Suomen afganistanilaisten järjestö ry

بر اساس يک نظرسنجي ، اکثريت فنلاندي ها مي خواهند

 سربازانشان در افغانستان به عملیاتهایشان ادامه دهند.

 

 

این در حالی است که خبرهایی از حملات برعلیه نیروهای فنلاندی در افغانستان به گوش می رسد اما با این وجود اکثر فنلاندی ها خواهان ادامه حضور نیروهایشان در افغانستان هستند.

براساس اين نظرسنجي که در روزنامه امولتي به چاپ رسيده 55 درصد از شرکت کنندگان در اين نظرسنجي اعلام کردند که مي خواهند تعداد سربازان فنلاند در افغانستان ثابت باقي بماند ضمن اينکه حدود 20 درصد از مردم گفتند انها خواهان کاهش تعداد سربازانشان در افغانستان هستند.

گفتنی است که طالبان در افغانستان طي هفته هاي اخير چندين بار سربازان فنلاند را مورد هدف قرار داده اند.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی افغانستان (afghanpaper) و به نقل از شین هوا ، در حال حاضر بیش از 100 سرباز فنلاندی در افغانستان برای بهبود اوضاع امنیتی به منظور برگزاری انتخابات فعالیت دارند.

 

عکسها از سایت:http://www.mil.fi/

 

مرکز مديريت بحران کشور فنلاند براي نيروهاي پوليس و دادستانهاي افغانستان برنامه هاي آموزشي برگزار می کند.
هدف از برگزاری چنین آموزش هایی افزایش همکاری میان نیروهای پولیس و دادستانی برای بهتر انجام شدن تحقیقات جنایی عنوان شده است.

این دوره آموزشی که در فنلاند برگزار می شود ؛ شامل 4 مرحله می باشد که در آن 10 تن از نیروهای پولیس و 10 تن از دادستانهای کشور شرکت می کنند.
به گزارش شبکه اطلاع رسانی افغانستان (afghanpaper) ،این دوره آموزشی که قرار است در ماه نوامبر آغاز شود با نظارت مقامات مدیریت بحران اتحادیه اروپا صورت خواهد گرفت. افغان پیپر

  دولت فنلند حل فوری سرنوشت پناهندگان افغانستانیرا در دستورکار خود قرار داد. صدهاپناهندهافغانستانی سالها است که در کمپهای فنلند بدون سرنوشت بسر می برند. نا آگاهی مسئولان پرونده ها ازاوضاعافغانستان وجغرافیای نا امنی در آن کشور تصمیم گیری به در خواست پناهندگیافغانیستانیهارادر فنلند به تاُخیر انداخته بود.  

 

اعلامیه ذیل فیصلۀ جدید دولت فنلند در رابطه با سرنوشت مهاجرین افغانی تازه آمده در این کشور امی باشد ،که رسما انتشار یافته است. درین نوشته اصل اعلامیه این خبر نه چندان خوب برای مهاجرین هم وطن را می خوانیم ودر آخر تبصرۀ مختصر بر این خبر ، تقدیم حضور شما می گردد.

اداره امور خارجیها جمع آوری اطلاعات رااز افغانستان سرعت می دهد

در اداره امور خارجیها تا آخر سال، پروژه ی حمایت بازگشت با پول اروپا شروع شده است. هدف آن شبکه ی شدن وهمچنین انکشاف پروگرام ارزیابی اوضاع امنیتی افغانستان است، که از طریق آن جمع آوری اطلاعات از کشور مبداُ حاصل می شود. بدست آوردن معلومات بعنوان مثال از مقامهای رسمی فعال در محل ومقامهای رسمی بین المللی ونیز موسسات غیر دولتی خواهد بود. هدف این پروژه این است که به نسبت وضعیت موجود سطح معلومات از اوضاع افغانستان بهتر واطمنانی تر شود. جغرافیای افغانستان موضوع اصلی است، که با بر آورد آن اداره امور خارجیها بتواند نیاز پناهجویان را به پناهندگی واقامت امنیتی وهمچنین در صورت باز گشت امنیت انها را تخمین وارزیابی کند. علاوه بر آن از اهداف پروژه ، ایجاد شبکه ی خبری است که به دریافت اطلاعات از بازگشت داوطلبانه ی شهروندان افغانستان به کشور شان کمک کند. این معلومات می تواند مورد استفاده دوایر وسازمانهای دولتی قرار گیرند.پروژه مذکور همچنین می تواند در مذاکره سه جانبه فنلند، افغانستان وکمیساریای عالی پناهندگی سازمان ملل متحد مفید واقع شود، که بر اساس آن بتوان متقاضیان پناهندگی واقامتی شهروندان افغانستان را که جواب منفی دریافت کنند پس به کشورشان باز گرداند.

سفر اطلاع یابی وسیمینار در خزان

در خزان نمایدگان امور خارجی هاواداره پلیس جهت کسب اطلاعات به افغانستان سفر می کند.درایام سفراز مقامهای رسمی فنلندی ، خارجی وهمچنین سازمانهای بین المللی واحزاب وتشکلهای داخلی در افغانستان دیدن بعمل می آید. هدف مهم این کار ایجاد شبکه همکاری محلی در منطقه است..در ماه دهم میلادی اداره امور خارجیها سیمیناری را بر گزار می کند، که در آن اطلاعات جمع آوری شده از سفر را برای مقامهای رسمی وهمچنین افغانهای مقیم فنلند ارائه می نماید. گزارش سفر به زبان فنلندی وانگلیسی برای استفاده مقام های رسمی ترتیب خواهد شد. پس ازسیمینار در وبسایت اداره امور خارجیها گزارش سفر به زبان فنلندی منتشر می گردد..علاوتا” اداره امور خارجیها بابازنگری بر اساس نتایج این پروژه پروگرام مناسبی را وضع خواهد نمود که مسایل پناهندگی افغانها را راهنمایی می کند.

افغانستان کشور حائز اهمیت مهاجرت

آمار بی جاشدگان ومهاجران نشان می دهد که افغانستان کشور حائز اهمیت بخاطر آمدن مهاجر از آنکشور است. در سالهای 2004 تا 2008 حدود850 نفر افغان از فنلند تقاضای پناهندگی کردند. افغانها همچنین از طریق سازمان ملل متحد منحیث پناهندگان سهمیه ای وهمچنین از راه الحاق خانواده به فنلند مهاجرت کرده اند. در حال حاضر در فنلند 3300 نفر افغانستانی زندگی می کنند، که عده ی زیاد شان تابعیت فنلندی را بدست آورده اند.  (گرفته شده از  اداره خارجیهای دولت فنلند)

تبصرۀ کوتاه بر این خبر :

1/ سیاست جدید ضد پناهندگی در اروپا

برای اروپا مسئله ی مهاجرت همیشه درد سر بزرگ به حساب می اید. فرانسه ،انگلیس ، المان وبرخی از کشورهای دیگر اروپای که نقش موثرتر، در تدوین قوانین مربوط به اتحادیه اروپا دارند، سالها قبل به ترتیب وپی هم در قوانین داخلی شان ،موانع را برای، پذیریش مهاجرین که غیر قانونی به این کشور ها می آیند تصویب کردند. همین کشورها، ماده های قوانینی را اکنون در پارلمان اروپا پیشنهاد نموده است، تابر اساس آنها ، پذیریش مهاجرین غیر قانونی را بکلی ممنوع کنند. آنها برای راضی ساختن کشورهای مهاجر پذیر پیشنهاد نمودند که کشور های عضو اتحادیه اروپا می توانند، هر کدام بر اساس تقاضای بازار کار متخصیین را از کشور های دیگر بپذیرند. اروپا مدتها است تلاش دارد، راهای مختلفی را برای جلوگری از هجوم گسترده ی مهاجرین غیر قانونی پیدا نماید. از فشار بر کشورهای واقع درمرز اروپا گرفته تا وضع قوانین شدید علیه این گونه مهاجرین در هنگام پذیریش در داخل هر کدام از کشورها . در مجلس قانون گذاری اتحادیه اروپا هر سال برکشور های مثل فنلند فشار بیشتر برای سخت گیری در قبال پذیریش مهاجرین صورت می گیرد . سخت گیری کشورهای اروپای در پذیریش پناهندگان چند دلیل می تواند داشته باشد :

1/ در کل اتحادیه اروپا به تدریج سیاست احزاب راست وحتی مخالفین سرسخت خارجی ها ،از موقعیت بیشتری بر خوردار می گردند.

.2/تکمیل پروسه ی الحاق کشورهای اروپای شرقی که با بحران شدید بیکاری مواجه است وسرازیر شدن موج بی کاران آن کشورها، به کشورهای سابق اتحادیه اروپا.

.3/ بحران شدید اقتصادجهان واز جمله اروپا.

