین حال گفت: ” تصمیم کرزی از نگاه حقوقی و قانونی به صورت عجولانه لازم نبود.”
او می گوید که اکادمی علوم افغانستان پاسخگوی تمام اتهاماتی وارد شده به اعضای این نهاد است.
رد توطئه 
رییس اکادمی علوم افغانستان با اشاره به اینکه هیچ اتهامی را علیه خود قبول نمی کند، گفت: ” پاکترین انسان این قرن شما من هستم، اگر من خائن باشم دیگر انسان سالم وجود ندارد.”

به گفته رییس اکادمی علوم افغانستان، چاپ کتاب توطئه نیست بلکه دیگران از این نهاد (اکادمی علوم) سوی استفاده سیاسی و بازی های سیاسی می کند.
به گفته راشد، چاپ کتاب توطئه نیست بلکه دیگران از این نهاد (اکادمی علوم) سوی استفاده سیاسی و بازی های سیاسی می کند.
کتاب “اطلس اتنوگرافی برخی از اقوام افغانستان” به تیراژ یک هزار جلد چاپ شده که از این جمله 366 جلد آن را لوی سارنوالی از اکادمی علوم جمع آوری کرده است.
لوی سارنوالی از تمامی اداره های دولتی و موسسات فرهنگی ، خواست در صورتی که این کتاب را در دست دارند، به هیات تحقیق لوی سارنوالی بسپارند.
الیاس ابدالی- کابل خبرگزاری بخدی 

منبع : خبرگزاری بخید 

پرتو نادریبیــاییـــد دنــدان­هـــای اسب را بشـــماریم!

در آن روزگاری که بازار بحث­های فلسفی دریونان باستان بسیار داغ بود و همه روزه فلسفه دانان بسیارگوی در هرکوی وبرزن به بحث و استدلال می پرداختند، گروهی نیز بیناد فلسفه یی را پی افگندند که استوار بر شمار دندان های اسب بود.

گویند آن­ها، همه روزه درجایی گرد می آمدند و بحث فلسفی خود را اندر باب تعداد دندان­­های اسب دنبال می کردند. گاهی هم که پای استدلال شان می لنگید سوار برخنگ خشم بریک دیگر می تاختند و نا سزا می گفتند. پیرمردی بود که آن اصحاب بزرگوار فلسفه را خدمت می کرد.­ چای و آبی برای شان فراهم می ساخت؛ اما هر روزی که می گذشت بیهوده­گی چنین بحث­های بیشتر سبب دل­تنگی پیرمرد می شد. مانند آن بود که او دیگر حوصله­ی شنیدن چنین سفسطه هایی را نداشت. ناگزیر روزی رفت به بازار و اسبی آورد جوان که داندان­هایش همه­گان سالم بودند.

 پیرمرد اسب را به درختی بست و رفت به نزدیک آن فلسفه دانان پرخاشگر و گفت: ای اهل اقلیم بزرگ فلسفه و دانایی! مرا دل به شما بسوخت که این همه در پیوند به تعداد دندان های اسب بیهوده بحث و ستیز می کنید. رفتم به بازار اسبی آورده ام جوان واز شما می خواهم که بحث و مناظره را بگذارید و بیایید برویم تا یگان یگان دندان­های اسب را بشماریم تا این همه اختلاف و پراکنده­گی از میانه بر خیزد!

جماعت را از سخنان پیرمرد حالت دگرگون شد و بر او بر آشفتند که ای پیرمرد بی خبر از لذت فلسفه، تو چقدر گستاخی که یکی ویک بار بر بنیاد فلسفه­ی­ ما همجوم آوردی وآن را خراب کردی! پیرمرد را آ­ن ­قدرکوبیدند که از هوش رفت و او را از سرزمین فلسفه­ی خویش بیرون انداختند و خودبر گشتند و بحث داندان­های اسب را از سر گرفتند.

این حکایت از آن آوردم که واژه­ی آکادمی یا اکادمی نیز از همان یونان باستان آمده است. گویند این لفظ از نام یکی از یلان اساطیری یونان گرفته شده که در شمال« آتن» سرزمین های فراخی داشته و آن سرزمین ها را اکادمی می نامیدند و افلاطون در آن مدرسه یی داشته است. گاهی هم گفته اند که اکادمی باغی بوده که افلاطون در آن فلسفه تدریس می کرده است، سخن آخر این که این لفظ اکادمی همان فرهنگستان فارسی دری­است.

