Suomen afganistanilaisten järjestö ry

تحقیقات تازه حاکیست که کار کردن در دوران سالخوردگی مغز را فعال نگاه داشته و می تواند راهی موثر برای پس زدن بیماری آلزایمر باشد.

محققان داده های مربوط به 1320 بیمار از جمله 382 مرد را که مبتلا به فراموشی بودند تحلیل کردند.آنها دریافتند که برای مردان، ادامه کار در سنین پیری کمک می کند مغز هوشیار بماند و چیره شدن فراموشی را عقب می اندازد.این مطالعه توسط موسسه روانپزشکی در کینگز کالج لندن انجام شده و نتایج آن در نشریه “Geriatric Psychiatry” چاپ شده است.هم اکنون حدود 700 هزار نفر در بریتانیا دچار فراموشی هستند و کارشناسان تخمین زده اند که تا سال 2051 این رقم می تواند به یک میلیون و 700 هزار نفر برسد.تخمین زده می شود که این بیماری سالانه 17 میلیارد پوند هزینه بر اقتصاد بریتانیا تحمیل می کند.فراموشی ناشی از نابودی جمعی سلول های مغز است و متخصصان معتقدند که یک راه جلوگیری از آن ایجاد حداکثر تعداد ممکن اتصالات میان سلول های مغز از طریق انجام فعالیت مغزی در طول زندگی است. این به “حفظ قوای فکر” موسوم است.شواهدی وجود دارد که نشان می دهد تحصیلات خوب به کاهش خطر ابتلا به فراموشی مرتبط است.و تازه ترین مطالعه بر فواید ادامه فعالیت ذهنی تا سنین بالا دلالت دارد.کسانی که دیر بازنشسته شدند در مقایسه با کسانی که تصمیم گرفتند زود بازنشسته شوند، در مراحل متاخرتر زندگی به آلزایمر مبتلا شدند.هر یک سالی که فرد دیرتر بازنشسته شد به تاخیر شش هفته ای در شروع فراموشی مربوط بود.سایمون لاوستون محقق در این باره گفت: “تحریک فکری ناشی از بودن محیط کار برای افراد پیرتر ممکن است مانع افت توانایی های ذهنی شود و در نتیجه فرد را برای مدتی طولانی تر در برابر فراموشی مصون بدارد.”با این حال او افزود که “تحقیقات خیلی بیشتری نیاز است تا درک کنیم چگونه می توان فراموشی را عقب انداخت یا به کلی از آن جلوگیری کرد.”دکتر سوزان سورنسن سرپرست تحقیقات انجمن آلزایمر بریتانیا گفت که کوچک بودن جامعه مطالعاتی نتیجه گیری در مورد آن را سخت می کند.وی گفت: “ممکن است دلایل مختلفی در مورد اینکه چرا تاخیر در بازنشستگی به ابتلای دیرتر به فراموشی ارتباط دارد وجود داشته باشد.”وی گفت: “مردانی که زود بازنشسته می شوند اغلب این کار را به دلیل شرایط جسمانی، مانند فشار خون یا دیابت، که خطر فراموشی را افزایش می دهد می کنند.””همچنین می تواند این باشد که کار کردن ذهن و جسم را فعال نگاه می دارد که ما می دانیم خطر فراموشی را کم می کند.”

گزارش علمی از بی بی سی

 ایشان یکتن از شخصیت های متفکر با تقوا و اندیشمند پاک نفس و اهل سیا ست در کشوربود، ولی پیوسته بعنوان دوست، غمخوار و دلسوز اهل فرهنگ و معرفت

در خدمت مردمش قرار داشت.  شادروان مبلغ  دارای شايستهء مقام والا در تاريخ اندیشمندان  معاصر افغانستان است. وی بمثابه يکی ازپیشگامان عرصه فرهنگ 

 و اندیشه بر ضد بی عدالتی بود ه که با زندگی پرحماسه اش برای هميش ثبت تاريخ خونین افغانستان شده است

 

به نام نيکو اگر بميرم رواست      

 مرا نام بايد که تن مرگ راست 

 مرا  مرگ  بهتر ازآن زنده گی     

  که  سالار باشم  کنم  بنده گی

سر زمین دانش پرور افغانستان علی الرغم طبیعت خشن و کوهستانی خویش مردانی بزرگی از فرهیختگان ومتفکرین را در دامن خود پرورش داده است مردانی که کار نامه های زندگی شان سر شار از شهکاری های سترگ فرهنگی ,شکوه مندی , عزت و سر فرازی و فرزانگی به سر بلندی و استواری کوه های بابا – هندوکش و پامیر با خصوصیات روحی علمی و اخلاقی منحصر به فرد خویش  است. تاریخ استبداد زده افغانستان شاهد اندوخته های علمی اندیشمندان و متفکرین قدیمه و معاصر و شاهکارهای سترگ علمی و فلسفی هزاران تن از فرزانگان  فرهنگی بصورت جمعی و انفرادی بوده  اند که زنده تر از هر زنده اي، در ذهن و ضمير مردم کشور، جايگاه فراموش ناشدني دارند هر یک از ین اندیشمندان ملی در دوره های گو ناگون تاریخ خونین کشور ما قهر مانانه در مبارزه علیه  جهل و عقبماندگی وبی عدالتیهای حکام مستبد که با قلم و اندیشه روشنگرانه  رزمیده و این چهره های شا خص علمی  و فرهنگی هر کدام نقش ورسالت فدا کارانه وجا نبازانه خود ها را در عرصه های  پژوهش علمی و رشد سیاسی – فرهنگی ایفا ء نموده اند.

استبداد در افغانستان همواره از جلوه قومى برخوردار بوده  ودرطول سه صد سال ،  وحدت ملي مردم کشور نثار برتري جوئي هاي خانداني و  قبيلوي گرديده وبا ابعاد گسترده درطول ساليان متمادي تاثیرات منفی تبعيض و بيعدالتي ناشي از این  برتري جوئيها در ساحه علمی و فرهنگی کشورنیز بالای متفکرین اقوام تحت ستم  محسوس بوده است .

 درمورد جفا ی که بر مردم افغانستان در بخش های علمی –  تحقیقی و اجتماعی تا هنوزانجام شده است هر چه بنویسیم کم است؛  ولی در این اواخر تعدادی از روشنفکران و قلم بدستان  مسئولیت پذیر کشور مان  که مقالاتش شان حاوی مطالبی برای درهم  شکستن سکوت تلخ تاریخ – فریاد و اعتراضیست  روشنگرانه  وهوشیارانه بر استبداد تاریخی کشور وجامعه مان که  این نوشته  ها نقد یست برعمق فاجعه های تاریخ و خنجریست بر اعماق قلب پا سداران استبداد و بی عدالتی در سه قرن اخیر افغانستان. با  تحریر و نشر این  مقالات تهدابی را گذاشتند تا در آینده  حوادث و جریانات تاریخ مملکت مان  ریشه یابی و کالبد شگافی واقع بینانه گردد.

شادروان شهید علامه محمد اسمعیل مبلغ بدون شک يکي از بزرگمرداني عرصه دانش و فرهنگ کشور و یکی از نخبگان برجستهء فلسفه  و علوم اجتماعی افغانستان بحسا ب میآمده است که گردش ايام و مردم حق شناس میهن  نمي تواند، فرزانگی  وفرهیختگی فرهنگی وفلسفی او را  از یاد ببرد.

شهید علامه ومتفکر زمانه محمد اسمعیل مبلغ،  فرزند حاجی مسا فردر سال 1319 شمسی در کابل به دنیا آمد،مرحوم مبلغ باشنده اصلی  منطقه قول خویش ولسوالی حصه اول بهسود مربوط  ولایت میدان وردک بوده است و پدرش حاجي مسافر سرپرستحمّال‌هاي گمرك كابل بود.

شادروان مبلّغ ، شخصيت با استعداد و پور از نبوغ فکری  بود كه نزد اساتيدي چونآيت‌الله…سيّدسرور واعظ‌، آيت‌الله ميرعلي‌احمد حجّت و آيت‌الله… محمدامين افشار و حجتالاسلام میرعلی احمد عالم مدت محدودي دروس دینی خواند؛ امّا وقت زيادي را صرف خواندن این دروس‌ نكرد، در حالي كه روحانيت و مدارس ديني آنروز پاسخگوي اين نياز این فقه برجسته  عالم ورزیده و فیلسوف زمانه  نبودند و درحقيقت توان پرداختن به اين مسايل را نداشتند. وضعيت نابسامان روحانيت آندوره يكي ازدلايلي بود كه سبب شد جوان با استعدادي چون شهید فرزانه مبلّغ‌، با افكارو انديشه‌هاي نوین و متمدن معاصر خویش آشنا  و علوم  جدیده را بامطالعات پیگیرانه و مو شگافانه با جدیت کامل فرا گیرد ودرجستجوی فراگیری علوم عصری و علوم طبیعی گردید و مدتی با تلاش و علاقمندی زایدالوصفی موفق شد که علوم روز را به شایستگی بیاموزد وبه دليل استعداد خوبي كه داشت‌، توانست درجرگهء فضلا و دانشمندان شهر كابل جايي مهم وبا ارزشی را برایش باز كند.شهید علامه مبلّغ ، به مسايل اجتماعي و سياسي نیزعلاقمندی فراوان داشت،

 و در انتخابات پارلمانی  دوره دوازدهم به عنوان نمايندهء  مردم ولسوالی حصه ء اول بهسود ولایت وردک میدان در مجلس شوراي ملّي (= ولسي جرگه‌) وارد پارلمان افغانستان گرديد و در آن  شرایط فضای سیاسی  زمان و مصلحت جامعهايجاب مي‌کرد تا شهید مبلغ در مبارزات سیاسی نقش و سهم  فعالتر گرفته و موقفگیری های سیاسی شفاف و روشن به نفع مردم محروم وتحت ستم  اتخاذ نماید و همواره در تلاش آن بود که برای مردم عذاب کشیده  کشور وبخصوص مردم هزاره راه بیرون رفت از بی عدالتی وحق تلفی را پیدا کند ولی رخداد و اتفاقات نا هنجا ر ناگهانی در نظام ودولت و اوضاع پیچیده سیاسی حاکم  در کشور برای این فرزانه و متفکر بی بدیل فرصت تطبیق آرمانهایش را  نداد وقرار معلوم در نیمه دوم سا ل 1358- شمسی  توسط حفیظ الله امین که  شخصا با شادروان مبلغ دشمنی و خصومت سیاسی  دیرینه که از گذشته های دور تر در دوره دوازده شورا داشت  وبر دانش  – درایت  و نبوغ فکری مرحومی همیشه غبطه میخورد  وبطور  نا جوان مردانه این دانشمند و متفکرزمانه را به شهادت رسانید و آرمانهای دیرینهء این فلسفه دان فرهیخته و استاد نطق و بلاغت برای خدمتگزاری مردمش تحقق نایافته باقی ماند.

ازسال های1348 الی 1350شمسی صاحب این قلم چندین بار با فلسفه دان و فقه ورزیده و افتخار علمی کشور و جامعه هزاره شهید مبلغ در منزل شخصی  ایشان واقع جمال مینه شهر کابل  ملاقات و صحبت های مفصل داشته و برای کسب اندوخته های علمی از نظریات و اندیشه های عالمانه شادروان مبلغ در مسایل علوم فلسفی و اجتماعی مستفید می شدم  یاد و خاطره آن روز ها همیشه در ذهن من بحیث میراث گرانبها  باقی خواهد بود و  خداوند این عالم جلیل القدرو اندیشمند بزرگ کشور را  بیامرزد و یادش گرامی باد.

 چنانچه :-آقاي علی رضوي غزنوي از مصاحبان و دوستان هم فکر ایشان جزوه ي «دين ترياك نيست‌» كه يكي از آثار این متفکر بزرگ  است‌ مقدمه را  تحریر  ودانشمند گرانمايه جلال‌الدين فارسي، بدون اين كه شناختي از شهید مبلّغ داشته ‌باشد، زندگي‌نامه ي  مرحومی را كه آقای رضوي نوشته بود

 سخاوتمندانه امضا که به نام شادروان مبالغ در ایرا ن چاپ گردیده است وآقاي قربانعلی عرفاني از بنيانگذاران جريان «شباب‌الهزاره‌» درهنگام اقامت در نجف اشرف ویکی از بنيانگذاران سازمان نصر افغانستان در مصاحبه‌اي‌ در مورد شهید  محمداسماعيل مبلغ مي‌گويد که : «با آقاي مبلغ از نزديك آشنا شدم‌، وي چهره ي علمي و سياسي بود كه در برهه‌اي از زمان بسياري از روشنفكران مسلمان و غير مسلمان با وي ارتباط داشتند و از اندیشه و فرزانگی علمی شان مستفید میشدند.

 ، آقای شیخ علی احمد فکور رئیس مرکز انسجام امور ملیت هزاره دراخیردهه شصت  شمسی و منجم معروف کشورو آقاي بلاغي غزنوی، یکی از شخصیت های شناخته شده ء حزب وحدت اسلامی افغانستان هردوی ایشان از طلبه‌های روشنفكر آن دوره بودند كه با استاد گرانمایه  شهید مبلغ از نزديك آشنا داشتند  و در دهه هفتاد شمسی این دو شخصیت به نگارنده ي اين سطور اظهار داشتند كه شاد روان مبلغ درسالهای اخیر حیات قبل از شهادت شان  درس بحث وتبليغ را در قلعه ي شاده  شهر کابل به  طلبه ها، روشنفکران – محصلین و استادان دانشگاه کابل آغاز كرده بود،  و جلساتي  را باآنان یکجا برگزار مي‌كردند و درباره مسایل سیاسی فلسفی و اجتماعی  آن روزگار تبادل نظراندیشمندانه و رهنمائی کننده نموده و علوم فلسفی و دیگر علوم عصری را به آنها  تدریس می نمودند.

 ماه جوزای سال 1371 – شمسی  نگارنده در تایمنی شهر کابل چندین ملاقات  طولانی  با مورخ نستوه  جامعه هزاره مرحوم محمد عیسی غرجستانی نویسنده کتاب تاریخ بنام کله منار های امیر عبدارحمن  – که شاگرد و دوست نزدیک به شهید مبلغ بود ه است در باره آثار چاپی و غیر چاپی ایشان صحبت مفصل و همه جانبه داشتم مرحوم غرجستانی از نظریات وسیع -عالمانه  و فیلسوفانه شهید مبلغ تذکر میدادو ازمبارزات  ایشان  برعلیه طرفداران اندیشه ء بنیادگرائی اسلامی و افراطیت دینی  صحبت مینمود  وازاندیشه تفکرملی و فراقومی و از دیدگاه وسیع  مرحومی که در مسایل سیاسی حامی و جانبدار نظام دموکراسی  و عدالت اجتماعی بودبا تاکید یاد آوری میکرد و اتهامات کوتاه نظرانه برخی از افراد را درباره  استاد سخن و فیلسوف زمانه  مردود میدانست. مرحوم غرجستانی در باره آثارو نوشته های گرانبهای علمی و فلسفی شهید مبلغ اشاره میکرد که ذیلا ازآنها  تذکرداده میشوند. 

آثارعلامه شهید محمد اسمعیل مبلغ:-
 

[yas1] شهید مبلغ که اهل نویسند گی  و قلم بود، و بیشتر مقاله هایی را   درسیمینار ها  – محافل فرهنگی و نشرات دولتی منتشر ساخت. آثار به چاپ رسیده شادروان علامه مبلغ به این شرح است :

1- جامی و ابن عربی.

2 – نقد فلسفه از نظر جامی.

3 – آفرینش نو از نگاه جامی .

4 – شرح رموز سلامان و آبسا ل .

 این مقالات  تحقیقی در سال 1343 در سمینارجامی که به مناسبت تجلیل از پانصد و پنجاهمین سال ولادت مولانا «عبد الرحمان جامی» برگزار شده بود،به چاپ رسیده اند

 وهمچنان کتاب دین تریاک نیست» که در ایران به چاپ رسیده است.

5- فنون ادبی و مسایل ادبیات.

6- تاریخ آل کرت فصلی ازتاریخ افغانستان. این دو اثر را در زمان همکاری با مجله ء «آریانا» نوشته است

  و پس از گذشت چند سال مقالات بیشتری در این مجله تحت عناوین : تعریف فلسفه، طبقه بندی علوم فلسفی، علم برین، شک غزالی و شک دکارت و… دارد و مقاله هایی در مجله ی «ژوندون» و نشریه ی «وحدت» و نیز بیش از پنجاه مقاله برای «دائرة المعارف» افغانستان نوشته است.

 همچنان  برخی از مقالات چاپ شدهء استاد سخن شهید مبلغ که در کتاب یاد داشتها ی در با ره سر زمین و رجا ل هزاره جات نوشته ء – حسین نا یل – بهار سا ل 1379 هجری – شمسی که در  ایران  چاپ  ونشر گردیده این مقالات ذیلا نام گرفته میشوند.

 طبقه بندی علوم – در مجله آریانا – سال 1339 – شمسی کابل.

علم برین از متافیزیک مجله آریانا سال -1340-شمسی- کابل.

ادب از نظر اخلاقو تصوف مجله آریانا  سال 1335-شمسی – کابل.

اقسام ادب- شعر نو و نوروز مجله آریانا سال 1336-شمسی- کابل.

جبلی سخنور نامی و ابومعشربلخی مجله آریانا سال 1333- شمسی  کابل.

بحثی درباره شعر وشاعری و شعر وادب مجله آریانا سال 1334- شمسی  کابل.

رهنمود اساسی نعیمی در نگارش تاریخ –مجله ژوندون – سال 1349 شمسی کابل.

تلاشهای مجروحانه – جریده روزگار- سال 1350- شمسی – کابل. 

از افلاطون یونانی تا ابن سینای بلخی و فارابی مجله آریانا سال  1352 شمسی  کابل.

پیامی از کوی آشنائی جریده روزگار سا ل 1350 شمسی – کابل.

ابستمولوجی در فلسفه ابن سینا مجله آریانا سال 1342- شمسی کابل.

 یک استفتای ادبی مجله آریانا سا ل 1332- شمسی – کابل.

نوروز جشن زندگان وعید مردگان مجله آریانا سال 1336-شمسی کابل.

ادب از نظر تصوف- یک نگاه کوتاه در تاثیر تصوف ادب فارسی وتازی مجله آریانا سال -1336 شمسی – کابل.

ابومعشر بلخی بزرگترین ستاره شناس قرن سوم مجله آریانا سال 1336-شمسی کابل.

مطابقت وعدم مطابقت صفت و موصوف در عربی  ودری مجله آریانا سال 1337-شمسی- کابل.

