(تهيه گزارش: حامد شفايي 24.11.2020)

اين کنفرانس با هماهنگي کشور فنلند و افغانستان و سازمان ملل متحد بصورت حضوری و آنلاين برای دو روز: 23 و 24 نوامبر 2020 در جنيوای سويس برگزار گرديد.

حدود 100 کشور و دهها سازمان بين المللي مهم در آن اشتراک نموده بودند. کنفرانس با اينکه هم حضوری و هم بطوراينترنتي بود، اما بسيار منظم و با کيفيت عالي سازماندهي شده بود؛ در اين رابطه بايد از کشور فنلند و سازمان ملل متحد تشکری گردد که بدون مشکل فني، همه چيز بسيار خوب، تنظيم و ارايه گرديدند.

اکثر صحبت ها وجوه مشترک داشتند، نکات مهم آنها، شامل مسايل چون تاکيد بر حمايت از مردم و دولت افغانستان، حمايت از پروسه صلح بر رهبری خود افغانها، تاکيد بر حفظ ارزش های مهمي چون حقوق بشر، حقوق زنان، دموکراسي، آزاديهای اساسي، برابری، انکشاف متوازن؛ همچنين مبارزه با تروريزم و مواد مخدر و ديگر جرايم سازمان يافته، مبارزه با فساد اداری. همينطور تاکيد جدی برای حکومت داری خوب، حاکميت قانون، تاکيد بر افغانستان مستقل، آزاد و متحد.

در اخير وزير انکشاف و توسعه و تجارت فنلند آقای ويللي ايسکينناری اعلان کرد که کمک های جامعه جهاني برای چهار سال آينده جمعا” 12 ميليارد دالر خواهد بود، که حدود 3 ميليارد دالر آن برای سال اول است و در سال های بعد از آن نيز همان مبلغ کمک برای هر سال ارايه خواهد شد، مشروط به اينکه شرايط اعلان شده را دولت افغانستان بر آورده نمايد.

شرايط اعلان شده برای ادامه کمک ها:

بنا منابع خبری، بنقل از وزارت خارجه افغانستان، جامعه جهاني 10 شرط را برای دوام کمک ها به دولت افغانستان اعلان کرده است، که عبارتند از:

1. حفظ و تقویت دستاوردهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی نزده سال گذشته

2. استقرار آتش‌ بس فراگیر

3. تعهد دوامدار به دموکراسی، حاکمیت قانون و حقوق بشر

4. تعهد به مذاکرات صلح و تطبیق مفاد آن

5. مبارزه معنادار و عینی با فساد

6. احترام به تعهدات بین‌المللی و نهادهای دولتی افغانستان

7. پیروی از اهداف توسعه پایدار ملل متحد (انکشاف متوازن و عادلانه و بدون تبعيض)

8. جلوگیری از استفاده تروریست‌ها از خاک افغانستان علیه سایر ملل

9. ادامه چارچوب پاسخگویی متقابل میان دولت افغانستان و جامعه جهانی

10. تسهیل فعالیت‌های توسعه‌ای و بشردوستانه از جمله رفع موانع و مالیات غیرقانونی از راه فعالیت‌های کمک‌ رسانی

در ساعت آخر کنفرانس چهار وزير مهم يعني وزير انکشاف- توسعه و تجارت فنلند، آقای ويللي ايسکينناری (بيانيه رسمي دولت فنلند را خواند، که حاوی مطالب بسيار مهم و کليدی بود)؛ همچنين وزير خارجه فنلند، آقای پيککا هاويستو در رابطه به کنفرانس و همچنين روابط دولتش با افغانستان سخنراني نمود. آقای هاويستو گفت، که اين يک کنفرانس بسيار موفق بود، که برای اولين بار جامعه جهاني هماهنگ و يک صدا پشتيباني شان را از افغانستان اعلان کردند. همپنين وزير ماليه افغانستان آقای ارغنديوال بيانيه دولت افغانستان را که شامل تشکری بخاطر سازماندهي اين کنفرانس و تشکری از کمک های جامعه جهاني بود خواند تاکيد نمود که دولت افغانستان در مبارزه با فساد اداری قاطع و متعهد خواهد بود. وزير خارجه افغانستان آقای اتمر نيز سخنراني بسيار عالي داشت. اقای اتمر از جمله گفت، که در اين کنفرانس، جامعه جهاني يکصدا از مردم و دولت افغانستان پشتيباني و حمايت قاطع خود را بيان کردند. ما خود را تنها نمي بينيم، بلکه حمايت قاطع جامعه جهاني را با خود داريم.