4/  توسعه وتکمیل پروسه وحدت وهمسان سازی قوانین کشورهای اروپای  و تحمیل سیاست غالب ضد مهاجرین بر کشورهای مهاجر پذیر.

5/ تاثیر  انفجار ها وفعالیت های تروریستی القاعده  در امریکا واروپا.

این هامجموعه ی عوامل است که پذیریش مهاجرین آمده به فنلند را به تعویق انداخته و موج از نگرانی صدها افغانستانی در کمپهای فنلندرا باعث شده وهم هزاران افغانستانی را که در طول راها ومسیر اروپا پراکنده اند، نیز متاثر نمود . حقیتا” هیچ کسی بدون فشار ومشکلات طاقت فرسای  وطن اش را که بسان دامن پر مهر مادر لطف وصفا وارامش روحی دارد، ترک نمی نمایند. به قول تابش دوست شاعرم:

 آدمی پرنده نيست‌

تا به هر کران که پرکشد، برای او وطن شود

سرنوشت برگ دارد آدمی‌

برگ‌، وقتی از بلندِ شاخه‌اش جدا شود

پايمال عابران کوچه‌ها شود…

اکنون افغانستان  به میدان نبرد میان کشور های تبدیل گردیده است، که اهداف  معین استراتزیک در منطقه دارند. امریکا مشخصا در اسیای میانه ، ایران ومنطقه ی پر نفت اسیا و مرز چین فعالیت های  نظامی اش را به نام مباره علیه طالبان انجام می دهد. اروپا چشم بسته دنبال امریکا در منطقه لشکرکشی نموده است . پول واقتصاد مردم اروپا را بیهوده در بازی های سیاسی که امریکا به راه انداخته است مصرف می نماید. چشم بسته به این خاطر که امریکا هم طالبان را تقویت می نماید وهم در ظاهر مبارزه علیه طالبان را شعار می دهد. اروپا می داندکه امریکا پس از فشار های زیادی پذیرفت که مرکز ترریستهای جهان وافغانستان در پاکستان است  وباید د ر آنجا اقدام مناسب وموثرانجام گیرد.  با وجود این هیچ کاری جدی وموثر تا هنوز در آنجا انجام نه گرفته است. ناتو فعالیتهای نمایشی در اینجا وآنجا در کوهای افغانستان انجام می دهد  وخود بهتر از هر کسی آگاه است که صدها سال این شیوه علیه طالبان موثر نیست . با همه ای اینها به  شیوه ناکام خویش، بشکل گسترده ی ادامه می دهد.در حالکه، اروپا باید به جای این همه مصارف بی جا وکمک به نقض حقوق بشر ، ونقض پروتکل های بین المللی ، واقعا برای صلح وثبات در افغانستان کاری موثر تری انجام دهد.انتظار می رود، اروپا مسئولانه وبه شکل مستقل از امریکا در افغانستان یک بار به همه چیز در قضیه افغانستان شک کندوهمه چیز را از نو،مورد باز بینی قرار دهد. اروپای ها بدانند طالبان موجودات عقب مانده وبی استعداد است که این گونه مقاومت از آنها بر نمی آید. مردم افغانستان سالها پیش علیه طالبان جنگیده است وبه نیکی انهارا می شناسند . سیاست پیچیده امریکا است که بقاء طالبان را در منطقه لازم دارد. هر گاه این گره پیچیده سیاست امریکا باز شود مرگ طالبان کار است یک روزه ویا یک هفته ، اتفاق که در 11 سپتامبر 2001 رخ داد. نخستین قربانی این  بازیهای امپرالیستی در افغانستان مردم  افغانستان است. حال سراسر کشور از حضور نظامیان خارجی وفضای جنگ نا امن می باشد. مردم با قبول مرگ وریسک حتمی از افغانستان به ، پاکستان ، ایران وکشور های اروپای به مهاجرت شان هم چنان، ادامه می دهند. در صورت امنیت افغانستان وتضمین زندگی حد اقل در آنکشور ، راه مهاجرت بسته می شود. اکنون صدها هزار جوان ونوجوان وفامیلها بسوی اروپا در بازار های قاچاقبران انسان  دست بدست می شوند. وهر روز در مسیر خطر آفرین اروپا جان  افراد بی گناه ومعصومی قربانی می گردند. افراد که نه به قصد مشکوک که مشخصا” به هدف ارامش وکار با صدها ارزوی شریفانه ی  انسانی سر به خاک می گذارند. وهزارها فامیل را در افغانستان به سوگ می نشاند. صدها اطفال را برای همیشه یتیم وبی سر پرست می سازند. اینها همه محصول ادامه ی بحران است که اروپا به نحوی در ان شریک است.

2/ سیاست جدید فنلند در بارۀ مهاجرین

اخبار که از سوی اداره مهاجرین فنلند در سطور بالا خواندید، در واقع نشانۀ از تشدید فشار است، بر عدم پذیریش مهاجرین توسط دولت فنلند از سوی پارلمان اروپا . فنلنداز جملۀ کشورهای است که از نظر تطبیق صادقانه ی قوانین وفقدان فساد اداری در صدر کشور های جهان قرار دارد.فنلند از یک سو درتعهدبه قرار داد های بین المللی در رابطه با حمایت از مهاجرین ،خود را پابند می بیند(تعهد که نادیده گرفتن اش برای انگلیس وآلمان وفرانسه زیاد سخت نیست) واز سوی دیگر فشار اتحادیه اروپا را نمی تواند نادیده بیگرد. اکنون نا چار شده است که برای پذیریش مهاجرین جدید، سیاست اتحادیه اروپا وکنوانسیون های بین المللی را در کنار هم گذاشته، درپذیریش مهاجرین جدید، با حفظ استقلال حاکمیت ملی در تصمیمات داخلی پروسه ی پذیریش را دشوار تر کند.به تعبیر دیگر، اتحادیه اروپا وبر خی از احزاب فنلند فشار می آورند بر دولت فنلند که مهاجرین موجود، باید بر گردندبه نظر آنها، اکثر مناطق افغانستان امن است . از سوی دیگر مهاجرین آمده می گویند از مناطق که آمده ایم هر گز امن نیست . کشور های دیگر اروپای دیکته اتحادیه اروپاوسیاست احزاب مخالف مهاجرین را بدون توجه به معاهدات بین المللی وبدون توجه به در خواست پناهنده ها، مبنی برعدم پذیریش پناهندگی، قبول کرده اند. اما فنلند اصل را بر صدق گفته های مهاجرین دانسته اما برای  روشن شدن پرونده ها به اطلاعات کافی از مناطق مختلف که مهاجرین از آنجا آمده اند ضرورت دارد. معنی اخبار واعلامیه رسمی اداره خارجیهای فنلند این است که فنلند تعهد خودرا در تطبیق معاهدات بین المللی نخواهد شکست . ادعای پرونده ها ی داده شده از سوی مهاجرین را  با دقت بیشتر در مقایسه با مناطق امن ونا امن در افغانستان به صورت مستقیم مورد مطالعه قرار می دهد. هئیت از ارگانهای خارجی وپلیس  که نقش مستقیم در پذیریش مهاجرین دارند، همرای نمایندگان احزاب ومقامات رسمی دولتی که در تصویب قوانین مهاجرتی نقش دارند مستقیما به مناطق مختلف سفر می نمایند ودر انجا اطلاعات لازم را از مامورین محلی دولتی وغیر دولتی وخارجی ها اخذ نموده وبرای تصمیم نهایی اماده گی می گیرند. بدین ترتیب روشن است کسانی را که از مناطق نا امن افغانستان آمده اند ،مورد توجه بیشتر قرار می دهند ودر صورت داشتن شرایط دیگر پذیریش از جمله نداشتن انگشت در کشورهای دیگر اروپای ممکن انهارا مورد پذیریش قرار دهند. بر اساس نظرات فعلی دولت فنلند ، آنهای را که از مناطق امن وقابل زندگی می باشند پس از ایجاد پلان وامضای قرارداد لازم ، همرای سازمان ملل متحد ودولت افغانستان به افغانستان بر  گرداند. و بازگشت داده شده هارا کمک مالی نماید. درست مثل هلند وناروی. فنلند نهایت دقت وتلاش می نماید تا در پروسه ی بر گشت کسانی که  مستحق پناهندگی نیستند، حقی شان  ضایع نه گردند. ودر خواست پناهندگی کسی ، بدون دقت لازم رد نه گردد. با تاسف بایدگفت که این پروسه حل نهای سرنوشت صدها مهاجر هم وطن مارا که در انتظار حل سریع و نهای پرونده شان روز شماری می نمایند،در کوتاه مدت به تاُخیر می اندازد. امادر دراز مدت اگاهی واطلاعات کافی مسولان پناهندگی دولت فنلند به نفع پناهندگان می باشند. زیرا حل نهای پرونده متقاضی پناهندگی به دلیل عدم آگاهی از جغرافیای نا امنی در افغانستان سالها طول نمی کشد. وبه زود ترین فرصت ممکن جواب آری ونه برای متقاضی داده میشود. واین در کل بیشتربه نفع پناهندگان است که، پس از سالها انتظار جواب منفی می گیرد.