در جواب مقاله جویند ه مجله آریانا سال 1337- شمسی کابل

.ستاره قرن هفت مجله آریانا سال 1337-شمسی کابل.

ماموریت هلاکو برای دفع اسمعیلیه مجله آریانا سال – 1337-شمسی کابل.

ترجمه آثار ابن سینا به زبانهای اروپائی مجله ژوندون سال 1340-شمسی کابل.

هجویری غزنوی- ابونصر سکان  و ابن سینا مجله ژوندون سال 1340 شمسی کابل.

حجت الحق ابن سینا  و حجت الاسلام غزالی  مجله ژوندون سال 1340 شمسی- کابل.

فلسفه چیست مجله ژوندون سال 1349 –شمسی کابل.

ازارواح شادعلامه شهید مبلغ دو فرزند بنام های حسین مبلغ  و کاوه مبلغ که اولی در آلمان  و دومی در استرالیا حیات بسر می برند باقیمانده است  که خوشبختانه  حسین مبلغ از پدراستعداد  نویسند ه گی  به میراث برده اند و برخی اوقات در سایت های بیرون مرزی مقالات تحلیلی سیاسی و ادبی را به نشر می سپارد و چند سال پیش  نگارنده از طریق میر محمد سلام سناتور سابق و نواسه مرحوم  فرقه مشرفتح محمد خان  میرزاد با کاوه مبلغ معرفت پیدا کردم  خداوند  این فرزندان و یادگاران استاد  فلسفه و ادب شهید مبلغ را  در پناه خویش حفظ دارند.

شهادت این شخصیت اندیشمند فرهیخته وﺒﺰﺮﮔﻤﻨﺶ ﻨﻪ ﺘﻨﻬﺎ ﺘﮐﺎﻦ ﺪﻫﻨﺪﻩ ﺒﺮﺍﻯ خانواده , شاگردان ﻮﺪﻮﺴﺘﺎﻨﺶﺒﻮﺪﻩ ،بلکه ﻫﻤﭽﻮﻦ ﻀﺎيعه جبران ناپذير ﺮﻮﺤﻰ ﺒﺭﺍﻯ رهروان عرصه فرهنگی و اجتماعی , مبارزان ملی ، و  ﻨﻴﺯﺨﺪﻤﺎﺖ ﺒﻰ ﺸﺎﻴﺒﻪ فکری و اندیشوی ، ﺨﺎﻂﺮﺍﺖ ﭙﺮﻨﺸﺎﺖ ﻮﻤﺒﺎﺮﺰﺍﺖ ﻤﻴﻬﻦﺪﻮﺴﺘﺎﻨﻪﺀ ﻤﺮﺤﻮمی ﺪﺮﻗﻠﻮﺐ ﻮﺍذﻫﺎﻦجامعه قدر شناس افغا نستان و ﻫﻤﻪ طرفداران عدل و انصاف ﺠﺎﻴﮔﺎﻩﺀ ﺨﻮﺪ ﺮﺍ داشته ﻮﺠﺎﻮﻴﺪﺍﻦ ﺨﻮﺍﻫﺪ ﻤﺎﻨﺪ.

شاد روان محمد اسمعیل مبلغ بمثابه شخصیتی با اعتبار فرهنگی  ,فلسفه دان وعالم فقه واندیشمند عالیمقام مورد احترام درمیان دوستان، شاگردان و فعالان سیاسی کشور شناخته میشد.

ایشان یکتن از شخصیت های متفکر با تقوا و اندیشمند پاک نفس و اهل سیا ست در کشوربود، ولی پیوسته بعنوان دوست، غمخوار و دلسوز اهل فرهنگ و معرفت در خدمت مردمش قرار داشت. 

 شادروان مبلغ  دارای شايستهء مقام والا در تاريخ اندیشمندان  معاصر افغانستان است. وی بمثابه يکی ازپیشگامان عرصه فرهنگ  و اندیشه بر ضد بی عدالتی بود ه که با زندگی پرحماسه اش برای هميش ثبت تاريخ خونین افغانستان شده است.  

   

         

  روانش شاد، ياد ش زنده و خاطره اش خجسته باد !

 

 

پی نوشته ها: 

   -یاد داشتهای در با ره سر زمین و رجا ل هزاره جات اثر- حسین نا یل –

 بهار- سا ل 1379 هجری– شمسی . چاپ ایران.

–  پيام مستضعفين‌، شماره7، ص 60 چاپ ایران. – 

  سایت جمهوری سکوت زیرعنوان

 علامه شهید محمد اسمعیل مبلغ منبع : پیام آفتاب  –

 یا د داشت های شخصی صاحب

این قلم -17– ماه – می– سال – 2009 – میلادی


 [yas1]

 

 امریکا در جنگ افغانستان زمین گیر شده است. در جنگ واقعی شرکت کرده نمی تواند. تمام تلاش هایش حفظ نظامیان اش در افغانستان است . که برخی اوقات به نارضایتی شدید مردم می انجامد. نظامیان امریکا با طالبان بر نامه جنگ ندارند.

 یکی از دوستانم از شمال فنلاند زنگ زد وگفت کسی از یاران قدیمم  امده در هیلسینکی  وجنرال است , می خواهی بیایم برویم دیدن او؟  گفتم از کجا امده . گفت هئیت رسمی است از افغانستان ! چاره برای رد کردنش نبود . امااز ته دل به سر زدن کسی که نمی شناسی ان هم از مقام داران اوغانی روانا خیلی سخت است . چند بار چنین تجارب فراموش ناشدنی  دارم. یک بار کسی آمده بود به این شهر از مامورین عادی دولت که اگر در افغانستان باشی شاید وقت نکنی اورا بیبینی اما من به خاطر شنیدن اخبار از کشورم  رفتم به دیدن اش . بعد با افسرده گی بر گشتم وبا دست خالی .  برایم جالب نبود  ادم خیلی معمولی خیال می کرد رعیت برونی به استقبال اش امده واو باید رسمی  از دولت ودست اورد های اش  لاف بزند. وخود را جزء ارکان مهم این دولت بداند.  به هر صورت  حرف ما به  جای های خوب نه کشید نه او از برونی ها چیزی شنید که علاقه مند بود ونه من ازوطن چیز های را که انتظار داشتم . دوستم از شمال  امد ومن همرایش رفتم برای دیدن مهمان در هوتل. شاید مهمان را که ما ددیدیم راضی نباشد نام اش را ذکر کنم اینجا.  مهمان ادم زرنگی بود باکمک  تجربه نظامی وزبان انگلیسی جزء پالیسی سازان وزارت دفاع  ومصروف دید وباز دید از کشورهای مختلف دنیا . درین جا هم جلسه  برخی از اعضاء ناتو بوده که شرکت نماینده ی از افغانستان هم  در ان ضروری . پس از احوال پرسی , بحث کمی  مطابق حوصله مجلس صورت گرفت.  مهمانان که یکی از وزارت خارجه افغانستان بود همه نظر دادند . همه ما پس از اظهار نکته های  به این نتیجه رسیدیم که طالبان دیر یا زود امدنی است. اروپا علاقه مند ادامه حضور در افغانستان نیست. نفع از حضوراش در افغانستان نمی برد . مردم این کشور ها فشار را بر دولت هایش بیشتر خواهد کرد برای مخالفت با جنگ .  امریکا در جنگ افغانستان زمین گیر شده است. در جنگ واقعی شرکت کرده نمی تواند. تمام تلاهایش حفظ جان نظامیان اش در افغانستان است .  نظامیان امریکای مستقردر افغانستان زمان که کدام خبری را راست یا دروغ شنید توسط جنگنده های نظامی اش بر ان مناطق بشکل تمرینی حمله می کند . قواماندانان برای عبور کار های کاملا عادی از یک منطقه به منطقه دیگر به ارتش افغانستان دستور می دهد تا پیش از پیش ترتیبات امنیتی برای شان گرفته شود. مردم صدها متر دور تر از کاروان نظامی ایستاد شود.  از مردم عادی می ترسد. همه ی افغانها را طالب می بیند. این ها بر خورد های عادی نظامیان امریکای است که برخی اوقات به نارضایتی شدید مردم می انجامد. نظامیان امریکا با طالبان بر نامه جنگ ندارند. تلاش دارند خود را در انجا حفظ کند.در ولایات جنوب وغرب بیشترین ساحه در اختیار طالبان است . فقط در چند کیلومتری پادگان نظامی خارجی در ان مناطق طالب نیست. این مسله باعث شده تا برخی فکر کند که امریکابا بر پایی پادگان نظامی در افغانستان علاقه مند است در اسیای میانه , ایران وچین وپاکستان کارهای سیاسی ونظامی واستخباراتی اش را انجام دهد. این حدث وگمان ها هم در اثر ظاهر عاطل وباطل نیروهای امریکای در افغانستان در ذهن ادم می اید.  از رقم کار وبار امریکای ها چنین فهمیده می شود که به افغانستان اصلا کار ندارند. استحکام وایجاد نظام دموکراتیک در افغانستان یک اتهام است به امریکای ها . ان ها ازین حرف ها اصلا خبر ندارند. بی خیالی امریکای ها نسبت به حضور رو به گسترش طالبان تصورات گوناگونی را خلق کرده است .برخی فکر می کنند که:   شاید منظور امریکایها این باشد که خود افغانی ها یاد بیگیرند که چطور از خود در برابر طالبان دفاع کند. وزارت دفاع ونیروهای مدافع قوی هم تا هنوز ایجاد نه گردیده است. در برابر طالبان سیستم  که از خود دفاع کند وجود ندارد.از یک سو رفتن نظامیان خارجی به معنی سقوط کامل دولت است. دولت راهش را در دل جامعه  باز نه کرده است.کسی ویا جریان سیاسی که شور وشوق وایمان کار برای مردم داشته باشد وجود ندارد. دولت مجموعه از ارگان های است که تلاش دارند به بهانه مسایل افغانستان  از دنیا پول بیگیرد. دولت در واقع ادارات از انجوهای است که هرکدام برای ایجاد کار وبار برای فامیل ودوستان اش واگر زیاد عرضه کند برای قومای نزدیک خود  کار وبار اقتصادی جور کند.خود همین شبکه های جنگی  ونظامیان امریکای بدلیل بیکاری در کشور خودش برای کار های اقتصادی به  افغانستان می اید . در واقع برای جمع اوری پول و تجارت مواد مخدر, افغانستان  بازار کار وبار اقتصادی  برخی از شبکه های برونی گردیده است. حرف جدی در برابر جریان جدی طالب هنوز وجود ندارد. گفتنی ها درین جا به پایان رسید . سرم چرخ خورد گفتم خدایا باز این مردم  چه قدر تاوان باید بدهند تا به نماینده گی اش  سیاستمداران تجارت کند. … وتا کی این وضع ادامه خواهد یافت. ایا باور کنم که مردم ما تا این حد بی چاره شده است که حتی به کمک خارجی ها نمی تواند روی پای خود ایستاد شود؟ !                                                       

   کمیل

16.5.2009

بعد از تهاجم سالهای اخیر کوچیها و قتل و یغماگری آنها در بهسود و مناطق

 همجوار، و به دنبال آن اعتراضات از سوی نمایندگان مردم هزاره در پارلمان،

 ادعای تازه ی مطرح شده که گویا کوچی ها سندی از ادوار قدیم در دست

 دارند

اما در این اواخر بر اساس ضرورت و مقتضیات زمان، برنامه ریزان پشت پرده برای توجیه اینگونه اعمال و رفتار کوچیها تلاش نموده اند که مستمسک به اصطلاح قانونی دست و پا کنند. اما نکات چندی در مورد این ادعا و تهاجم کوچیها در بهسود و مناطق همجوار آن  قابل ذکر و بررسی است.

 

یک) ساختگی بودن این سند:

این سند شاید واقعا وجود نداشته باشد بلکه پروژه سندسازی آن خلق و ابداع کرده باشد. چه اینکه پروژه ی که می تواند آبا و اجداد و تاریخ دیگران را با تمسک به “پته خزانه” مصادره کنند جعل چنین سندی برای آنها امر بسیار سهل و ساده ی خواهد بود. براستی در عصری که خون و مال و عرض انسان هزاره مباح بوده است، برای تهاجم کوچیها به مزارع و اموال آنها دیگر چه ضرورتی به سند و مجوز قانونی احساس می شده؟ از طرفی چگونه قابل باور باشد که این نیروهای داوطلب قتل و غارت نیاز به مجوز قانونی احساس می کرده اند؟

 

دو) فقدان مشروعیت و بطلان این اسناد :

1- مخالفت صریح با تعالیم و دستورت شرعی دین مقدس اسلام.

از آنجا كه با استناد اين سند يا اسناد احترام به جان، مال و عرض مردم هزاره همواره هتك شده  و جنايات كوچي ها با آن توجيه مي گردد لازم است كه ارزش و قابليت استناد به اين اسناد را از اين منظر به صورت موجز به بررسي بگيريم.

در اسلام خون مال و عرض افراد مصون و محفوظ است. حقوق و آزادی های مشروع افراد مورد حمایت قرار گرفته و هر گونه تجاوز به جان افراد و مال آنها جرم قابل تعقیب و کیفر در دنیا، و گناه مستوجب آتش در آخرت دانسته شده است.[1] تجاوز به مال و عرض مردم نیز چنین است و موجب کیفر و مجازات دنیوی و اخروی بوده و مستلزم اعاده حيثيت و برگرداندن اموال و جبران خسارت وارده مي باشد. یک نگاه مختصر به احكام شرعي از دیدگاه تمام مذاهب فقهی اسلامی نشان می دهد که مسلما اعمال و رفتار که کوچیها در بهسود امر غیر قابل پذیرش و نا مشروع به لحاظ احكام ديني است.

 در اسلام حتی در جهاد مشروع علیه کفار محدودیت های زیای را برای مبارزین مشخص نموده است که در مجموع فقط با جنگجویان دشمن باید مبارزه کنند و از هرنوع قتل افراد غیر مبارز و زنان و کودکان و تخریب وغارت بپرهیزند، حال چگونه ممکن است که به کوچی ها در تهاجم علیه مسلمانان این اجازه را بدهد. همچنین در راستای احترام به امنیت و حقوق مردم مجازات سختی را برای قطاع الطریق ها و افراد دزد، عاصب و متلف در نظر گرفته است که خود نشان دهنده حرمتی است که دین برای احترام به حقوق مالي و آزادی های افراد در نظر گرفته است. در اسلام آزار و ایذاء مردم حرام است و اعمالی که موجب اخافه و ترس مردم گردد اصلا عنوان مجرمانه خاص خود را دارد که عبارت از محارب بودن است. به هرحال کوچیها با ارتكاب قتل و غارت  که در بهسود مرتکب شده اند، قابل تعقیب کیفری اند. چون هم جرم قتل عمد و بدون مجوز قانونی و هم غارت و نابود كردن اموال مردم در شرع و در تمام سیستم های حقوقی دنیا جرم بوده و کیفر دارد. و طبق قانون شرعی اولیاء دم حق قصاص قاتلین را دارند و اين حق مشمول مرور زمان نيز نخواهد شد.

 

2- مخالفت با حقوق بنیادین بشر.

بدیهی است که در افغانستان حقوق و تکالیف در گذشته مبتنی بر تبعیض بوده است. مخصوصا در مورد هزاره ها که این تبعیض سبب محرومیت از حقوق بشری شان و محکومیت همیشگی به تکالیف شاق مثل عسکری و مالیات و خراج سرانه و زمین[2] بوده است. با یک نگاه مختصر به منشور بین المللی حقوق بشر و اساسا در همه اسناد و معاهدات مربوط به حقوق بشر متوجه می شویم که بلا استثنا و حتی به کرات در یک سند، این تاکید صورت گرفته است که تبعیض به هر نحوی که باشد ممنوع است، چون تبعیض در واقع مادر و منشاء تمامی نقض های دیگر حقوق بشر محسوب شده و همه نقض های دیگر معلول این علت بوده و فجایع عالم کلا بازگشت به همین یک منشاء دارد. تبعیض در هر جامعه ی که وجود داشته باشد آن جامعه مسلما یک جامعه بیمار و دارای روابط ناسالم اجتماعی خواهد بود. در حقیقت این ام الفساد موجب می شود که اتباع یک کشور نه به منزله شهروندان دارای حقوق و تکالیف برابر، بلکه به طبقه ممتاز که فقط حق دارند و طبقه ناممتاز که فقط تکلیف دارند تبدیل گردد، و این یعنی جامعه ناانسانی و بیمار و ناقض حقوق ذاتی بشر.

یکی از رویه های ظالماته و تبعیض محور در کشور مساله امتیازات نا بخردانه به کوچی هاست. آنها بر اساس همین رویه های ظالمانه گذشته به خود اجازه می دهند که حقوق مردم هزاره بخصوص امنیت جانی و مالی این مردم را باتهدید و خطر مواجه ساخته و هرسال با کاروان های بزرگی از افراد مسلح و غیر مسئول با رمه و احشام شان وارد مناطق هزاره جات گشته و موجب تلفات و خسارات عظیم و گسترده مالی و حتی کشتار دستجمعی یک قریه و دهی شوند. در حالیکه سرزمین هزارجات فعلی با توجه به جمعیت هزاره ها و مناطق قابل استفاده کمی که در اختیار دارند، به واقع تکافوء اهالی را نداشه و اساسا از این جهت خود مردم در مضیقه اند. که این می طلبد دولت برای اعاده حقوق این مردم و اجرای عدالت نه تنها به کوچی ها اجازه تهاجم را ندهد، بلکه زمین های غصب شده در دوران گذشته را هم به مردم هزاره مسترد نماید.

اعمال کوچی ها به موجب هر سندی ویا هر مجوزی از سوی هر مقامی که باشد آشکارا مخالف حقوق و آزادی های بنیادین بشر می باشد، که هر انسان باوجدانی آن را در می یابد. امروزه اعلامیه جهانی حقوق بشر 1948 و میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی و میثاق بین المللی حقوق اقتصادی اجتماعی و فرهنگی مصوب 1966 و پرتکل های الحاقی آنها منشور بین المللی حقوق بشر را تشکیل می دهند که دولت افغانستان نیز اعلامیه و میثاق ها را پذیرفته و به مفاد آن متعهد می باشد[3]. در مقررات بین المللی حقوق بشر حمایت جدی از امنیت و آزادی افراد صورت گرفته[4]  و نیز بر حق مالکیت و احترام به آن تاکید شده است.[5]  اما در پروسه غارت و تهاجم کوچیها چنانچه در بهسود مشاهده شد به هیچ یکی از این موارد وقعی نهاده نشده که حتی خون انسان ها نیز ریخته شده و پامال گردید.