پس این اکادمی هرگونه ریشه­ای که داشته باشد، همان جایگاه علم و فلسفه بوده است؛ اما آن جایگاهی که اهل «فلسفه­ی دندان اسب» گرد می آمدند، جایگاه سفسطه و دروغ پردازی بوده و این سفسطه چیزی دیگری نیست به جز این که حقیقت و دروغ را به عمد درمی آمیزند تا به نتیجه یی نرسند و یا هم بخواهند به نتیجه­ی دروغینی برسند که خود می خواهند. کاری که بخش دایرةالمعارف آریا« دانشنامه­ی آریانا» اکادمی علوم افغانستان هر از گاهی انجام می دهد.

 جعـــل در دایـــرة المعــــارف

تازه گی­ها در جلد نخست نشر تازه­ی دایرةالمعارف آریانا گروه «فلسفه­ی دندان اسب» کشف بزرگی را به نام خود تسجیل کردند، کشفی که جز بر بنیاد «علم افغانی» دیگر بر بنیاد هیچ علم و فلسفه­یی میسر نیست. چنین است که این کشف که شگفتی همه­گان را بر انگیخته جز در چنین دایرةالمعارفی دیگر در هیچ گوشه­ی جهان ارزش نشر را ندارد؛ برای آن که سر انجام یونانیان خرد مند رفتند و پنجه در دهان اسب کردند وآن دندان­ها را یگان یگان بر شمردند. با دریغ که گروه دایرةالمعارف آریانا تا هنوز درنیافته اند که دیگر دوران جعل فرهنگی وتاریخی نه تنها گذشته است؛ بلکه گذشت زمان از چهره­ی هرگونه جعلی که حتا به دست هشیارترین جعال هم که صورت گرفته باشد، پرده بر می افگند. من به دست اندرکاران دیراة المعارف آریانا و به جناب رییس اکادمی علوم افغانستان و به جناب رییس جمهور کشور که یک چنین کشف بزرگی در دوران شفاف و زرین!!! او رخ داده است تبریک می گویم و به تمام دوستانی که پرچم­بردار علم افغانی اند پیش­نهاد می کنم که این کشف بزرگ را که نشان­گر آتش جواله­ی نبوغ اکادمی علوم افغانستان است بر کتیبه­ی زرینی بنویسند و آن کتیبه را در چار راه فلسفه و دانش جهانی بگذارند تا جهانیان بر ما نخندند که ما در تکوین دانش و فلسفه­ی جهان سهمی نداشته ایم!!!

دایرة المعارف آریانای اکادمی علوم با رمل اندازی های فلسفی در پیوند به تناسب نفوس اقوام گوناگون کشور به نتیجه یی رسیده و آن را چنان سند شرمساری تاریخی خویش این گونه به نشر رسانده است:

  • پشتون­­ها62 اعشاریه 73 درصد
  • تاجک­ها، 12 اعشاریه 38 درصد
  • هزفره­ها، 9درصد
  • ازبیک­ها،6 اعشاریه 10 درصد
  • ایماق­ها، 2 اعشاریه 67 در صد
  • ترکمن،ها 2 اعشاریه 68درصد

کمابیش پنج در صد دیگر می ماند به نورستانی­­ها، بلوچ­­ها، پشته ای­ها، براهوی­ها، شغنانی­ها، هند­هاوسیک­ها، قزلباش­ها، بیات­ها، گوجر­ها، قرغیز­ها، مغول­ها و…

ما درسرزمین شگفتنی انگیزی زنده­گی می کنیم. سرزمین بی آمار. ما هنوز نمی دانیم که سالانه چند کودک به دنیا می آیند وچند تن می میرند. سرزمین که حقیقت باید بر مدار نیت سلطان و اریکه نشینان گفته شود نه بر مدار واقعیت های پیرامون. سرزمین که حتا در سده­­ی بیست ویکم هم همت و دانش آن را نداشته است تا شمار شهروندان خود را در فهرستی درج کند. زمانی که بحث از ایجاد شوراهای ولسوالی ها به میان آمد، گفتند افغانستان هنوز شمار نفوس ولسوالی های خود را نمی داند؛ اما با رمل اندازی های سیاسی پشت پرده­ی سیاه، نفوس ولایت های را تعین کردند تا شمار نماینده­گان ولایت ها در مجلس نماینده­گان مشخص شود. حال نمی توان به یقین گفت که بر بنیاد چنین رمل اندازی های سیاسی و تفاهم های پشت پرده­ چه مقدار حق شماری از ولایت­های کشور زیرپا شده است.

 این پرسش را می توان هم­چنان مطرح کرد، در سرزمینی که هنوز شمار نفوس مجموعی آن معلوم نیست، چگونه می توان شمار نفوس اقوام گوناگون آن را پیدا کرد. این در حالیست که ما هنوز نام بعضی از اقوام خود را هم نشناخته­ایم.

