زمانی که مقدمه کتاب ارزشمند « درک باک» با عنوان « سیاست شادکامی» را می‌خوانید با یک عبارت شگفت‌انگیز منسوب به پادشاه کشور کوچک بوتان واقع در عمق کوه‌های هیمالیا مواجه می‌شوید، در سال ۱۹۷۲پادشاه جدید بوتان خطاب به مردم کشورش اعلام کرد که از این پس معیار اصلی ملت او برای اندازه‌گیری پیشرفت، « شادکامی ناخالص ملی» خواهد بود و نه تولید ناخالص ملی.
درک باک مئولفه‌های اصلی سیاست شادکامی در بوتان را به شرح زیر اعلام کرد؛ حمکرانی خوب و استقرار دموکراسی، توسعه اجتماعی-اقتصادی عادلانه و با ثبات، صیانت از محیط زیست و صیانت از فرهنگ.
درک باک معتقد بود که داشتن رضایت از زندگی، هدف نهایی هر انسانی است. در سالهای بعد نیز پژوهشگران علوم اجتماعی تلاشهای زیادی انجام دادند تا بتوانند شاخص‌هایی در جهت مفهوم «احساس رضایت» ایجاد کنند. از آنجایی که احساس رضایت با سطح رفاه ارتباط نزدیکی دارد لذا اندازه‌گیری این شاخص را دچار پیچیدگی‌هایی خاص خود می‌کرد تا اینکه آخرین تلاش در این زمینه، تعریف شاخصی تحت عنوان «سیاره شاد» بوده است که توسط بنیاد اقتصاد نوین اتفاق افتاد که هدف غایی آن بهبود عملکرد اقتصاد به گونه‌ای باشد که هم به نفع مردم و هم به نفع سیاره‌ای باشد که در آن سکونت داریم. علاوه بر این از سال ۲۰۱۲ موسسه مطالعاتی «SDSN « وابسته به سازمان ملل گزارشی را تحت عنوان « شادی جهانی» ارایه کرد که در آن رتبه‌بندی کشورها از لحاظ شاخص خوشحالی (خوشحال ترین و غمگین ترین کشورها) مورد ارزیابی قرار می‌گیرد که این رتبه‌بندی از ۶ فاکتور اساسی الهام گرفته شده است که عبارتند از : سرانه تولید ناخالص داخلی، حمایت اجتماعی، امید به زندگی در بدوتولد، آزادی برای انتخاب‌های زندگی، بخشندگی و ادراک فساد. شاخص خوشحالی عددی بین صفر تا ۱۰ می‌باشد که عدد صفر بیانگر غمگین‌ترین و عدد ۱۰ بیانگر شادترین کشور است.
شادترین و غمگین‌ترین کشورهای جهان
در گزارش، خوشحال‌ترین کشورهای جهان در سال ۲۰۱۸، کشور فنلاند با ۷٫۶۳۲ امتیاز در جایگاه اول قرار گرفته است. کشور نروژ با ۷٫۵۹۴ و کشور دانمارک با ۷٫۵۵۵ امتیاز در جایگاه دوم و سوم قرار گرفته‌اند. این درحالی است که در سال ۲۰۱۷ کشور نروژ ، دانمارک و ایسلند در جایگاه اول تا سوم قرار گرفته بودند و کشور فنلاند جایگاه پنجم را به خود اختصاص داده بود.
کشور ایسلند(۷٫۴۹۵)، سویس(۷٫۴۸۷)، هلند(۷٫۴۴۱)، کانادا(۷٫۳۲۸)، نیوزلند(۷٫۳۲۴)، سوئدن(۷٫۳۱۴) و اتریش با ۷٫۲۷۲ امتیاز جزء ده کشور خوشحال دنیا هستند. درضمن کشورهایی همچون یمن(۳٫۳۵۵)، تغییرات در سطوح شادی کشورهای جهان
در قسمتی از گزارش شادی جهانی به مقایسه تغییرات سطح شادی در کشورهای جهان در دو بازه زمانی بین سالهای ۲۰۱۰-۲۰۰۸ و ۲۰۱۷-۲۰۱۵ اشاره شده است. از بین ۱۵۶ کشور موجود در این گزارش تنها ۱۴۱ کشور در بین این سال‌ها آمارهایشان موجود بوده است که آمارها نشان می‌دهد که از بین این ۱۴۱ کشور، تنها ۱۱۴ کشور تغییرات چشمگیری در میزان شادی خود داشته‌اند. از این بین ۵۸ کشور افزایش ۰٫۱۴ تا ۱٫۱۹ واحدی و ۵۹ کشور نیز کاهش ۰٫۱۲- تا ۲٫۱۷- واحدی در میزان شادی خود داشته‌اند و در نهایت فقط ۲۴ کشور است که میزان شادی آنها ثابت مانده است.
کشورهای توگو با ۱٫۱۹۱، لتونی با ۱٫۰۲۶ و بلغارستان با ۱٫۰۲۱ واحد بیشترین تغییر در افزایش شادی را در بین سایر کشورها داشته است. جدول زیر تغیرات خوشحالی کشورها را بین سالهای ۲۰۱۰-۲۰۰۸ و ۲۰۱۷-۲۰۱۵ نشان می‌دهد.
شاخص خوشحالی در کشور افغانستان
گراف بالا عدد شاخص خوشحالی را بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸ نشان‌داده است(اطلاعات مربوط به سال ۲۰۱۴ موجود نمی باشد). شاخص خوشحالی در سال ۲۰۱۳ به ۴٫۰۴ واحد و در سال سال ۲۰۱۸ به ۳٫۶۳۲ واحد رسیده است که بیانگر بدتر شدن این شاخص در کشور افغانستان می باشد.
گراف بالا رتبه کشور افغانستان را بر اساس شاخص خوشحالی در بین ۱۵۶ کشور نشان می‌دهد. در بین سالهای ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۸ رتبه کشور افغانستان به ترتیب ۱۴۳، ۱۵۳، ۱۵۴، ۱۴۱ و در نهایت به ۱۴۵ رسیده است. از نکات قابل توجه این است که میزان تغییرات خوشحالی در کشور افغانستان در بین سالهای ۲۰۱۰-۲۰۰۸ و ۲۰۱۷-۲۰۱۵ به اندازه ۰٫۶۸۸- واحد کاهش پیدا کرده است و از این لحاظ رتبه ۱۲۷ را به خود اختصاص داده است. این عدد بیانگر این موضوع است که شاخص خوشحالی در کشور افغانستان در خلال این سال‌ها کاهش چشمگیری داشته است. با مقایسه کشور افغانستان در مقایسه با سایر کشورهای آسیای جنوبی به راحتی متوجه خواهیم شد که سایر کشورهای آسیای جنوبی وضعیت به مراتب بهتری نسبت به کشور افغانستان دارند. جدول زیر مقایسه کشورهای آسیای جنوبی با کشور افغانستان را نشان می‌دهد(به جز کشور مالدیو که داده‌های آن موجود نمی‌باشد.