اساسا در منطق منشور بین المللی حقوق بشر شناسایی حیثیت ذاتی کلیه اعضای خانواده بشری و حقوق یکسان و انتقال ناپذیر آنان اساس آزادی، عدالت و صلح را تشکیل داده و معتقد است که اعمال وحشیانه در جهان ناشی از عدم شناسایی و تحقیر حقوق بشر می باشد. و هدف این می باشد که تمام ابنای بشر بدون هیچگونه تمایز مخصوصا از حیث نژاد، رنگ، جنس، زبان، مذهب، عقیده سیاسی یا هر عقیده دیگر و همچنین ملیت، وضع اجتماعی، ثروت، ولادت  یا هر موقعیت دیگر، از تمام حقوق و کلیه آزادی های مندرج در منشور بین المللی حقوق بشر برخوردار گردند و این حقوق و آزادی ها حق ذاتی بشریت است[6] نه امتیازی که از سوی دولتها اعطا شده باشد. دولت فقط مکلف به رعایت و تضمین آنها است.

یکی از معاهدات مهم بین المللی “کنوانسیون رفع هرنوع تبعیض نژادی” است.[7] افغانستان به این کنوانسیون ملحق و به آن متعهد شده است. طبق بند 1 ماده 2 این کنوانسیون افغانستان متعهد است که :

1- … با توسل به کلیه وسایل مقتضی و بدون درنگ سیاستی را دنبال کنند که هدف آن از بین بردن هرنوع نژادی و تسهیل توافق و تفاهم در بین کلیه نژادها باشد. و برای نیل به این مقصود:

الف) به هیچ نوع اقدام و یا رفتار تبعیض نژدادی علیه اشخاص و گروههای افراد و یاموسسات مبادرت نورزد و ترتیبی فراهم آورد که کلیه مقامات و موسسات دولتی اعم از مملکتی و یا محلی این تعهد را رعایت نمایند.

ب) هیچ روش تبعیضی نژادی را که از طرف فرد یا سازمانی اتخاذ گردیده، مورد تشویق و دفاع و یا تأیید قرار ندهد.

ج) تدابیری موثری اتخاذ نماید که سیاست های مملکتی و محلی تجدید نظر و مقرراتی را که موجب ایجاد و یا تثبیت و استمرار تبعیضات نژادی گردد در کجا که باشد اصلاح یا ابطال و یا فسخ کند.

د) به کلیه وسایل مقتضی و از جمله در صورت اقتضا از طریق تدابیر تقنینیه اعمال هر نوع تبعیض نژادی را از ناحیه افراد یا دسته ها یا سازمان ها ممنوع سازد و بدان پایان دهد.

با توجه به تعهد و التزام دولت افغانستان به معاهدات و منشور بین المللی حقوق بشر و تضمین و تعهد مجدد و موکد آنها در قانون اساسی و با توجه به کنوانسیون منع تبعض نژادی، موظف است که هر نوع سندی را که مبتنی بر تبعیض و مغایر حقوق بشری و دستمایه غارتگران است، ابطال و رسما در پارلمان لغو گردد.

 

3- مخالفت با قانون اساسی جدید.

بسیاری از اسناد و تعهداتی دولتهای گذشته که مخالف منافع ملی بوده و یا صرفا برای تحکیم و بقاء حکومت شان منعقد نموده اند و یا تعهدات و الزاماتی که ناقض تعهدات فعلی کشور بر اساس قانون جدید می باشد و یا در امور داخلی رویه و رفتارها، و حق و امتیازهای که مغایر معاهدات حقوق بشری و بخصوص قواعد آمره بین المللی و اصول کلی حقوق می باشد یقینا ملغا و بی اثر می باشد و در جای خود موجب مسئولیت بین المللی دولت و مستلزم پرداخت غرامت به خسارت دیدگان.

قانون اساسی جدید در مقدمه و ماده هفتم به تضمین و رعایت حقوق بشر طبق منشور بین المللی حقوق بشر خود را متعهد نموده و صریحا اعلام داشته است که “به منظور ایجاد جامعه مدنی عاری از ظلم ، استبداد ، تبعیض و خشونت و مبتنی بر قانونمندی، عدالت اجتماعی، حفظ کرامت و حقوق انسانی و تامین آزادی ها و حقوق اساسی مردم” قانون اساسی را تصویب کرده اند. حال آیا کوچیگری نسبتی با جامعه مدنی و قانونمندی داشته و یا عملکرد وحشیانه کوچیها در بهسود و مناطق اطراف و ارتکاب قتل و غارت با تضمین رعایت حقوق بشر و آزادی های افراد و رفع خشونت و تبعیض همسویی دارد؟

همچنین در قانون اساسی در ماده 20 هر نوع تبعیض و امتیاز بین اتباع افغانستان را ممنوع، در ماده 23  حق حیات را به عنوان موهبت الهی و حق طبیعی انسان و مصون اعلام کرده، در ماده 24 آزادی و کرامت انسان را از تعرض مصون اعلام داشته و دولت را مکلف به رعایت و احترام به آنها دانسته، در ماده 38  مسکن افراد را از تعرض مصون و در ماده 40 نیز ملکیت افراد را از تعرض مصون اعلام داشته است. در صورتی که همه این موارد هر ساله از سوی کوچیهای مسلح و خشونت طلب به طور گسترده نقض می شود و به این اصول احترام گذاشته نشده و از سوی دولت نیز حمایت و تضمین نشده است. بر اساس اخرین ماده قانون اساسی” با نفاذ آن، قوانین و فرامین تقنینی مغایر احکام این قانون اساسی ملغی می باشد”. یعنی همه فرامین دولتی و مقررات که مغایر این قانون باشد بعد از تصویب آن ملغی است و دیگر کسی نمی تواند به موجب آن قوانین و فرامین دارای حق و تکلیفی گردد.

 

4- تغییر اوضاع و احوال

در ادوار گذشته و تاریخ افغانستان بخصوص بعد از پروسه نابودسازی امیر عبدالرحمان در کشور یک نوع آپارتاید شدید و خشن قومی و مذهبی حاکم بوده است. که در این سیستم هر رفتار و عملکردی علیه اقلیتهای قومی و مذهبی مجاز و حتی عاملین و مرتکبین آن مستحق انعام و امتیازات بود. این آپارتاید عملی، تمامی ابعاد و زوایای زندگی اقلیت های محروم و محکوم چون هزاره ها را دربر می گرفت. حق سیاسی و اجتماعی و فرهنگی و … همه را شامل بود. حتی در عصر صدارت عموهای ظاهر شاه بابای ملت و پادشاهی او رسما بخشنامه های دولتی صادر می شد که فرزندان هزاره حق ندارند در رشته خاص و در دانشگاه خاصی مشغول به تحصیل شوند، هر چند که بدون این بخشنامه ها هم طبق یک قانون اعلام نشده ولی به موجب یک سنت سیئه نوعی از آپارتاید علمی در مورد فرزندان هزاره اعمال می شد. شدت تبعیض و آپارتاید بحدی بوده است که هزاره به عنوان انسان درجه چندم جامعه و تبدیل شده حتی برای اقلیتهای محروم دیگر هم این باور ایجاد شده بود که هزاره ها شایستگی و صلاحیت برخورداری از حقوق سیاسی و اجتماعی را ندارند و در سالهای بعد از سقوط نجیب الله آنها نیز این باورهای خود را به عیان آشکار کردند.

اما در دو مرحله نظام آپارتاید در کشور با چالش مواجه شده است؛ یکی با روی کار آمدن کمونیست ها با اندیشه های برگرفته و متاثر از اندیشه های سوسیالیستی ( که الحاق به کنوانسیون منع هرنوع تبعیض نیز در زمان حاکمیت آنها صورت گرفته است) . و مرحله ی دیگری که به مراتب تاثیر گذارتر ظاهر گردید و مقاومت همه جانبه علیه نظام تبعیض و آپارتاید و افکار مبتنی بر آن، به شمار می رود مقاومت غرب کابل به رهبری استاد شهید عبدالعلی مزاری می باشد، او صریحا اعلام کرد که ما میخواهیم دیگر هزاره بودن در این کشور جرم نباشد و برای احقاق حقوق خود و برای استقرار عدالت اجتماعی مبارزه می کنیم. صریحا بیان داشت که بدون تشکیل یک حکومت فراقومی و فراگیر معضل افغانستان حل نخواهد شد و در واقع محور اصلی مقاومت غرب کابل رفع تبعیض و آپارتاید حاکم بر کشور بود.

بر اثر این مقاومت ها در راستای این خواسته مشروع و بحق بود که موافقت نامه بن با شعار تشکیل حکومت با پایه های وسیع تشکیل شد و مشخصا اعلام داشت که  در اداره موقتی که به موجب این موافقتنامه بوجود می آید باید “ملاحظات ترکیب قومی، جغرافیایی و مذهبی افغانستان و اهمیت مشارکت زنان در آن رعایت” شده باشد[8]. همچنین این موافقت نامه که اساس روند و ساختار جدید سیاسی کشور است اعلام داشته است که”با شناسایی حق مردم افغانستان درتعیین آزادانه آینده سیاسی خویش، مطابق اصول اسلام، دموکراسی ، پلورالیسم و عدالت اجتماعی … و با یاد آوری اینکه ترتیبات موقت به عنوان اولین گام به سوی ایجاد یک حکومت فراگیر، فاقد تبعیض جنسیتی، چند قومی و کاملا منتخب ” این توافقنامه را بوجود آورده اند[9].

بنابراین افغانستان بعد از موافقت نامه بن، با افغانستان قبل از آن متفاوت، و اوضاع و احوال کاملا تغییر کرده است. و دیگر نمی توان به قانون و رویه های مغایر با حقوق بشر و حقوق شهروندی همه اتباع کشور- براساس برخورداری برابر از تمام حقوق و مزایا و تساوی در تحمل تکالیف- استناد نمود. چه اینکه دموکراسی در حوزه سیاسی اجتماعی، و پلورالیسم در ساحه فرهنگی و مذهبی و عدالت اجتماعی در تمامی ابعاد زندگی اساس موافقتامه بن را تشکیل می دهد و این موافقتنامه نیز اساس نظام سیاسی جدید می باشد.

فرضا اگر چنین سندی هم صادر شده باشد، به دلیل تغییر اوضاع و احوال این سند از درجه اعتبار ساقط است. زیرا آن در شرایط و اوضاع و احوالی صادر شده است که دیگر وجود ندارد. و در شرایط حاضر بسیاری از آن موارد کاملا جرم انگاری شده و تجاوز محسوب می شود. و هیچ کسی حق ندارد به موجبی سندی که ماهیت ضد حقوق بشری دارد و مغایر احکام شرعی است، حقی را ادعا کند. چه بسا توسل به چنین سندی خود جرم تلقی گردد. چون اجرای مفاد اینگونه اسناد تجاوز به حریم غیر و مستلزم به رسمیت نشناختن مالکیت مردم بر اموال و املاک شان و تهدیدی علیه امنیت و آزادیهای اساسی خواهد بود.

 

5- عدم مشروعیت این سند به دلایل ذیل:

5/1- عدم صلاحیت مرجع صدور

در صدور یک دستور قانونی باید مرجع صادر کننده چنین اختیاری را داشته باشد، فرضا اگر این یک قانون است باید ویژگی های یک قانون را از حیث محتوا و تشریفات تصویب دارا باشد. و اگر یک بخشنامه دولتی بوده باید در حوزه صلاحیت و اختیارات آن مرجع باشد که مسلما هیچ نهاد دولتی حق چنین حاتم بخشی از اموال و املاک مردم را به این شکل گسترده و ابدالدهر ندارد. و اگر یک حکم موقتی در راستای سرکوبی مردم بوده قطعا تاریخ آن سپری شده و دیگر نمی تواند حق و تکلیفی را به بار آورد.

ثانیا باید خود مرجع صدور از مشروعیت برخوردار باشد، و اگر او خود نامشروع باشد مسلما چنین حقی را نداشته و آن سند و دستور نیز نامشروع خواهد بود چون” ذات نا یافته از هستی بخش کی تواند که شود هستی بخش”. از آنجا که ادعای سند از سوی کوچیها مستلزم بازگشت به دوران تبعیض و سیاست نابودسازی است، دیگر حتی استناد به آن نیز جرم، و قابل مجازات خواهد بود.

5/2- تجاوز از حدود اختیارات

    برفرض اگر هم مرجع صدور یک مرجع قانونی بوده باشد اما بازهم به دلیل اینکه آن مرجع حق نداشته که مال ثالث را به غیر ببخشد و تملیک کند و یا اذن تهاجم و غارت را صادر کند، دادن چنین مجوزی نامشروع می باشد. چون اگر آن مرجع دولتی وقت فرضا با نمایندگان کوچیها نشسته و طی توافقنامه ای این سند مورد ادعا را صادر کرده باشد نمیتوان به موجب این سند ادعای حقی نمود زیرا مرجع فوق الذکر در اینکه به کوچیها مجوز قتل و غارت اقدامات نامشروع را اعطا کند مسلما نداشته است. و قطعا صدور تجاوز به اموال و چپاول داراییهای مردم نامشروع، ظالمانه و برضد اصول انسانی، اسلامی و حقوق ذاتی بشری است.


[1] – چنانچه در مورد قتل به ناحق در سوره اسراء آیه 33 میفرماید “ولا تقتلوا النفس التی حرم الله الا بالحق و من قتل مظلوما فقد جعلنا لولیه سلطانا” و در سوره نساء آیه 93 فرموده است ” ومن یقتل مؤمنا متعمدا فجزائه جهنم خالدا فیها و غضب الله علیه و لعنه و اعدله عذابا عظیما”. در قرآنکریم قتل انسان بی گناهی چنان عظیم دانسته شده که گویا تمام افراد بشر را به قتل رسانده باشد… من قتل نفسا بغیر نفس او فساد فی الارض فکانما قتل الناس جمیعا… (مائده/ 32).

[2] –  همانند اخذ جزیه و خراج که در صدر اسلام از کفار اهل کتاب که تحت حکومت اسلامی زندگی می کردند گرفته می شد. اما با این تفاوت که در هزارجات مسلمان از مسلمان و به شکل بسیار غیر منطقی این مالیات سرانه اخذ می شده است بگونه که در بسیاری موارد خانواده بخاطر پرداخت سرانه شان و نداشتن عواید کافی زیر بار قرض های کلانی می رفتند.

[3] – افغانستان از امضاء کنندگان اولیه اعلامیه جهانی حقوق بشر بوده است و به میثاقها نیز در 24 آوریل 1983 ملحق شده است.

[4] – ماده 3 اعلامیه جهانی و ماده 9 میثاق بین المللی حقوق مدنی و سیاسی

[5] – ماده 17 اعلامیه جهانی حقوق بشر

[6] – مقدمه منشور ملل متحد و مقدمه و ماده 2 اعلامیه جهانی و میثاقها

[7] – افغانستان مورخ 5 آگست 1983 به “کنوانسیون بین المللی رفع هرنوع تبعیض نژادی” پیوسته است.

[8] – بند 3  قسمت الف بخش سوم “اداره موقت” موافقتنامه بن.

[9] – پاراگراف چهارم مقدمه موافقتنامه بن.

جمهوری سکوت

. روشنفکران وفرهنگیان با تکیه بر دانش وفرهنگ امروز ,

 تاریخ , فرهنگ وتمام معنویات مسلط بر افغانستان را از

بیخ وبن  ویران کنند وبنای فرهنگ انسانی وملی تمام ملیتها

 واقوام ساکن افغانستان را بر پایه دانش وفرهنگ تاریخی

 تمام اقوام وملیت هااز نو بنیاد گذاری نمایند

 این  نوشته  مختصر , متن سخرانی است که توسط نویسنده ان بشکل شفاهی در همایش ” کانون پژوهشگران افغانستان  در 25 اپریل 2009 در هامبورگ جرمنی ایراد گردیده بود. به دلیل فاصله ی زمانی اگر تغییرات اندکی را دست اندر کاران سایت وزین کانون پژوهشگران افغانستان در آن مشاهده می نمایند با بزرگواری از ان اغماض نمایند.

 سخنی چند اندر باب: دانش وفرهنگ که موضوع بحث همایش کانون پژوهشگران افغانستان می باشد.

سیاست  وجنگ به دلیل خرابی ها وویرانی های عظیمی اقتصادی ومعنوی که در کشور ما بوجود اورده است , نفرت بی حد ومرزی را در روح وروان جامعه ی ما ایجاد کرده است.در چنین شرایط است که فعالیتهای فرهنگی وپژوهشی  به ضرورت عمده ی جامعه ما تبدیل گشته است. فقر ,جنگ و بنیاد گرای نشانه ی سطح نازل فرهنگی در کشور ما است. تامین عدالت اجتماعی , حل مسله ی ملی , تامین ازادی های دموکراتیک در جامعه از طریق خشونت , جنگ وقتل عام تا سرحد وابستگی به این یا ان کشور بیگانه  محصول فقدان خرد اجتماعی, تعقل گرای واین همه در اثر فقر فرهنگی وفقرعلمی جامعه  افغانستان میدان ومجال , رشد وتوسعه یافته است.

فرهنگ واندیشه بنیاد گرای ویا تحجر اندیشی درجریان های  چپ وراست افغانی محصول عقب ماندگیهای  وسیع وگسترده ی اجتماعی  است که با همان پایه ومایه دیرینه هنوزم هم وجود دارد. زمینه های عقب مانده معنوی ومادی جامعه افغانستان  بستر ظهور  ورشد حکومت های  فاسد  واستبدای می باشد. فعالیت فرهنگی وعلمی واگاهی بخشیدن به مردم افغانستان  ونفوذ اگاهی های انسانی ودموکراتیک در تاریک ترین لایه های اجتماعی زمینه وبستر حکومت ها ی غیر انسانی را محو می نماید. در غیر ان صورت  در فقدان دانش وفرهنگ در جامعه ونبود اگاهیهای انسانی, فقط حکومت ها عوض می شود اما تغیر در سیاست ها و زندگی اجتماعی واقتصادی جامعه به وجود نمی اید.تامین عدالت اجتماعی , حل مسله ی ملی , استحکام پایه های  جامعه مدنی ودموکراتیک وتامین حقوق زنان واطفال … بدون فعالیت های فرهنگی در جامعه  واگاهی دادن مردم از حقوق وکرامت های انسانی اش  ناممکن است.