به گونه­ی دقیق نمی توان فهمید که در پشت چنین جعلی چه اهداف و انگیزه­هایی وجود دارد! باید دست اندرکاران دایرةالمعارف اریانا و مسولان اکادمی علوم به این پرسش پاسخ دهند. برای آن جعلکاران خود می دانند که ارقام ساخته­گی و به دور از واقعیت است. درپیوند به نشر آمار و ارقام درعرصه­های گوناگون حیات اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی و سیاسی یک کشور در دانشنامه­ها ودایرةالمعارف­ها نیاز به مراجه به منابعی­است که مسوولیت پخش چنان آماری را بر عهده دارند.

آیا اکادمی علوم افغانستان در پیوند به این امر به « احصاییه­ی مرکزی افغانستان» مراجعه کرده است؟ بدون تردید که نه! برای آن که هیچ یک از نهاد های مسوول نمی تواند تا بار یک چنین شرمساری بزرگ را بر دوش کشد.

رییس احصاییه­ی مرکزی در گفتگو هایی با رسانه های داخلی و خاجی گفته است که احصاییه­ی مرکز ی نه تنها چنین ارقامی را تایید نمی کند؛ بلکه آن را به حال کشور مضر می داند. آقای عبدالرحمان غفوری رییس اداره­ی مرکزی گفته است که آن­ها تا کنون در این ارتباط یعنی در پیوند به سر شماری سراسری کاری نکرده اند و آن ها نمی دانند که اکادمی این ارقام را از کجا کرده است!

بدون تردید که این امر یک اشتباه پژوهشی نیست؛ بلکه جعل­ واقعیت است. آن هم در دایرةالمعارف که می تواند فردا برای دیگران سرچشمه­ی تحقیق باشد. به پندار من این مساله­یی نیست که بتوان از کنار آن همین گونه به ساده گی گذشت. نخست باید از دست اندرکاران دایرةالمعارف آریا و رییس اکادمی علوم افغانستان به گونه­ی رسمی تحقیق شود که این ارقام غیر واقعی و دروغین را از کجا در آورده اند. اکر مرجعی هم است، آن مرجع از چه اعتبار عملی و پژوهشی بر خوردار است. این در حالی­است که تا کنون در این جغرافیای بدبختی در افغانستان، هیچ­گونه سرشماری کامل و دقیقی بر بنیاد معیار های علمی صورت نگرفته است. چنین است که مرکز احصاییه افغانستان بدون یک سرشماری دقیق وسراسری نمی تواند در این ارتباط ارقامی را به نشر رساند. می پندارم که باید برای دایرةالمعارف آریانا باید جایزه­ی بزرگی داده شود که چگونه آسان و ساده در چند دقیقه برنامه­ی ­بزرگ سرشماری کشور را تکمیل کرده، نفوس کشور را مشخص ساخته و تناسب اقوام را معین ساخته است. وقتی که چنین است دیگرچه نیازی به موجودیت احصاییه مرکزی باقی نمی ماند.

منبع : خاوران 

 سرور جوادی 

شب گذشته در برنامه آخر خط تلویزیون نور دعوت بودم وموضوع بحث کوچی وماجراهای آن بود، قرار بود آقای احمد زی نماینده کوچیها در مجلس نمایندگان هم حضور داشته باشد وهمین برای من جالب بود ولی با تاسف وی تا آخر حاضر نشد.

سوالاتی که از من شد عمدتا شامل مباحثی چون پدیده کوچی گری در هزاره جات، دلایل حساسیت بیشترموضوع در هزاره جات، دلایل قانونی کوچیها، تفاوت کوچی دیروز وامروز ، تفاوت موضع حکومتها در قبال کوچی واینکه آیا تنش ها عادی است ویا فراتر از اختلاف دوگروه از مردم بر سر مزاحمتهای محیطی است وراه حل چیست وازین قبیل، موضوعات چند دیگری می شد. خواستم آنچه را که گفته بودم برای دوستانی که این بحث را ندیده ونشنیده اند باز نویسی کنم؛ چون از یک طرف امکانات ضبط ونشر بر نامه برایم نیست واز سوی دیگر موضوع بحث برایم جالب بود گرچه یقین دارم آنچه را گفتم نمی توانم درین نوشته بگنجانم، سخنانم پس از شنیدن گزارش مستند از بهسود بود وتا حدود زیادی تراوش احساس ودرد ورنج درونی ام که در حین نوشتن این سطور بر مبنای “انسان فراموش کار است” تا حدود زیادی آن کلمات را فراموش کرده ام.