احمد محمدی
روزنامه افغانستان
قرار است تیم خدمات سیار قونسلی سفارت افغانستان در استکهلم به روز جمعه ششم و روز شنبه هفتم ماه جولاى ۲۰۱۸ در کتابخانه Entresse شهر Espoo به عرضه خدمات قونسلى بپردازند.
پاسپورت هاى تقاضا شده در سفر قبلى چاپ شده و در همين دو روز توزيع مى شوند.
اخذ تقاضانامه پاسپورت الکترونیک٬ ترتيب فورم تذکره غیابی٬ سند تایید هویت٬ وکالتنامه٬ تایید زوجیت٬ تاييد اسناد تحصيلى و تمام خدمات شامل در www.embassyofafghanistan.se مطابق رهنمود ويب سايت انجام مى يابد.
زمان:
روز جمعه از ساعت ۱۰ تا ٥ عصر
روز شنبه از ساعت ۱۰ تا ٥ عصر
آدرس:
شهر Espoo کتابخانه Entresse منزل سوم Siltakatu 11
از اين كه تعداد زياد هم ميهنان مراجعه خواهند كرد، لطفاً نوبت را رعايت كرده و هم چنان به خانواده ها و خانم ها حق اوليت داده شود.
وقتى همكاران ما براى سهولت شما، رخصتى خود را صرف خدمتگذارى مى كنند، لطفاً اين بار هم مثل دفعه قبلى، نوبت را خود مراعات كنيد و همان فرهنگ عالى را كه هميش در خاطر ها خواهد ماند، نشان بدهيد. كودكان، خانواده ها و خانم ها را حق اوليت بدهيد.
از هم ميهنان محترم مقيم فنلند تقاضا مى شود كه قبل از مراجعه، اسناد شان را در مطابقت با رهنمود تكميل كنند. در نظر است كه غير از پاسپورت الكترونيك كه چاپ آن مدتى را در بر مى گيرد، ساير خدمات قونسلى در همان روز مراجعه به صورت كامل عرضه گردد و هيچ كارى معطل به ارسال از سويدن نماند. از همين رو اسناد ناقص به هيچ وجه پذيرفته نمى شود. هم چنان احترامانه تقاضا مى شود تا در هنگام مراجعه، نظم در سالون و محل ارايه ى خدمات و هم چنان نوبت را به صورت جدى رعايت كنند.
خدمات ذيل، فقط در صورت تكميل شرايط ياد شده، عرضه مى گردد:
١- پاسپورت الكترونيك:
اسناد مورد ضرورت: اصل تذكره تاييد شده يا قابل اعتماد؛ در صورت كاپى بايد مُهر مراجع مهاجرتى در كاپى موجود باشد. دو قطعه عكس ٥/٥؛ فورم خانه پرى شده ى پاسپورت؛ اسناد عكسدار اقامت در فنلند به شمول كارت موقت يا دايمى؛ فيس پاسپورت ١٢٠ يورو؛
تقاضانامه پاسپورت:
http://embassyofafghanistan.se/wp-co…/uploads/E-Passport.pdf
پس از سپردن اسناد، يگانه راه كسب اطلاع از چاپ پاسپورت، تعقيب كردن لست ها در فيسبوك است و لطفاً حد اقل، ٤٠ روز كارى -نه روز عادى- در نظر باشد.
در صورت نياز به تاييدى برخى تذكره ها، چاپ پاسپورت و توزيع آن تا زمان مواصلت تاييدى تذكره از مركز، معطل مى ماند.
٢- توزيع فورم تذكره ى غيابى:
اسناد مورد ضرورت: يك قطعه عكس ٥/٥؛ كاپى چاپ شده ى تذكره ى اقارب اصولى، پدر، برادر و يا كاكا؛ فورم خانه پرى شده ى تذكره ى غيابى.
براى سن زير سن ١٨ سال در صورتى كه به تعيين سن به اساس چهره ى ظاهرى قناعت نداشته باشند، لطفاً نتيجه ى معاينات طبى تعيين سن را با خود داشته باشند. زيرا درج سن زير ١٨ سالگى در فورمه ها صرفاً به همين اساس صورت گرفته مى تواند.
لينك فورم تذكره ى غيابى:
http://embassyofafghanistan.se/…/%D9%81%D9%88%D8%B1%D9%85-%…
٣- توزيع سند تاييد هويت:
اسناد مورد ضرورت: يك قطعه عكس ٥/٥؛ اصل يا كاپى مُهر شده ى تذكره، اسناد تحصيلى، كارت شناسايى يا هر سندى كه بيانگر شهرت فرد باشد؛ نكاحنامه يا هر گونه سند هويت از مراجع رسمى افغانستان.
الف: كسانى كه اصل يكى از اسناد ياد شده را ارايه كرده بتوانند، مستحق اخذ معتبرترين نوع سند هويت هستند.
ب: كسانى كه كاپى مُهر ناشده يكى از اسناد ياد شده را ارايه دهند، صرفاً سند تاييد تابعيت يا شهروندى را به اساس مصاحبه حضورى دريافت خواهند كرد و توزيع سند معتبر هويت تا مواصلت تاييدى اصليت سند ارايه شده شان، معطل مى ماند.
ج: كسانى كه هيچ نوع سند ارايه كرده نتوانند، صرفاً مستحق تاييدى شهروندى يا تابعيت به اساس مصاحبه حضورى هستند.
٤- تصديق مجردى:
وثیقة مجردی، اساساً در محاکم جمهوری اسلامی افغانستان در داخل کشور ترتیب گردیده و بخش قونسلی سفارت، صرفاً پس از تائید ریاست امور قونسلی وزارت خارجه به تصدیق اصلیت آن اقدام می کند. در صورتی که شخص به سند مجردی ضرورت داشته باشد، می تواند به تعیین وکیل با صلاحیت جهت اخذ سند مجردی از محاکم جمهوری اسلامی افغانستان اقدام کرده و ترجمة انگلیسی تصديق مجردى را که به تائید ریاست محترم امور قونسلی وزارت خارجه رسیده باشد، به بخش قونسلی سفارت جهت تصدیق ارائه کند. به این منظور لطفاً بخش صدور وکالتنامه را مطالعه کنید.
در حالات استثنایی و در صورتی که شخص قبل از سن هژده سالگی از کشور خارج گردیده و اسناد کتبی کامل و قابل اعتبار برای اثبات این امر داشته باشد، می تواند به اخذ سند مجردی اقدام کند.
٥- وكالتنامه:
لطفاً به لينك ذيل مراجعه شود:
www.embassyofafghanistan.se/…/consular-se…/power-of-attorney
٦- براى تمام خدمات ديگر، بخش «خدمات قونسلى» در www.embassyofafghanistan.se ملاحظه و اسناد در مطابقت با رهنمود ها آماده شود.
از آن جا كه جهت ايجاد سهولت بيشتر به هم ميهنان، تمام اسناد مورد ضرورت شان در همان روز مراجعه ترتيب و توزيع مى گردد، لطفاً با اسناد ناقص مراجعه صورت نگيرد. توجه شود كه اصل و كاپى اسناد از قبل آماده گردد.