قبل از اين دو روز نيز صحبت های حاشيه ای راجع به اوضاع افغانستان و کمک ها، بصورت آنلاين وجود داشتند، که در آن بيشتر، موسسات غير دولتي از جمله نهاد های غير دولتي افغاني اشتراک داشتند.

من که کنفرانس دو روزه را بصورت آنلاين گوش نمودم، اين يک کنفرانس بسيار منظم و موفق بود. بسيار عالي سازماندهي شده بود. صحبت ها بسيار کوتاه، اما خوب بودند. نماينده های دولت افغانستان نيز بسيار خوب صحبت نمودند و مسئوليت هايي را که برای مديريت کنفرانس به آنها داد شده بودند، نيز خوب اداره کردند.

اهميت اين کنفرانس در اين بود، که عليرغم اينکه آقای ترامپ دستور کاهش نيروهايش را صادر کرده است، که بنحوی از انحا موقعيت دولت افغانستان را در مذاکرات صلح تضعيف مي نمايد، اما حمايت (سياسي، مالي، نظامي) قاطع و يکصدای جامعه جهاني (در حدود 100 کشور و سازمان های بزرگ بين المللي) بر تقويت و موضع دولت افغانستان اضافه نمود.

اين يک پيام واضع و قاطع به مخالفان مسلح بود که مردم و دولت افغانستان تنها نيستند. خشونت و جنگ راه حل نمي باشد، بلکه حل مسايل بايد از راه مذاکره و مفاهمه جستجو شوند، نه جنگ و کشتار. آتش بس فوری و دائمي بايد هرچه زودتراعلان گردد و مذاکرات ادامه يابند تا منجر به صلح دائمي شود.

تعهد کمک های مالي جامعه جهاني برای چهار سال آينده ( 12 ميليارد دالر) نيز در اين شرايط بسيار مهم بود. علاوه بر کمک های مالي، حمايت سياسي و نظامي نيز بسيار حائز اهميت مي باشد. اين يک پيام واضح به مخالفان دولت افغانستان و حاميان شان بود که افغانستان تنها نيست؛ بخصوص حمايت سازمان ناتو، اتحاديه اروپا، ساز مان ملل متحد و بانک جهاني و دهها کشور و نهادهای بزرگ بين الملي.

عزیز رویش

کورس کوثر دانش آماج حمله قرار گرفت. با این انفجار، تکه‌های تن و پاره‌های روح ما به هوا رفتند. سر از فردا لبخند شیرین ده‌ها تن از فرزندان خود را به عنوان اولین هدیه‌های زیبای صبح‌گاهی در برابر نگاه‌های تشنه‌ی خود تجربه نمی‌کنیم.

خوب است بیدارتر از قبل باشیم. جهل دشمن آگاهی است. در برابر جهل زانو خم نکنیم. پاسدار آگاهی چیزی جز خودِ آگاهی نیست. آگاهی روشنایی است و جهل تاریکی. با هر قطره اشک خود، باز هم عهد کنیم که از آگاهی رو بر نگردانیم و به جهل و جمود تمکین نکنیم. صدای خود را با نفرت و دشمنی و کدورت آلوده نکنیم. آگاهی از ما می‌طلبد تا واکنش خود در برابر جهل را نیز با آگاهی ظاهر سازیم.

شکی نیست که با افتادن هر فرد از عزیزان ما تیر کمر ما سیخ می‌کشد. اما این را هم بدانیم که ما با هر تعداد از افرادی که در کوچه از ما می‌گیرند، کم نمی‌شویم؛ اما با خرد شدن در ذهن و روان خود می‌میریم و نابود می‌شویم.

دستان یکدیگر را رها نکنیم. امنیت کوچه‌ها و جاده‌های خود را با انسجام و یک‌پارچگی اجتماعی و تقویت نهادهای امنیتی خود تأمین کنیم و فرزندان خود را از دلداری‌های آگاهانه‌ی خود محروم نکنیم.