پدیده کوچی گری در ذات خود سیاسی است ونه یک معضل اجتماعی بر خواسته از مجبوریتهای معیشتی چنانکه امروز تروریزم ومواد مخدر حرکتهای سازمان یافته برای مقاصد کلان سیاسی است واین امر از راههای مختلف قابل اثبات ودرک است ومن همیشه در گفته ها ونوشته هایم تاکید داشته ام که این معضل سیاسی برای بهره گیری ابزاری از قبایل پشتون به حیث کوچی خلق شده است .

به شهادت تاریخ وتحقیقات محققین داخلی وخارجی کوچی گری به مفهومی که از کوچی گری در افغانستان برداشت می شود،درهزاره جات به 122 سال قبل بر می گردد، زمانی که امیر عبدالرحمن حکم مصادره مرغزار ها، چمن زار ها وچراه گاههای هزاره جات را صادر وآن را به قبایل کوچی داد. مفهوم متبادر در ذهنها از کوچی در کشور ما اختصاص آن به قبایلی است که تبار پشتونی دارند ودر عصر استعمار انگلیس وبا کشیده شدن خط مرزی مشهور به دیورند، در دوطرف این خط بعنوان مردمان بدون سرحد واقع شده وبیشتر بحیث ابزار قدرتهای دو طرف خط استفاده می شده اند، پیش از آن این قبایل از ساحات وزیرستان شمالی وجنوبی به طرف کشمیر وهندوستان رفت وآمد داشته وضمن مالداری مشغول تجارت بوده وحیوانات بارکش آنها وسیله اصلی ترانسپورتی تجارتی. انگلیس در شبه قاره هند ازین قبایل به چند منظور حمایت می کرد؛ اول اینکه رفت وآمد جاسوسانش به همراه کاروانهای آنها وتحت عنوان مردمان دوره گرد بسیار آسان بود ودر واقع این قبایل مشمول هیچ قانونی نمی شدند دوم؛ ازین قبایل بعنوان وسیله تشنج واختلاف میان اقوام ساکن وغیر ساکن ونیز میان حکومتهای محلی واهالی و…استفاده می کرد سوم؛ این مردمان خانه بدوش بهترین ابزار حمل ونقل مواد غیر قانونی بودند وانگلیسی ها از آنها بحیث حاملین اسلحه، اشیای عتیقه وسایر اجناس قاچاق بهره می گرفتند.

عبدالرحمن زمانی که حکم کفریت هزاره ها را صادرکرد(سراج التواریخ،ج سوم، قسمت اول،ص250) وپس از سالها جنگ خونین وبی رحمانه مقاومت هزاره ها را درهم شکست که حاصل آن به اتفاق مورخین کشتار حدود 60% مردم وآوارگی صدها هزار خانوار(آمار موثق دربار که کاتب روایت می کند450000 فامیل است،سراج التواریخ، ج4،جزءاول) به کشورهای همسایه وقسمت کوچکی به سایر مناطق افغانستان بود، حکم بردگی آنان را نیز صادر نمود(همان،ص12)پس از ختم این دو مرحله، دستور تاراج اموال هزاره ودر جمع اموال دختران وپسران آنها نیز صادر گردید که بر مبنای این دستور مامورین یک پنجم تاراج های شان را باید به حکومت تحویل می دادند وباقی را خود مالک می شدند(همان ص 18) وبتاریخ 19شوال 1311هـ.ق فرمان مصادره املاک هزاره ها صادر شد که شامل تمامی مرغزار ها، چرا گاهها وچمن زار ها می گردید،این اراضی پس ازمصادره به قبایل کوچی داده شد(همان ص12) کلاوس فردیناند در یک تحقیق جامع که حاصل آن را با عنوان”افغانستان، اقوام – کوچ نشینی” منتشر کرده است، معتقد است که پیش از تسخیر هزاره جات توسط عبدالرحمن هیچ کوچی از قبیله پشتون در آن سر زمین نبوده است وپس ازاین وقایع آنان در هزاره جات ادعای مالکیت بر مبنای فرمان امیر دارند(افغانستان،اقوام-کوچ نشینی،ترجمه حسن خباز زاده ص ص14و15و26).

حساسیت موضوع در هزاره جات از همین جا ناشی می شود؛ کوچیها بر اراضی غصب شده آنها به زور مسلط شده اند وهدف ازین سلطه نابودی بنیه های اقتصادی وعدم امکان زندگی برای انسان هزاره بوده است، سر زمین هزاره جات نا هموار وپست می باشد ومتشکل از دره های طولانی وعمیق وکوههای مرتفع وسرد وزندگی مردمان ساکن در آن متکی به زراعت ومالداری است، زراعت مردم عمدتا للمی وکوهی است ومالداری نیز به نوعی زندگی کوچی گری را بر آنها تحمیل می نماید؛ نیمی از سال به نسبت سردی، این مردم در قشلاق وقریه زندگی می نمایند ونیمی دیگر را در ایلاق وکوهها.