به نقل از صفحه اتحادیه:
اداره مهاجرت فنلند اوضاع امنيتي سه کشور عراق، افغانستان و سومالي را از نو مطالعه نموده و در تاريخ 20.6.2018 بشرح ذيل اعلان داشته است که اين متن فوری توسط اتحاديه سراسری انجمن های افغانها ترجمه گرديد و در اختيار هموطنان عزيز قرار داده مي شود.
Irakin, Afganistanin ja Somalian tilannekatsaukset päivitetty
Lähde: www.Migri.fi (20.6.2018)
ترجمه توسط: شورای رهبری اتحاديه
Maahanmuuttovirasto on päivittänyt Irakin, Afganistanin ja Somalian turvallisuustilannetta koskevat tilannekatsaukset.
” اداره کل امور مهاجرت فنلند، اطلاعاتش را از اوضاع امنيتي عراق، افغانستان، سوماليا اپديت و بروز نموده است”
Tilannekatsausten mukaan Afganistanissa ja Somaliassa tilanne on pysynyt epävakaana. Myös Irakissa on useita alueita, joissa väkivalta on edelleen korkealla tasolla.
“بر طبق معلومات نو، اوضاع افغانستان و سومالي مانند قبل بطور بي ثبات و نا امن باقيمانده اند. همچنين در عراق در چندين منطقه ای آن، مشکل امنيتي وجود دارد و خشونت ها در آن مناطق در سطح بالا قرار دارند.”
Turvapaikanhakijalle myönnetään kansainvälistä suojelua aina, jos häntä uhkaa henkilökohtainen vaino tai vakava haitta kaikkialla kotimaassaan. Se, että aikuinen tai Suomeen ilman huoltajaa tullut alaikäinen turvapaikanhakija ilmoittaa olevansa kotoisin näiden kolmen maan joltakin tietyltä alueelta, ei ole automaattisesti peruste kansainvälisen suojelun saamiseen.
“پناهندگي و حمايت بين المللي هميشه به پناهجويي داده مي شود، که متقاضي شخصا” خودش مورد تهديد و شکنجه قرار داشته و در کشور خودش با مشکلات جدی مواجه گرديده باشد. اينکه يک شخص بالغ و بزرگسال و يا اطفال زير سن 18 ساله که به تنهايي به فنلند آمده و تقاضای پناهندگي نموده باشند، صرفا” بخاطر اينکه شهروند اين سه کشور (عراق، افغانستان و سوماليا) باشند و ساکن بعضي از مناطق نا امن آن کشورها باشند، بطور اتوماتيک از امتياز کسب اقامت و پناهندگي برخور دار نمي شوند.” (توجه: اين متن داخل پرانتز شامل ترجمه نيست و فقط جهت توضيح بيشتر ذکر شده است: پناهندگي بر اساس کنوانسيون پناهندگي 1951 جنيوا و ديگر ميثاق ها و معاهده های بين المللي داده مي شود که در آن جان شخص متقاضي بخاطر مسايل سياسي، مذهبي و عقيدتي و يا مسايل قومي (پاکسازی قومي و تبعيض نژادی) درخطر بوده باشد، صرفا” نا امن بودن کشور که يک مشکل عمومي برای تمام ساکنان آن کشور است، ممکن است برای گرفتن پناهدگي کافي نباشد).
Turvapaikanhakijan tilanne arvioidaan aina henkilökohtaisesti. Jokaisen kohdalla selvitetään, uhkaako juuri häntä vaino tai vakava haitta, jos hän palaisi kotimaahansa. Jos uhkaa, selvitetään myös se, onko hänen mahdollista asettua asumaan kotimaassaan toiselle alueelle, jossa kyseistä uhkaa ei ole.
” تقاضای پناهندگي هر شخص بطور انفرادی و جداگانه بررسي و جداگانه تصميم گيری مي شود. در بررسي درخواست ها، تقاضای هر فرد بطور دقيق مطالعه مي شود که آيا فرد متقاضي در کشور خودش مورد تهديد و شکنجه و يا مشکل جدی بوده است که بخاطر آن جانش در خطر قرار گرفته باشد. اگر متقاضي به کشورش بازگردانيده شود، آيا در آنجا جانش در معرض خطر خواهد بود؟ آيا امکان اين وجود دارد که وی در کدام منطقه ای ديگر، بغير از منطقه زيست قبلي اش، در امنيت زندگي کند؟ ”
Tätä niin sanotun sisäisen paon mahdollisuutta arvioidaan aina niin, että hakijan henkilökohtaiset olosuhteet otetaan huomioon. Jos hakijana on esimerkiksi yksintullut alaikäinen tai vailla turvaverkkoa oleva yksinäinen nainen, hänen ei edellytetä pakenevan maan sisällä. Sisäistä pakoa ei myöskään sovelleta, jos hakija joutuisi kotimaassaan maansisäisten evakkojen leiriin asumaan.
” به اين نقل و انتقال و فرار در داخل کشور از منطقه ای به منطقه ای ديگر گفته مي شود، که مسايل شخصي هر متقاضي در تصميم گيری مورد توجه و دقت قرار مي گيرند. مثل” اگر متقاضي يک نو جوان زير سن 18 ساله باشد و به تنهايي آمده و درخواست پناهدگي کرده باشد و يا يک زن تنها باشد، از آنها چنين انتظاری نمي رود که خطرات نقل و انتقال داخلي و فرار از منطقه ای به منطقه ديگر را در کشور خودشان متقبل شوند، بلکه مشکلات آنها قابل درک هستند. همچنين از کساني که در کشور خودشان اگر از منطقه ای به منطقه ای ديگری در حالت فرار و گريز باشند، آنها را در اردوگاهها و کمپ ها نگهداری کنند، شامل آنها نيز نمي شود.”
Maahanmuuttovirasto päivittää katsaukset puolen vuoden välein. Päätöksenteossa käytetään kuitenkin aina ajantasaista maatietoa, koska turvallisuustilanne kaikissa maissa voi vaihdella nopeastikin. Jos maiden tilanne muuttuu, päätöskäytäntöäkin muutetaan katsausten välillä tarvittaessa.
” اداره مهاجرت فنلند هر شش ماه يکبار اوضاع امنيتي کشورها را مورد ارزيابي مجدد قرار مي دهد و معلومات تازه را در تصميم گيری هايش مد نظر مي گيرد، زيرا اوضاع امنيتي در تمام کشور ممکن است که خيلي زود تغيير کنند. اگر وضعيت امنيتي يک کشور تغيير کند، بر اساس آن تصاميم اداره مهاجرت نيز تغيير خواهند کرد.
Afganistanin turvallisuustilanne jatkuu epävakaana
بي ثباتي وضعيت امنيتي افغانستان همچنان ادامه دارد
Afganistanin turvallisuustilanne on pysynyt tänäkin vuonna epävakaana. Maan tietyissä osissa mielivaltaisen väkivallan uhka on äärimmäisen korkea, eikä niihin palauteta ketään. Näitä alueita ovat edelleen:
“وضعيت امنيتي افغانستان مانند سال گذشته بي ثبات و نا امن باقي مانده است. در بعضي از مناطق کشور تهديد های امنيتي در سطح خيلي بالا قرار دارند، که به آن مناطق نمي توان کسي را پس فرستاد.”