 

   

 

کشورفنلند یکی از موفق ترین سیستم تعلیم تربیه جهان را دارد و از استندرد های

علمی برخوردار می باشد آموزش زبان مادری برای اطفال پناهنده از این قاعده 

 استثنی نمی باشد این پروژه  چقدر و تا چه حد باز دهی وموفقیت داشته است ؟

 

امسال نیز مانند سالهای گذشته اردوی زبان مادری باشرکت ده ها تن از اطفال و نوجوانان افغانی برگزار شد این اردو هرساله به مدت یک هفته دریکی از مکانهای زیبا برگزار می شود که از طرف نهادی دولتی به نام انجمن لیسه تابستانی سازمان دهی وحمایت میگردد درراستای حفظ وتقویت زبان مادری وآشنایی با مسائل فرهنگی اطفال مهاجر وپناهنده دایر میگردد.

فنلند از محدود کشورهای پناهنده پذیر می باشد که در زمینه آموزش زبان مادری اطفال پناهنده ومهاجر بودجه اختصاص میدهد.

 

قابل ذکر است که کشورفنلند یکی از موفق ترین سیستم تعلیم تربیه جهان را دارد و از استندرد های علمی برخوردار می باشد آموزش زبان مادری برای اطفال پناهنده از این قاعده استثنی نمی باشد درمدارس ومکاتب فنلند هفته دوساعت برای تدریس زبان مادری اختصاص یافته است.

آیا این پروژه (آموزش زبان مادری برای اطفال مهاجر وپناهنده افغانستانی ) چقدر و تا چه حد باز دهی وموفقیت داشته است؟

 

دریک ارزیابی بی طرفانه خواهیم دید که این پروژه توفیق چندانی نداشته است اطفال که چند سال درمدرسه برای شان زبان مادری تدریس شده است اکثرا قادر به خواندن ونوشتن یک جمله بطور درست نمی باشنددرحالی که تعدادی شان قبل از پناهندگی زبان مادری را آموخته اند آنهائیکه در اینجا از ابتدا شروع به اموختن فارسی دری نموده اند مشکلات شان درخواندن ونوشتن زبان مادری زیاد تر می باشد.

 

واین عدم توفیق ناشی از چند نکته می باشد:

 

1-اکثروالدین به اهمیت زبان مادری توجه ندارند واطفال را کمتر تشویق وترغیب به این امر مهم علمی می نمایند.

 

2- تعدادی زیادی از خانواده های که دراین سالهای اخیر از طریق سازمان ملل وغیرآن خودرا درکشورهای پناهنده پذیررسانیده اند یا کم سواد اند یا بی سواد.

 متاسفانه به مسائل تربیتی وآموزشی اطفال کمتر توجه دارند واگر هم توجه می کنند باروشهای سنتی برخورد می کنند وبرایشان اهمیت وارزش زبان مادری کمترقابل درک وفهم می باشد.

 

3- کادر مجرب که توانایی تدریس زبان مادری را داشته باشند حداقل در فنلند کمتر وجود دارند تعدادی از مدعیان تدریس زبان دری که خود بعضا نیاز به آموختن دارند چطور از آنها توقع اموزش درست را داشت کسیکه جان نثار را جان نسار و معصومه را ماصومه می نویسد چندین غلط املایی دریک صفحه نوشته دارد ازاو چه انتظار می توان داشت ؟

تعدادی با زیرکی وزرنگی  کرسی های تدریس زبان فارسی دری را بنام معلم برای خود رقم زده اند ودرذهنیت پاک اطفال معصوم ما تشعشعات و امواج منفی می دهند تعدادی زیادی از اطفال به علت ضعف اینگونه مربیان واموزگاران حالت سرخوردگی نسبت به یاد گرفتن زبان مادری (فارسی دری) پیدا نموده اند اینها متاسفانه حاضر به پذیرش ضعفهای خویش نیستند.

آیا اینگونه مربیان برای اطفال ونو جوانان که در یکی از بهترین سیستم های جهانی آموزش می بینند می توانند پاسخگو باشند؟

 

4-مواد اموزشی که حداقل نزدیک به استندرد ومعیار های علمی باشد وجود ندارد وکدام تلاشی هم از طرف اینگونه مربیان صورت نگرفته است.

 

5- انجمن های فرهنگی و ……… افغانی کمتر دراین زمینه طرح و حرف دارند.

 

در مجموع باید اعتراف نمود نکات متذکره از ضعف های اولیا ومربیان و دست اندرکاران امور فرهنگی به حساب می اید واینها اگر باور مند به این اصل علمی وفرهنگی هستند دراین راستا بطور جدی مطابق معیار های علمی گام بردارند تا این ایده عالی ومثبت تحقق یابد.

 

نگارنده این سطور دراین اردو به حیث مربی زبان مادری همراه با اطفال ونوجوانان عزیز بودم علاقه مندی شان به آموختن زبان مادری به خوبی برایم قابل درک بود ولی گاهی کم علاقه بودن آنها برای یاد گرفتن زبان مادری برایم ملموس بود که عمدتا ناشی از روشهای غیر استندرد تدریسی زبان مادری در مکاتب و احیانا منازل می باشد اگر روشهای مطلوب برنامه ریزی گردد قطعا نتایجی خوبی به بار خواهد آورد دراین اردو از روشهای گروهی برای باز گویی مسائل فرهنگی استفاده شد که دانش آموزان با علاقه مندی دریاد گرفتن ان سهیم شدند.

 

 در نظر سنجی که در روز اخر این اردو از شاگردان صورت گرفت اکثریت از روشهای اعمال شده اظهار رضایت داشتند پس اگر با روشهای جدید و علمی با اطفال برخورد گردد حتمن نتیجه مثبت گرفته خواهد شد اکثر دانش اموزان با یک دید جدید وبهتر از قبل اردو نسبت به زبان مادری و فرهنگی شان اردو را ترک نمودند مربیان این اردو با یک هفته تلاش و زحمت رضایت مندانه با اردو زبان مادری سال 2009 خداحافظی کردند.

 

لازم به تذکراست که این اردو درمنطقه کورتی دریک مکان زیبا دایر شده بود دانش آموزان علاوه برآموختن زبان مادری وآشنا شدن به مسائل فرهنگی خود به ورزشهای والیبال ، فوتبال ، هاکی ، پینگ پنگ و ورزش صبحگاهی می پرداختند.

بخش دیگر از اوقات خویش را اطفال به دیدن فلم های کارتونی بزبان فارسی می گذرانیدند وبخش دیگری به تماشای فلم های افغانی می نشستند.

درقسمت دیگری از این برنامه ها مسابقات اطلاعات عمومی درنظر گرفته شده بود که گروه های دختران وپسران با هم به رقابت می پرداختند که این رقابتها لحظات هیجانی را درپی می داشت.

به کارهای هنری ودستی توجه ویژه شده بود تا اطفال و نوجوانان ایده های درونی شان را به تصویر بکشند.

عکس ها دراینجا ببینید:

  http://www.vatandar.com/web/gozaresh/leiri2009/index.htm

انتخابات ریاست جمهوری

موضع انسانی و ملی، داکتر بشر دوست، یعنی آزادی، آبادی ، برابری

وبرادری  ، برای افغانستان آباد ، آزادومستقل ،سیاست های برتری خواهی

قبائل وحق خواهی رهبران قومی را، تحت الشعاع قرار داده است.