یاد ما باشد که روزی و روزگاری نه چندان دور، اجساد عزیزان خود را در شب تاریک، با نور کورسوی الیکین، آنهم در پناه پتو، دفن می‌کردیم. آن وقت از کم شدن عددی خود نمی‌لرزیدیم. چون ذهن ما عدد را حساب نمی‌کرد. صاحب آرمانی بودیم برای رهایی و رستگاری و زندگی عزتمند.

اکنون هم با کم شدن تعداد افراد خود بر خاک نمی‌نشینیم. گرد و خاکِ دست و صورت خود را می‌تکانیم و قلم و کتاب و کاغذ را به عنوان نمادهای آگاهی و هوشیاری خود از روی زمین بر می‌داریم و دوباره به داخل صنف و درون خانه می‌بریم.

خوب است محیط اطراف خود را با چشمان باز تحت مراقبت داشته باشیم. از افراد مشکوک که در برابر خود می‌بینیم، بی‌مآبا پرسان کنیم تا هزینه‌ی گشت و گذار افراد مشکوک و نااهل در ماحول ما سنگین شود. نگذاریم دشمنان آگاهی ما، در خلای بی‌مبالاتی و بی‌توجهی ما مجال حرکت پیدا کنند یا فرزندان ما را با بمب و باروت و خنجر از ما بگیرند.

با پولیس و مراجع امنیتی خود همکاری کنیم. بر نهادهای امنیتی اعتماد کنیم، هر چند بر مهارت و تعهد و توانایی‌های شان حساب خوب باز نمی‌کنیم. اجازه ندهیم مراکز آموزشی و نهادهای تعلیمی مان را با تهدید و ارعاب تخلیه کنند.

شب‌های تاریک‌تر و سیاه‌تر از این گذشته اند. این لحظات سنگین نیز می‌گذرند. ما در یک خط پیوسته می‌مانیم تا برای فرزندان و نسل‌های فردا زندگی زیبا یا زندگی مصوون و مرفه و شاد را به میراث بگذاریم.

محمد رفیق رجا

——————–

تبلیغات رسانه ای ،تلاش های استخباراتی وتسلط روانی امریکای ها برسیاست وفکر افغانی، به تدریج گمان وباور داده اند به اینکه طالبان تغییر نموده،دیگر پذیر شده وبا طالبان می شود صلح کرد وبه ختم جنگ وثبات رسید.طالبان هم آن قدر می دانند که برای رسیدن به قدرت، انعطاف نسبی به مسایل نه چندان مهم ،هم برای افکار جهانی وهم داخلی ضرور است. باور به تغییر طالبان در حکومت داری، واقعیت ندارد. پاکستان اگانه طالبان افراطی را سر و سامان داده است.بنا بر دلایل ذیل، پاکستان وطالبان به نفع شان نیستند که طالبان تغییر نمایند و افراطی نباشند.این دلایل را به دو قسمت می خوانیم:

اول: طالبان گروه نظامی واستخباراتی است. شعارامارت اسلامی احزاب مثل؛ جمعیت اسلامی ،حزب اسلامی وبرخی دیگرجریان های اسلامی منطقه ، به شکل نسبی قابل درک است. یعنی نسبی می فهمیم که چه نوع حکومت را منظور می نمایند.اما طالبان را هیچ کسی نمی فهمد که چه نوع امارت را منظورمی دارند.اکثریت طلبه های که در مناطق تحت تسلط طالبان، امر ونهی می کنند تحصیلات دینی بسیار اندک دارند. حتی در مسایل عبادات مشکل دارند چه رسد به بحث های کلان اسلام ونوع حکومت دینی. آن تعداد مولوی های که اطلاعات دینی نسبی دارند. هیچ کدام شان مبنای دینی که خوانده اند؛ بحث واعتقاد به اسلام سیاسی، در ان نبوده است. جریان طالبان پدیده ی جدید در کشور نیست، آنها بارها،هم رسمی وهم در دیالوگ ها،ماهیت خود را نشان داده و تعریف شده اند که:

1.باور دارند که مردم افغانستان مسلمانان سنتی است که شعاراسلامی از زبان مولوی وطلبه هارا باور می کنند.

2. زور «زبان قابل فهم» برای اکثریت مردم افغانستان است.

3. از جنگ خسته شده وبرای مقاومت توان وانرژی در جامعه وجودندارد.