این واقعیت دارد که خواست ونقش و اراده اقشارنا اگاه جامعه  اکنون به موانع اصلی رشد وتوانای جریان های  روشنفکری تبدیل گشته است. بنیاد گراها وحکومت های فاسد با تمام جنایت های روشن ومحسوس علیه منافع مردم از دین واحساسات انسانی مردم به سادگی استفاده می نمایند. فرهنگیان وروشنفکران هیچ راهی ندارند جز فعالیت های علمی  وفرهنگی واگاهی بخشی به مردم ونسل خشونت وجنگ که احساس نیاز می نمایند به  زندگی واینده بهتر, اما نمی دانند چگونه به ان دست یابند واز شر فقر , جنگ وبنیاد گرای خود را چگونه رهای بخشند. 

موفقیت هر گونه تغییر وتحول در جامعه ما به پیش رفت فعالیت های فرهنگی , علمی  وگسترش ان در جامعه تعلق دارند . به هر میزان که ما از سیاست گری جریان های سیاسی نوع افغانی ان, فاصله بیگیرم وبجای ان میدان کار وزار فعالیت های علمی وفرهنگی را گرم نماییم به همان میزان موانع ومشکلات را از سر راه صلح وسازندگی در کشور بر داشته ایم.

روشنفکران وفرهنگیان مهاجر افغانستانی برای کمک به مردم ما برای عبور از شرایط دشوار کنونی  چند وظیفه ی عمده ی را در پیش رو دارند:

 1/  نفس فعالیت های دانش پژوهشی ایجاب می نماید تا دانشوران وفرهنگیان جسورانه خود را از قالب های تنگ  ایدئولوژیگ وجزمیت های حزبی بر اساس مقتضیات جوهر علم ودانش , فارغ سازند. زیرا هر گونه تحقیق  وپژوهش علمی ,  متاثر از تعصب وجزم اندیشی نتیجه آن  علمی وتحقیقی نیست. البته که این به معنی  نفی گرایش و جهت گیری های ازادی خواهانه نیست.

2/ تحصیل دانش وفرهنگ  وهم درک چگونگی پیش رفت تمدن امروز , فهم ودرک چگونگی ایجاد تغییر وتحول در جامعه مثل افغانستان.

3/  انتقال تجارب علمی وپژوهشی دنیای امروز  به محافل علمی وفرهنگی افغانستان با توجه به مبانی فرهنگی واصالت اصول وبنیاد های فرهنگی جامعه مسلمان افغانستان.

4/  استبداد و ستم هولناک حکومت های قبیلوی حتی  تحت  نام وعنوانهای دموکراتیک بر نسل ها وملیتهای افغانستان بر علایق ملی وروحیه ی وطن پرستی افغانستانی ها سخت ضربه زده اند . به خصوص علایق وطن پرستی  وانگیزه های ملی  برای نسل های جدید مهاجر سخت مورد تردید قرار گرفته است . روشنفکران ومبارزان قدیم می توانند با فعالیت های پیوسته وصادقانه با نسل جدید گفتمان ملی را اغاز نمایند. روحیه ملی ووطن پرستی  را در عمق لایه های جامعه مهاجر رسوخ دهند. اگر بتوانند انگیزه  وایمان به ایجاد تغییر وتحول جامعه  افغانستان را در نسل جدید مهاجر ایجاد کنند کار عمده ی را برای کمک به باز سازی فرهنگی  واقتصادی افغانستان انجام داده است . ونیروی بزرگ را برای کمک به مردم بلاکشیده افغانستان اماده نموده اند. 

5/ تاریخ وفرهنگ افغانستان  با فشار وتسلط حکومت های تمامیت خواه فاقد محتوای  ملی وانسانی می باشد. به تعبیر دیگر تاریخ وفرهنگ افغانستان ایینه هویتهای اقوام افغانستان نیست. تاریخ افغانستان تاریخ جنگ ها وقتل عامهای امیران قبایل است.  فرهنگ ومعنویات موجود وتاریخ افغانستان از بن باید تغیر کند . روشنفکران وفرهنگیان با تکیه بر دانش وفرهنگ امروز , تاریخ , فرهنگ وتمام معنویات مسلط بر افغانستان را از بیخ وبن  ویران کنند وبنای فرهنگ انسانی وملی تمام ملیتها واقوام ساکن افغانستان را بر پایه دانش وفرهنگ تاریخی تمام اقوام وملیت هااز نو بنیاد گذاری نمایند. این همه فقط در پرتو تلاشهای فرهنگی  وفعالیت های علمی وهنری میسر است . امید وارم کانون پژوهشگران افغانستان بتواند این وظیفه  مهم را موفقانه اغاز نماید و اساس وبنیاد  محکم را به وجود اورند که بقول فردوسی ” از باد وباران نیابد گزند” 

محمد رفیق رجاء12.5.2009 

یادداشت: منظور از بنیاد گرای تنها جریان های معین که معمولا از کلمه بنیاد گرای به ذهن ها می اورند نیست بلکه تمام  جریان های است که با تحجر وجمود اندیشه با هر گونه ازاد اندیشی وسیره وسنت دانش وفرهنگ بر پایه  چند اصول مشخص ایئولوژیک به نقض اصول وبنیاد های دموکراتیک پرداخته ویا می پردازند می باشد.

 

افغانستان جامعه مدنی وحرکت  نوینی را بسوی دموکراسی هدایت شده تمرین می کند وشهروندانش

 حضور قانونی  خودرا در اداره حکومت وسازندگی کشور در قالب انتخابات باردوم  ریاست

جمهوری وانتخابات مجلسین ولایتی،به نمایش میگزارند. پس از ماه‌ها بحث و جدل، انتخابات

 ریاست‌جمهوری در افغانستان در ماه  اسد سال  1388 شمسی برگزار خواهد شد

تـــاریخ سیاسی ، موقعیت جغرافیایی، افغانستان و منافع ممالک همسایه های اتومی ، مبارزات گروه های راستی و چپی دیروز وجنگ سرد در سطح جهانی، ترکیب ملی و موجودیت اقوام و ملیتهای گوناگون  دارای فرهنگ مشترک مردم کشورهای همسایه در خارج از مرزهای افغانستان، عقاید تقلیدی و وابستګی مردم مسلمان افغانستان به مراجع دینی  و عوامل دیګر کشور و مردم  ما  را در حالت رقتبار موجود قرار داده است.افغانستان در زمرۀ فقیر ترین کشور های دنیا به شمارمیرودکه  از هر نوع مظاهرصنعت  بی بهره بوده و دارای منابع مواد خام بسیار غنی وفراوان نمی باشد ولی در همسایگی آن، کشورهائی قراردارند  که در سطح  جهان  بزرگترین  ذخایر گاز و نفت طبیعی  را دارا میباشندواز لحاظ  جیوپولیتیک در یک منطقه موقعیت دارد،که برای  گلوبال کاپیتالیزم از اهمیت بسزائی برخورداراست . دول غربی بمنظور تحت کنترول داشتن افغانستان  از لحاظ  نظامی و استقرار یک حکومت دست نشانده در آن، میلیارد ها دالررا به مصرف میرسانند.

 اماحکومت روسیه میخواهد خود را  به “بزرگترین  قدرت  انرژی”   جهان مبدل سازد و با استفاده از صدور موادخام  در اروپا  و آسیای شرقی،  کمبود سرمایه  را حل نموده پروسۀ صنعتی سازی آنکشور را  سرعت  بخشد.   شرکتهای  دولتی  روسیه  تمام  دادوستد و ترافیک مواد خام آسیای میانه را تحت  کنترول  دارند که آسیای میانه را  به  حیث منطفۀ  منافع  حیاتی   خود  تلقی کرده و سعی دارد  تا  دول  متذکره را در یک سیســـتم تعاون  اقتصادی و نظامی  متفق سازد.همچنان روسیه  وابستگی  انحصاری  اروپا  نسبت  به مواد خام آ نکشور را بمثابۀ عنصر فشارسیاسی علیۀ ممالک اروپائی  مورد استفاده  قرار میدهد.اروپا  تلاش  دارد  تا بر مبنای  “استراتیژی آسیای میانۀ”  خود،  حکومات  آسیای   میانه و اطراف  بحیرۀ کسپین  را  در چوکات  قراردادهای  همکاری  به  خود وابسته  سا زد،که این امر  ایجاب  میکنـد تا غرب نفوذ و حضور سیاسی اش را  در منطقه بطورملموس ازدیاد بخشد.

 به نظر دولت های مقتدر اروپائی،  فعالیتهای هماهنگ  ناتودر افغانستان میتواند نقش تعین کننده را در زمینه ایفا نماید. کشورهای درحال ترقی آسیای جنوبی، بالاخص چین الی 97 فیصد احتیاجات گاز خود را از همین منطقه وارد می کنند. بنا بر رشد و انکشاف سریع  صنایع  درچین، مایحتاج  آنکشور از ناحیۀ مواد  خام  ارتقا خواهد یافت. “همین اکنون حکومت چین در چوکات یک استراتیژی  عمومی آنکشورِ، نقش میانجیگرو تمویل کننده رابرای شرکت های چینی در ممالک آسیای میانه، اجرا می نماید. اهمیت بسزای  آسیای میانه  برای روس ها،  چینائی ها و اروپائی ها  علت اساسی تلاش ایالات متحده در استفاده ازامکانات نظامی  بخاطر کنترول این منطقه میباشد. زبگنیو برژنسکی مشاور سیاست خارجی  اوباما، 12 سا ل قبل در کتابش تحت عنوان  “یگانه ابر قدرت جهان”  نگاشته  بود که برتر ی ایالات  متحدۀ امریکا در جهان وابسته به برتری آن در منطقۀ آسیای میانه میباشد. عمل  تروریستی 11 سپتامبر 2001،  خدمت  بزرگی  را در قبال مشروعیت این  اقدام  ایفا کرد، استراتیژی  گلوبالیزم حکومت  جدید  ایالات متحده  حاکی از کنار آمدن با مخالفین احتمالی است.

 بعد ازحادثه سوات در پاکستان و تصویب لایحه برقرای نظام شرعی در آنجا فرضیه های قبلی سیاستمداران و تحلیل گران منطقه را بهم زده و تحلیل گران را به بررسی دوباره اوضاع واداشته است. طرح نقشه خاورمیانه بزرگ توسط ایالات متحده آمریکا که، نظر به آن نقشه، آمریکا در پی تجزیه کشور های  منطقه و ایجاد کشور های کوچکتر به اساس قومیت می باشد. مطابق به این نقشه ، کشور افغانستان به چند بخش تقسیم می شود. ولایات هرات، فراه و بادغیس افغانستان به ایران محلق می گردند. ولایت نیمروز به ” بلوچستان بزرگ، که از بدنه کشور پاکستان به اضافه سیستان و بلوچستان ایران پدید می آید خواهد پیوست. و قسمت های پشتون نشین افغانستان با پشتونهای  پاکستان کشور مستقلی را برای پشتونها بنام پشتونستان تشکیل خواهد داد مناطق مرکزی و صفحات شمال کشوردرکالبد  دولت فعلی  افغانستان باقی خواهند ماند. و از طرف دیگر بنام پاکستان فقط ایالت های سند و پنجاب حفظخواهدشد  و کشور جمهوری اسلامی ایران خود نیز به سه بخش تجزیه خواهدگردید ،

اقوام منطقه از جمله پشتونها جنگ را برای تعیین سرحدات شان از همین حالا با پاکستان شروع نموده اند. طالبان، با دید تندروانهء مذهبی شان و حزب اسفند یار ولی خان با اهداف دموکراتیک و ملی گرایانه شان  در این اواخر با هم برای حفظ منفعت پشتونها کنار آمدند  که توافقنامه سوات با سفارش حزب عوامی نشنل پارتی توسط دولت مرکزی پاکستان چندی پیش بخاطر تامین یک امنیت نسبی در سوات با طالبان امضا که این توافقنامه  مورد تایید پارلمان قرار گرفت و آصف علی زرداری آنرا با امضا نمودنش رسمیت بخشید. مولانا صوفی محمد رهبر طالبان دره سوات  صریحا  خواهان برقراری نظام شریعت اسلامی در سرتاسر پاکستان است.  ، بعد از عقد موافقتنامه سوات طالبان وارد پنجاب مستحکم ترین دژ حکومت مرکزی شده و خود را در صد کیلومتری اسلام آباد مرکز پاکستان رسانده است. در بلوچستان پاکستان، بعد از قتل سه تن از رهبران بلوچ، که در مورد، بلوچها حکومت مرکزی را متهم می کند. احساسات جدایی طلبی و آزادی خواهی برای تشکیل بلوچستان مستقل خیلی زیاد رشد نموده است.

 هیلری کلینتون، وزیر خارجه آمریکا، در سخنانی در برابر یکی از کمیته های کنگره این کشور، نسبت به عواقب اجرای توافقنامه دولت پاکستان با افراطیون تندرو اسلامگرا در دره سوات، در شمال غرب این کشور، ابراز نگرانی کرده و گفته است که جهان نمی تواند شاهد مصیبت بزرگی مانند سقوط پاکستان مجهز به سلاح اتمی به دست طالبان و القاعده  باشد. با تجزیه شدن کشور پاکستان، که یگانه کشور اسلامی دارنده سلاح اتمی نه تنها ممالک  آسیایی جنوبی بلکه کل جهان را به یک مشکل بزرگ دچار خواهد کرد.

ملاقات سه جانبه رئسای جمهورافغانستان و پاکستان با ریس جمهور امریکا درین روزهای نزدیک در واشنگتن بمنظور ایجاد همآهنگی این کشورها برای مبارزه علیه تروریزم جهانی صورت میگیرد اما دولت پاکستان همزمان با این ملاقات ها بخاطر امتیازگیری بیشتر از امریکا  شرایط و اوضاع جنگی علیه طالبان را دردره ء سوات و بونیر پاکستان تشدید نموده تا حوادث خونین افغانستان را از توجه مقامات امریکائی منحرف و به بیراهه بکشاند و همچنان در هنگام  این ملاقات سه جانبه بمباردمان طیارات امریکا ئی بالای مردم ملکی ولایت فراه که منجر به کشته شدن ده ها تن افراد ملکی گردید نیز بالای فضای سیاسی مذاکرات سه جانبه تاثیرات منفی داشته است و بدین ترتیب  آقای کرزی با دست خالی  و فاقد نتیجه ازین مذاکرات  ولی آقای زرداری با دست های پور و امتیازات بیشتر ازین مسافرت و ملاقات سه جانبه  به کشورهای شان  بازگشت خواهند نمود.

افغانستان جامعه مدنی وحرکت  نوینی رابسوی دموکراسی هدایت شده تمرین می کند وشهروندانش حضور قانونی  خودرا در اداره حکومت وسازندگی کشور در قالب انتخابات باردوم  ریاست جمهوری وانتخابات مجلسین ولایتی،به نمایش میگزارند. پس از ماه‌ها بحث و جدل، انتخابات ریاست‌جمهوری در افغانستان در ماه  اسد سال 1388 شمسی برگزار خواهد شد.اما عدم ثبات و امنیت در مناطق مختلف افغانستان سبب ایجاد نگرانی‌های فراوان پیرامون چگونگی برپایی انتخابات در این کشور گردیده است.

در حال حاضر حدود ۱۷ میلیون نفر رای‌دهنده در افغانستان ثبت  نام شده‌اند، که در مقایسه با انتخابات پیشین، حدود پنج میلیون نفر بر تعداد رای‌دهندگان افزوده شده است که هفتاد درصد رای‌دهندگان در قریه جات و سی درصد آنان در شهرها زندگی می‌کنند.افغانستان در حالی به سمت برگزاری انتخابات آینده می رود که برخی ها از تغییرات در نظام سیاسی و ائتلافهای سیاسی شکننده وپیچیدگی اوضاع کشور سخن می گویند؛ ، ولی  یکتعداد مفسرین  سیاسی دیگر تمام نامزدان انتخابات آینده را به پنج گروه تقسیم بندی می کنند. گروه اول شهرت طلبان هستند که تنها می خواهند در فهرست نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری نامشان گرفته شود. دسته دوم، امتیازطلبان هستند، که با گرفتن امتیاز از نامزد برنده، به نفع او کنار می روند. گروه سوم، کسانی اند که از حمایت برخی کشورهای عربی برخوردار اند و تمایل به افکار طالبانی دارند. گروه چهارم، کسانی اند که از حمایت غرب برخوردار هستند و لی در داخل کشور رای مردم را با خود ندارند. و گروه پنجم، اپوزیسیون و مخالفین  دولت کنونی را تشکیل میدهند.

 جبهه ملی یگانه گروه سیاسی مخالف دولت کنونی از آغاز با مشکل بی برنامگی و عدم تجانس فکری و اندیشوی  مواجه بود و همین موضوع سبب شد که شخصیت های این جبهه برای بقای سیاسی خود با نامزدهای دیگری ائتلاف کنندکاندید شدن مار شال فهیم یکی از چهر های سر شناس جبهه ملی  بحیث معاون اول کرزی  و احمد ضیا مسعود معاون اول رییس جمهوری ، یکی از چهره های دیگر جبهه ملی که به نحوی تلاش کرد با کنار آمدن با گل آقا شیرزی، والی ننگرهار، جبهه ملی را ترک کندآقای شیرزی در یک کنفرانس خبری پس از انصراف نامزدی خود به نفع رییس جمهور کرزی در انتخابات آینده خبر داد و از آقای مسعود نیز رسما عذرخواهی کرد.جنرال  عبدالرشید دوستم، از دیگر چهره های مطرح  و برجسته ءجبهه ملی که اخیرا  از جبهه کنار رفت و با آقای محمد محقق رهبرحزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، ائتلافی را به وجود آورده است ،  طرفداران و تیم کاری آقای کرزی نیز درین اواخر با مشکل چند دستگی مواجه گردید. جدا شدن اشرف غنی احمدزی – انورالحق احدی وزیران مالیه قبلی کرزی – کاندید شدن هدایت امین ارسلا وزیر ارشد  و برحال در کابینه کنونی آقای کرزی ومخالفت ضیا مسعود معاون اول وی و اعلام مخالفت علی احمد جلالی وزیر سابق داخله  همه نمایندگی از ایجاد شگاف عمیق در تیم کاری و سیاسی آقای کرزی مینماید. ائیتلاف میان آقای جنرال دستم و آقای محمدمحقیق تاثیرات عمده وضربه اساسی را در شکستاندن ساختار داخلی جبهه ملی و تیم کاری طرفداران آقای کرزی وارد نمودکه تمامی بلانس ها و توازن قدرت را  قبل از برگزاری انتخابات کنونی برهم زده است واحتمال داردرهبران  این دو حزب، از  کاندیدی نامزدی حمایت کنندکه از “اکثریت مردم افغانستان نمایندگی کرده بتواند و مطالبات عمده و مشترک ایندو متحدسیاسی را برآورده نماید.