کوچی های پشتون تبار نه تنها بر اراضی به زور گرفته هزاره ها مسلط شدند وموجب سلب زندگی وآسایش وامنیت مردم هزاره بلکه به نحوی حکم یک مجازات را برای هزاره داشتند، آنها باید از هر شیوه ای برای تضعیف، شکنجه وآزار جسمی وروانی مردم هزاره بهره می گرفتند، کوچی های پشتون هرسال با خود مقداری پارچه های بی ارزش پاکستانی را می آوردند ونیز محصولات روغن حیوانی،قروت، پشم گوسفند،بز وشتر خودرا درحین کوچ وبازگشت به پاکستان بر سر بام هر خانه هزاره می انداختند وسال دیگر از همان خانه قیمت دلخواه خود را با سود یک ساله در حالی که در وزن واندازه نیز تقلب ودروغ بود، مطالبه می نمود ودر صورت انکار هزاره حکومت اورا به شدید ترین جزاها از جمله مصادره زمین به نفع کوچی محکوم می نمود.آنها زراعت مردم را می چراندند ودر صورت دعوا محاکم وحکومت کا ملا حامی کوچی بودند. اکثر زمینهای هزاره به این شکل تخت قباله کوچی ها در آمده است، تا آخر حکومت داود خان روند غصب اراضی هزاره توسط کوچی ها دوام داشت وداستانهای زیادی را حتی نسل 35ساله به بالای امروزهزاره از شکنجه مشهور کوچیها بنام” بستن به ترنگی” واخذ سند ملکیت به یاد دارند.

کوچی ها در سایر مناطق کشور چرا گاههای متروک وبیابانهای خالی از سکنه را استفاده می کنند وپیشینه شان با مردمان محل پیشینه خاضعانه است وفلسفه پیدایش شان نیز آنگونه نیست که در هزاره جات بوده است ونیز کوچیهای سایر مناطق همگی مربوط به همان ولایات ویا ولایات همجوارند اما کوچیها در هزاره جات اغلب ساکنان آن سوی دیورند هستند چنان که مالکان کنونی اراضی مغصوبه هزاره ها در هلمند وارزگان نیز همگی باشندگان آن سوی دیورند بوده اند. شما فکر کنید که اگر ظالمانه محکوم به ضرب تازیانه شوید چقدر ازین حکم وابزار تطیق آن نفرت دارید؟ کوچی وهزاره این گونه است که حساسیت غیر قابل وصف وجود دارد.

گذشته از اسناد حقوقی دیگری که در جریان دهها سال حضور ظالمانه کوچی ها در هزاره جات اکنون آنها از اشخاص حقیقی دارند وبر رسی درستی ونادرستی آن کار یک محکمه عادل وحق سنج است، عمده ترین سندی که کوچی ها ادعای در دست داشتن آن را دارند، همان فرمان مصادره املاک هزاره توسط عبدالرحمن (درسال 1269ش )وبعدا تقسیم آن بین قبایل کوچی توسط یعقوب خان والی یا حکم ران وقت کابل(درسال1305ش) است.

چیزی که به صورت کلی می توان گفت بطلان مطلق این اسناد است؛ هم از منظر شرعی وهم از منظر حقوقی:

1- از نظر شرعی؛ چیزی که مسلم است اینکه عبدالرحمن بدان دلیل مصادره اموال هزاره ها را مباح دانست که قبل بر آن هزاره را متهم به کفر نمود وتوسط چند مزدور اجیر فتوا فروش بنام عالم دین فتوای کفریت هزاره وحلیت مال وجان وناموس اورا صادر نمود. این فتوا اساس اقدامات بعدی امیر تابع کفر ورهرو نفس وپیرو بغض واسیر ظلالت در مورد قتل عام، اسارت، بردگی وغصب املاک واموال مسلمین بود. این امیر وفتوا فروشانش هیچگاه فکر نکردند که هزاره پیروان مذهب تشیع اند که در90% اصول وفروع دین با سایر مسلمانان شریکند، در حالی که بنا به اجماع امت به تبع از سنت مجمع علیه نبوی هر کسی که اهل قبله باشد ممکن نیست محکوم به کفر شود.شیعیان منصوب به ولایت علی چهارمین خلیفه مسلمین اند وپیروان اهل بیت نبی کریم که به اجماع امت اسلامی احترام شان واجب است.امام شافعی می گوید که: در فضیلت شما اهل بیت رسول کافی است که هر کس به شما درود نفرستد نمازش باطل است وامام ابوحنیفه می گوید: من از آن جهت بزرگ ائمه مذاهبم که بیشترین آموزه علمی ام را از یکی از فرزندان رسول دارم وهمان فرزند رسول امام مذهب تشیع است.در تاریخ حتی خلفای ضد علویین همانند معاویه ویزید ودیگر خلفای بنی امیه وبنی عباس خون علویین را نه به آن دلیل که کافرند بل بدان توجیه که مخالف خلیفه اند ومخالفت با خلیفه جرم است ریختند. بنا براین ازین منظر تمامی اقدامات عبدالرحمن وتبعات آن بر پایه بطلان وخسران محض استوار است وهرکسی که درین خسران دخیل است، مستحق مجازات.