4.جریان های سیاسی هدف مند درجامعه وجود ندارند. نسل کنونی برای مبارزه ی «ازادی خواهانه» هزینه نمی پردازند.

5. اندیشه جامعه ی مدنی،عدالت اجتماعی، رفع تبعیض قومی،شهروندی ومشارکت سیاسی، راه را برای بحران سیاسی بازمی نمایند. بحران که ظرفیت اجتماعی برای حل آن وجود ندارد.

6. هر گونه مشارکت سیاسی، جز «جدال جنگ قدرت میان احزاب قومی» و«تجارت خوانوادگی رهبران قومی» هیچ دست اورد ندارد.

7.احزاب سیاسی قومی دیگرنمی توانند اقوام را بسیج نمایند.تاجیک ها، ازبک ها وهزاره ها ظرفیت سیاسی برای ایجاد مقاومت ملی در برابرطالبان را ندارند.

8. خارجی ها حضورکم هزینه ومطمئن در افغانستان برای شان مهم است نه دموکراسی وجامعه مدنی.

9. حکومت کنونی غرق درانواع فساداخلاقی ،اقتصادی واختلاف سیاسی است. حکومت که بخشش امریکای ها است چنین پدیده ی قابل انتقال به طالبان نیز می باشد. به همین دلیل ، طالبان که فقط یک مزاحم امنیتی ازطرف کشور همسایه بود؛ اکنون رسمیت داده شده وبه عنوان بدیل مهم قدرت سیاسی در پشت میزتقسیم حکومت رسیده است. اوضاع کنونی کشور، شباهت های زیاد دارند با شرایط بیست ودو سال پیش، که طالبان را دررسیدن به قدرت کمک کرد. بیست ودو سال پیش، درموفقیت طالبان دو عامل نقش برجسته داشت: یک. جنگ های داخلی احزاب سیاسی.دو: تبلیغات گسترده ی؛ اوردن صلح وامنیت توسط طالبان.

دوم: پاکستان فشار های بین المللی را پشت سر گذاشته و اکنون به هدف که می خواست نزدیک شده است. تجارب درد ساز،سیاست مشارکت سیاسی در افغانستان را، پاکستان به خوبی می دانند.این کشورآگاهانه به چند دلیل از جریان مثل طالبان بدون هیچ تغییر درآن، حمایت می نماید:

1.جریان مثل طالبان، تعصب ووفاداری ملی به افغانستان وپشتونها ندارد.

2.توسط مراکز مذهبی پاکستانی قابل کنترول است.

3.مصارف وبودجه برای تحکیم امارت اسلامی بار دوش پاکستان نمی نمایند.

4. استعداد رقابت با پاکستان را درافغانستان از بین می برد.

5. با هیچ کشورغیر از پاکستان ، ماهیتا نمی تواند دوست نزدیک شود.

6. افغانستان طالبانی، به جای خطر امنیت ملی پاکستان به سپر امنیت ملی پاکستان تبدیل می گردد.

7. مشارکت سیاسی در افغانستان، تسلط پاکستان را محدود وپای دیگرکشور هارا، به افغانستان باز می نماید.

نتیجه: این ها واقعیت است که متاسفانه در افغانستان وجود دارد. اما واقعیت ها، همیشه با اراده وخواست مردم تغییر خورده است. اگر مردم افغانستان بخواهند می توانند بر رغم خواست امریکا، طالبان وپاکستان، راه خود را بسوی ازادی باز نماید.اما اکنون شرایط جاری در کشور به اراده خارجی ها وبر اساس منافع آنها رقم خورده است.

در حال حاضر به موجب موافقت‌نامه دوحه طالبان با نیروهای خارجی نمی‌جنگند، لذا بر اساس اعلان جانب آمریکایی بعد از موافقت‌نامه دوحه یک آمریکایی در افغانستان کشته و یا زخمی نشده است.

نیروهای باقی مانده نیز مطابق اعلان ترامپ به زودی خاک افغانستان را ترک خواهند کرد.

طالبان جنگ خود را تحت عنوان مبارزه با اشغال توجیه می‌کرد و آن را جهاد می‌گفت. این ادعا را اگر قبول کنیم و در آن مناقشه نکنیم، و نگوییم که به لحاظ حقوقی افغانستان هیچ وقت حاکمیت خود را از دست نداده بود ، اما می‌توانیم بگوئیم که این هدف اکنون حاصل شده است.