• Helmandin maakunta ولايت هلمند
• Uruzganin piirikunnat Tirin Kot, Dehrawud ja Chora ولسوالي های ترين کوت، دهراوود و چوره
• Nangarharin maakunnan eteläiset piirikunnat Achin, Kot, Nazyan, Chaparhar, Bati Kot, Pachir wa Agam, Khogiani ja Deh Bala/Haska Mina
در مناطق جنوب ولايت ننگرهار: اچين، کوت، نازيان، چپرهار، بتي کوت، پيچيرآگام، خوگياني و ده بالا/ هسکه مينه
• Kandaharin maakunnassa piirikunnat Ghorak, Khakriz, Maiwand, Nish ja Shah Wali Kot.
در بعضي مناطق ولايت قندهار مانند غورک، خاکريز، نيش و شاه ولي کوت
Poliittista ilmapiiriä leimaavat lokakuussa pidettävät parlamentti- ja paikallisvaalit. Kapinalliset ovat jatkaneet hyökkäyksiä siviilikohteisiin etenkin Kabulissa. Iskuja on suunnattu kansainvälisten ja valtiollisten toimijoiden lisäksi shiiavähemmistöä, toimittajia, uskonoppineita ja vaalien järjestämisessä mukana olevia tahoja vastaan.
” فضای سياسي موجود در حال حاضر اين است که در ماه اکتبر قرار است که انتخابات پارلماني و شوراهای ولايتي برگزار شوند. شورشيان بر حملات شان عليه مردم ملکي در کابل همچنان ادامه مي دهند. بيشتر حملات به مراکز خارجي ها و اماکن دولتي و همچنين به اقليت شيعه مذهب، خبرنگاران، فعالين مذهبي و مراکز انتخاباتي بوده اند.”
Talibanin taistelukausi on lähtenyt käyntiin toukokuussa hyökkäyksillä Farahin ja Ghaznin maakuntiin. Liike on vakiinnuttanut asemaansa aiemmin valtaamillaan maaseutualueilla, mutta ei ole saanut laajennettua valtapiiriään merkittävästi uusille alueille. Alkuvuoden aikana siviiliuhrien lukumäärä pysyi vuosien 2016 ja 2017 tasolla.
” فصل جنگي طالبان با حملات اين گروه به ولايت فراه و غزني در ماه مي شروع شد. اين گروه ساحات تحت کنترول خودش را بيشتر از گذشته در مناطق اطراف گسترش داده است، اما نتوانسته است که مناطق شان را خيلي وسعت دهد. در آغاز سال روان، رقم تلفات ملکي تقريبا” به همان اندازه ای که در سال 2016 و 2017 بودند، بوده است.”
برای خوانش کل متن مذکور به زبان فنلندی به وبسايت اداره مهاجرت از طريق لينک ذيل مراجعه کنيد.
https://migri.fi/…/irakin-afganistanin-ja-somalian-tilannek…
با تقديم احترامات!
اتحاديه سراسری انجمن های افغانهای فنلند
يک هيئت 11 نفره از طرف اتحاديۀ سراسری انجمن های افغانستاني در فنلند و انجمن های عضو و موسسات همکار آن با معاون شاروال هلسينکي محترمه نسيمه رزميار، به تاريخ 18.6.2018 در ساختمان شاروالي هلسينکي، ديدار نموده و پيرامون مسايل اتحاديه و انجمن های افغانها و همکاری های شاروالي صحبت و تبادل نظر نمودند. در اين جلسه محترم آقای ويککو کوناس يکي از مسئولان امور فرهنگي شاروالي هلسينکي نيز حضور داشتند.
Suomen afganistanilaisten yhdistysten liiton ja sen jäsenyhdistysten ja yhteistyökumppaneiden edustajien tapaaminen apulaispormestari Nasima Razmyarin ja kulttuuriasiainkeskuksen kumppanuuspäällikkö Veikko Kunnaksen kanssa ma. 18.6.2018 klo 12.00-13.30 Kaupungintalolla
نبی قانع زاده
دوست عزیزم و برادرارجمندم ……… سلام!
عید بهانه ایست برای تجدید خاطره وتجدید دیدار!
فاصله ها طوری رقم خورده است که فرصت دیدار میسر نیست اما فضای مجازی زمینه های را فراهم ساخته است تا فرصتهای ارزشمند تجدید خاطره های گذشته زنده گردد و ارزشهای که سالهای سخت و نا مهربان با آن نفس کشیده ایم و نهال درخت عمر خویش را به پای آن ، به درخت کهن تبدیل نموه ایم. و می توانیم در اذهان خویش و مردم و صفحات تاریخ زنده نماییم !
باورکن برادرم ! که هنوز من ؛ آن ارزشها را می ستایم و گره گشای سختی های موجود میدانم ، در شرایط وانفسای کنونی بدین بهانه وضعیت نا مطلوب فعلی که همه ای مارا به چالش گرفته است به عنوان یک نقیصه رنج آور با شما در میان می گذارم!
میدانم که این دیدگاه و تفکر روزگاران غریبی را تجربه می کند!
میدانم که همگی به دنبال گرفتن ماهی مقصود از این آب گل آلو هستند!
میدانم که خواهی گفت ؛ که دراین محیط تنها هستم.
سوال اینجاست که تابکی این تنور داغ خواهد ماند؟ و تا به کی روشنفکران ، سنت گرایان ، چپ ، راست و…….(در یک ایتلاف اعلام نشده) به این تنور داغ نانهای خویش را خواهند پخت؟
سوال اینجاست که هم نسلان من و تو، نسل گذشته را به محاکمه گرفتند و آیا ما به نسل های ما بعد خویش حساب پس داده می توانیم؟
محمد رفیق رجا
ورود طالبان؛ به شهر های مهم افغانستان به بهانه ی عید وصلح هر گز تصادفی وبرای عید وصلح نیست. سازش ومصالحه مهم وگردش چرخ سیاست بگونه ای بنیادی در پروسه ی اجرا قرار گرفته است.دلایل این چرخش را می توان چنین خلاصه کرد:
1.هیچ تغییر وتحول سیاسی در افغانستان بدون تصمیم امریکا رخ نمی دهد.
2.ترامپ وگروه تصمیم گیران اصلی وکنونی درکاخ سفید, با پاکستان وطالبان معامله ای ,انجام داده است.
3. هیچ موانع برای این گزینه ی سیاست و معامله وجود ندارد؛ تصور کنید برای امریکا ,برای هزینه واستراتژی او؛ حضورعبدالله, نور,شورای نظارواحزاب جهادی که اکنون در روابط خوانوادگی تقلیل یافته مفید است یا مجموعه ی طالبان ومهره های پاکستان؟.
4.آیا برای استراتژی منطقه ای امریکا احزاب که روابط نزدیک با روسها,هند وایران دارد مفید است ویا جریان که به حمایت پاکستان ودوست استراتژیک ومنطقه ای امریکا, به وجود امده است؟
5.وادار نمودن غنی برای هر گونه سیاستی ( کسانی که فکر می کند غنی ادامه راه امان الله است) برای امریکا کار اسان است.او مامور وموظف سیاست امریکا است نه ریس جمهوری دموکراسی ومخالفین طالبان.