برخی از کوچی ها خواسته اند هوشیاری نمایند وگفته اند که فرمان امیر برای آنها از باب مصادره املاک هزاره نه بل از باب صاحب اختیار بودن سلطان در مورد اراضی سلطانی ویا دولتی است وچراگاههای هزاره جات سالطانی می باشد. این عده فکر کرده اند که هیچ سلطانی حق مصادره املاک شخصی کسی را ولو کافر ندارد چه رسد به مسلمان، خواستند توجیه شرعی پیدا نمایند لیکن خطا، خطا است:

الف؛شرعا اراضی سلطانی آن دسته از اراضی است که حکم موات را داشته باشد وسلطان فقط حق تصرف بر اراضی موات را دارد واز منظر فقه حنفی که کوچی ها وامیر شان ملتزم به دستورات آن مذهب هستند،معیار موات بودن اراضی چند چیز است: یک؛ملکیت احدی نباشد ودر اثبات ملکیت شرط نیست که آثار آبادی وجود داشته باشد یا نباشد بلکه اگر باری از آن استفاده شده باشد مثبت ملکیت است ولو قرنها گذشته باشد.دو؛محل چرا گاه اهل قریه نباشد ولو اینکه از قریه دور باشد.سه؛زمین متروکه وقف نباشد.چهار؛محل جمع آوری هیزم ودیگر مایحتاج اهل قریه نباشد.پنج؛مقبره اهل قریه وقصبه نباشد.شش؛از قریه وآبادی بگونه ای دور باشد که گاهی ولو بعنوان شکارگاه توسط اهالی قریه استفاده نشود.

ماده 1270 مجلةالاحکام که مجموعه فتاوی فقهی امام ابوحنیفه در آن جمع است وشروحی که براین مجله نوشته شده است مباحث مفصلی در زمینه دارد وخوانندگان می توانند به این متون مراجعه نمایند:مجلة الاحکام،دررالحکام شرح غررالحکام،ج3 وبحرالرایق شرح کنزالدقایق،ج8 وشرح المجله مبحث موات و دررالحکام شرح مجلة الاحکام،ج3 والهدایه، ج4وحاشیه ابن عابدین،ج6 وحاشیه رد المختار،ج6 وبدایع الصنایع،جزء8 و العنایه فی شرح الهدایه بحث موات وتحفة الفقهای سمرقندی.

ب؛هر حکمی از جانب هرکسی که باشد در صورت اثبات مخالفت آن با شرع اساسا باطل وهیچ گاهی حالت انفاذ پیدا نمی کند ومرتکبین آن غاصبند وغاصبین مستحق مجازات الهی وکیفر قضایی هستند. چنانکه گفته شد امر عبدالرحمن از باب کفریت هزاره ها مردود شرع به اجماع امت وصراحت سنت نبوی است وبر اساس توجیه حکم سلطانی بر اراضی سلطانی نیز غیر قابل پذیرش زیرا ملاکهای اراضی سلطانی در مورد اراضی هزاره جات غیر قابل اثبات است.

ج؛اراضی هزاره جات موضوعا از حکم امیر خارج است اولا خود امیر در متن دستورش تصریح کرده به ملکیت هزاره ها ودر واقع امر وی خروج اراضی از قید ملکیت هزاره ها است واین به دلایل مذکور خلاف شرع وخارج از صلاحیت اشخاص ولو امام وخلیفه مسلمین ودوما در هزاره جات اراضی بلا استفاده وخارج از محتاج الیه بودن اهالی قراء وقصبات وجود ندارد وملاک اراضی موات ودر نتیجه سلطانی بودن آنها هم فقط بدون مالکیت وبلا استفاده وخارج از احیاج بودن است.