 بهر صورت درجریان سه دهه جنگ در افغانستان   که دراثر آن انشقاق و افتراق وسیع میان اقوام کشور ایجاد شده است و هر روز در اثر مداخله ممالک ذینفع جهان و کشورهای همسایه این جدائی های میان قومی بیشتر ازگذشته میگردد. احزاب و گروه های سیاسی که قبلا  خصوصیات ایدئولوژیک داشتند ولی در دو دهه اخیر کاملا گرایشات قومی را بخود گرفته اند گرچه در ظاهر این گروه های سیاسی نمایش ملی وفراقومی میدهند ولی در عمل اقدامات و منافع قومی خویش را مدنظر دارند با در نظرداشت این وضعیت سیاسی کشور اتحاد های سیاسی اکثرا با انگیزه های قومی و منافع اقوام جداگانه تشکیل میشوندکه این اتحاد ها در اثر مداخلات ممالک صاحب غرض در برخی اوقات شکستانده شده و اتحاد های جدید بر اساس منافع کشورهای موثیر در قضایای افغانستان بوجود میایند. شهید عبدالعلی مزاری میگفت که – : در افغانستان شعار ها مذهبی، اما عملکرد ها نژادی است . کاندیدان مقام ریاست جمهوری آینده افغانستان که تعداد آنان به بیش از چهل تن میرسندو ازدیاد تعداد کاندیدان نمایندگی از آن دارد  که انتخابات میان رقبای اصلی به دور دوم کشانیده خواهندشد  نفاق و عدم توافق میان اعضای جبهه ملی ازیک طرف وجدائی در میان طرفداران و تیمی کاری آقای  کرزی قبل از معرفی کاندیدان جداگانه بدون اتفاق نظر میان متحدین این دو گروه عمده سیاسی در انتخابات وهم چنان عدم معرفی کاندید مستقل و جدا گانه ازمیان نخبگان جامعه هزاره و ازبک بخصوص سکوت معنی دار ودور اندیشانه رهبران سیاسی ایندو گروه قومی وزنه و اعتبار آنان را در هنگام برگزاری انتخابات بیشتر و برجسته نموده است.  مفسرین سیاسی عقیده دارند که رهبران سیاسی اصلی و متنفذ ایند و گروهی قومی با هم متحد میتواننددر انتخاب و تعین ریس جمهور آینده افغانستان رول و نقش تعین کننده و سر نوشت ساز ایفا نمایند قرار معلوم رهبران عمده این دو گروه قومی مذاکرات بسیار فشرده و دوامداری را با جناحها – گروه های سیاسیشخصیت های مستقل و کاندیدان مطرح و با نفوذ وتاثیرگذار به ببش برده و هنوز هم  مذاکرات شان ادامه دارد تا دیده شود که کدام یک از کاندیدان اصلی مطالبات و خواسته های سیاسی این رهبران را برآورده خواهند نمود تا بر مقام رئیس حمهور انتخابی آینده کشور تکیه زند. گذشت زمان بزودی نشان خواهد داد که  رهبران این دو گروه قومی  از کدام یک از کاندیدان رقیب آقای کرزی و یا شخص کرزی حمایت خواهندکرد.آقای کرزی و مخالفین اصلی وی در انتخابات هر کدام تلاش دارند تا حمایت وپشتیبانی این دو گروه قومی را حاصل نمایند که جهت جلب حمایت آنان از راه ها وطرق گوناگون بهره میگیرند. محافل مطلع در کابل به این باورند که هر یک ازین کاندیدان که  با رهبران ایندو گروه قومی  کنار بیاید در انتخابات پیشرو  موفق خواهند بود.

هماهنگی وهمسوی کامل این دو گروه قومی،حداقل دربعض مسایل وتأکیدبرداشتن اهداف مشترک ومبارزه باتبعیض وبی عدالتی به صورت هماهنگ، قطعاوزنه سیاسی هردوملیت را به سودتحقق «عدالت اجتماعی»سنگین ترخواهدساخت.اکنون که ازمیانهزاره ها  وازبک ها چهره های  تأثیرگزاردرانتخابات،به صورت مستقل شرکت نکردند،بهتراست تمامنخبگان سیاسی وفکری این دو گروه قومی ،سودو زیان خویش رادرحمایت ازچهره های مطرح درانتخابات به دقت بررسی نمایندومیزان موفقیت آن فرددر انتخابات رانیزدرنظرداشته باشند،حال این شخص آقای کرزی باشدیاغیراومهم نیست زیرا همانگونه که شهید مزاری می فرمود« ماعاشق قیافه هیچ کسی نیستیم»بلکه مابدنبال تحقق اهداف و خواسته های کلان سیاسی خویش هستیم وبررسی کنیم که چه کسی رابه اهداف وخواسته های مان نزدیک ترمی می بینیم. چنانچه که هنوز ایندو گروه قومی  باتهدیدات گوناگون مواجه است وخطر تهاجم مسلحانه کوچیها وناامن ساختن هزاره جات و صفحات شمال  یکی ازآنهاست،البته کوچی نه ازآن جهت که کوچی می باشند بلکه بدون تردیدآنهاجزءمردم این کشورند،اماحضوراشغالگرانه وسازمان داه شده آنهابه هزاره جات وشمال کشور نشانه تحقیرهزاره ها وازبک ها ونمادشکست تاریخی این مردمان درگذشته تاریخی آنهاست .مردم هزاره وشیعه مذهب افغانستان دراین شرایط حساس بیشترنیازمندتفکر،عقلانیت،روشن بینی و درک درست ازواقعیت های موجوددرفضای سیاسی کنونی کشورمی باشند؛علما،روشنفکران ونخبگان سیاسی این مردم بادرایت وهوشیاری،به دورازمنافع شخصی،تعلقات گروهی وحب وبغض سیاسی،بایدبه منافع جمعی تکیه نموده وبه کارکردهای مثبت ومنفی گذشته،بادوراندیشی ووفاق جمعی خویش آینده بهتری رافراروی مردم خویش ترسیم نمایند.

 رهبران سیاسی هزاره در عین اختلاف سلایق ودارابودن حزب وهواخواهان حزبی خود،باتوجه به حساسیت های بین المللی وملی، در تصمیم گیری های کلان بالای سر نوشت مردم هزاره باید از عقل جمعی ورای زنی های سیاسی هماهنگ و  دور از سیاست بازی های حزبی وخام گروهی  بهره گیرند ودرچانه زنی های سیاسی وتقسیم قدرت  سیاسی ،مصلحت عام جامعه هزاره را قربانی مصلحت های حزبی ومنفت خواهی فردی نکنند.نخبگان هزاره اعم از تحصیلکردگان حوزوی ودانشگاهی، و روشنفکران عرصه های مختلف بدون هیچ حب وبغض نسبت به حزب وشخص خاص ، سیاست کلان جامعه را براساس فلسفه  مصلحت عمومی و علمی زمان شناسانه برای رهبران سیاسی ومذهبی ارایه دهند واز دست آورد خرد جمعی بشری جهان متمدن وتجربه های کشورهای رهیده از چمبره استبداد ملی ودینی بهره گیرند عامه مردم هزاره در عین احترام گذاشتن به رهبران سیاسی جامعه هزاره ،برمحوریت مرجعیت هزاره به کاندید واحد مورد نظر هزاره رأی دهند تا با رأی دادن به کاندید واحدمورد حمایت رهبران اصلی و دلسوز مردم هزاره جایگاه قانونی هزاره را در معرض داوری جهانی قرار دهند وبا رأی دادن به کاندید واحد مورد نظر جامعه  هزاره، نبوغ اجتماعی وسیاست ورزی حکمت مدارانه و بلوغ مدنی خود را در سینه تاریخ به یاد گار گزارند تا نسل های فردا ی هزاره از این بلوغ مدنی نسل امروز، چراغی فرا راه خود بر افروزد وجامعه عاری از هرگونه خشونت بناسازند. جامعه امروز هزاره  به کشمکش های مذهبی نیاز ندارد وبجای که از حلا ل وحرام های که هرگز در جامعه ما وجودخارجی ندارد باید از حلال وحرام های اجتماعی وسیاسی عینی بگوییم که بر سرنوشت ما حاکم است. باید امروز ازهمین حلال وحرام های موجود سیاسی سخن بگوییم وبه هر فرد جامعه هزاره بگوییم که رأی هزاره حرام است اگربه کسانی داده شود که دستش به خون هزاره آلوده می باشد واگر یک فرد  هزاره  به کسانی رأی دهند که دستش به خون فرزندان هزاره آلوده است ،آتش جهنم  فعلی او وتبارش را خواهند سوزاند ونیازی به آتش جهنم قیامت نیست. ازسوی دیگر ذهنیت که در میان مردم هزاره شکل گرفته است میزان قدرت ومشارکت درساختارسیاسی رابراساس حضورچندتاوزیردرکابینه سنجش می کنند،غافل ازاینکه بایددرتمام نهادهای سیاسی،اقتصادی،فرهنگی ونظامی کشورحضورلازم وموءثرداشته باشند ،

 با وجوداینکه حضور20٪جمعیت مردم هزاره وشیعه درکشورتثبیت شده است. طبقآمارهای منتشره ازسوی منابع رسمی،هنوزمردم هزاره درادارات دولتی بیشتراز7/5٪حضورندارد، درساختارقدرت بیشترسمبلیک است تابراساس واقعیت، تجربه هفت سال گذشته نشان داده است که تنها داشتن چند وزیردرکابینه کافی نیست ودرد ی رادوانمی کند،چه بساوزرای ازهمین مردم بوده اندکه بیشترازدیگران به ضرر این مردم بوده است ، پس داشتن چندتاوزیردرکابینه لازم است اماکافی نیست که  رهبران جامعه هزاره برسرداشتن وزارت بادیگران واردمعامله شوند،اگرده وزارت هم داشته باشید ولی آنهاصلاحیت لازم ویاجرأت وجسارت برای کارکردن به مردم خودرانداشته باشند،سودی برای مردمش نخواهدداشت.رهبران ودست اندرکاران عرصه سیاست ونخبگان جامعه هزاره  بایدبدانندکه هربرگه آرای مردم درواقع پاسداری حقوق ازدست رفته این مردم است،پس بایدارزش آن رابدانندوبرسرآن باهرفردویا گروه سیاسی معامله شخصی وحزبی نکنندکه هرنوع معامله وسازش بدون درنظرداشت منافع جمعی این مردم خیانت به این مردم خواهدبود!اکثریت جامعه هزاره از تصویب  قانون احوال شخصیه  اهل تشیع خرسند اند، ولی فقط در مورد چند ماده آن اختلاف نظر وجود دارد. که مسولیت  بیشتر اصلاح آن به دوش نمایندگان مردم ما در پارلمان کشور است، که با در نظر داشت تعهدی که در قبال مردم به جا آورده اند، غفلت نه نموده، حرمت و کرامت انسانی، حقوق شهروندی و مدنی، فرهنگی و روند اجتماعی کنونی جامعه هزاره را درتوشیح دوباره آن در نظر بگیرند.

 تشکلهای سیاسی وفرهنگی هزاره های خارج کشورمیتوانند درتامین وحدت ویکپارچگی سیاسی، تثبیت هویت و ایجاد اعتماد وخود باوری هزاره ها نقش مثبت وسازنده را ب

ازی نمایند ،

 فرهنگیان بیرون مرزی مردم هزاره می توانند درجهت  حل مشکلاتهای موجود نقش و  مسئولیت خویش رابجا آورند . و می توانند تا حدی در زمینه  باز سازی هزاره جات موثر وسازنده واقع  گردند.تامین وحدت وهمدلی هزاره ها برای بدست آوردن حقوق حقه شان یک ضرورت مبرم است، چنان همبستگی وهم پذیری که دسته های متفرق وپراکنده را باهر ایده وایدئولوژی وباهرعقیده ومذهبی که دارند،شیعه وسنی – اسماعلیه و اخباری ، آیت الله ومولوی، کافروبی دین  را گردهم آورند که رسیدن به این هدف نیازمند آگاهی ،درک اجتما عی وهمسویی فکری وزدودن احساس بیگانگی وفروریختن مرزهای اعتقادی ومذهبی است. ازآنجاییکه نهادها وتشکل های سیاسی فرهنگی واجتماعی خارج ازکشور شاید فراترازجریان زده گی های داخل کشورعمل می کنند می توانند با برجسته سازی هویت جمعی هزاره ها زمینه های شکل گیری وتحقق بخشیدن چنین آرمانی را فراهم سا خته و از انجام این مسولیت بزرگ ملی موفقانه بیرون بدر آیند.

 رویکردها:–سایتآریائی زیرعنوانهزاره هاو نیازمندی به درایت –عقلانیت،واقع بینی ودوراندیشی درفضای انتخابا تی نويسنده: عبدالعلیم برهانی بامیانی .

سایت جام غور

زیرعنوانبراساس بلوغ مدنی،رأی هزاره بر چه کسانی حرام است؟ نوشته:– اسدالله جعفری.

سایتآریائی

زیرعنوانافغانستان درآستانه انتخابات منبع:- دويچه ويله

.سایت مشعل

زیرعنوانملاحظات چندی برانتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ افغانستان نوشته:دکتور صلاح الدین سعیدی.

.سایت  جمهوری سکوت

زیرعنوان  مسئولیت هزاره های خارج کشورنوشته:–  محمد ضیا نیازی.

یا دداشت های شخصی صاحب این قلم– 10– ماه –می– سال – 2009 – میلادی.  

آوريل ٢٠٠٩

نوشته چاپ نشده اي از ژرمن تيلين، مردم شناس

زندگي کردن براي فهميدنژرمن تيلين (١٩٠٧ -٢٠٠٧ ) را براي شرکتش در جنبش مقاومت و تبيعدش به اردوگاه هاي نازي ها در جنگ دوم جهاني مي شناسيم. ابراز نظر هايش را در دوران جنگ الجزاير از ياد نبرده ايم :

وي شکنجه را محکوم مي کرد و سعي داشت جلوي اعدام ها و عمليات تروريستي کور بر عليه شهروندان غير نظامي را بگيرد. کتاب هاي او در رابطه با مردم شناسي مغرب («هرم و پسر عمو ها» و «يکبار اتنو گرافي اي بود») يا تاريخ مدرن در رابطه با اردوگاه هاي نازي ها («راونسبورگ») و يا جنگ الجزاير («دشمنان مکمل»)رانيز مي شناسيم. دسترسي به آرشيو نوشته هايش پس از مرگ وي در ماه آوريل ٢٠٠٨ به ما اجازه داد تا چهره ديگري از تيلين را بازشناسيم : يک نظريه پرداز در زمينه علوم انساني. او بار ها در نظر داشت اثري در رابطه با شيوه پيشرفت در آموزش بنگارد.

 او از مشاهده اي ساده و شخصي آغاز کرده بود : درک خود او از مردم شويه در اورس الجزاير، محلي که بين سال هاي ١٩٣٤ تا ١٩٤٠ در آن زندگي کرده بود، نگاه وي متکي به مشاهداتش در محل و همچنين بر پايه تجربه اي که در وهله اول به نظر کاملا متفاوت مي آيد، يعني نقطه نظر يک تبعيدي سابق به اردو هاي نازي ها بود. او به اين نتيجه رسيد که در زمينه علوم انساني، هويت پژوهشگر به همان اندازه اهميت داردکه دانشي که جمع آوري کرده است : تجربيات شخصي پژوهشگر در کيفيت يک بررسي اجتماعي نقش تعيين کننده دارد. اين نظريه جديد که وي در اوايل سال هاي ١٩٦٠ ارائه داد با روحيه غالب آن دوران همخواني نداشت : در آن زمان همه روياي علوم انساني اي را در سر مي پروراندند که به اندازه علوم طبيعي عيني و فارغ از هر گونه رد و نشان شخصي باشد.

 ما در اين جا بخشي از يکي از متون چاپ نشده او را ارائه مي دهيم. مجموعه اين نوشته ها در کتابي به نام («گوشه هايي از زندگي») توسط انتشارات سوي، پاريس ٢٠٠٩ به چاپ رسيده است و نشان مي دهد چگونه تجربه زندگي يک فرد عملکرد علمي او را رهنمون مي شود.

 در سال ١٩٣٤ من هيچ تجربه اي نداشتم و خودم بر اين امر واقف بودم. براي احاطه بر تجربه اي که در حال زندگي کردن آن بودم و درک وقايعي که در مقابل چشم هايم مي گذشت، مي بايست در وهله اول داده هاي بسياري را جمع آوري کنم. چرا که براي درک ، ابتدا مي بايست آموخت و اگر ممکن باشد آموختن بايد مطابق نظم معيني باشد. جامعه شناسان و تاريخ دانان با شرايط مشابهي مواجهند : وقايعي اتفاق افتاده است که داراي تاثيراتي مي باشند. اما آنچه اهميت دارد دلايل بروز وقايع است. هنگامي که بايد دلايل تاثيرات را انتخاب و يا کشف کرد مي بايست ابتدا آن ها را نظم داد و الاهم في الاهم نمود.

شيوه گزينش اين ارجحيت دادن ها و به ترتيب کردن ها ( که همانا درک وقايع مي باشد) را چه چيز هدايت مي کند ؟ هيچ چيز به غير از تجربه اندوزي شخصي.بعد ها اين امر را آموختم که براي هر کدام از ما تنها تجربه اي موجه است که با عصب هاي خودمان در پوست و استخوانمان حس کرده باشيم. از تجربه پيش پا افتاده اي که هر فرد مي شناسد ـ و يا گمان مي کند که مي شناسد ـ يعني گرسنگي گرفته تا تجربيات عالي تر مثل در گيري هاي عميقتري که از خلال آن ها شخصيت ها قوام مي يابد و يا متلاشي مي شود، هيچ چيز و مطلقا هيچ چيز يکباره بوجود نمي آيد. درک کردن، متصور شدن و حدس زدن به معناي برقراري ارتباط با وجوه مختلف داده هايي است که از تجربيات ما کسب گشته شده اند و تنها منشا آن ها تجربيات است… شيوه کند و کاو و بررسي هاي ما مثل نت هاي يک قطعه موسيقي است که تجربيات ما به مثابه انسان، نغمه موسيقيايي را در آن مي دمد و بدون آن، قطعه ورق پاره اي بيش نيست.

