جلد سوم تاریخ پژوهشی از تاریخ هزاره ها، نوشته‌ی مورخ متعهد استاد حاج کاظم یزدانی، با تلاش فرزانه‌ی ارجمند جناب رضا ضیایی و در قالب ویرایشی نو، به تازگی منتشر شده است.

این رویداد نیکو را به استاد یزدانی، جناب ضیایی و همه‌ی پژوهشگران عرصه‌ی تاریخ صمیمانه تبریک عرض می‌کنیم.

قبلا این اثر به نام صحنه های خونین تاریخ تشیع

افغانستان منتشر شد ه بود.

کانون افغانستانی‌های فنلند

زمان: ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۵ – ساعت ۱۳:۰۰ تا ۱۶:۰۰

مکان: کتابخانه Oodi – هلسینکی

پنجمین نشست ادیسه پارسی با خوش‌آمدگویی و مقدمه‌ای کوتاه از علی‌رضا قلندری، گرداننده برنامه آغاز شد. موضوع جلسه نقد و بررسی رمان آبروی از دست‌رفته کاترینا بلوم اثر هاینریش بل بود.

جلسه با بحث درباره شخصیت‌ها، نمادها و ساختار روایت ادامه یافت. کاترینا به‌عنوان نماد شرافت و حریم خصوصی معرفی شد و دیگر شخصیت‌ها نماینده سه دسته اصلی در رمان شناسایی شدند: دستگاه قضایی و اجرایی، رسانه‌ها و افکار عمومی. اهمیت زمان نگارش رمان و زمینه‌های تاریخی آن نیز مورد تأکید قرار گرفت تا تحلیل‌ها در چارچوب واقعی اثر انجام شود.

حاضران نقش رسانه‌ها و مطبوعات در شکل‌دهی افکار عمومی را مورد بحث قرار دادند و یادآوری کردند که فشار رسانه‌ها و توجه بیش از حد جامعه به مسائل جنجالی می‌تواند موجب قضاوت‌های بی‌جا و تحریف حقیقت شود. نمونه‌هایی مانند نظر شوهر سابق کاترینا، کشیش و آقای مهمان بررسی شد و مشخص گردید که ذهن ناخودآگاه انسان تمایل دارد جنبه‌های منفی را برجسته کند. شرکت‌کنندگان خشونت و تأثیر آن بر فرد و خانواده در رمان را نیز تحلیل کردند و آن را بازتاب فشارهای اجتماعی آن زمان دانستند.

نشست همچنین نگاهی به وضعیت و بافت اجتماعی افغانستان داشت و مثال حادثه فرخنده یادآوری شد. شرکت‌کنندگان بحث کردند که چگونه افکار جمعی و هیجانات توده‌ها می‌تواند تحت تأثیر فریب، تحریک و تبلیغات قرار گیرد و به خشونت‌های غیرقابل‌کنترل منجر شود. این تحلیل به درک بهتر تأثیر رسانه و افکار عمومی بر رفتار اجتماعی و قضاوت جمعی در رمان کمک کرد و نشان داد که فشارهای جمعی می‌تواند پیامدهای خطرناک و غیرمنتظره‌ای برای فرد داشته باشد.

در بخش دیگری جلسه، این اثر از منظر فلسفه سیاسی هانا آرنت و میشل فوکو به صورت فشرده تحلیل شد. نقش رسانه‌ها و افکار عمومی در رمان نمونه‌ای از آنچه آرنت «ابتذال شر» می‌نامد است: قضاوت‌های جمعی، فشار اجتماعی و تکرار رفتارهای ظاهراً عادی اما آسیب‌رسان، همه زندگی کاترینا را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به همین ترتیب، نظریه فوکو درباره «پان‌آپتیکون» و کنترل اجتماعی، سازوکارهایی را توضیح می‌دهد که رسانه‌ها و جامعه بر زندگی کاترینا اعمال می‌کنند. نظارت دائمی، داوری مداوم و محدود کردن فرد در چارچوب هنجارهای اجتماعی، همه در خدمت تصویرسازی جهان بوروکراتیک و فشار جمعی در رمان است.

برای درک بهتر نقش رسانه‌ها در مهندسی افکار عمومی، ادیسه پارسی یک اسلایدشو آموزشی ارائه داد که در آن به ادوارد برنیز و سه کمپین اصلی او مشعل آزادی، بیکن و تخم‌مرغ و کودتای گواتمالا اشاره شد. این مثال‌ها به شرکت‌کنندگان کمک کرد تا ارتباط میان رسانه، قدرت و شکل‌دهی نگرش جمعی را در دنیای واقعی و متن رمان بهتر درک کنند.