د؛حکما نیز این اراضی از حیطه صلاحیت مشروع عبدالرحمن بر توزیع وتصرف آن خارج است چون بنا بر معیارهای فقهی اهل سنت امیر یا سلطان ذی الحکم یکی از عمده ترین شرایطش این است که یا در نتیجه شورای امت بر سر کار آید ویا در نتیجه جهاد وتسلط امت بر بلاد کفر در حالی که امارت وی از هیچ یکی ازین دو مقوله نیست بلکه او در نتیجه جنگهای داخلی وبا حمایت کفر وقدرت استعماری انگلیس بر سر افتدار آمد، بر علاوه وی اصلا سلطان نبود بلکه امیر جنگی بود وحکومت او استقلال نداشت وجزء مستعمرات انگلیس بود. به همین دلیل تا هنوز هیچگاه دولتهای پس از او امضای او در مورد خط دیورند را نپذیرفته اند وآن را بحیث تعهد یک پادشاه با صلاحیت شرعی وملی نمی قبول ندارند.

2- از نظر حقوقی؛ این دستور ظالمانه هم از نظر شکلی وهم از نظر محتوا وهم از نظر تطورات در حقوق اساسی کشور کاملا باطل است؛ یک:فرمان از سوی شخص فاقد صلاحیت اعتبار ندارد.دو: فرمان مبتنی بر اصل شرعی یا قانونی باید باشد که چنین نیست.سه: فرمان موضوع مشخص ومعینی دارد واین فرمان عام ومحتوایش مجهول است عنوان مرغزار ها، چرا گاهها وچمن زار ها به حد کلی ومجمل ومجهول است که هیچ عنوان فرمان در آن صادق نیست. چهار:فرمان از نظر زمانی موقت است ودوام آن ضرورت به صراحت از سوی قانون دارد که چنین صراحتی هیچ گاه در هیچ قانون ویا حتی فرمانی دیده نشده است. پنج: فرمان در صورتی که با قانون ویا شریعت در تضاد باشد خود بخود از اعتبار ساقط می شود ودیدیم که این فرمان از آغاز منشاء ضد شرعی داشت وبر علاوه قوانین اساسی وفرعی کشور در طول زمانی که افغانستان دارای حاکمیت ملی وقانو بوده با آن در تضاد است وهماره قوانین اساسی، فرامین وقوانین قبلی را ملغی اعلام کرده است.

به نظر من در ماهیت کوچی گری دی روز وامروز تفاوتی نیامده این گروه در گذشته هم ابزار قدرتهای قومی وحاکم بودند وامروز هم هستند ودیروز اینها اسباب نفوذ استعمار بودند وامروز وسیله نفوذ تروریسم چنانکه در تهاجم سال 89 وزیر داخله وقت گزارش داد که دو ونیم هزار مسلح طالب در قالب کوچی حضور دارند ودر همین روز ها ایمل فیضی سخنگوی رییس جمهور نیز اذعان کرد که تروریستها بنام طالب در بهسود هجوم برده اند ودر کل ماهیت کوچی گری ماهیت قومی وابزار سلطه قومی است. تفاوتی که آمده این است که کوچیهای خانه بدوش دیروز، امروز ملاکترین مردم وسرمایه دارترین گروه هستند، آنها بوسیله استخدام چند چوپان همان حرفه اصلی را حفظ کرده وهمان خاصیت ابزاری شان را دوام داده اند ولی بر اثر کسب ملکیت فراوان وتجارت حرفه ای در حالی که اکثرا در اروپا وآمریکا می زیند، وسیله توسعه ساحه جغرافیایی حوزه حضور قوم پشتون وآوارگی دیگر اقوام در مرکز وشمال وغرب شده اند.

موضع حکومت ها به نسبت ابزاری بودن کوچی گری هیچ تفاوتی نکرده است، تفاوت در این است که در گذشته بدون شرم وحیا وعلنی از کوچی ها حمایت می شد ودر هزاره جات این حمایت ظلم بی پایان ووحشتناک حکومت را نیز به همراه داشت ودر سایر مناطق کشور حمایت آرام وخاموشی در جریان بود ولی امروز حمایت حکومت از کوچی مرموز وسیستماتیک وپیچیده است؛

الف: حمایت قانونی؛درین عرصه حکومت برخلاف روحیه ودر مواردی صراحت قانون اساسی عمل کرده است، زمانی که ماده چهارده قانون اساسی دولت را مکلف به اسکان کوچی می نماید روحا می خواهد بگوید که دیگر کوچی گری ختم ولی حکومت این روحیه وصراحت ماده 22 قانون اساسی مبنی بر نفی وممنوعیت تبعیض بین اتباع را زیر پاکرده کوچی گری را از طریق دادن امتیازات قانونی ترویج وتشویق می کند. حکومت ده کرسی اختصاصی را برای کوچیها در مجلس نمایندگان عملی کرده ودر قانون انتخابات پیشنهادی اش برای کوچیها در هرولایت وهر ولسوالی وهر قریه ای که آنها رفت وآمد دارند کرسی منظور کرده است.