پس ادامه جنگ برای چیست؟ اکنون جنگ با نیروهای امنیتی افغانستان و در مواردی با قریه‌ هایی که مناطق مسکونی و غیر نظامی محسوب می شوند، صورت می‌گیرد. نیروهای امنیتی، مردمی که حاکمیت طالبان را نمی‌پذیرند و نظام جمهوری اسلامی با حامیان وسیع خود یک واقعیت است. آیا این مجموعه همه کافراند و آن هم از نوع حربی آن؟

آیا این مجموعه همه جزو سپاه و لشکر آمریکا می‌باشند که طالبان با بخشی از آنها صلح کرده و با بخش دیگر صلح نکرده است؟

آیا دولت جمهوری محصول تجاوز آمریکا است که بر مردم افغانستان تحمیل شده باشد و اکنون نیز از راه زور می‌خواهد حکومت و قدرت را در دست داشته باشد و راهی جز جنگ برای اصلاح و تغییر آن وجود ندارد؟

آیا جهاد و از میان بردن نظم مستقر برای ایجاد حکومت اسلامی دلخواه و به گمان خود کامل جایز است؟

پس تداوم جنگ برای چیست؟ با کدام توجیه دینی می‌توان آن را جهاد نامید. طالبان، از استعمال کلمه جنگ و حتی منازعه ابا می‌ورزد و در مقام توصیف این جنگ جز به کلمه جهاد تن در نمی‌دهند، اما به این سوال پاسخ نمی‌دهد که چگونه این جنگ جهاد است.

در واقع طالبان اکنون جنگ خود با جمهوریت و مردم قریه‌های افغانستان را جهاد می‌نامد. آیا می‌توان جنگ برای از میان بردن جمهوریت و تسلط بر قریه‌ها را جهاد نامید؟

کاش علمای دین به این پرسش پاسخ می‌دادند و راه‌ را برای آتش بس و صلح عادلانه باز می‌کردند.

یادداشت: هدف از این نوشته این است که این پرسش باید همگانی و عمومی شود و مردم از این طریق در ایجاد صلح سهم بگیرند.

حمزه واعظی

1. زبان فارسی درطول تاریخ کهنسال خود، فاخرترین عنصر”هویت تمدنی” بوده است و درتاریخ نوین سه سده ی پسین، اگر به تکوین پروسه ی دولت ـ ملت معتقد باشیم، فراگیرترین و فرهمندانه ترین عنصرِ”هویت ملی” افغانستان به شمار می رود که بعنوان میراث مشترک فرهنگی ـ معنوی، عالی ترین صورت تعامل اقوام، پیروان مذاهب و ادیان و گروههای سیاسی ـ اجتماعی این کشور را تعریف کرده است.

2. زبان فارسی، شاخص ترین و موثرترین عنصر معنوی ـتاریخی بوده که بطور گسترده و شگرفی درتولید ادبیات سیاسی، ترویج دانش علمی، تألیف اندیشه ی سیاسی ـ اجتماعی، تقویت همگنی فرهنگی، تسهیل تعامل قومی و تکوین گفتمان ملی در افغانستان کمک نموده است.

3. زبان فارسی تنها شاخصه ی فرهنگ ملی است که همه ی اقوام کشور درمالکیتِ معنوی، گستردگی اجتماعی، مقبولیت ملی و شرافت فرهنگی آن شریک هستند. نویسندگان و اندیشوران معاصرِ پشتوزبان و ترک زبان، پا به پای فارسی زبان ها در تولید شعر و نثر، غنامندی ادبیات و تکثیر سرمایه های معنوی ـ فرهنگی این زبان نقش ایفا کرده اند.

4. صرف نظر از قدمت تاریخی و گستره ی تمدنی زبان فارسی، درچند سده ی اخیر و بویژه پس از تأسیس امپراتوری احمدشاه ابدالی، زبان فارسی، زبان مشترک تمام شاهان و زمامداران و نخبگان افغانستان بوده است که دیوان اداری و مدیریت سیاسی کشور با این زبان به اشرافیت سیاسی و نظام دیوانی اعتبار و هویت سیاسی ـ فرهنگی بخشیده است.