6. غنی می داند هر گز با کار های که انجام داده است,از اقوام غیر پشتون رای نمی گیرد. اکثریت پشتون ها به طالبان رای می دهد. به دلیل اینکه مخالفین طالبان جهادی ها است. پشتون ها درست فکر می کنند به تناسب اوضاع افغانستان .چرا عبدالله, نور, قانونی ومحقق بهتر از ملا عمر باشد؟
7. اوضاع به گونه ای کنونی, برا ی هیچ پشتون قابل قبول نیست.ملیونها فرزندان پشتون تباردر اتش جنگ,فقر وخصومت می سوزند .مکتب ,رفاه وزمینه های پیش رفت در مناطق پشتون تبار وجود ندارد.در حال که بر عکس مناطق غیر پشتون ,در حال شکوفای علمی واقتصادی قراردارد.
8. گلبدین ,گام نخست چنین معامله بود.شعارهای لطیف پدرام بدون پشتوانه نظامی ودها مسایل دیگراز این قبیل, پشتون تبارها را تکان داد وبرای انها انگیزه خلق کرد, برای تصاحب تمامیت افغانستان . طرح بهانه های مثل تذکره, کلمه افغان وسر وصداها وشعار های مخالفین ؛ بدون حساب وکتابی, بگونه ای حساب شده برای انگیزه دهی توده های پشتون تبار بود.
9.اگر طالبان و پاکستان تعهد دهند که می دهند.انچه در این منطقه امریکا می خواهند انجام خواهند داد, امریکا چرا و به چه دلیل این گزینه را نه پذیرند؟
10. داکتر نجیب این کار را انجام داد.باوجود سر سپرده گی هزاران صفوف حزبی اش, حکومت را به گلبدین سپرد. البته که در شرایط خاص آن زمان,ناکام شد.آیا غنی به خاطر گل روی داکتر عبدالله , دوستم ومحقق وخلیلی این کار را نمی کند؟
11.شاید کسی فکر کند که غنی ودارودسته اش اکنون صاحبان اصلی حکومت است چرا این معامله را بکند. به چند دلیل این حرف بی پایه است: این تمام قصه ی حکومت نیست. تصمیم سیاست بدست کسانی است که برای آن هزینه می کند.غنی چه کاره است. پشتون های که می جنگند دموکرات نیستند, اساسا درین شرایط شریک در قدرت اقتصادی ,نظامی وسیاسی ولو ضعیف وسمبلیک قبول ندارد.اگرغنی قبول داشته باشد متن وتمامیت جامعه پشتون این را نمی پذیرند. بحث های تمامیت خواهانه ای تحصیل کردگان پشتون تباررا, که در غرب وشرق عالم درس خوانده است را در رسانه ها, گوش کنید.چه تفاوت در منطق این ها, با طالبان وگلبدین می فهمید.چه وجه روشن فکری ومدنی در گفتار این ها می شنوید؟.
12. هزینه حضور امریکا ولو حضور اندک نظامیان او, بیشتر از این است که طالبان وپاکستان منافع امریکا را تامین نماید.
13.امریکا به خاطر افغانستان نمی خواهند ,روابط تاریخی خودبا پاکستان وپایگاه منطقه ای خود را به خاطر افغانستان برای چین واگذار نماید.
عید سعید فطر برشما مبارک!
بگذشت مه روزه ، عيد آمد و عيد آمد
بگذشت شب هجران، معشوق پديد آمد
(مولانا جلال الدین بلخی)
در جامعه ای مسلمانان عید سعید فطریکی از دو عید مهم جوامع اسلامی به حساب می اید که درپایان ماه رمضان بعد از یکماه روزه داری ، عبادت و موفقیت بر هوای نفس ، مسلمانان به تجلیل از این روز می پردازند، با برگزاری نماز عید ، پرداخت زکات فطریه و دید بازدیدها براهمیت پیوندهای اجتماعی آن تاکید میگردد.
برگزاری مراسم عید زمینه و بهانه ای خواهد بود تا کدورتها و کینه های که در جامعه وجود دارد کمتر گردد مردم بسوی صلح ، دوستی و برادری گام بردارند. سالهاست که وطن و مردم ما در اثر مداخلات بیرونی ها ، جهالت و افراطیت در اتش و خون می سوزد با استفاده از پیام عید همه ای دلسوزان جامعه با جدیت و قاطعیت تلاش ورزند تا به بد بختی ها و رنجهای مردم پایان داده شود تا مردم شیرینی و حلاوت عید واقعی که همان امنیت ، صلح و رفاه است ، بچشند.
تشنچ ، جنگ ، فقر ، تبعیض وبی عدالتی باعث گردیده است که میلیونها هموطن ما در دیار هجرت و مهاجرت بسر برند در سالهای اخیر کتله ای عظیمی از مردم ما راهی دیار غرب شده اند تا از مزیتها و رفاه موجود در این کشورها بهره مند گردند لازم وضروریست که مردم ما با اگاهی و برنامه ریزی خویش از این فرصت پیش امده در جهت رفع کمبودهای خویش و جامعه ای خود گام بردارند.
کانون افغانستانی های فنلند در یک نیم دهه فعالیتهای داوطلبانه خود در راستای رفع مشکلات جامعه ، تاکید بر کارهای فرهنگی ، آموزشی و همبستگی و هماهنگی مردم تلاشهای مستمری را انجام داده و تقویت این پروسه نیاز به همکاری همگانی دارد ، برخود لازم میدانیم از آنانکه علاقه مند به سرنوشت خود و جامعه هستند ما را در این امر یاری نمایند.
در پایان کانون افغانستانی های فنلندعید سعید فطر را به تمام وطنداران عزیز به وِیژه هموطنان عزیز مقیم در فنلند صمیمانه تبریک و تهنیت میگوید.
کانون افغانستانی های فنلند
14.06.2018
هادی رحیمی زاده
چند روز قبل در خمینی شهر اصفهان، بهاره دختر ۵ ساله افغانی توسط سه مرد ایرانی ربوده شد و مورد تجاوز جنسی قرار گرفت. طفلک نیمه جان را به شفاخانه انتقال دادند و پزشکی قانونی تجاوز را تایید کرد. سازمان بهزیستی خبر این رویداد بی رحمانه را رسانه ای کرد.
تجاوز به بهاره روی آنتن های خبرگزاری های دنیا رفت و بازتاب وسیعی یافت.
محمدجواد ابطحی نماینده خمینی شهر در مجلس، به جای همدردی با خانواده بهاره به دفاع عاملان جنایت، که هنوز دستگیر نشده اند، برخاسته و خواستار برخورد با مسئولان بهزیستی بابت اعلام خبر تجاوز شده است! بد نیست در اینجا پاره ای از اظهارات این قانونگذار ایرانی را نقل کنم:
«اصلا معلوم نیست که تجاوز صورت گرفته باشد. یعنی یک بچه کوچک را به طرق مختلف نمی شود رفع بکارت کرد؟ فقط باید تعرض جنسی صورت گرفته باشد؟ اگر بر اساس ورود شیشه پپسی بوده باشد چه؟»
صادق زیباکلام استاد منصف دانشگاه تهران می گوید ما ایرانی ها نژادپرستیم؛ فکر می کنیم در منازعات و اختلافاتی که با همسایگان خود یا کشورهای دیگر داریم، همیشه حق با ما است! نژادپرستی که شاخ و دم ندارد.