نزدیک به دو هفته است که همایش نامزدان ریاست جمهوری  در شهرها ودهات کشور، با مصارف گذاف وپر هزینه ی،آغاز گردیده است. در میان 41 نامزد ، بشر دوست ، اشرف غنی احمد زی ، حامد کرزی و داکتر عبدالله،ظاهرا” از اقبال بیشتر مردم بر خوردار است .شیوه ها وشخصیت این نامزدان تفاوت بسیار دارد. این تبصره اشارتی است بربرخی از این تفاوت ها وتبصرۀ است بر همایش های  جاری انتخاباتی در کشور:

 کاندید اول:  حامد کرزی از مامورین ادارات حکومت جهادی است، که در طی 7 سال زمامداری اش در طلایی ترین دوران حکومت های افغانی ازبعد حمایت های بی دریخ، ملی وبین المللی، فاسد ترین وبی صلاحیت ترین، حکومت های افغانی به حساب می اید. این حکومت جدای از بی اعتباری ملی، وعدم توانای در امنیت و بازسازی، اساس معنویات ملی وفرهنگی را نابود ساخته است.اکنون در کشور هیچ شعار واندیشه ی ، عشق وفداکاری ، ملی ومیهنی رابر نمی تابد.عدالت ، دموکراسی، آزادی وبالاخره شور انگیز ترین شعارهای ارزشی ، باوری را  جذب و  وجدان را بر نمی انگیزد. شرایط فراهم امده است که تمام ارزشهای ملی ومذهبی وروشنفکری ، در بازار سیاست مورد معامله قرار می گیرد. درهمین راستا با وعده های دروغین ،در شمال کشور جنبش ملی دوستم ومحقق را برای همایش انتخاباتی، رودر روی عطامحمد نورطرفدار داکتر عبدالله قرار داه است . از سوی دیگر محقق وجنبش شمال، نیز به حمایت دولت، به بهانه ی همایش انتخابات به مرکز اقتدار از دست رفته اش بر می گردند. برگشت حضور محقق ودوستم به شمال ، شاید برای ایجاد فضای مساعد زندگی ، برای تمام اقوام سمت شمال، کمک نمایند. کمپاین انتخابات  حامد کرزی در مناطق دیگر دها قوماندان، سران قبایل ورهبران قومی را با وعده های  همیشگی اش ، به میدان آورده است . ریخت وپاش امکانات دولتی ووعده های دهن پرکن، به پای سران ورهبران قومی وقبایل چنان گسترده است که هر کدام برای ایجاد همایش های  انتخاباتی اقای کرزی از همدیگر، سبقت می گیرند. ماموران دولتی، والیان ، ولسوال ها وقاضیان نیز درین همایشها سر وپا می شکنند، تا دوران دیگر وخواب های دیگر!

 کاندیددوم: داکتر عبدالله : جمعیت اسلامی  وبرخی ازقواماندانان پیشین زمان حکومت ربانی ومسعود وبرخی از مامورین ناراضی حکومت کرزی ، همایش انتخاباتی داکتر عبدالله را گرم نموده است. هزاره ها وازبک ها در شمال ومرکز از همایش های تبلیغاتی عبدالله استقبال نمی نمایند. داکتر عبدالله در جنگهای داخلی،علیه ازبک ها وپشتون ها و در قتل عام هزاره ها در غرب کابل، سخنگو ومنشی احمد شاه مسعود بود . از سوی دیگر با همان سیاست نوع مسعود با اقوام دیگرروابط انتخاباتی خود را آغاز نموده است. ضعیف ترین وبی صلاحیت ترین افراد را به نام ملیت های پشتون وهزاره به معاونت گرفته است.سیا ست که مسعود سالها پیش، اساس گذاری کرد و شکاف عمیق وغیر قابل جبران ملی را در تاریخ اقوام کشور بنیاد گذاشت. یونس قانونی در نشست بن  ونخستین انتخابات ریاست جمهوری این پروسه را به اوج رساند. این پروسه راه باز گشت مجدد حکومت های فاشیستی را ، هموار کرد. اکنون در کشور نه تنها روی هیج اساس واصول،برای آزادی ، آبادی واستقلال کشور، توافق ملی  وجود ندارد ، که در بسیاری مناطق میان جوامع هزاره، تاجیک  وازبک چند دسته گی  ایجاد گردیده است .

کاندید سوم: داکتر رمضان بشر دوست: بشر دوست هیچ دارو دسته سیاسی وحزبی نداشت وندارد. بشر دوست با فهم ودرک اینکه سیاست مداران در کشور اکثرا” آلوده اند، از پذیریش همکاری شخصیت های معروف سیاسی در کشور ، سران ا قوام  وقبایل تا هنوز سر باز زده اند. او علی الرغم برخی از بی تجربگی های شخصی در سطح ملی، بشدت مطرح شده است. سیاست های شفاف وحمایت از طبقات فرو دست اجتماعی وطرح فوری ترین ومبرم ترین نیاز های اساسی مردم ، راه را برای موفقیت های او باز نموده است. شخصیت ساده ، پاک ، صریح وشجاعت بی نظیر او در مصاف با حکومت فاسد موجود، از او شخصیت بزرگ ساخته است که امید های را به راستی بر انگیخته است.   مخالفت صریح  با سیاست های احزاب پیشین وحکومت موجود وتبیین سیاست های جدید برای افغانستان نوین از موضع انسانی ، از او قهرمانی  ملی(1) ساخته است ، که شهر به شهر، مردم بشکل خود جوش، از نامزدی بشر دوست ، کمپاین می نمایند.موضع ملی بشر دوست یعنی ازادی، ابادی ، برابری وبرادری تمام مردم، برای افغانستان آباد ، آزاد ومستقل، سیاست های برتری خواهی قبایل وحق خواهی رهبران قومی را، تحت الشعاع قرار داده است. استقبال مردم از بشر دوست در پارلمان واکنون در انتخابات ریاست جمهوری، در واقع نشان داد که روشن فکران در کشور می توانند از اقبال مردم بر خور دار باشند، اگرآنها واقعا در درون مردم بروند. از مردم بگویند وبا درد ورنج مردم هم صدا شوند.

کاندید چهارم: اشرف غنی احمد زی: تحصیل کرده ای از قبایل جنوب که تا حال جز مخالت با حکومت کرزی ؛ نتوانسته یا نخواسته است، سیاست ها واندیشه هایش را به مردم بگویند. تا هنوز برنامه های مشخص او در حل چالش های بزرگ قومی ، طبقاتی وملی در کشور ارایه نه گردیده است. اگر بر اساس گذشته او، از حمایت طالبان گرفته تا مخالفت های او با زبان فارسی در لوی جرگه، وانتخاب معاونین بی صلاحیت، از اقوام دیگر ؛ اندیشه وتفکر اورا تحلیل کنیم، خطر ناک ترین فاشیسست قبیله است که به امید احیاء حاکمیت تک خواهی قومی وسرکوب ملیت ها به سوی کاخ ریاست جمهوری گام می گذارد..

پایان.

(1) قهرمان ملی :

 قهرمان ملی بدین معنی که در تاریخ مبارزات سیاسی ، روشن فکر افغانی که استواربر موضع کاملا انسانی ، برای تامین حقوق تمام مردم افغانستان عملا مبارزه کند ودر هیچ شرایط ،در منجلاب قوم گرای سقوط نه نمایند، کم داشتیم. ازسوی دیگر تصور اینکه ،یک کاندید ریاست جمهوری از تبار هزاره را تاجیک ها وپشتونها تائید کند محال بود .روشنفکر افغانی( چب وراست) که عملا از وزارت ، به خاطر منافع مردم استعفا داده ورو در روی دولت بایستد، نداشتیم.در تاریخ کشور، تحصیل کرده ی که با فقر وگرسنگی وبی خانمانی بسازد ومعاش دالری پارلمان را به فقیران مردم از هر تبار تقسیم کند، نداشتیم…. تمام این ها را بشر دوست برای اولین بار در تاریخ کشور بنام افغانستان ! ممکن ساخت.

 رجاء                                                                                             

 چکیده :بررسی ارتباط بین مساله امنیت و کوچ نشینی در

 افغانستان در واقع محور اصلی این مقاله را تشکیل می دهد .

 و هدف  آن این است که دولت افغانستان را متوجه بعد امنیتی

 این مساله سازد .

نویسنده در ابتدا با بهره گیری از نظریه شکافهای اجتماعی به تجزیه وتحلیل روابط گذشته وحال کوچیها و هزاره ها پرداخته است و این روابط خصمانه را ناشی از وجود شکافهای قومی و مذهبی بین دو گروه از یک طرف و سیاستهای قوم مدارانه دولتهای افغانستان از طرف دیگر میداند .تلاش مقاله در بخش های بعدی به بیان یکی از جلوه های امنیتی کوچ نشینی اختصاص دارد . در این قسمت نویسنده با نظر به تحلیل نوین امنیت ، نشان میدهد که چگونه مهاجرت فصلی کوچیها و تبعات زیانبار آن  از جمله تهدیدات جدی برای امنیت اجتماعی و اقتصادی سایراقوام محسوب می شود .و این امری است که همواره موردغفلت دولت قرار گرفته است . و این وظیفه ماست تا به هر طریقی دولت را ملتفت کنیم   که ملتی دارد که آن از ادغام تعدادی گروه قومی تشکیل شده است که حیات ملی هر یک از آنها تاریخچه ای جداگانه و قابل بسیج دارد .از این رو عدم توجه به امنیت اجتماعی ، اقتصادی و …آنان از طرف دولت ممکن است به گسترش عمومی ملت گرایی و اندیشه خودگردانی منجر شود واین برای دولت مرگبار خواهد بود . علاوه بر این کشاندن موضوع به سازمانهای بین المللی و غیر دولتی راه دیگر تبدیل مساله کوچی ها از یک مساله صرفاً سیاسی به یک مساله امنیتی است. از این رو حل معضل کوچی ها از طریق فشارهای داخلی و بین المللی بر دولت افغانستان راه را برای اسکان کوچی ها و وضع قوانین درمورد آنها را هموار می سازد.