5. فارسی، زبانِ فاخر و فرهمند مورخان، عالمان، فقیهان، متکلمان، اندیشمندان وفلسفه ورزان، دین آموزان جغرافیای سیاسی افغانستان و زبانِِ معیار کانون های فرهنگی، اندیشکده های فکری، موسسات تحقیقاتی و جامعه ی روشنفکری بوده است که دستکم درسه سده ی اخیر به نظام سیاسی و ساختار های فرهنگی این کشور حیات بنیادین بخشیده است.

6. زبان فارسی درطول دستکم یک سده ی اخیر، زبان معیار و “خانه ی وجود”ِ اندیشه ورزی مبارزان راه آزادی، روشنفکران نواندیش، مطبوعات مترقی، احزاب سیاسی، مشروطه خواهان و پیشاهنگان جنبش های آزادی بخش بوده است.

7. آن گونه که زمامدارانی معدود، سیاست مردانِ مطرود و متعصبان مغضوب با دشمنی های سیاسی، عنادورزی های زبانی و خصومت افگنی های قومی دریک قرن پسین، نتوانسته اند جایگاه فرهنگی، جلال سیاسی، جلوه گری های شکوهمند ادبی و جبهه ی فراخ اجتماعی زبان فارسی را تا اکنون متزلزل سازند، با یقین کامل می توان گفت هیچ آیین نامه ی اداری، هیچ قدرت سیاسی، هیچگونه بیگانه پنداری سیاسی وعصبیت ورزی های زبانی ازاین پس هم، نخواهد توانست اندک خللی دربارگاه شکوهمند این زبان وارد آورد. چرا که این زبان، متعلق به هویت و حیثیت و مالکیت قوم و تبار خاصی نیست، بلکه این زبانِ فاخر و مشاهیر، زبان معیار و هویت بردبار و اصالت ماندگار جغرافیای گسترده ای است که از شبه قاره هند تا آسیای میانه و از خلیج فارس تا شام و عراق و آسیای صغیر و از قندهار تا هرات و از بامیان تا بدخشان گویشوران اندیشور و گشاده در، دارد وچونان موطنی سخاوتمند، درعمق جان و در گستره ی جهان و وجدان تمامی اقوام و نخبگان و شهروندانش خانه کرده است.

8. درشرایطی که لشکرِجهل و جنون و جباریت طالب در یک جبهه ی همزبان وهم اندیش و بدکیش قرارگرفته است و با رجزخوانی مغرورانه و زیاده خواهی های زورگویانه درمصاف سیاسی قطر ایستاده اند، ضرورت اساسی این است که تمامی جمهوریت اندیشان، دمکراسی خواهان و باورمندانِ به برابری انسانی و همسویی ملی و همگرایی اقوام باید دریک صف قراربگیرند. در چنین شرایطی، جنگ زبانی و به دام تفرقه های سیاسی ـ قومی افتادن و درکمند فرقه گرایی های زبانی گیرماندن، نه تنها بیراهه روی سیاسی ـ فرهنگی ست بلکه گمراهی آشکار استراتژیک نیز می باشد. این نگرانی از آنجا صورت نگران کننده تر به خود می گیرد که با افسوس درک کنیم از یکسو درنگاهِ برخی از مدافعان دورنیندیش زبان فارسی، تحقیر و بیگانه پنداری نسبت به زبان پشتو و تعمیم دادن گروهی متصلبِ قوم گرا و تفرقه افگن و برتری جو، به کل جامعه و نخبگان پشتون، نگرانی از شیوع تنش های زبانی، گسترش رویارویی های فرهنگی و تشدید بدگمانی های قومی و جدا اندیشی های اجتماعی را در فضای مجازی و حقیقی بیشتر خواهد ساخت و از سوی دیگر، موضع گیری های علنی و نشر اعلامیه های سیاسی در حمایت از زبان فارسی، از جانب برخی از رهبران سیاسی ـ قومی، فضای پرتنشی از تعارضات سیاسی ـ قومی را تشدید می سازد. این دو موضوع، درست همان کژراهگی سیاسی ـ فرهنگی است که می تواند سودش به جیبِ جبهه سیاسی طالبان فروافتد؛ همان طالبانی که حتا ناگزیرند درگفتگوی رویارو با جبهه ی “ما”، به “فارسی” سخن بگویند.