اظهارات نماینده نام برده مجلس ایران، نشان می دهد که افغانی جماعت در ام القرای جهان اسلام! حتی به پای یک سگ هم نمی رسد.
دادگاه ایران مردی را که سگی را به موترش بسته و در خیابان کشانده و کشته بود، به ۸۵ ضرب شلاق محکوم کرد، اما قانونگذار عادل پارلمان ایران، رفع بکارت یک کودک پنج ساله افغانی به وسیله شیشه نوشابه را مصداق تجاوز نمی داند!!
هشدار
دکتر طاهر شاران، دکترای رشتۀ فزیک اتمی از دانشگاه لندن دارد. او نزدیک بیست سال است که در اروپا زندگی می‌کند و یکی از چهره‌های اکادمیک و شناخته شده در دنیا علم فزیک دست کم در اروپا است. با مراکز مختلف تحقیقاتی معتبر در کشورهای اسپانیا، جرمنی، فرانسه و انگستان کار کرده و اکنون نیز در انستیتوت ماکز پلانک فزیک هسته‌یی آلمان که یکی از معتبرترین مراکز تحقیقی و اکادمیک جهان است، مصروف کار است.
آقای شاران در سال ۱۹۹۹ به عنوان پناهنده به انگلستان رفته و تا سال ۲۰۰۱ به دلیل مشکلات اقتصاد، مصروف کارهای اقتصادی بوده است.
از سال ۲۰۰۱ تا سال ۲۰۰۳ یک دوره پیش دانشگاهی را در رشته فزیک، ریاضی و کمپیوتر ساینس در انگلستان پشت سر می‌گذارد و سال ۲۰۰۳ وارد دانشگاه لندن میگردد. دانشگاه لندن یکی از ده دانشگاه معتبر جهان است. او در رشته فزیک هسته‌یی لیسانس و ماستری اش را تا سال ۲۰۰۷ به پایان می‌رساند و پس از آن در همین دانشگاه دروه دکترایش را شروع می‌کند و در دسمبر ۲۰۱۰ تیز دکترایش را تحویل دانشگاه می‌دهد. سپس در اوایل سال ۲۰۱۱ از دکترایش دفاع کرده و رسمن سند دکترایش را نیز به دست می‌آورد. حاصل دوره دکترایش نشر ۵ مقاله علمی در مجلات معتبر بین المللی بود و پایانامه اش جایزه ویژه دانشگاه یو سی ال لندن را به خود اختصاص می دهد.
دوره بعد از فراغت
پس از فراغت، از سال ۲۰۱۱ تا به حال به عنوان استاد راهنما و محقق در چندین مراکز بین المللی کار کرده است. یک سال در دانشگاه لندن به عنوان محقق و استادیار، همزمان با چند گروه بین المللی کارهای مشترک تحقیقاتی در کشورهای هسپانیا، با دو گروه در چین و با یک گروه دیگر در کانادا همکاری داشته است.
پس از مدتی همکاری، رسما در مرکز فوتونیک ساینس شهر بارسلونا که یک مرکز بزرگ تحقیقاتی اسپانیا است، مصروف کار میشود و پس از یک سال کار در این مرکز، با گرفتن معتبرترین امتیاز تحقیقاتی اتحادیه اروپا به نام مری کوری با کمسیون انرژی اتمی فرانسه در پاریس کارش را آغاز می کند. مدت یک سال به عنوان محقق و استاد راهنما در این مرکز کار کرده است.
از سال ۲۰۱۳ تا اکنون در مرکز فزیک هسته‌یی انستیتوت ماکس پلانک آلمان کارش را آغاز کرده و در کنار تحقیق، به عنوان استاد راهنما در بخش ماستری و دکترا نیز در آلمان همکاری دارد. از او تا به حال بیش از ۲۵ مقاله علمی در ژورنالهای معتبر علمی چاپ شده است و در ده ها کنفرانس علمی در اروپا، اسیا و امریکا اشتراک کرده و در مورد کارهای علمی خود سخنرانی کرده است. هشدار فرصت را غنیمت دانسته و با این دانشمند جوان در بخش فزیک هسته‌یی گفتگوی را انجام داده است که در ادامه می آید.
هشدار: رشتۀ فزیک اتمی چقدر کاربرد دارد در جهان به ویژه در کشورهای مثل افغانستان ؟
شاران: فزیک یک علم خیلی گسترده است. زیادتر از هفتاد تا هشتاد شاخۀ مختلف دارد. کارهای را که ما می‌کنیم در این رشته، فزیک مادر گفته میشود. کارهای بنیادی که تازه است و کسی تا به حال در موردش کارِ تحقیقی انجام نداده و یا اینکه نیاز به تحقیقات گسترده تر و جامع‌تر دارد که برای خیلی از سوالات بی پاسخ، پاسخ علمی ارائه کند.
فزیک کاربردی یک بحث دیگر است که خود دامنۀ کاری گسترده ای دارد. تولید نسل نو انرژی هسته ای یکی از بخش‌های کاربردی مهم فزیک اتمی است. در شرایط فعلی انرژی‌های اتمی از راه فیشن که با شکافتن هسته اتم صورت می‌گیرد، بدست می آید. نسل نو انرژی که بیش از پنج دهه است رویش کار می شود، فیوژن انرژی است که از راه ادغام دو هسته و تولید هسته نو تولید میشود. نمونه بارز تولید انرژی از این طریق در ستاره‌ها و خورشید، یعنی در همین منظومه شمسی خودمان صورت می‌گیرد. در شرایط فعلی افغانستان می‌تواند در بخش فزیک کاربردی که ارتباط مسقیم به تولید انرژی و ذخایر اورانیوم ولیتیوم دارد و هم‌چنین تداوی بیماری‌های سراطانی و بخش زراعت با استفاده از اشعه‌های رادیواکتیو فعالیت موثر و مفیدی را انجام دهد.
هشدار: یعنی بیشتر بر محور تولید انرژی کار می‌کنید و تمرکز دارید ؟
شاران: انرژی یک بخشِ آن است. بخش دیگر، فزیک درمانی است مانند درمان سرطان‌ها که خود یک شاخۀ مهم است که با اشعه‌های هسته‌یی هم می‌توانیم بیماری‌ها را تشخیص بدهیم و هم آن را درمان کنیم. اشعه‌های رادیواکتیو هسته‌ای در بخش مُدی‌فای کردن محصولات زراعتی کاربرد دارد یعنی که می توانیم با استفاده از آن در تخم های زراعتی تغییرات بیاوریم و با استفاده از اشعه اتمی تولید را بالا ببریم. در بخش کنترول آفت‌ها نقش عمده دارد که با استفاده از اشعه‌های رادیواکتیو می‌توانیم از آفت‌های که دامنگیر محصولات کشاورزی است، جلوگیری کنیم.