طرح مساله: کوچ نشینی در جهان امروز به عنوان یکی از شیوه های زندگی منسوخ و رو به تحلیل رفته و کم کم  می رود تا به تاریخ سپرده شود . اما در افغانستان نه تنها زیستن به این روش مرسوم است بلکه به نوعی با نظم و امنیت ملی گره خورده  به طوریکه هر ساله در بهار قشلاق کوچی ها به طرف مناطق مرکزی افغانستان یا هزاره جات موجی از نا آرامی ها و جنگهای قومی را در بر داشته است .پرسش های زیادی در رابطه با یورش هر ساله آنان به این منطقه مطرح می شود . اما پرسش اصلی این مقاله این است که چه ارتباطی بین کوچ نشینی و مساله امنیت در افغانستان وجود دارد ؟ البته پرسش های تبعی دیگری نیز در اینجا قابل طر ح اند . اینکه چرا و به چه دلیل کوچی ها به خود اجازه میدهند که در یک جنگ نابرابر در حالیکه خود مسلح اند به هزاره های بی سلاح یورش برده و با قتل و غارت آنها به تصاحب زمین و مراتع آنان بپردازند ؟ ویا اینکه چرا دولت فعلی افغانستان که وظیفه تامین امنیت کشور را بر عهده دارد .به صورت جدی در صدد حل این مساله برنمی اید ؟ در پی پاسخ به سوالات فوق , تلاش پژوهش حاضر بر این بوده است که اولاً با اخذ نظریه شکافهای اجتماعی به تجزیه و تحلیل این وضعیت پرداخته ، بنابراین در ابتدا سعی میکنیم تا حدودی ، جغرافیای کوچ نشینان قوم پشتو را مورد بررسی قرار داده و نشان دهیم که چگونه سیاستهای قوم مدارانه دولت باعث گسترش حوزه جغرافیای کوچ نشینی و افزایش تعداد کوچی ها از یک طرف و هر چه فعالتر شدن شکافهای قومی و مذهبی میان قوم مسلط پشتو و اقوام تحت سلطه از طرف دیگر شده است و ثانیاً در ادامه تلاش خواهیم کرد تا به منظور بررسی یکی از ابعاد امنیتی کوچ نشینی ، نیم نگاهی به تحلیل نوینی از امنیت که از سوی تحلیل گران نوین از جمله باری بوزان ارائه شده است داشته باشیم ، تا به این طریق  دولت را متوجه بعد امنیتی کوچ نشینی سازیم .

– مفاهیم و چارچوب نظری:

الف ) مفاهیم 1- قوم : هنوز تعریف قابل قبول و دقیقی برای مفهوم ” قوم ” و ” قومیت ” ارائه نشده است و اختلاف نظر درباره مفهوم این دو واژه ، نگرشهای متفاوتی را درباره ملاکهای تعیین کنندهء قومیت و گروهای قومی ، با خود به همراه داشته است . در حالیکه عده ای از محققان ، ملاک نژاد را برای قومیت مطرح می کنند ، از دیدگاه دیگران مذهب یا زبان نقش مهمتری در این زمینه دارد . اما در کل می توان گفت همه گروهایی که از نظر زبان ، مذهب ، رنگ پوست و نژاد با گروهای دیگر جامعه تفاوت داشته باشند یک گروه قومی تلقی می شوند، بنابراین می توان نتیجه گرفت که گروهای قومی بر اساس باورها و معیارهای خاص ، که دیدگاه ها و کردارهای آنان را شکل میدهد ، سر بر می آورند . بنابراین در مباحث تعارض قومی وجود باورها و دیدگاههای متفاوت و احیاناً متعارض ، در زمینه سیاست و اجتماع ، از اهمیت بسیاری برخوردار است .(سجادی ، 1380، ص 26)

2- جوامع چند قومی : منظور از جوامع چند قومی ، جوامعی است که در آن چندین گروه بندی  قومی بزرگ وجود دارد . این گروه بندی هاعلی رغم تفاوت های فراوانی که در نمودارهای فرهنگی ، زیستی و اجتماعی دارند در یک نظم سیاسی و اقتصادی مشارکت دارند .با توجه به تعریف بالا ، جامعه افغانستان را می توان جامعه چند قومی نامید چراکه صرف نظر از اقوام کوچک ، چها ر قوم عمده در افغانستان وجود دارد که عبارتند از : پشتون ، هزاره ، ازبک و تاجیک ، به نظر برخی از پژوهشگران نیز ، افغانستان دارای یک ساختار موزاییکی است که اقوام و نمودهای متفاوت و ناهمگن جمعیتی در آن قابل مشاهده است .( همان ، ص 29)

3_ شکاف : در یک تقسیم بندی شکافها را به شکافهای ساختاری و تاریخی تقسیم کرده اند. شکافهای ساختاری شکافهایی هستند که به مقتضی برخی ویژگیهای دگرگون ناپذیر و پایدار در جامعه انسانی پدید آمده اند و همواره وجود دارند . مانند شکافهای سنی و جنسی در برخی جوامع . اما شکافهای تاریخی شکافهایی هستند که در  تحولات و تصادفات تاریخی  بوجود آمده اند مانند شکافهای  قومی ، زبانی ، نژادی و …در یک طبقه بندی دیگر از شکافها ، آنها را به شکافهای متقاطع و شکافهای متراکم تقسیم کرده اند . شکافهای اجتماعی که ممکن است یکدیگر را تقویت کنند و یا بر روی هم بار شوند ” شکافهای متراکم ” خوانده می شوند و شکافهایی که یکدیگر را تضعیف کنند ، ” شکافهای متقاطع ” نامیده می شوند . اگر شکافهای اجتماعی متراکم باشد زمینه کشمکشهای اجتماعی افزایش می یابد و برعکس اگر شکافهای اجتماعی متقاطع باشند با توجه به افزایش نقاط اشتراک گروه بندی های اجتماعی زمینه منازعه اجتماعی کاهش می یابد .در مورد  افغانستان باید گفت که شکافهای قومی و مذهبی در مواردی متقاطع و در مواردی متراکم است . در حالیکه میان قوم مسلط ( پشتونها ) و اقوامی چون تاجیک و ازبک ، شکاف قومیت به دلیل مذهب مشترک آنان به صورت مجزا مطرح است . در مورد هزاره ها ، قزلباش ها و شیعیان ، در مواردی هر دو شکاف قومی و مذهبی روی هم انباشته شده و باعث تشدید تعارضات می گردد.( همان ، ص 23)

4_ قوم مداری : از مفاهیم کلیدی در بحث قومیت ، واژه ” قوم مداری ” است که در شکل وصفی اش برای سیاست با عنوان ” سیاست قوم مدارانه ” به کار می رود . مقصود از این واژه گرایشی است که بر اساس آن معیارهای رفتاری و فکری یک قوم در جایگاه ممتاز و برتر از دیگر اقوام مطرح می گردد . نگرش قوم مدارانه ، که بد گمانی و دیدی منفی به دیگر اقوام را با خود دارد . یکی از علل جدی تعارض قومی و عامل تضاد بین اقوام محسوب میگردد. زیرا قوم مداری بدان علت که نمودها و باورهای دیگر فرهنگها و اقوام را از زاویه فرهنگ و بینش قوم حاکم می بیند به سوی نوعی نگرش مثبت به فرهنگ خود و دیدگاه منفی نسبت به فرهنگ دیگر اقوام تمایل پیدا کرده و در نهایت به سوی تحمیل فرهنگی کشانده می شوند .( همان ص29)  –

 چارچوب نظری مطالعه شکافهای قومی ومذهبی: 