چند کارشناس تاريخ، روانشناس و مردم شناس ـ کارشناس علوم انساني ـ وجود دارد که هنگام جمع آوري کارهايشان به مانند افراد کر مادرزادي هستند که نشانگان بمل ها و ديز يک سونات را کپي مي کنند ؟ما تنها به ديدگاه هاي يک فرد ـ يعني خودمان ـ کاملا دسترسي داريم، شناخت کامل آرا و نظرات ديگران غير ممکن است، تنها امري که ميسر مي باشد، جمع بندي و منظم کردن اوليه انديشه هايي است که در ذهن خودمان وجود دارد. اگر خود را نشناسيم، هرگز کس ديگري را نيز نمي شناسيم. و اگر جسارت آن را داشته باشم، شايد بتوانم بگويم که خود را نيز از خلال تجربيات زندگي مي شناسيم ؟ از خلال کوره تجربيات خودمان که به واقع از بدو تولد آغاز مي شود و به همين سبب مشابه الهاماتي است که به انسان هاي نادري توان آن را مي دهد تا از تجربيات درس بگيرند.سه شنبه ١٩ اکتبر ١٩٤٣، پس از ١٤ ماه زندان مرا با همه دست نوشته هايم به اردوگاه رانسبورگ منتقل کردند.

در آنجا و تنها در آنجا بود که به کلاس «انسان گرايي» پانهادم، درس در مورد جنايت و جنايتکارها، رنج و رنج کشيدگان، بزدلي و بزدلان، ترس، گرسنگي، وحشت، نفرت و تمام چيز هايي که بدون آن ها کليد شناخت انسان را در دست نداريم، همه اين پديده ها به صورت نطفه در جوامع ما وجود دارد و تنها زماني مي توان آن ها را بازشناخت که مدتي اين حيوان بالغ که در کالبدمان شکوفا گشته است را نظاره کرده باشيم.صحبت از جزئيات اين تجربه براي من آزموني است که حتي تصور آن نيز دشوار است، اما نمي توانم اين تجربه را بي اهميت محسوب کنم، نمي توانم از آن حرفي به ميان نياورم و بپذيرم که دو نوع شکست وجود دارد ـ شکست ديگران و شکستي که ما را له مي کند ـ دو نوع تحقير، دو نوع از خودبيگانگي، دو نوع شکنجه ـ شکنجه اي که متحمل مي شويم و آن بخشي که خود منشا آن مي باشيم ـ دو نوع کينه ـ آنچه خود حس مي کنيم و آنچه موجبش مي شويم.به صورت قريضي ، متوجه شرم و حيايي که حول هر آنچه به مواد خوراکي و خوردن ربط دارد، در کشور هايي که به صورت مزمن با معضل قحطي مواجه بوده اند، شدم. به صورت قريضي حس کرده و حتي به صورت طبيعي پذيرفته بودم ، اما هنگامي واقعا درک کردم که يک روز صبح سحر يخ زده، اشباحي متحرک را ديدم که همه با حرکتي يکسان براي آنکه نگاه ديگر اشباح متوجهشان نباشد به سرعت خود را به گوشه اي دور از ديگران کشاندند و در سياهي خوراکي هاي خود را بلعيدند، در حاليکه سکوت مطلق حکمفرما بود، تنها صداي دهشتناک دندانهايي که چيزي را مي جوند، لبهايي که مي مکند و بزاقي که خيس مي کند مي آمد و صداي آرواره هايي که براي فرو دادن باز و بسته مي شوند.

در فاصله بين اين دو دوران، مجموعه اي از شناخت را کسب کردم که به جرات مي توانم بگويم براي تکميل آموزش علمي ام نقش تعيين کننده اي داشت و تاثير آن دست کم به اندازه تمام سالهايي بود که وقف تحصيل کردم.اينجا بايد تاکيد کنم که گزارشات «علمي» ـ يعني بر مبناي مشاهدات ديگران ـ اشتباه و نادرستند : براي شناخت از يک جمعيت بايد هم در ميان آن «زندگي» و هم به آن «نگاه» کرد. به همين دليل است که آنهايي که زندگي مي کنند بايد نگاه کردن به ديگران را فرا گيرند و آن هايي که فقط نگاه مي کنند مي بايست ياد بگيرند با مردم زندگي هم بکنند. انتخاب با خود آن هاست، هر کدام را مي خواهند !در سال ١٩٤٦ در دوران خستگي مفرط پس از زندگي در بند در آلمان، يک انستيتوي بين المللي از من خواست تا گزارش بررسي علمي خود در سال هاي ١٩٣٤ تا ١٩٤٠ در الجزاير را برايشان بفرستم.

 سه دست نوشته اصلي ام مفقود شده بود، مطالب جمع آوري شده در آن دست نوشته ها داراي چنان دقتي بود که باز نويسي آن ها تنها با رجوع به حافظه ناممکن مي نمود. تنها چند برگ نوشته پراکنده بر جاي مانده بود، مرور چرک نويس هاي جسته و گريخته ـ که تنها متعلق به دوره اول ماموريت بود را آغاز کردم اما نمي توانستم از مقايسه ذهني آن ها با سطحي که در دوره دوم ودر آخر دوران «اقامت اجباري» به آن رسيده بودم ، اجتناب ورزم.ديگر تنهاکاستي هاي مطالب به چشمم مي آمد ـ منظور همين مطالب جسته و گريخته ايست که در خانه خالي و متروک شده ام باز يافته بودم. با اين حال از لحاظ اخلاقي خود را موظف مي دانستم که اين خدمت علمي را که براي انجام آن به من اعتماد شده بود انجام دهم و به دليل داشتن چنين ديني تلاش کردم تا مجددا نوشته هاي مفقوده را تهيه نمايم.در عين حال، مفهوم «مايملک عمومي» فکر مرا به خود مشغول مي کرد : حس مفيد بودن به صورت عيني مي توانست مرا وادارد تا علي رغم خستگي جسمي مداوم، بي حوصلگي و عدم انگيزه زندگي از تلاش باز نايستم. اما به غير از توجيه صرفا اداري براي کاري که از من خواسته شده بود، تهيه اين ليست در عمل به چه کاري مي آمد ؟براي آنکه تجربه اي که کسب کرده بودم اين شانس را داشته باشد تا روزي براي کسي مفيد واقع شود و به کاري آيد، تصميم گرفتم نام اثر را «راه کار هاي بررسي اجتماعي در کشور بربر ها» بگذارم، تا بررسي ام مشخصا به سمتي که برايش در نظر داشتم، يعني جهت گيري علمي سوق يابد. وقتي از پاريس به ميان قبيله اي آفريقايي که بايد مورد بررسي قرار گيردرويم، چه بايد کرد ؟در نظر داشتم دست به يک وقايع نگاري جدي، کارشناسانه و خشک ـ يعني در يک کلمه «علمي» بزنم، مشکلات مادي و فکري اي در سر راهم قرار گرفت و راه حل هايي براي آنها يافتم و سپس راه حل ها را بازبيني مجدد کردم. اما براي بازيابي خاطرات افريقا (که تنها ٥ سال از وقوع آن ها گذشته بود) ابتدا لازم بود با مشقت خاطرات و جراحت هاي داغ گذشته نزديک را از خود دور سازم. هنگامي که پوسته خاطرات نزديک کنار رفت چشمه روشن و زلال يادمانده هاي گذشته فوران کشيد و با سيلاني که هيچ چيز مانع پيش روي اش نبود به جلو رفت…تا چند روز اين گذشته مانند پرده اي که زمان حاضر را مي پوشاند فضاي خفقان آوري بوجود آورد : از وراي آن مجددا به تنفس پرداختم. اما زماني که خواستم قسمت آخر کارم را جمع بندي کنم، مجددا همه چيز در هم آميخت و رشته ها در هم پيچيد: از يک سو رشته مشاهدات علمي که به خيال خود عيني بودند و از سوي ديگر ، شناخت ناشي از زندگي و سرشار از شور انسانها و شرايط زيستشان…بر اساس راحت طلبي متداول در شيوه کار دانشگاهي و به دليل ميل به راضي کردن افرادي که قرار بود متن خويش را برايشان ارسال کنم، تلاش کردم تا مانع از تداخل اين دو جهت گيري متفاوت شوم ـ اما قادر نشدم خود را مجاب سازم که مي بايست آن دو را کاملا مجزا نمود. به نظرم مي آمد ( و هنوز هم بيش از پيش بر اين باورم) که براي سخنوري در رابطه با علوم انساني جمع آوري اطلاعات صرف کافي نيست و يک تجربه واقعا زندگي شده، عميق و چند وجهي جوهر واقعي شناخت نوع بشر را تشکيل مي دهد : تنها با زندگي کردن وقايع است که قانع مي شويم که پديده هايي که زندگي کرده ايم کليد شناخت پديده هاي مشاهده شده را به دستمان مي دهند… تنها افراد نادري که داراي روح سرکشي باشند قادرند گاه، تجربه ديگران را درک کنند، اما اکثر افراد تنها آنچه را مي شناسند و درک مي کنند که خود انجام داده و شخصا و با دقت زندگي کرده و فراگرفته اند. برعکس اين امر هم صادق است، هر کس که مي خواهد خود را خوب بشناسد، مي بايست بتواند تجربه شخصي خود را با نگاه يک بيگانه به تماشا نشيند.

 اگر مي توانستيم به چنين شيوه اي و با در نظر گرفتن دو مرجع عمل کنيم ، شايد جلوي اشتباهات فاحشي گرفته مي شد.باري ، هنگامي که صفحه آخر متن خود را به پايان رساندم با اندک بار خاطري متوجه شدم که از جهتي با آنچه مي خواستم ( يعني انتقال شيوه اي از فراگيري حرفه ام به ديگران) منطبق است، اما با آنچه از من خواسته شده است همخواني ندارد : گزارشي براي يک مجله علمي بين المللي. بعد از حذف برخي فصل ها که به نظرم خيلي زنده مي آمد، دست نوشته را به باجه پست بردم، و بقيه نوشته به داخل کشو ي ميزي رفت و همانجا باقي ماند.هنگامي که قرار شد دو ديدگاه متفاوت از يک گذشته واحد را با هم رويارو سازم، هدف من باز تعريف نوعي از آموزش در زمينه علوم انساني بود. اين نوع از آموزش را ابتدا از خلال برخي پديده هاي مشاهده شده، دنبال کردم و سپس از وراي مجموعه اي از رويداد هايي که زندگي کرده بودم ـ دسته اول با دقتي بي خدشه و عدم جانبداري دنبال شده بود و دسته دوم پديده ها با شور و احساس زندگي شده و هيچ آدابي و ترتيبي براي آنها در نظر گرفته نشده بود.مشاهده يک تمدن، و مشاهده خويشتن در زماني که به تماشاي آن نشسته ايم دو امر مجزا مي باشند : بين سال هاي ١٩٣٤ تا ١٩٤٠، من تنها به آنچه مي ديدم توجه داشتم و مي خواستم به بهترين وجهي که مي توانم تشريحش کنم، اما چند سال بعد مجبور به بازگشت به خويش شدم، امري که بدون آن هيچ مشاهده واقعي اي ميسر نيست و هر جامعه شناسي بايد يک روز انجام دهد. جامعه شناسي به چه معناست ؟ مردم شناسي چه مفهومي دارد ؟ در وهله اول زير سوال بردن اساس زندگي فردي که خود را وقف شناخت آن کرده است.

 تنها پس از اين زير سوال بردن است که مي توان عملکرد يک تمدن را نظاره کرد، و متوجه شد چه چيز هايي در آن تمدن قادر خواهند بود در مقابل تکان هاي ناشي از جريان زندگي مقاومت کنند ـ مشاهده علف هايي که در جريان فشار آب خم شده اما بر زمين مي مانند و آن هايي که ريشه کن مي شوند.هنگامي که گذار بين «انديشه وحشي» (چنانچه کلود لوي استراس مي گويد) و «انديشه مدرن» را بررسي مي کنيم، متوجه مي شويم که علومي که به آن ها دقيق اطلاق مي شود و علوم انساني در دوسوي کاملا متقابل رشد کرده اند.انسان وحشي مي پنداشت که بخشي از جهان است و در آن نقش دارد، يک ستاره، يک حيوان معين، يک جهت گيري يا يکي از روز هاي هفته هيچ کدام با سرنوشت وي و با وجودش بيگانه نبود، تا اين حد که مشخص کردن مرز بين خود و آن ها با قطعيت برايش دشوار مي نمود ( ياد آور شويم که هم اکنون نيز اين نماد انسان وحشي بصورت وسيع در دوران ما و در پايتخت هايمان به چشم مي خورد ـ کافي است به خوانندگان پرشمار طالع بيني از روي نجوم و ماه ها توجه کنيد). بر عکس همين انسان (که از مرز هاي خويش با سياره مريخ هم مطمئن نبود) بدون ترديد خود را از جوهري متفاوت نسبت به افرادي که از قبيله او نبودند مي شمارد.کارشناسان فيزيک، شيمي و ستاره شناسي بي شک خود را از موضوع بررسي هايشان مجزا مي دانند، امروز «انسان گرايان» خود را بخشي از جهان مي دانند : در علومي که اصطلاحا دقيق نام دارد، مثلا وقتي يک پژوهشگر پديده اي را با ميکروسکوپ مشاهده مي کند سه چيز مجزا وجود دارد : چشمان وي که مشاهده مي کنند، ابزاري که از آن استفاده مي کند و موضوع مورد بررسي ـ و اين عمل در فضاي با شکوه سردي (که به آن فضا علمي گفته مي شود) انجام مي گيرد… در علوم انساني ، بر عکس، مشاهده کننده، عينک هايي که بزرگ مي کنند و ميکروبي که روي شيشه دست و پا مي زند تنها با ديواره هايي شکننده از هم سوا مي شوند، و اين در حالي است که «آزمايش » معمولا همزمان با وقوع رويداد انجام مي شود و ميکروسکوپ ها را پر از گل و لاي مي کندو باکتري هاي عصباني را بر سر و گردن آزمايش کنندگان مي پاشاند.اين همبستگي اساسي بين مشاهده کننده و مشاهده شونده و کندي در درک آن به ما نشان مي دهد چرا علوم انساني بيش از ديگر علوم در يافتن لغت هاي مناسب و مشخص دچار دشواري شده است و بار گران گذشته را بر دوش کشيده است : مي توان از شيمي و ستاره شناسي مدتها سخن راند بدون آنکه ازکارشناسان شيمي و يا نجوم شناختي داشت ـ اما قبل از نگاشتن کلمه «مردم شناس» در زير يک بررسي بايد بسيار دقت کرد و تعريف مشخصي از آن ارائه داد.

لوموند دیپلوماتیک.

 

 

بالاخره مرحله دوم تحویل دهی برگه ‏هاى شناسائى آغاز شد. اسامى

 را مى‏خوانند، من هم مى‏روم برگه های شناسایی خودرا که برروی                                                       

  آن عكس با پلاك چسپانده شده است را مى‏گيرم و بر می گردم،

 

بالاخره مرحله دوم تحویل دهی برگه ‏هاى شناسائى آغاز شد. اسامى را مى‏خوانند، من هم مى‏روم برگه ‏هاى شناسائى خود را كه برروى آن عكس با پلاك چسپانده شده است را مى‏گيرم و بر می گردم، درداخل هواخورى تا مرحله دوم انتقال به داخل كمپ آغاز شود، پس از انتقال مرحله نخست انتقال به داخل کمپ ها اندكى وضعيت قرنطينه بهتر شده است،

 زيرا چند شب پيش آمار حتا از سقف ۵۰۰ نفر هم گذشته بود، ولى روز گذشته بخشى از وروديهاى پنجشنبه را به داخل قرنطينه انتقال دادند. و امروز هم برگه ‏هاى ورود به اردوگاه را برای ما هم تحويل داده‏اند. انتظار می رود تا ساعت ديگر اعلام خروج از قرنطینه و دخول در کمپ را صادر فرمایند.

همه بچه ها در حالتی از انتظار قرار دارند، خسته و سرگردان، مأیوس و نا امید قدم می زنند، در همین حال يكى از ماموران مى‏آيد و مى گويد:
وروديهاى پنج شنبه و جمعه كه برگه‏ هاى شان را تحويل گرفته‏اند، جهت انتقال به كمپ آماده شوند، همه مى‏روند حاضر ميشوند و با دوستانی که تازه در داخل قرنطینه آشنا شده اند، و در داخل قرنطينه مى‏مانند، خداحافظى مى‏كنند و قرنطينه را برای آنهائی که در آنجا هستند و سر انجام برای ایرانی هایی که ستمگرانه آن را با دستان افغانهای اسیر ساخته اند، ترک می کنند.
همه بچه ها را در صف های ۱۵ نفرى منظم می کنند، و سپس برگه هاى شان كنترل مى‏گردد و بعد همه به سوى كمپ رهسپار می شوند.

 در مسير راه از جلو واحد ادارى عبور مى‏كنند. خيابان به سوى دشتى سر سبز ادامه پيدا مى‏كند، كه بخشى از زمينهاى وسيع محوطه اردوگاه را زراعت كرده‏اند، ومامور همراه ما به سمت راست مى‏پيچد از مقابل تابلو بهدارى اردوگاه عبور مى‏كنیم و در برابر عمارتى که نسبتا لوکس ساخته شده است،

 همه را وادار می کنند تا بر سر پای خودشان بنشینند، و بر فراز ساختمان لوحه ای کوچک نوشته شده است “انبار، در مقابل “انبار”، عمارت ديگرى وجود دارد كه بر روى آن نوشته شده است؛ واحد فرهنگى، كه ازاین سالن واحد فرهنگی پیداست که به حیث سالن غذاخورى مامورين استفاده مى‏كنن، و ما بقى خاك گرفته است و گويا اگر بازرسى به آن طرفها عبور ننمايد خاكروبى هم نمى‏شود! در برابر “انبار” مردى هيكل‏مند وناموزون وبا دماغى نا متناسب از بچه ها پزيرائى مى‏كند. اين مرد كه مسئول “انبار” مى‏باشد در قبال مهاجرين موظف استتا موارد ذیل را انجام دهد:

۱- تفكيك نوجوآنها از ميان ديگر مهاجرين
۲- صدور كارت آذوقه
۳- ارائه ظروف
۴- ارائه پتو و …
این مرد چاق و با اندام نا متناسب، در هنگام تفكيك و دسته بندى مهاجرين وصدور كارت و… كه مجهز به يك كابل سیاه برقی بود مشغول انجام وظيفه و از جملاتى از قبيل:
۱- مادر سگها – مادر سگ
۲- پدر سگ – پدر سگها
۳- حروم زاده
۴- آشغالگر
۵- انگار دنبال مال باباشون اومده و… استفاده می کرد.