هشدار : یعنی این رشته یک کسی را همه کاره بار می آورد ؟
شاران : همه کاره نه ولی این رشته بخش‌های مختلف را در بر می‌گیرد. از انرژی گرفته تا خیلی از مسایل مهم علمی و فلسفی در مورد پیدایش هستی. آنچه را که تا به حال ذکر کردم بیشتر بخش‌های کاربردی فزیک است. اما در بخش‌های پایه تر، سوال‌های را که فزیک می‌خواهد پاسخ دهد آغاز هستی و ماهیت فیزیکی و مادی هستی است. به طور مثال علم فیزیک نو زمان آغاز هستی را ۱۴ میلیارد سال تخمین می‌زند و میگوید که تنها در حدود ۶-۷ درصد هستی را ماده تشکیل می‌دهد و مابقی هستی متشکل از ماده سیاه و انرژی سیاه است که ما هنوز ماهیت آنها را به درستی نمی‌دانیم و هنوز راه خیلی طولانی در پیش داریم تا برای آنها پاسخ بیابیم. البته آنچه گفته شد در اعتقادات دینی مردم نیست، و مطمینا فلسفه و ادیان نظرات و تیوری‌های خود را در مورد منشأ هستی و جهان دارد که قطعن تحقیقات عالمان این دو حوزه نیز ارزشمند است و به فهم و اگاهی بشر کمک می‌کند.
هشدار: شما یک آدم بیشتر آکادمیک هستید و سرو کار تان با تحقیق و دانشگاه و این مسایل بوده است. آمدن شما به افغانستان یک مقدار با واکنش‌های روبه‌رو شده که گویا به دنبال سیاست هستید، آیا آمدید در افغانستان سیاست کنید ؟
شاران: در بیرون در کنار فعالیتهای علمی که من داشتیم، در قسمت مهاجرت و مسایل حقوق بشری فعال بوده ام و همراه با سایر هموطنانم در خارج از کشور برای نهادینه شدن دموکراسی در افغانستان و رفع تبعیض و بی عدالتی که در داخل افغانستان جریان دارد، فعالیتهای مدنی و حقوقی بشری داشته ام. شاید این جنبه فعالیت‌هایم باعث شده است که برخی از افراد آمدن مرا در افغانستان در این شرایط که بازار سیاست گرم است طوری تعبییر کنند که من دنبال سیاست هستم.
مشخصا هدف اول سفرم دید و بازدید از فامیل بود که بسیاری از اعضای فامیل من این جا در کابل هستند و مدت زیادی بود آنها را ندیده بودم. در کنار این من یک پروژۀ تحقیقاتی در بخش ساینس و تکنالوژی با اتحادیه اروپا دارم. در این پروژه ما می‌خواهیم وضعیت ساینس در افغانستان بررسی کنیم که در چه سطح است و آیا میشود کارهای پایدارتری را در افغانستان به کمک مراکز بیرونی انجام بدهم یا نه. این مساله نیازمند این بود که من برای مدت کوتاهی داخل بیایم و اینجا با مراکز دولتی و خصوصی و دانشگاه‌های دولتی و خصوصی، مانند کمسیون انرژی اتمی افغانستان، دانشگاه کابل، برخی از وزارت خانه‌ها مانند وزارت انرژی و وزارت معادن صحبت‌های را داشته باشم و معلومات دقیق تر بگیرم و ببینم که سطح کارهای علمی در افغانستان در چه حدی است و چه مقدار نیرو این جا داریم و آیا می‌توانیم یک کار پایدار تر در این بخش انجام دهیم یا نه؟
هشدار: پس سفر تان بیشتر یک سفر تحقیقی است تا سیاسی.
شاران: بلی سفر من تحقیقی هست ولی با توجه به فعالیتهای اجتماعی و حقوق بشری ام، طبعا در این سفر با گروه‌های مختلف اجتماعی، سیاسی و فرهنگی از اقشار مختلف در دولت و خارج از دولت دیدار خواهم کرد تا یک ارزیابی بهتری از وضعیت داشته باشیم و از سوی هم پیام مهاجرین در اروپا و دیگر کشوهاری جهان را به آنها برسانیم، خواست‌ها و دیدگاه های که آنها برای بهبود اوضاع دارند را با کسانی که تاثیر گذاراند در میان خواهم گذاشت و امیدوارم این که گفتگوها به یک نتیجۀ مطلوب برسد و زمینه برای بهبود وضعیت مردم را در داخل فراهم کند.
هشدار: برادر شما هم بیشتر یک آدم اکادمیک است و دکترا در رشته روابط بین المل از دانشگاه انگلستان دارد ولی حالا در بخش رهبری یکی از نهادهای مهم حکومتی کار می‌کند، چقدر شما علاقه دارید که مثل او بیایید و وارد دنیای سیاست در افغانستان شوید ؟
شاران : من خودم در شرایط فعلی علاقه مند هستم در بخش علمی اگر کاری انجام داده بتوانم کار کنم. برادرم هم یک آدم اکادمیک است و گذشته اکادمیک دارد و بیش از ۶ سال است که با نهادهای معتبر بین المللی در افغانستان کار کرده است. ایشان در سمت دولتی که فعلا دارند نه به عنوان یک سیاست مدار بلکه به عنوان یک تکنوکرات احساس کرده است که از این آدرس می‌تواند برای بهبود وضعیت کشور و مردم خود موثرتر عمل کند.
هشدار: این سوال را برای این پرسیدم که شماری از افرادی که بودن شما را در بیرون از دنیای سیاست موثرتر می‌دانند فکر می‌کنند شما برای والی شدن به افغانستان آمده اید.
شاران: این شایعات برای من هم تعجب آور است و واقعیت ندارد. همانطور که گفتم سفر من یک سفر تحقیقاتی است و تأکید می‌کنم که زمینه کارهای علمی در بخش ساینس و تکنولوژی را در این سفر مطالعه می‌کنم. چون آمدنم با ثبت نام کاندیداتورهای پارلمانی همزبان بوده است، بعضی ها شاید به خاطر تخریب و یا هم ناآگانه این دست شایعات را پخش کرده اند.
هشدار: اگر چند خیلی بد هم نیست وکیل پارلمان شوی آن هم در کشوری که همه عاشق وکیل شدن است و می بینی اوضاع را این روزها که چگونه است.
شاران: متاسفانه در افغانستان قدرت محدود تعریف شده است و باور عمومی این است که تنها راه رسیدن به قدرت و ایجاد تغییر در جامعه، با تکیه به پروسۀ سیاسی و قدرت سخت امکان پذیر است. در حالی که تجربه کشورهای غربی نشان می‌دهد که هر فرد در ساحه کاری خود می‌تواند یک رهبر موثر و موفق باشد و زندگی میلیونها انسان را تغییر بدهد. به طور مثال بیل گیتس و اسیف جابز دو رهبر موفق در دنیا بودند که باعث تغییر زندگی بشر شدند.