نظریه تحمیل فرهنگی در جامعه ناهمگن و غیر متجانس ، که اقوام و ملیت های گوناگون با فرهنگ های خاص و متفاوتی زندگی می کنند ، پایبندی و وفاداری افراد به فرهنگ قومی و خاص ، در لایه های متفاوتی از شدت و ضعف ، انکار ناپذیر خواهد بود . در چنین وضعیتی زمانی که قوم فرادست و دارندگان قدرت ، در صدد تحمیل فرهنگ قوم حاکم  بر اقوام دیگر برآیند ، زمینه های بسیج قومی و تعارضات قومی و مذهبی فراهم خواهد شد هر چند این سیاست در شکل افراطی خود در جوامع چند قومیتی مدرن امروزی نادر است  اما اشکال گوناگون و کم رنگ آن در بعضی جوامع ، که انفکاک قومی در آنجا بیشتر بر پایه نژاد صورت می گیرد تا تمایزات فرهنگی ، به وضوح دیده می شود .( همان ص 38)    نظریه رقابت قومی بر اساس  این نظریه ، هویت قومی برای یک جمعیت ، زمانی شکل می گیرد که امتیازات آشکاری وجود داشته باشد که با تکیه بر اختلافات نژادی ، زبانی و مذهبی و بسیج توده های مردم با عناوین مذکور بتوان بدان دست یافت.  چنین پدیده ای به تشکل قومی و افزایش هویت های قومی و مذهبی در جامعه می انجامد . به گفته برخی از پژوهشگران ، کشمکش و اقدام جمعی نژادی و قومی،  زمانی  روی می دهد که دو یا چند گروه قومی بر سر منابع محدود به رقابت بپردازند . در این حال اگر در درون نظام سیاسی ، امکان رقابت وجود داشته باشد تعارض قومی پدیدار خواهد شد ( همان ص 35) 

   نکته : اگرچه نظریات دیگری نیز در رابطه با شکافهای اجتماعی به طور عام و شکافهای قومی ومذهبی به طور خاص وجود دارد اما به نظر می رسد که تلفیقی از این دو نظریه یعنی ” نظریه تحمیل فرهنگی ” و ” نظریه رقابت قومی ” بتواند تا حدودی در مورد چرایی یورش پی درپی کوچیها به منطقه هزاره ها و عدم احراز واکنش جدی دولت در قبال این مساله را روشن سازد . زیرا این دو نظریه در این موارد به خوبی عینیت خارجی یافته است در مورد کوچ نشینی در افغانستان نیز ذکر این نکته ضروری به نظر می رسد که : کوچ نشینی در میان سایر اقوام افغانستان غیر از قوم پشتو نیز به ندرت وجود داشته و مشکلی هم از جانب آنها نبوده است چراکه آنان در حول و حوش مناطق زیستیشان به ییلاق و قشلاق می پرداختند . اما آنچه در مورد کوچی های پشتو حائز اهمیت است این است که آنان از مناطق قبایلی آن طرف خط دیوراند ( پاکستان ) و از ساحت جنوب و شرق کشور رمه های خود را گرفته و به دیگر ساحات کشور سرازیر می شوند و در مناطقی به ییلاق می روند که با مردم آن هیچ گونه تجانس زبانی و قومی و در برخی مناطق حتی تجانس مذهبی هم ندارند . بنابراین نتیجه ییلاق آنان چیزی نیست جز برخوردهای خونین میان ساکنان بومی و کوچیهای پشتو .

از این رو در این مقاله وقتی که از عنوان کوچی استفاده می شود مراد همان کوچیهای پشتو است همچنان که در افغانستان نیز عنوان کوچی غالباً به کوچنشینان پشتو تعلق دارد .1- کوچ نشینی در افغانستان ( طرح کوچ نشینی در بین پشتوها )وقتی به افغانستان نظر می کنیم کوچیهای پشتو را در سه منطقهء شرق ، جنوب شرقی و غرب افغانستان می یابیم . در شرق کلمه پشتوی ( کوچی kuchey ) و کلمه فارسی ( کوچی kuchi ) که در ارتباط با کلمه ( کوچ kuch ) هستند ، به معنی عزیمت و مهاجرت در فارسی به کار می روند. این کلمه معرف مردمی است که در چادر زندگی می کنند و دایماً در حال نقل و انتقال هستند ( کلمه کوچی به معنای خانه به دوش است ) هچنین این کلمه معرف و منحصر به سیاه چادر نشینان عرب و پشتو است و در مقام مقایسه با دهنشین فارسی یعنی کسی که در ده زندگی می کند ، به کار برده میشود .در بخش جنوب و شرق افغانستان به سمت قندهار کلمه ( کوچی kuchi ) درست مساوی با واژه پویندا  powindah  و پواندا powanda  به معنی چراننده ( مشتق از کلمه پشتو powel  پاول به معنی چرانیدن ) به کار برده می شود . در زبان پاکستانی  و در ادبیات انگلیسی هند کلمه powindahپویندا عموماً به معنی کوچ نشینان افغانی ( پشتو ) و به خصوص به معنی کوچ نشینان تاجر استفاده می شود .در غرب افغانستان به خصوص منطقه هرات کلمه kuchi به ندرت می توان شنید . در اینجا معمولاً به کوچ نشینان افغانی و همین طور به گروهای ساکن یا نیمه کوچ نشین خواه ایماق یا ترک نسب که به طور وسیعی زندگی خود را از گله داری می گذرانند ، مالدار maldar می گویند .( پاپلی یزدی ، 1372، ص 14)

 1-1 – شرق افغانستان : در شرق افغانستان سه نوع کوچ نشینی که به لحاظ شغلی با هم متفاوت هستند یافت می شود که عبارتند از : کوچ نشینی شبانی ، کوچ نشینی بازرگانی، کوچ نشینی درو گری   کوچ نشینی شبانی اکثر کوچ نشینان شرق افغانستان کوچ نشینان محض هستند . اصولاً اقتصاد آنها مبتنی بر پرورش گوسفند و بز است و از شتر به عنوان حیوان بارکش استفاده می کنند . بنابراین کار اصلی آنها شبانی است و معمولاً به خاطر چرای دامهای خود ، به کوچهای فصلی با برد بلند می پردازند . کوچهایی که در حوالی نوروز انجام می گیرد آنها را از محل تابستانی واقع  در بخش پست تر افغانستان شرقی و جلگه های سند به طرف سرزمینهای مرتفع شرقی و مرکزی افغانستان که در آنجا ، آنها در طی دو سه ماه تابستان ، آب و هوای خنک و چراگاه مناسب می یابند ، می کشاند . آنها این چراگاه ها را متعلق به خود می دانند و معتقدند که به صورت مکتوب از دولت تاییدیه ( فرمان ) دارند . این مورد بخصوص در منطقه تابستانی آنها در هزاره جات وجود دارد .(همان ، ص 21)کوچ نشینی بازرگانی از گذشته های دور برخی از کوچ نشینان شرقی در طی مهاجرت خود که نصف سال طول می کشد درحمل کالا بین جلگه های سند و ارتفاعات شرقی افغانستان تخصص یافته اند . باید گفت که این باربران کوچ نشین با یک نظام تجارتی کاروانی وسیع که در محدودهء هند، افغانستان، ایران و آسیای مرکزی رفت و آمد می کرد سازگار شده بودند . در ابتدا مسیر معمولی این کاروانها به دلیل استقلال نسبی هزاره جات ، از این منطقه نمی گذشت و تنها از حدود آن عبور می کرد اما با تغییر اوضاع سیاسی کشور به خصوص در زمان عبدالرحمن خان ، منطقه هزاره جات بازار دست نخورده ای برای آنان به شمار می رفت . و بعد از آن ، هر سال گروهی تاجر با باری از کالا از اردوگاههای تابستانی خود سفرشان را آغاز کرده و به سوی هزاره جات ، نواحی داخلی منطقه پشتو در سمت شرق و یا به سمت غرب رهسپار می شوند . این کوچ نشینان در طی سفرهای تجاری خود حدود 1000 تا 1500 کیلومتر راه را طی می کنند ، بنابراین آنها در طی یکسال مجموعاً سرزمین وسیعی در داخل افغانستان را تحت پوشش قرار می دهند . حتی گاه به پاکستان رفته و مایحتاج خود را از آنجا به افغانستان می آورند .( همان ،ص 27) کوچ نشینی دروگری ( لوگری معادل پشتوی کلمه دروگری در فارسی است )توسعه فعالیتهای تجاری کوچ نشینی معمولاً نشانه گسترش اقتصادی آنها درزمینه تجارت و سرمایه آزاد است . اما فقر و ناتوانی درست بر عکس ، تبدیل شدن کوچ نشینان به دروگری را باعث می شود . در شرق افغانستان کار دروگری معمولاً موسوم به “غریب کار” به معنی ” کار ضعفا ” است .برای کوچ نشینان فقیر پرداختن به این کار، شیوه ساده ای در راستای حل مشکلات مالی فوری آنها ست . و در عین حال آنها می توانند به یک نوع زندگی کوچ نشینی هم ادامه دهند .نقل و انتقالات این کوچ نشینان کاملاً مطابق موعد درو در مناطق مختلفی است که می روند تعیین می شود . به این ترتیب آنها تقریباً زمستان را در مناطق پست تر و گرمتر ایالت نانگرهار و تابستان خود را در منطقه کابل ، کوه دامن ، میدان و غیره می گذرانند واز محصول درو شده قسمتی را به عنوان دستمزد خود بر می دارند .( همان ، ص 35)