ب:حمایت قضایی؛ شاید روی این موضوع تا کنون دقت کافی نشده است که بین دعوای حقوقی ورفتار جرمی باید تفکیک نمود، برفرض ادعای کوچیها مبنی بر داشتن حق در هزاره جات وانکار هزاره ها یک دعوی حقوقی باشد اما این دعوا مجوز ارتکاب اعمال جرمی وجنایی شده نمی تواند، در هفت سال گذشته هربار که کوچیها به سوی هزاره جات هجوم برده اند، مرتکب اعمالی شده اند که همگی ماهیت جنایی وبعضا شامل جنایات خطرناک وبرهم زدن امنیت عامه می گردد. قتل انسانهای ملکی با هر جنس وسن، سوزاندن مکتب ها، مدرسه ها وخانه ها وغارت اموال مردم ودر آتش کشیدن آذوقه وامکانات زندگی مردم محل وآواره ساختن هزاران خانه وفامیل همگی ماهیت جنایی دارد ورفتار جنایت آلود در پوشش دعوای حقوقی غیر قابل توجیه است، آیا تا کنون کسی از جانیان پرسیده است برای چه؟ عدم تعقیب قضایی مجرمین خود حمایت واضح قضایی از کوچی ها است.

ج:حمایت مالی؛ در سالهای گذشته هر بار که کوچی ها در مناطق هزاره نشین هجوم برده اند، حکومت در بازگشت آنها صدها میلیون افغانی از بیت المال به بهانه جبران خساره کوچی از محروم شدن آنها از چراگاه وجلوگیری از تلفات مواشی شان به آنها داده است، در زمانی که هزاره ها به هزاران تن آواره می شوند وهمه هستی شان در آتش سوزانده وکسی قیرانی هم به آنها نمی دهد ولی برای مهاجم خساره می پردازد چه توجیهی دارد؟ من یک وقتی در بحثی گفته بودم که نزد این دولت گوسفند کوچی از انسان هزاره ارزشمند تر است خیلی ها ناراحت شده بودند که تو خارج از چوکات سخن می گویی ولی من همچنان به این باور پابر جا هستم.

د:حمایت نظامی؛ زمانی که تمام مردم هزاره جات به نام امنیت ونظم وقانون خلع سلاح شده ولی صدها فرد مسلح از سرحد عبور می کنند وولایاتی را پیموده به بهسود می رسند وآدم می کشند وفتنه می انگیزند وباز با همان سلاح ها بر می گردند، چیزی غیر از حمایت نظامی حکومت از کوچی معنی دارد؟

به باور من راه حل این معضل باز گشت به عقلانیت است وفراموش کردن اینکه هنوز امارت عبدالرحمانی می تواند راه بجایی برد، التزام به قانون وحقوقی کردن معضلات اجتماعی وپرهیز از سیاسی شدن آن راه دیگری می تواند مطرح باشد، کوچی ابزار است وده نشین از خود دفاع می کند واز داعیه برحق او هم استفاده های سیاسی وتبلیغاتی توسط اشخاص می گردد ودر نهایت ما باید به انسانیت هردو طرف کوچی وده نشین ارزش قایل شویم، ده نشین حق انسانی اش رفع تبعیض است وکوچی ازکوچ نشینی رها شدن ودر ردیف شهرنشینان وازتوحش بر آمدن و درقافله تمدن قرار گرفتن وزیست انسان منشانه ودور شدن از زندگی حیوانی وبیابانی.

 

منبع: لیگان

                ****

دوشعر از: مصطفی وهریز (رنجبر)

 

تکرار

چیقدر غمگین لحظه ای ست،

هر روز،

ایستادند،

در کناری پنجره،

انتظاری تماشا غروب آفتاب را،

اما خسته تر از دیروز،

روزی دیگر،

وقتیکه ساعت کوکی،

 با طلوع آفتاب،

 ترا بیدار میسازد،

و می گوید:

امروز باز هم

تکراری دیروز،

و روز ها،

 رفته است.

    *****

من­ + تو = تنها

چرا؟

وقتیکه  تنهایم با هم،

ز هر چیز میگویم،

ولی چیزیکه باید گفت:

می شرمیم،

نمی گویم،

نمی گویم.

 

پیمایش به بالا