من خودم باورمند به این‌گونه رهبری هستم و تلاش کرده ام در ساحه خود موفق باشم. با توجه به پتنشیل موجود بشری و منابع طبیعی افغانستان من به این باور هستم که زمان آن رسیده که در بخش ساینس و تکنولوژی نقش موثری را در افغانستان بازی کنیم. همانطور که در بخش سیاست جوانان مان علاقه زیادی پیدا کرده اند وقت آن رسیده است که در نسل نو خود را در مسیر فراگیری علم طبیعی و تکنولوژی آماده بسازیم تا با استفاده از منابع طبیعی افغانستان برای رشد اقتصادی کشور، کارهای پایدارتری انجام دهیم.
هشدار: تا حالا که من دنبال کردم دید و بازدیدهای هم داشته اید، چقدر باتوجه به شرایط کنونی که وضعیت سیاسی و امنیتی هر روز آشفته تر میشود، فرصت برای انجام کارهای وجود دارد در افغانستان که شما در آن بخش تخصص دارید؟
شاران: در این قسمت هنوز زود است که من بگویم شرایط چقدر مساعد است. من از سال ۲۰۱۱ طرح‌های در این زمینه داشتم و یک طرح ابتدایی در قسمت ساینس و تکنولوژی از طریق یکی از دوستان به آقای کرزی در زمانی که ایشان رییس جمهور کشور بود ارائه کرده بودم. نظر من این بود که کشورهای مانند مالیزی و سنگاپور نمونۀ خوبی اند که با سرمایه گذاری در بخش ساینس و تکنالوژی و یک پلان استراتژیک دراز مدت توانستند از نگاه اقتصادی روی پای خود بیستند، طبعا افغانستان هم می‌تواند با یک سیاست و پلان جامع این مسیر را طی کند و با اتکا به نیروی بشری که علم روز را اموخته است می‌تواند با استفاده از منابع طبیعی موجود در کشور به سوی خودکفایی اقتصادی و رفاه عمومی گام بردارد.
به نظر من دیر یا زود افغانستان نیز با توجه به معادنی که دارد و شرایط ویژه‌ای که این کشور دارد نیازمند است که در این بخش‌ها سرمایه گذاری کند تا در دراز مدت روی پای خود ایستاد شود و به کمک‌های بیرونی متکی کمتر باشد.
هشدار: چرا شروع نکردید پس، آقای کرزی به پیش‌نهاد شما پاسخ مثبت نداد ؟
شاران: طرحی را که من داده بودم یک طرح کلی خوبی بود و فکر می‌کردم برای افغانستان عملی شدن آن بسیار موثر باشد و می‌تواند وضعیت علمی در جامعه را دگرگون بسازد و پایه‌های اساسی علمی را در کشور تقویت کند و ظرفیت‌های نهادها و وزارت خانه‌های که در این بخش سرکار دارند را بالا ببرند.
اما مشکل اساسی این است که در افغانستان درگیری های سیاسی خیلی زیاد است. بازی‌های سیاسی سبب میشود که سیاست مداران و رهبران ما فرصت این را از دست بدهند که به کارهای اساسی و زیر ساختی توجه کنند و یا دید بازتری در این قسمت داشته باشند.
من فکر می کنم جناب آقای کرزی نیز بیشتر درگیر همین کشمکش‌های سیاسی بود و فرصت برای توجه به این گونه طرح‌های دراز مدت را نداشتند و انرا در اولویت کارهای دولت خود نمی‌دانست.
هشدار: رئیس جمهور کنونی را چگونه فکر می‌کنی. چون یک آدم اکادمیک است و استاد دانشگاه بوده در غرب. با وجودی که نارضایتی‌های وجود دارد که همین شخص اکادمیک نیز نتوانسته خوب سیاست کند، برای او پیش‌نهاد نکرده اید طرح تان را ؟
شاران : در سال ۲۰۱۴ در رأس یک هیأت از طرف شورای جهانی هزاره به افغانستان امدیم. هدف ما این بود که زمینۀ برگشت نیروهای تحصیل کرده در غرب را به افغانستان فراهم کنیم تا از تخصص و دانش آنها در ادارات دولتی استفاده شود. در آن دوره با یک تعداد از مقامات دولتی دیدار داشتیم و در مورد مسایل مختلفی صحبت‌های صورت گرفت. اما در آن دوران، شرایط لازم برای مطرح کردن طرح خودم در بخش ساینس و تکنولوژی مساعد نبود و مشورۀ برخی از دوستان نیز همین بود که از خیر مطرح کردنش بگذریم. حکومت وحدت ملی تازه ایجاد شده بود و کشمکش‌های درونی اش زیاد بود.
در این سفر اگر فرصتی پیش بیاید، دوست دارم این مسأله را با مقامات مربوطه مطرح کنم و از آنجایی که رئیس جمهور و معاون دوم کشور گذشتۀ علمی و اکادمیک دارند، امیدوارم که مورد توجه انها قرار بگیرد.
هشدار: فکر می کنید اگر طرح ها و برنامه‌های که در حوزه تخصص تان دارید، فرصت پیش بیاید که با حکومت در میان بگذارید و قبول هم شود، با توجه به وضعیت حاکم در افغانستان می‌توانید آن را عملی کنید؟
شاران : چالش‌ها خیلی زیاد است، پیشاپیش چیزی در این مورد گفته نمی‌توانم. اما من امیدوار هستم چون نسبت به چند سال گذشته ظرفیت‌های بیشتری در دورن جامعه ایجاد شده است. در بخش ما هم تا حدودی نیروهای خوبی در داخل و خارج از کشور داریم هرچند اندک اند. اگر نیروهایی که در بخش‌های ساینس تخصص دارند، خصوصا آنهایی که تخصص شان را از خارج کشور گرفته اند حمایت شوند من احساس می‌کنم این کار شدنی است. و فکر می‌کنم روابط شخصی که من خودم با مراکز مختلف در اروپا و دیگر کشورها دارم در تسهیل این روند کمک خواهد کرد. ولی بازم تأکید می‌کنم که این مسأله بر میگردد به شرایط سیاسی و رهبران سیاسی و چگونگی دید آنها نسبت به مسایل علمی و تکنالوژی.
هشدار: و سوال اخیر این که دوست داری به همان کشورهای امن و مدرن اروپایی باشی و زندگی کنی یا در افغانستان در حال جنگ ؟
شاران: ما کسانی هستیم که ریشه مان در این کشور است. درست است من ۱۹ سال است در غرب زندگی می‌کنم و در مراکز معتبر بین المللی مصروف کار هستم، اما دغدغۀ اصلی من این است که چطور بتوانم برایم کشور خودم کاری انجام بدهم. چون احساس می‌کنم در غرب نیروهای مختصص زیاد است و کم شدن یک یا چند نفر مشکلی برای مراکز تحقیقی آنها بوجود نمی‌آورد، اما وجود ما نسل جوانی که تخصص گرفتیم در افغانستان می‌تواند موثر باشد و شاید بتوانیم یک سلسله کارهای را انجام دهیم که نسل‌های بعدی از نتایج او بهره ببرند. برای همین من خودم علاقه مند هستم که اگر شرایط مساعد باشه، حداقل شرایط، انتظار حداکثرها را ندارم، یعنی اگر شرایط حد اقلی برایم مساعد باشد، دوست دارم در این جا باشم و کار کنم.
گفتگو از رازق اختیاربیگ