 1-2- جنوب و غرب افغانستان کوچ نشینان درانی ( مالدارها) منطقه سنتی قبایل درانی در جنوب افغانستان از حدود قندهار در شرق تا زمین داور در سمت فراه در غرب امتداد یافته است . سابقه این امر به قرن 18 زمانی که احمد شاه درانی ( 1773-1747) حقوق قبایل درانی را به رسمیت شناخت و به هر یک از آنها منطقه خاصی را داد، بر می گردد. به همین دلیل اغلب کوچ نشینان درانی بدون توجه به اینکه هم اکنون در جنوب افغانستان ( قندهار ) یا جای دیگر زندگی می کنند ، قندهاری می گویند ، بعداً درانیها ازمنطقه اصلی خود به سمت هرات و از 1885 و بعدها به شمال و شمال غرب افغانستان پراکنده شدند . شکل زندگی گروه زیادی از درانی ها در قالب دامداری ثابت و کوچ نشینی است . محدوده سنتی کوچ آنها از سرزمینهای کم ارتفاع جنوب افغانستان تا به سمت کوههای قورات (غورات ) یا آنطور که خود کوچ نشینان می گویند ، سیاه بند ادامه دارد ( همان ، ص 41) تا اینجا ، ما تا حدودی با جغرافیای کوچ نشینی پشتوها در افغانستان آشنا شدیم . در ادامه تلاش خواهیم کرد تا تداوم و گسترش کوچ نشینی در افغانستان را در قالب سیاستهای دولت دنبال کنیم .2- سیاستهای قوم مدارانه دولت و گسترش کوچ نشینی دولت در طول تاریخ افغانستان به خاطر ساختار موزاییکی و قومی و قبیلگی این کشور ، همواره این ساختار را حفظ کرده و از زمان تاسیس افغانستان کنونی و تقریباً تا به امروز ، انحصار قدرت در دست یک قوم ( قوم پشتو ) بوده است . بنابراین احراز سیاستهای قوم مدارانه از سوی دولت در قبال سایر اقوام برای حفظ این انحصار و سلطه ، اجتناب ناپذیر بوده است .هر چند سیاستهای قوم مدارانه دولت در قبال همه اقوام ساری و جاری بوده  اما به دلیل اشتراک مذهبی برخی اقوام چون تاجیک ، ازبک ، ایماق و …با قوم مسلط پشتو ، جلوه های این سیاست کمتر مشاهده می شود اما اوج این سیاست در برخورد دولتهای افغانستان با قوم هزاره نمایان می شود. برای پرهیز از خارج شدن از موضوع اصلی ، تلاش ما در این قسمت نمایش اجرای قوم مدارانه دولت با قوم هزاره است . بنابراین از بررسی آن در مورد سایر اقوام صرف نظر می کنیم . و نشان خواهیم داد که چگونه این سیاست باعث تداوم و گسترش کوچیگری در افغانستان شده است

.1-2-درگیری دولت با هزاره ها هزاره جات تا زمان عبد الرحمن خان حالت نیمه استقلال داشت و مرکز آن کاملاً مستقل بود و هیچ دولتی تا آن وقت در آنجا تسلط نیافته بود و چون دولتهای گذشته در بیشترحصص هزاره جات حضور نداشتند لذا ، کدام درگیری پیش نمی آمد .اما سخترین دوران تاریخ هزاره جات از زمان عبدالرحمن آغاز می شود . چرا که از همان ابتدای به قدرت رسیدنش سرکوبی هزاره ها را شروع کرد .( یزدانی ، 1368، ص 30-31)وی برخلاف تمامی حکومت گران گذشته که قدرتهای محلی را به نحوی ابقاء و تحمل می کردند ، از آغاز تا پایان کار در صدد از بین بردن قدرتهای  چندگانه کوشید و در این راه هم موفق شد . برخی از مورخان تمامی ضعفها و جنایات  او را به خاطر همین کار که ملوک الطوایفی را ازبین برد و حکومت را یکپارچه ساخت ، توجیه می کنند و حتی برخی از نویسندگان از اقدامات او به عنوان یک افتخار یاد می کنند ( محمد حسن کاکر ، بی تا ، ص 121) با به قدرت رسیدن عبدالرحمن ، درابتدا هزاره ها از بیعت کردن با او ابا داشتند اما به مرور زمان برخی از سران قبایل هزاره مجبور به بیعت شدند و برخی دیگر نیز به سیاست خود مبنی بر عدم بیعت با پادشاه جدید ادامه دادند. در پی این امر به کسانی که با عبدالرحمن بیعت نکرده بودند، عنوان یاغی داده می شد. و از طرف دولت مورد تهاجم قرار می گرفت. با حمله ی عبدالرحمن به یاغیان هزاره ، تمامی آنها تسلیم شدند اما جالب اینجاست که حتی با تسلیم  تمامی هزاره ها سیاست تحقیر و ظلم و ستم حکومت نسبت به آنان همچنان ادامه داشت. در واکنش به این موضوع، این بار تمامی هزاره ها با هم متحد شده و جنگ تمام عیاری شروع شد. این موضوع درست مصداق این گفته ی بشیریه درکتاب جامعه شناسی سیاسی است که می گوید: ” درکشورهای چند نژادی و چند قومی ، نژاد های تحت سلطه با توسل به نظریه ی حقوق طبیعی و برابری انسانها ، موجب کشمکش های سیاسی شده اند و تسلط یک نژاد یا قوم بر دستگاه دولتی سرچشمه ی نارضایتی ها و رنجش های قومی بوده است ( بشیریه ،1374، ص 279)  

                      میر محمد صدیق فرهنگ در باره ی عملکرد عبدالرحمن و نیرو های او در مورد جنگ با طایفه ی هزاره می نویسد جنگ برای سه سال از 1891تا 1893 با نهایت شدت دوام کرد. و درادامه می نویسد اینها ( نیروهای دولت) علاوه بر قتل و شکنجه ی مردان محارب و غیر محارب بر زنان و اطفال هم رحم نمی نمودند و ناموس زنان و دختران جوان را با کمال بی باکی مورد تعرض قرار می دادند. در هر منطقه که اردوی حکومت داخل می شد پس از کشتار مردان، پیران و دختران و زنان جوان را اسیر می ساخت و به عنوان غلام و کنیز و برده در شهرها به فروش می رسانید.(فرهنگ،1371،ص 392تا 395).با مقاومت هزاره ها عبدالرحمن که اوضاع را بحرانی دید به حربه های مختلفی برای پیروزی درجنگ متوسل شد که یکی ازآنها توسل به شکاف مذهبی بود پس علمای درباری را جمع کرده  واز آنها فتوای کفریت هزاره ها را گرفت و در سراسر کشور پخش نمود و تمام مردم کشور را به جهاد علیه شیعیان هزاره دعوت نمود.حربه ی دیگر او تحریک کوچی ها بود. کوچی ها  که از قبل فکر تصاحب زمین های حاصلخیز هزاره را در سرمی پروراندند جهاد باکفار را بهانه قرار داده و از هر طرف هجوم آوردند. ( دولت آبادی، 1385ص 100)علی رغم مقاومت گسترده ی هزاره ها ، جنگ با شکست آنان به پایان رسید و انزوای سیاسی هزاره ها به عنوان اولین و آخرین پی آمد جنگ تبعات بسیاری را برای آنها در بر داشت که یکی از آن تبعات، اجرای کامل سیاست ها ی قوم مدارانه ی دولت در راستای تحمیل فرهنگی بود. وضع مالیاتهای سنگین بر هزاره ها ، تحمیل مذهبی بر آنان وتصاحب زمین هزاره ها و واگذاری آنها به کوچی ها از جمله ابزارهای تداوم سلطه ی قوم پشتون برقوم هزاره به شمار می رود

.2-2: هزاره ها و حربه ای به نام کوچی با قتل عام هزاره ها ، توزیع زمین های آنان نیز در دستور کار دولت قرار گرفت. گفتیم که همزمان با فتوای کفریت هزاره ها و تحریک عبدالرحمن، کوچی ها جزء کسانی بودند که جهاد  با کفار را بهانه قرار داده و به هزاره جات هجوم آوردند. تیمور خانف در این باره می نویسد: ” کوچی های افغان با علاقه ی فراوان و انرژی زیاد در مبارزه با جهاد مقدس اشتراک ورزیدند،آنان با علاقه و محبت زیاد اعلامیه عبدالرحمن خان را شنیدند و گروه گروه به جنگ ضد هزاره می شتافتند. بدون شک یکی از علتهای عمده ای که سبب گردید تا کوچی ها ی افغان به جنگ هزاره ها علاقه پیدا کنند همان موجودیت زمینهای سرسبز و چراگاه های مساعد در هزاره جات بود . زیرا قبلاً هزاره هابه صورت قطع ، اجازه استفاده از چراگاهها را به کوچیان افغان نمی دادند . لذا امکان  نداشت  که  صاحب چراگاههای وسیعی شوند که سابقاً نیز بر سر آنها بین کوچیها و هزاره ها جنگ هایی صورت  گرفته بود “. ( تیمور خانف ، 1372، ص 200تا 208)  