نشست پنجم با جمع‌بندی مباحث و تأکید بر اهمیت تحلیل انتقادی آثار ادبی، رسانه‌ای و فلسفی پایان یافت. جلسه نشان داد که رمان آبروی از دست‌رفته کاترینا بلوم زمینه‌ای غنی برای بررسی مسائل اخلاقی، حقوقی و اجتماعی فراهم می‌کند و همچنان قابلیت طرح پرسش‌های جدی درباره آزادی، قدرت و مسئولیت فردی و جمعی را دارد.

تهیه گزارش و عکس: اشرف فایق و علی رضا قلندری

موضوع: رمان کیمیاگر اثر پائولو کوئیلو

مکان: کتابخانه ای‌تیس

تاریخ: 31.08.2025

چهارمین نشست «ادیسه پارسی» با خوش‌آمدگویی گرداننده‌ی برنامه، علی‌رضا قلندری آغاز شد. او در مقدمه‌ای کوتاه، معرفی اجمالی از رمان کیمیاگر و جایگاه آن در ادبیات معاصر جهان ارائه داد.

گفتگوها نخست با بازتاب تجربه‌ی خوانندگان آغاز شد:

یکی از شرکت‌کنندگان کتاب را اثری الهام‌بخش دانست و گفت: «خواننده درمی‌یابد که گنج نهایی هدف نیست، بلکه این مسیر و سفر است که اهمیت دارد.» او افزود که در هر مرحله از سفری سانتیاگو، حکمت تازه‌ای آموخته می‌شود. شرکت‌کننده‌ای دیگر تأکید کرد که نویسنده توانسته است سفر درونی سانتیاگو را با سفر بیرونی او گره بزند و عینیت ببخشد، هرچند که در نهایت همه‌چیز به یافتن گنج درونی ختم می‌شود.

یکی دیگر از حاضران نگاه کوئیلو به عشق را ستود و گفت: «عشق فاطمه نه مانع، بلکه انگیزه‌ای برای رسیدن سانتیاگو به افسانه‌ی شخصی‌اش بود.»

مشارکت‌کننده‌ی دیگری اشاره کرد که سادگی و عامه‌پسندی کتاب از دلایل محبوبیت آن در سطح جهانی است.

فردی دیگر گفت سال‌ها پیش کیمیاگر را خوانده و معنویت‌گرایی، استفاده از الگوی سفر و جملات حکیمانه‌ی کتاب برایش الهام‌بخش بوده است، تا جایی که برخی از آنها راهنمای زندگی‌اش شده‌اند.

پس از این بازتاب‌های مثبت، نوبت به نقدهای جدی‌تر رسید:

نخستین نقد به شباهت آشکار داستان سانتیاگو با حکایت معروف «مرد بغدادی و گنج» در دفتر ششم مثنوی مولانا بازمی‌گشت. همچنین یادآوری شد که کوئیلو از اشعار حافظ و مضامین عرفانی عطار نیز تأثیر پذیرفته است.

یکی از منتقدان کتاب را اثری سطحی دانست و گفت: «فروش ۶۴ میلیون نسخه‌ای کیمیاگر تأسف‌بار است، زیرا این متن فاقد عمق ادبی و چندلایگی روایی است. شخصیت‌ها به‌درستی پرداخته نشده‌اند و پندآموزی مستقیم نویسنده ارزش هنری اثر را تضعیف کرده است.»

نقد دیگری بر زبان ساده و بیش از حد شعاری کتاب وارد شد. به گفته‌ی یکی از شرکت‌کنندگان، «کوئیلو بسیاری از مفاهیم فلسفی و عرفانی را تقلیل داده و آنها را در قالبی ساده‌سازی‌شده و تجاری عرضه کرده است.»

همچنین بیان شد که تکرار پیام‌های اخلاقی در سراسر کتاب باعث ایجاد یکنواختی می‌شود و کشش ادبی متن را کاهش می‌دهد.

برخی نیز به این نکته اشاره کردند که سانتیاگو به‌عنوان شخصیت اصلی فاقد پیچیدگی روانی است و مسیر رشد او بیشتر شبیه به مجموعه‌ای از تصادف‌های هدایت‌شده توسط نویسنده است تا یک سیر واقعی و باورپذیر. افزون بر این، اشاره شد که کتاب بیش از آنکه یک رمان باشد، به متنی شبه‌انگیزشی و خودیاری شباهت دارد که برای مخاطب عام نوشته شده است.