“انبار” دار پس از تفكيك  نوجوآنها اقدام به تنظيم   صفهاى جديد مى‏كند  كه هر صف ۱۵ نفر در خود جای می دهد  وسپس  اقدام    به  صدور   كارت    آذوقه   مى‏كند

، كه هرچند در آن کارت لیست بلند و بالائی از مواد خوراکه  وجود دارد، اما به گفته آنهائی  که بارها در اینجا گرفتار شده اند،

 تا ده روز قبل از آمدن کدام هیئت خارجی همیشه فقط ميتوان جيره نان دريافت  نمود وبس!

 این کارتها را از میان ۱۵ نفر به یکی از مهاجرين به عنوان نماينده آمار آنها تحويل مى‏دهد، ونام آن فرد را بر پيشانى كارت مى‏نويسد.

 بعد از عمليات صدور كارت آذوقه اعلام مى‏كند كه تمام نمايندگان آمارها به علاوه يك نفر ديگر بيايند، در كنار ديوار صف بگيرند.

وقتی نمایندگان هر آمار به علاوه یک نفر کمکی می روند، در صف جدید قرار می گیرند، به ترتيب هر نفر،
۱- یک عدد كترى‏سياه (تمام ظروف سياه مى‏باشد) وكج ومعوج،
۲- يك عدد ديگ بى سر
۳- ده عدد ليوان روى
۴- يك يا دو عدد قاشق دسته شكسته
۵- پنج عدد كاسه وپيش دستى ويك چراغ بالر تحويل ميدهد، كه همه آنها را بر روى كارت آذوقه يادداشت مى‏نمايد تا روز آخر باز بر همان اساس تحويل بگیرند، و بعد اعلام مى‏كند كه جهت دريافت پتو متعاقبا از طریق بلند گوهای بند اعلام می شود و بیائید.

همه بچه ها به ترتيب آمارها، به سوى كمپ فرستاده می شوند، نو جوانان را به سوى كمپ يك (كه در مقابل كمپ دو قرار دارد) مى‏فرستند و ديگران را به سوى كمپ ۲ راهنمائی مى‏كنند.

وقتی آدم از کنار کمپ یک عبور می کند، درآنجا فقط تعدادى معدود چادر به چشم مى‏خورد و انبوهی از آدمهای افغانی که از سطح کشور ایران دستگیر شده اند، و تنها ویژگی شان خرد سال بودن همه آنهاست، که توجه آدم را به خود جلب می کند، و این سوال در ذهن آدم نقش می بندد، که راستی خانواده های این اطفال اینک در کجا به دنبال آنها می گردند؟ و آنها پس از اخراج از ایران به دام چه کسانی در آنسوی مرز خواهد افتاد؟ پرسشهایی که هیچ پاسخی را آدم برایش نمی یابد!

ما به داخل كمپ دو وارد مى‏شويم، مهاجرين براى استقبال ازما و شناسائى دوستان و آشنآيان احتمالى خود، ديوار انسانى‏اى را ايجاد كرده‏اند كه ما ناچار هستيم از ميان آنها عبور كنيم. ما از میان این دیوار انسانی عبور می کنیم و از پس ديوار انسانى، عمارتی به چشم می خورد که چشم انسان را به خود مجذوب می نماید، اما لحظاتی دوام نمی کند که این تنها عمارت لوکس سرويس توالت مى‏باشد!!

وقتی همچنان از میان این ديوار انسانى پیش می رویم، تعدادى خانه‏هاى به چشم مى‏خورد كه سقف آن دايره مانند ساخته شده است اول تصور می کنم که ما را در یکی از این اتاقها جای خواهند داد، اما این تصور دیری دوام نمی کند، که ما وقتی از میان این دیوار انسانی خارج می شویم، تازه بر روی سکوهایی می رسیم که همه وسایل خود را بر روی آن قرار می دهند و به همان شکل آمار ۱۵ نفری در کنار هم جای می گیرند، زیرا این آمار است که در اینجا سرنوشت مشترک دارند، رزق و روزی مشترک، زندگی مشترک، و آزادی مشترک!!

در کمپ ۲ اردوگاه وکیل آباد تعداد ۱۲۰ عدد آلونک وجود دارد كه نه درب دارد و نه پنجره‏اى که بتواند محافظ گرما و سرما باشد،

 صرفا دو عدد دیوار که سقفی گنبدی در خود دارد، و یک سوراخ یک متری که به آن درب می گویند، و نام آن را اطاق ياد مى‏كنند در عصرتجدد و مدرنيته!!

 و همچنین تعداد ۱۹ عدد سكوی سیمانی ساخته شده است از بتون كه بايد بر روى آنها خيمه زده شود، اما هیچ اثری از خیمه نيست.

همچنین، تعداد آمارهاى موجود به ۱۴۷ آمار ميرسد (قابل یاد آوری است که این آمار صرفا تا تاریخ فوق بود، در حالیکه خروجی های اردوگاه مدتها بود که متوقف بود، و همچنان ورودی رو به افزایش!!)جمع كل آمارها

۱۴۷ * ۱۵ =۲۲۰۵

ظرفيت كل‏اطاقها ۱۲۰ * ۱۵ = ۱۸۰۰
 

كسانيكه بر روى سكومى‏ماندند ۲۷ * ۱۵ =۴۰۵

عقربه‏هاى ساعت از چهار بعد از ظهر هم گذشته است، من به دنبال فروشگاه مى‏گردم تا دفترى تهيه كنم و کار باز نويسى خاطراتم را از روى كاغذهاى سيگار که در داخل قرنطینه نوشته بودم، را آغاز نمایم. ولى هرچقدر می گردم، اثری از فروشگاه پیدا نمی کنم، اما در کنار جدول مى‏بينم تعدادى از مهاجرين دست فروشى مى‏كنند، چاى خشك دارند، خربزه‏هاى كال و گنديده دارند – كشك دارند و بعضى‏هاى شان قلم و دفتر هم دارند، به سرعت پول خود را آماده می کنم،

 و مى‏روم يك عدد خودكار و يك عدد دفتر ۴۰ برگ خریداری می کنم، تا بتوانم به طور روزانه همه خاطراتم را بنويسم،

و هم آن مجموعه کاغذ پاره های که در داخل قرنطینه تنظیم نموده بودم را باز نویسی کنم، در همین زمان است که صداى بلند گوها بلند مى‏شود

و از مسئولين آمارهاى كه امروز وارد كمپ‏ها شده‏اند مى‏خواهد جهت در يافت پتو به “انبار” مراجعه كنند!

همه مسئولين آمارها باكارت آذوقه مى‏روند جلودرب کمپ منظم در صف قرار می گیرند تا درب کمپ را باز کنند و آنها را تا “انبار” ببرند، و برای شان بدهند،

 اما برای کسانیکه در صدر صف بودند، تعدادى پتوى كهنه دادند، و بعد اعلام می شود، تمام پتوها تمام شد، مسئول امار ما با لجاجت مى‏رود تمام “انبار” را مى‏گردد فقط ۵ عدد پتوى سوراخ، سوراخ پيدا مى‏كند و به همراه خود م ‏آورد براى ۱۵ نفر!

در جمع ۱۵ نفره ما ۲ نفر از برادران “هراتى “هستند كه تازه از “زندان وكيل‏آباد” آزاد شده‏اند، و آوردنشان اينجا، آنهاهركدام ۵ و ۷ سال به جرم قاچاق مواد مخدر در زندان بوده اند،

این در حالی است که به گفته خودشان بدون اينكه جنسى از آنها گرفته باشند آنها را به چنین مجازاتهایی محکوم کرده اند. و در اینجا امتيازى كه دارند اين هست كه از نظر كمپل شخصى و لباس هيچگونه کمبودی ندارند.

هوا کم کم در حال تاریک شدن است، که باز هم صدای لاسپیکرها بلند می شود و اعلام مى‏كند وروديهاى امروز جهت دريافت نفت به “انبار” مراجعه‏كنند،

هر آمار در هفته يك گالن ۲۰ ليترى نفت سهميه دارند، يكى از برادران مى‏رود، گالن نفت را مى‏گيرد، و مى‏ايد و سپس ازهمه مقدارى پول جمع مى‏كند و مى رود يك پاكت چاى هم مى‏خرد و مقدارى هم آب را در قابلمه بار مى‏گذارد تا جوش بيايد،پس از جوش آمدن آب در دیگ، اولين چاى را در اردوگاه خورده باشيم!!

آب در داخل دیگ مى‏جوشد و مقدارى هم چاى خشك در داخل دیگ مى‏ريزند تا دم بكشد و بعد از چند دقيقه‏اى چاى دم مى‏كشد و شروع مى‏كنيم به ریختن چای در داخل گیلاسهای رویی و گیلاسها چنان داغ می شود، که نمی شود دست خود را به آن نزدیک کنیم، هنوز یک قورت چای نخورده ایم که رگبار باران شروع به باريدن مى‏كند اين بارش تا حدود ۱۰ دقيقه‏اى ادامه پیدا می کند، که در نتیجه همه منطقه را خيس ومرطوب مى‏ نماید.

محوطه كمپ ساكت و آرام مى‏شود زيرا همه كسانيكه داراى آلونك بودند پناه بردند به داخل آلونكهايشان و بقيه نيز در كنار و گوشه‏اى پناه گرفته اند تا باران پايان پذيرد،

 پس از باران باد شديدى وزيدن مى‏گيرد، که همین باد شدید باعث می شود تا حدود ساعت ۱۱شب همه سكوها خشك ‏گردد،( سكوها از سطح زمين تقريبا ۵۰ سانت بلندتر مى‏باشند) ولى شب به قول مهدی اخوان ثالث “بسی ناجوانمردانه سرد است”، دوستان لطف مى‏كنند به خاطر دست شكسسته‏ام يك عدد از آن ۵ پتو را به من مى‏دهند، به خاطر دست شكسته‏ام كه سرما نخورم و تعدادى از هم اتاقی ها هم توانسته‏اند از دوستانى كه در آلونك ها يافته‏اند، يك يا دو عدد پتو قرض تهيه كنند، و دو پير مرد آمار ما را هم دونفر از وطن پرستان گفته‏اند كه شب بيايد دراطاق آنها سر كنند، تا از گزند سرما در امان بمانند.

پاسی از شب گذشته است، اطاقها چراغ‏هاى موشى خودشان را خاموش كرده‏اند، بعضى ها هم روشن گذاشته‏اند ولى همه خوابيده‏اند هيچكس بيدارنيست، انسانهائى كه بر روى سكوها هستند و هيچ خيمه و پناهگاهى ندارند؛ بعضى‏ها چند نفر بر زير يك يا دو پتو چفت خوابيده‏اند، و همديگر را بغل كرده‏اند تا سرما نخورند، ولى سرما همچنان مقتدرانه ‏تر از ميان سوراخهاى پتو نفوذ مى‏كند و گرماى بدنشان را به تحلیل می برد!!

هوا ناجوانمردانه سرد است، باد سردی هم می وزد، بعضی ها ناچار ميشود بگريزند،اما در کجا؟ ناچار هستند، در ميان فا صله سكوها شروع می کنند به راه رفتن، میان سکوها برای خود شكل كوچه‏هاى چند متری را دارد، و بعضا شروع به دویدن و نرمش ‏ميكنند.

من هم با آن دست شکسته ام دیگر تاب سرما را ندارم از جایم حرکت می کنم، به طرف دستشوئی ها می روم، داخل سرويس توالت پر از آدم هست، آدمهائى كه از هجوم سرما گريخته‏اند و كسانيكه واقعا توالت نياز دارند هم در آنجا برای رفع ضرورت آمده اند، اما تو گوئی همه اردوگاهیان در انجا جمع هستند!!

باز می گردم، در کنار سایر دوستانی که باقی مانده اند، پتوهاى زندانيان را باز مى‏كنيم، و برروى خود مى‏اندازيم و هرنفر از گوشه‏اى پاهاى خود را در زير پتوها دراز مى‏كنيم و به یکديگر مى‏چسپيم تا گرم بيائيم ولى باد از بالا و سرماى بتون مرتوب از پائين يكى يكى بچه‏ها را فرارى ميدهد، من هم پتوى خودم را مى‏گيرم و مى‏روم با يكى از هم آماريها كه ازقم باهم تا اینجا رسیده ایم، هردو در زير يك پتو مى‏رويم در برابر درب ورودى يكى از اطاقها اتراق مى‏كنيم.

آنجا باد نمى‏ايد، همانجا مى‏نشينيم و بعد رفيقم مى‏رود و من همانجا پتو را بر گرد خود مى‏پيچم، و در پناه ديوار دراز مى‏كشم و خوابم مى‏برد! پس از ساعتى از خواب بيدار مى‏شوم، احساس مى‏كنم تمام اندامم را سرما فرا گرفته است، دست و پايم كرخت شده است، بى احساس شده، و گویا دیگر اسیر سرما شده ام،

 احساس مى‏كنم سرما تا اعماق وجودم نفوذ نموده، بر خود مى‏لرزم، سعى مى‏كنم از جايم بر خيزم؛ اما نمى توانم از جایم بر خیزم، سرما همه وجودم را فرا گرفته است، پاهایم دیگر از خودم نیست، در وجودم احساس زیادی می کنمش، دستهایم که همیشه وسیله ای برای همه کارهایم بوده است، دیگر به دردم نمی خورد، تلاش می کنم تا اندك اندك بدنم را با ‏مالیدن به حرکت در آورم، حركتهاى آرام را شروع مى‏كنم و بدنم كم كم
گرم مى‏شود، از جايم بر مى‏خيزم، آرام و آهسته، از میان کوچه های ساکت و آرام کمپ به سوی دوستان مى‏روم و دوستان بر روی همان سکو تنها دو نفر مانده اند و تمام پتوها را به گرد خودشان پیچانده اند و دیگر هیچ اثری از دیگران وجود ندارد.

شاید بد نباشد که یاد آوری کنم این سرما بار دیگر در تاریخ يكشنبه ۱۳۷۸/۶/۱۴ نيز تكرار شد. 

ادامه دارد……..

قرارگزارش ها امسال نیز گروهی عظیمی از کوچیهای مسلح پاکستانی  قبل از

ان که برف های زمستان به طورکامل از ارتفاعات کوههای هزاره جات آب شود،

خودرا به مناطق ولایت وردک میدان نزدیک به سرحدات هزاره جات رسانده اند .

 

پاکستان وافغانستان دو کشورهمسايه و مسلمان درحدود 200ميليون نفرجمعيت و رشد ناهنجاري

 اجتماعي  با تروريسم جهانی ، رو به رومیباشند. باشنده گان دو سوي خط دیورند را  در امتداد دو هزار

 و 430 کيلومتري افغانستان و پاکستان عمدتا ا قوام پشتون تشکیل میدهند، که از نظر زباني، مذهبي

 و فرهنگي وجه مشترک زيادي با هم دیگر دارند ،اقوام پشتون افغانستان عمدتا در ده ولايت کشوربه

  امتداد دوطرف سرحد دیورند با پاکستان  ودر جنوب و جنوب شرق افغانستان زندگي مي کنند که درین

 ساحه در حال نبرد مسلحانه بر ضد نيروهاي دولتي و نظاميان خارجي مي باشند ، درحاليکه اقوام

 پشتون در پاکستان نسبت بدیگر اقوام آن کشور در اقليت مي باشند ، وعمدتا در آن سوي مرزديورند

 زندگي دارند. گروه های مسلح بنیاد گرای طالبان  در دو سوي سرحد افغانستان و پاکستان از نظر فکري

 با هم تفاوتي ندارند، و طالبان دو کشور در فعاليت هاي ضد دولتي در جبهه هاي جنگ ضمن همکاري با

 يکديگرتحت فرماندهی طالبان کشورخود قرار دارند. ودرحال حاضر همکاري متقابل و تنگا تنگي درصفوف

 طالبان افغانستاني و پاکستاني را میتوان مشاهده کرد . با آنکه حکومت پاکستان تحت فشار آمريکا،

 غرب وافغانستان در مبارزه با گروه طالبان پاکستانی  قرار دارد اما عقد تفاهم نامهء مقام هاي اسلام آباد

با “صوفي محمد” در دره سوات و عدم اراده سازمان اطلاعات نظامی  پاکستان دليل عمده افزايش فعاليت

هاي تخریبی گروه طالبان درخاک افغانستان است.

 ريشه اصلي ناامني ها در دو سوي خط ديورند که مورد اختلاف دو کشوراست را تا حدودي بايد بر بي

 توجهي دولت هاي گذشته درمنطقه ، دخالت پنهان و آشکارکشور های غربی  – ممالک اسلامی و  

همسایه در منطقه و عدم توسعه این ساحه و ساختار سنتي قبيله اي اداره جستجو کرد که ، اين مساله

باعث شده تا در قرن بيستم، انگليس با کمک آمريکا و حمايت مالي عربستان سعودي و کمک استخبارات

 نظامی پاکستان به تشکیل و تقويت تحریک طالبان در افغانستان بپردازند

 اين موضوع را اخيرا هيلاري کلينتون وزير امور خارجه آمريکا در مجلس سناي کشورش نيز گفته است که

 آمريکا طالبان را ايجاد و پاکستان را به حال خود رها کرده است .  خانم کلينتون اضافه کرد ، با افرادي که

امروز در حال مبارزه با آنها هستيم ، 20سال قبل با سرمايه گذاري ما تشکيل شدند ؛ چرا که در جنگ با

 اتحاد شوروي سابق با مشکلاتي رو به رو شده بوديم. که رشد و گسترش فرهنگ طالبان قبل از هرچيزي

 به عنوان يک پديده فرهنگي و اجتماعي نه سياسي درافغانستان بايد مورد مطالعه قرار گيرد ، تا زماني که

 پاکستان و افغانستان در مورد طالبان و بلوچ ها و پاکستان و هند در مورد مساله کشمير يکديگر را متهم به

حمايت ازمخالفان يکديگر مي کنند، منطقه روي آرامش به خود نخواهد ديد، اين مساله به رشد افراط گرايي

و ترويج خشونت کمک خواهد کرد بايد پديرفت که هر نوع افزايش فعاليت هاي تروريستي خصوصا در مناطق

 مرزي اين دو کشور بر اوضاع امنيتي و سياسي افغانستان بسيار تاثيرگذار است، که با افزايش فعاليتهای

تروریستی  طالبان پاکستاني ناآرامي ها در خاک افغانستان افزايش مي يابد. طالبان منطقه با استفاده از

کارشناسان زبده سياسي و فرهنگي ازاحساسات پاک مردم خصوصا ده نشینان به خوبي بهره برداري مي

 کنند، وقریه جات مناطق مرزي بخشي از پايگاه هاي اصلی  گروه طالبان هستند.