در پایان نشست، جمع‌بندی کوتاهی صورت گرفت: کیمیاگر اثری است که اگرچه با زبانی ساده و روایت نمادین توانسته مخاطبان میلیونی بیابد، اما در سطح نقد ادبی و فلسفی با پرسش‌ها و چالش‌های جدی روبه‌رو است.

تهیه گزارش و عکس توسط اشرف فایق و علی رضا قلندری

#ادیسه_پارسی #رمان_کیمیاگر #پائولو_کوئیلو #نشست_کتاب #باشگاه_کتابخوانی #ادبیات_معاصر #نقد_ادبی #سفر_سانتیاگو #ادبیات_جهان #کتابخانه_ایتیس

گزارش سومین نشست «ادیسه پارسی»

زمان: 16.08.2025

ساعت: 13:00-16:00

مکان: کتابخانه پاسیلا – هلسینکی

سومین نشست «ادیسه پارسی» با خوش‌آمدگویی حاضرین توسط علی‌رضا قلندری، گردانندۀ برنامه آغاز شد. او با مروری کوتاه بر زندگی و سینمای کیم کی-دوک، ویژگی‌های سبک فیلم‌سازی این کارگردان کره‌ای را توضیح داد و سپس به معرفی اثر مورد بحث این نشست، فیلم «بهار، تابستان، پاییز، زمستان…و بهار» پرداخت.

در ادامه، فضای جلسه با نقدها و دیدگاه‌های حاضران گشوده شد. یکی از حاضرین فیلم را اثری تأمل‌برانگیز دانست که با روایت سیر زندگی استاد و شاگرد، راهی برای تصویرسازی از تعالی و رشد معنوی انسان می‌گشاید. او همچنین بر استفاده ماهرانه از سکوت و فضای مینیمالیستی فیلم تأکید کرد و آن را یکی از نقاط برجسته این اثر خواند.

حاضر دیگری به «تقلیل‌یافتگی زبان» در فیلم اشاره کرد و آن را یک شاهکار سینمایی دانست. به باور او، کیم کی-دوک با بهره‌گیری از نمادها توانسته است نبود دیالوگ‌های مفصل را به شکلی هنرمندانه جبران کند و به تماشاگر این حس را منتقل کند که این فیلم نیازی به کلام ندارد.

شرکت‌کننده‌ای دیگر فیلم را «یک مدیتیشن تصویری درباره چرخه ابدی هستی» توصیف کرد. او بیان داشت که بهار، تابستان، پاییز، زمستان… و بهار با آرامش و صبر روایت خود، توانسته مفاهیم فلسفی پیچیده‌ای همچون گناه، رستگاری، طبیعت انسان و پذیرش خطا را به زبانی ساده و بصری بیان کند. از دید او، این فیلم یادآوری می‌کند که رنج و خطا بخش جدایی‌ناپذیر مسیر زندگی‌اند و تنها از رهگذر پذیرش و جبران آنها می‌توان به آرامش و بلوغ معنوی دست یافت.

در بخش پایانی، جمع بر نقد برخی ضعف‌های فیلم متمرکز شد. شماری از شرکت‌کنندگان به مسئله زن‌ستیزی در روایت اثر پرداختند و حضور زن در فیلم را بسیار محدود و کلیشه‌ای توصیف کردند؛ زنی که بیشتر به عنوان نمادی از وسوسه و عامل تخریب معرفی می‌شود. علاوه بر این، موضوع حیوان‌آزاری نیز به بحث گذاشته شد. برخی بیان داشتند که این عنصر، هرچند در خدمت روایت اصلی قرار گرفته است، اما می‌تواند برای بسیاری از تماشاگران آزاردهنده و بحث‌برانگیز باشد.

نشست سوم ادیسه پارسی با همین مباحثات پایان یافت؛ جلسه‌ای که نشان داد فیلم کیم کی-دوک همچنان ظرفیت آن را دارد که هم به عنوان اثری فلسفی ستایش شود و هم از منظر اخلاقی و اجتماعی مورد پرسش و چالش قرار گیرد.

تهیه گزارش و عکس توسط محمد اشرف فایق و علی رضا قلندری

گفت‌وگو درباره‌ی فیلم «بهار، تابستان، پاییز، زمستان… و بهار» اثر کیم کی-دوک

در این نشست درباره‌ی پیام‌ها، نمادها و مفاهیم فلسفی فیلم صحبت می‌کنیم؛ از پاکی و معصومیت آغاز زندگی، تا لغزش، توبه و آشتی با خود.

تاریخ: 16.08.2028

زمان: 13:00 تا 16:0

– مکان: کتاب‌خانه پاسیله

Kellosilta 9, 00520 Helsinki

کانون افغانستانی های فنلند