و همچنان طالبان و دیگر گروه  های تروریستی در سه سال اخیر برای متشنج ساختن مناطق هزاره جات

و ساحات شما ل که ساحات امن افغانستان اند با مسلح نمودن کوچیها ی پاکستانی  و تهاجم آنان در این

 ساحه بهره برداری نظامی و سیاسی را به نفع خویش نموده و شرایط با الفعل و با القوه منطقوی را نیز

 برای  تهاجم مسلحانه کوچی ها درمناطق هزاره جا ت و دیگر ساحات کشور فراهم و  بوسیله استخبارات

نظامی پاکستان و گروه طالبان کوچیها را مسلح و تجهیز که بدین ترتیب امنیت این مناطق را برهم زده و این

ساحه را مانند ولایات جنوب و شرق افغانستان دست خوش تشنج و  بی ثباتی  می نمایند.

 مشکلات میانکوچیها و باشندگان مناطق هزارهجات و ساحات شما ل کشور ازمیراثهای شوم

دوره حکومت استبدادی عبدالرحمان خان دانستهمی شودکوچیها از سالهای دهه آخر سده ۱۹

 میلادی به دستور مقامات حکومت امیر عبدالرحمان خان برای استفاده از چراگاههای مناطق

 هزاره جات و ساحات شما ل افغانستان به آن جا می روند، اما ورود آنها به هزاره جات همواره

با تنشها و درگیریهایی همراه بوده است. کوچیهابزعم خودها این دستور را قانونی و مدرک مالکیت

 خود بر چراگاههای این مناطق می دانند، اما مردم محلی و بومی که هزاران سا ل مالکیت چراهگاه

ها  را داشته که آن را غیرقانونی و فاقد اعتبار می شمارند. با این که این معضله و جنجال دهها

 سال است همچنان ادامه دارد، دولتهای گذشته و کنونی افغانستان موفق به حل این مشکلات

نشده است گرچه دنياي متمدن امروزی نمي تواند با كوچي گري ساز گاري داشته باشد، طبيعت

كوچي گري را دشمن خود مي داند، متاسفانه در افغانستان اين پديده هنوز ادامه دارد و هيچ راه

 حلي براي آن از سوي دولت وپارلمان افغانستان ارايه نمي گردد، نشانه آن است كه دولت مردان

 و قانون سالاران کشورهنوز درك نكرده اند كه جريان كوچي گري تا چه اندازه به طبيعت و مراتع

افغانستان ضربه مي زند و كوهها و دشت هاي اين سرزمين را به اراضی بدون آب و علف تبديل

مي كنند، کوچیگری به عنوان یک روش زندگی ابتدایی و غیر قانونمند ، نه تنها معضلی برای سایر

ساکنان افغانستان است ، بلکه باعث شده است که کوچی ها خود نیز در قرن پیشرفته 21 فاقد

 هرگونه امکانات اولیه زندگی ، تحصیل و آگاهی باشند. این مساله بعضا زمینه را برای حاکمان و

 گروه های انحصار طلب فراهم کرده است تا از سرنوشت و شیوه زندگی آنان در جهت مطامع

 سیاسی شان بهره برداری کنند. نهاد های بین المللی تاکنون به این معضله بعنوان یک قضیه

 ساده ومحلی نگریسته که باعث میشود تا حیثیت وآبروی جامعه بین المللی را به خطر اندازد

مطبوعات ورسانه ها مهمترین اهرم فشار برای حل مساله – میتواند نقش مقطعی خویش را به

نقش مستمر تبدیل کنند. احزاب سیاسی ، بزرگان قومی نیز میتوانند با درایت و مسوولیت پذیری

 در حل این معضله کمک کنند. اگر  این مساله بصورت مسالمت آمیز و ریشه ای حل نشود مانند

 سالهای قبل در پی ورود مسلحانه کوچیها فاجعه ای رخ خواهد داد، مسوولیت و پیامد های فاجعه

 بار آن به دوش مقامات ، اشخاص و گروه های یاد شده خواهد بود.دولت و دیگرگروه های ذیدخل با

 این اقدام شان میتوانند که وقایه حادثه را قبل از وقوع جلوگیری نموده وهیچگاه ، چنین اتفاقی

نخواهد افتاد.حل معضله کوچیگری و درگیری های پیاپی میان بومیان محلی و کوچیان زمانی می

تواند به یک نتیجه مطلوب برسد که رییس جمهور کشور با مسوولیت پذیری و ملی نگری بیشتری

 به موضوع برخورد نماید و با اقدامات پیشگیرانه توجه جدی مبذول نماید.

قرارگزارش ها امسال نیز گروهی عظیمی از کوچیهای مسلح پاکستانی  قبل از آن که برف های

زمستان به طورکامل از ارتفاعات کوههای هزاره جات آب شود، خود را به مناطق ولایت وردک

میدان نزدیک به سرحدات هزاره جات رسانده اند و باردیگربیم و هراس از جنگ و چورو چپاول در

میان مردم محلی حصه اول و دوم بهسود و دایمیرداد سایه افگنده است.

، کوچیها امسال زودترازسال گذشته و با ساز و برگ جدید قصد دارند با تهاجم نظامی وزور تفنگ ،

چراگا های این مناطق را به تصرف خود درآورند. و مردم بهسود و دایمیرداد دوسال است که خونین

 ترین درگیری را پشت سرمیگذرانند و طی دو سال خانه های آنان غارت شده و به آتش کشیده

می شوند و دهها هزار تن در فصل کشت و کار مجبور به مهاجرت و آوارگی می گردند و صدهها

میلیون افغانی برای این مردم خسارت وارد می شود. ، تنها کاری که از سوی دولت طی دوسال

صورت گرفته تعیین یک هیئت بررسی منازعه میان کوچی ها و مردم محلی بوده است.این هیئت

 نیز با برخورد های ضعیف و موضع گیریهای مبهم بجای آن که غایله را خاموش کند، دربرخی از

مواقع برشدت اختلافها افزوده اند، درسال جاری نیز ، رئیس جمهور دستور داده است که والی

 میدان وردک، به مشکل مالکیت چراگاهها میان کوچیها و مردم بومی رسیدگی کند. ، رئیس

جمهوری و  رئیس کمیسیون رسیدگی به مشکلات کوچیها و ساکنان بهسود تا حال چندین بار با

نمایندگان کوچیها و اهالی بهسود و دایمیرداددر این مورد گفتگو کرده ولی تاهنوز به نتیجه مطلوب

نرسیده است. قرار گزارش ها  بیشتر کوچی های مسلح  در سال گذشته و سال جاری مصارف

خود را از آنطرف مرز های کشورازمقامات پاکستان گرفته و آگاهانه و برنامه ریزی شده به بهسود

 ومناطق مرکزی وشمال حمله میکنند ، با رسیدن فصل بهار، تهاجم کوچی ها به بهسود وسایر

 مناطق ، کشور را یک بار دیگر در بحرانی فروخواهد برد که نتایج زیانبار آن زیانبارتر ازگذشته برا ی

 هردو طرف باشد.سال گذشته بعد ازدرگیری میان کوچیها و مردم محلی آقای کرزی دستور داد

که کوچیها به گونه موقت این منطقه را ترک کنند. که این مشکل توسط نمایندگان دو طرف و مقام

های دولتی حل شود. اما به نظر می رسد هنوز این معضله همچنان پا برجا استدولت افغانستان

 بايد غایله کوچی گری را از ریشه حل نماید، و به کوچی های که زمین ندارند، درمکانهای مناسبی

 که به تنش های قومی دامن نمی زنند، زمین داده و آنان را در روستاها و یا شهر ها مسکون سازند

 و اجازه ندهند كه دشمنان افغانستان از اين مسئله در راستاي نفاق ملي و تنش هاي قومي

 استفادهنمايندودولت افغانستان باید تدابیر پیشگیرانه بخاطر جلوگیری از تهاجم کوچیهای مسلح

 پاکستانی را اتخاذ نماید  و در غیرآن حوادث خونین ودرد ناک بدتر از سا ل های قبل  بوقوع خواهند

 پیوست و فضای انتخاباتی سال جاری را  صدمه زده و بی ثباتی را در سایر مناطق کشورنیز

توسعه خواهند داد. رویکردها:

– سایت آریائی زیرعنوانکوچی ها در وردک،آیا غایله تکرار می شود؟

 نويسنده: -محمد اسحا ق فیاض.

— سایت نمای نزدیک زیرعنوان نگرانی از افزایش تنشهای  کوچیها و مردم هزاره 

 منبع بی بی سی.

سایت سمنگان زیرعنوان ازتکرارفاجعه هزاره ها وکوچیها جلو گیری کنید

 منبع بی بی سی.گزارشگر: یونس انتظار .

 -سایت کاتب هزاره زیرعنوان نگاهي به تاثير افزايش فعاليت طالبان پاکستاني برافغانستان

منبع سایت آریائی.

-یا د داشت های شخصی صاحب این قلم  3 — ماه –می– سال – 2009 – میلادی.

 

 

   

حدود چند سال قبل به اینجا آماده بود.سفرش به اینجا بیش

از یک روز نینجامیده بود. در این اواخر تعداد مهاجرین

 هموطنش در اینجا رو به ازدیاد بود

سیاستهای دولت در نحوه برخورد با مهاجرین جدید تغییر کرده بود. در اوایل که به‌ اینجا آماده بود شرایط برایش دشوار مینمود. نمیدانست که چگونه با مردم اطرافش ارتباط برقرار کند. از درون دچار درگیریهایی شده بود, سوالهای بی پاسخ بسیاری در جولانگاه مغزش غوطه ور شده بود و او را گیج و مبهوت ساخته بود.

مدتی را همچنان گذرانده بودو در این مدت تمام کارش فکر کردن شده بود. راجع به همه چیز فکر میکرد, همه چیز را وارسی و بررسی میکرد, موضوعات را از تمام زوایا در مغزش تجزیه و تحلیل میکرد. خودش را مورد سوال قرار میداد, وجود و ماهیت خودش را بررسی میکرد, گاها به جوابهایی میرسید ولی اغلب سوالاتش بی جواب میماند. مبهوت میماند که سوالات را از کدام زاویه بنگرد. انتخاب این زاویه و قالب برایش دشوار شده بود.درانتخاب این زوایای دید در تعارض بود.

ولی از جهاتی خوب بود چونکه او را وادار به تامل میکرد.‌ بتدریج همراه اینکه در ذهنش  این سوالات بیشمار خلق شده را بیشتر بررسی میکرد بعضا به جوابهای منطقی‌ میرسید و هنگامیکه این جوابها را در زندگی روزمره تطبیق میداد با تعجب موراد جالبی‌ برایش روشن میشد. براستی که قدرت تجزیه و تحلیل امورات روزمره زندگی‌ امری مهم است. در زندگی‌ علاوه بر دیدن نمای رویی امور به عمق مسائل فکر کردن میتواند زندگی‌ انسانها را بسیار تغییر دهد.همانطور که زندگی‌ هم یک بعدی نیستو علاوه بر تمام این امورات روزانه در پس آن امری شگرف نهفته است.

با این افکار تمام وجودش نابود میشد. خالی میشد و مانند ظرف تهی میبایست که از ابتدا پر میشد که این امکان هم برایش نبود. فرصت بسیار کمتر از این حرفها بود. زمان در گذر بود و او میبایست کاری میکرد.در نهایت عزم خودش را جزم کرده بود. میخواست که خودش را از این مخمسه نجات دهد. تمام مواردی را که در این اواخر فکر کرده بود یکجا جمع کرد و در نهایت به نتیجه ای رسیده بود. او به این نتیجه رسیده بود که میبایست فرهنگی نو برای خودش تعریف میکرد. بلی اکنون که او دوراز کشورش در دنیای متجدد غرب زندگی میکرد این ضرورت بود که او به تعریف یک فرهنگ برون مرزی میپرداخت. البته این تعریف فرهنگ  نمیتوانست برای همه عمومیت داشته باشد.او هویت خودش را در گذشته در دو بعد مذهبی و قومی , ملی تعریف شده میدید و همچنان هم لزوم توجه به این دو بعد را در تعریف فرهنگ جدید ضروری میدید. او به این نتیجه رسیده بود که او بمانند یک ظرف میان تهی نمیتواند باشد که دوباره از نو پر شود. این ظرف مقداری پر شده بود و میبایست که اکنون هم با همان محتوا و مواد موجود خود راه را ادامه میداد و لزوما اینطور نبود که تمام آن محتوا نا کارآمد می بود. بسا که در میان این محتوا نقاط بسیار خوبی هم وجود میداشت که باید با تکیه بر آنها راه آینده را در پیش میگرفتند.

در زندگی‌ هدفمند و هدفدار زندگی‌ کردن بسیار مهم است. عمرآدمی‌ بسيار کوتاه و غفلت اندکی‌ در این مورد خسارات جبران ناپذیری به بارمیاورد. ولی‌ از همه مهم تر جستجوی هدفی‌ ارزشمند برای زیستن، پیدا کردن آن هدف کلی‌ و جامع که بتواند تمام زندگی‌ آدمی‌ را تحت پوشش قرار دهد و در نهایت در مجاورت زیستن جستجوی آن هدف کلی,‌ آه که چه لذت پخش است و هم معنی دار. زندگی‌ هدفدار، زندگی‌ بی خساره.

همه میدانیم که انسان موجودی پیچیده, عجیب و خارق العاده و تواناییهاي انسان هم بس شگرف و باور نکردنی است یا بقولی‌ او اشرف مخلوقات است . بکارگیری و استفاده بهینه از این استعدادها و تواناییهای شگرف مستلزم این است که انسان موجودیت این نیروی عظیم و شگرف را در خود درک کند و سپس با توجه به آن در مسیر زندگی خود راه را بسوی مقصد بپیماید. بلی همانطور که گفته شد انسان دارای نیروی عقل است که موجودیت او را از حیوانات متمایز میکند و اگر انسان این نیروی خدادادی عقل را بدون استفاده گذارد و از آن استفاده نکند آنگاه که او دچار خسران و زیان شده است. در جوامع ما انسانها از تمامی حقوق خود بخاطر شرایط اجتماعی, سیاسی و اقتصادی موجود برخوردار نبوده است و این هم یکی از دلایلی است که  انسانها قادر نبوده اند تمامی استعدادها و نیروهای شگرف نهفته در خود راکشف کرده و بکار گیرند.

درجوامع آزاد انسان از این حق لاینفک خود برخوردار است و در این حین این انسان انتخاب گر دارای گزینه های انتخاب بسیاری است و در این جاست که این خصوصیت بدیهی انسان که همانا انتخابگری است روشن میشود.  انسان انتخاب گر آگاه و هوشیار بسا که از میان گزینه های موجود متفاوت انتخاب کند و لزوما نبایستی که تمام انتخاب انسانها به یک گزینه ی واحد ختم شود و بصورت بسیار ساده تر انسان های متفاوت گزینشهای متفاوت را در زندگی انجام میدهند و این لزوم و شرطی برای تکامل و بقای جوامع بشری است.

البته در شرایطی  هم که این انسان انتخابگر فعال نباشد و یا که مجبور به فعالیت نباشد.انسانی‌ را که تمام چیز برای او فراهم باشد رفته رفته خصلت خود را که همانا تلاش و تکاپو برای زیستن است از دست میدهد و به انسانی پوک و بی‌ اراده تبدیل میشود. به نظر او انسان ایده آل انسانی‌ بود که هیچگاه از تلاش دست بر نمیداشت. انسان ایده آل او انسانی‌ مقاوم، استوار و با عزمی راسخ بود که به قول قدیمیها سنگ در مقابلش آب میشد. میدانید که سنگ در ادبیات ما نماد سختی است.

در جوامع ما اشکال کار در این بوده است که مفاهیم اساسی و اصولی در تمام زمینه ها اعم از انسان شناسی, جامعه شناسی , دین شناسی و غیره درست تعریف نشده است و آن مفاهیم برای بسیاری از ماها مجهول است. اشکال کار ما در این بوده است که تمام این مفاهیم را پیش پا افتاده و ابتدایی دانسته و در کل تمام این مفاهیم  بنحوی توسط ما متمسخر شده اند در حالیکه با درک اهمیت این مفاهیم و توجه به اینکه انسان به عنوان عضوی از پیکره جامعه با این مفاهیم تعریف میشود لزوم توجه و مهم دانستن این مفاهیم بیش از پیش نمایان میشود.

با قبول اینکه انسانها داراي استعدادهای متفاوت هستند میتوانند که در زمینه های مختلف در صورت مساعد بودن شرایط پیشرفت و ترقی کنند.همیشه در ذهنش مهاجرت خودش را به مهاجرت پدر و مادرش که در حدود دو سه دهه پیش از افغانستان به ایران مهاجرت کرده بودند مقایسه میکرد اگر چه که در آن هنگام هم بسیاری خوب پیشرفت کرده بودند کسانی بودند به تحصیل علم و دانش اشغال ورزیده بودند و دیگران هم که آنرا مناسب حال خود نیافته بودن در پی آموختن حرفه ای برآمده بودند و درکل با توجه به سیاستهای خصمانه دولت و بسیاری شرایط نامناسب دیگر در نتیجه ی تلاش و جهد خود مهاجرین بخوبی پیشرفته بودند ولی سوالی را که همیشه در هنگام فکر کردن به این موضوع برایش ایجاد میشد این بود که در این دوره مهاجرت که شرایط بسی‌ فراهم تر است ‌ چه باید میکردند و چه اموراتی را بیشتر مورد توجه قرار میدادند که از شرایط  مناسب موجود نهایت استفاده را میکردند.او در کل معتقد بود که مهاجرت راه چاره نیست . میتواند بصورت مقطعی مفید باشد ولی‌ در کل گزینه مناسبی نیست. به نظر او مهاجرت بمانند فرار ازشرایط میماند. ولی‌ در این میان نمی‌توان جنبه های مثبت مهاجرت را هم انکار کرد البته این هم به طرز فکر بستگی داشت برای کسانی‌ که فردی فکر میکردند بسیار‌هم مناسب بود ولی‌ برای کسانی‌ که جمعی‌ فکر میکردند چندان فایده يی نداشت.

در اینجا بود که ذهن او جولانگاه تعارضات بسیار, هنجار و ناهنجارهای بسیار, باید و نباید های بسیار شده بود و از قرار معلوم شکافتن و حل کردن این تعارضات نیاز به تجزیه و تحلیل بسیار بیشتر داشت.

پیمایش به بالا