                           بنابراین با شکست هزاره ها ، زمینهای زراعت نشده ، صاحبان کشته شده یا متواری شده بهانه ای بود برای توزیع زمینهای آنان به همان هایی که سالها درپی تصاحب این زمینها نقشه می کشیدند اما چیزی که حائز اهمیت است و امروز می توان بر آن تکیه کرد غصب زمین و دارایی مردم هزاره و سپردن آن به کوچی های افغان بود که از مشکلات امروز هزاره ها نیز به حساب می آید .ملا فیض محمد کاتب در کتاب خود طی یک  گزارش بخشی از فرمان توزیع زمین را آورده است که بدین شرح است . “… حضرت والا در روز غره صفر سنه 1315 دوست محمد خان مذکور را فرمان کرد که : در خصوص مردم مهاجر هر طایفه که از مملکت غیر، هجرت اختیار کرده ، منزل و مسکن خود را در    مملکت افغانستان قرار داده ، نزد شما حاضر می آیند و خواهش مسکن و مقام و مزرعه می کند …و در خصوص کسانی که از اندرون مملکت افغانستان که زمین ندارند و نزد شما آمده و خواهش زمین کنند …  شما را امر است که کیفیت داشتن و نداشتن ایشان را معلوم کنید و … اگر در جایی ملک نداشته ، آنچه به  شما حکم شد به آن عمل کنید .  و از صدور این حکم بود که دوست محمدخان ، مردم افغان کوچی را که چهار ماه در افغانستان آمده بهر  یاب علف و تجارت و غیره می شوند و هشت ماه در هند و پنجاب و دیرجات و سند و ریگستان و پیشاور می روند و ملک و زمین ندارند و خانه به دوشند ، در زمره بی ملک به قلم آورده  بسیار مواضع از املاک هزاره را به ایشان داد چه ایشان هم مهاجرند و هم زمین ندارند.”( کاتب ، چاپ 1372، ص 416و 417)نکته ای که در اینجا وجود دارد این است که بسیاری از زمینهای مردم هزاره که امروز در اشغال و تصرف افغانها ، چه افغانستانی وچه هندی قرار دارد قسمت عمده آن حتی فرمانی از عبدالرحمن هم ندارند که طبق نظر و فقه حنفی شاه به ایشان داده باشد بلکه به زورخود و یا با ساخت اسناد جعلی آن را تصاحب کرده اند .( دولت آبادی ،1385، ص 207) بنابراین کوچی گری به صورت متداول امروزی از زمان عبدالرحمن شروع شده است

. زمانی که در اثر فشارهای بریتانیای استعمارگر حاکم بر شبه جزیره هند آن روز و فشارهای هندوهای متعصب بر مسلمانان ، عده ای از پشتون های مقیم هندوستان ، پاکستان و بنگلادش فعلی تحت عنوان مهاجرت از دارالکفر به دارالاسلام به سرزمین افغانستان سرازیر شدند و با حمایت عبدالرحمن اجازه ورود به مناطق هزاره جات و مناطق دیگر را پیدا کردند .پس می توان فرایند کوچ نشینی را با گسترش اتحاد سیاسی در افغانستان همزمان دانست ( پاپلی یزدی ، ص270)چراکه عشایر چادر نشین اغلب پس از کنترل مراتع ییلاقی توسط دولت ، به طور منظم از آنها استفاده کرده و در آنجا حضور یافتند .بر خلاف ایران ، در افغانستان ، افراد کوچ نشین به طور آشکار با خود اسلحه حمل می کنند و تصور سنتی غارتگر بودن  آنها پابرجاست . ایلات پشتو در حکومت  از موقعیت مناسبی بر خوردارند زیرا آنها با حکومت حاکم ، هویت مشترک قومی دارند و درگذشته ، حکومت از آنها به عنوان متحد سیاسی ، بهره برداری می کرده است .بهره برداری حکومت های گذشته از آنان در مواقع نیاز ، برخی را بر این عقیده نزدیک می سازد که اصولاً پدیده کوچی ، یک پدیده سیاسی است و بیشتر حربه ای است در دست دولت .تا بتواند در مواقع ضروری ، استفاده های سیاسی لازم را از آنان به عمل آورد .البته استفاده از کوچیها برای کنترل هرچه بیشتر اقوام فرو دست ، در ارتباط مستقیم با شکافهای قومی و مذهبی موجود در افغانستان قابل طرح است، به طوریکه می توان تاثیراین شکافها را بر شکل گیری روابط میان کوچیها و سایر اقوام با مقایسه ای میان روابط بین کوچیها و میزبانانشان به خوبی نشان داد . به عنوان مثال با تسلط عبدالرحمن بر منطقه هزاره جات و اختصاص مراتع و زمینهای آنها به کوچی ها، همین قضیه درمورد تسلط وی در محدوده کوهای غورات یا قورات که متعلق به ایماقها بودند، اتفاق افتاد. اما به رغم تقابل بین کوچیها و ایماقها ، روابط بین آنها هرگز به خشونت مناسبات کوچیها و هزاره ها نبوده است و اولین علت آن اشتراک آنها در مذهب تسنن است ، علاوه بر این کوچ نشینان به پاس همکاریشان با عبد الرحمن در فتح هزاره جات ، از وی در مورد برخی از زمینهای هزاره ها ، فرمان یا تاییدیه رسمی دریافت کردند .بنابراین زمینها را متعلق به خود دانسته و هیچ حقی برای صاحبان اصلی آن قائل نیستند . در حالیکه این سیاست درپی اشتراک مذهبی ایماقها و پشتوهای حاکم ، از سوی دولت اتخاذ نشد. ازاین رو کوچیها باید به ایماقها حق چرا بپردازند و حقوق را رعایت کنند .

3- کوچیها دردوران ثبات و هرج و مرج سیاسیحمایت از کوچیها تنها به دوره عبدالرحمن محدود نمیشد .بلکه این سیاستی بود که حاکمان بعد از او نیز آن را به نوعی تا به امروز دنبال کرده و می کنند . مثلاً در دوره ظاهر شاه نیز چراگاههای دشت ناهور توسط افسران ارتش به کوچی ها فروخته شد و بار دیگر تخم کینه و نفاق بین اهالی منطقه و کوچی ها توسط عوامل دولت کاشته شد . این چراگاه ها تا اواسط دهه 30 شمسی ، مورد استفاده تابستانی گله های اسب دولتی قرار داشت ، اما با به راه افتادن جریان مدرنیزه شدن پلیس و ارتش ، افسران مربوطه فرصت یافتند که فروش موقتی قسمتهایی از چراگاههای دشت ناهوربه کوچی ها را به صورت وسیع به دست گیرند. این موضوع همچنان ادامه داشت تا اینکه در اواخر دهه 30 چراگاههای ناهور ” میل ” تابستانی کوچی ها اعلام شد و فیصله نامه رسمی به عنوان سند مالکیت آن به کوچیها داده شد . در این مورد نیز مانند موارد قبل ، اهالی منطقه ، سند ارائه شده به کوچی ها را معتبر نمیدانند و خود را مالکان اصلی زمینهای فروخته شده می دانند.با سقوط حکومت طرفدار پشتون در کابل و ظهور نیروهای مقاومت پس از 1978، پشتوها کنترل خود را بر مناطق هزاره و ازبک نشین از دست دادند و یکباردیگر به سمت مرزهای پاکستان رانده شدند . یکی از عوامل عمده خروج پشتوها از سرزمین های هزاره این بود که هزاره ها برای اولین بار پس از سالهای 1893 مجدداً مسلح شدند .( عسکری 1379، ص، 103) اما با روی کار آمدن طالبان ، باردیگر کوچی ها، با تکیه بر امارت اسلامی و استفاده از هویت مشترک قومی خود با طالبان ، نه تنها به صورت وسیع به منطقه سرازیر نشدند بلکه انتقام غیبت چند ساله شان را نیز گرفتند .با حمله آمریکا به افغانستان ، وقفه کوتاه مدتی در ایاب و ذهاب آنها پدیدار شد اما طی دوسال اخیر مجدداً کوچی ها تلاش دارند تا به منطقه راه یابند ، این حرکت آنها ، موجی از ناآرامی ها و جنگهای قومی را برداشته است . به طوریکه در پی تهاجم آنها ، بسیاری از اهالی منطقه مورد تعارض مالی و جانی قرار گرفته و مجبور به ترک خانه های خود شدند .این بار پشتیبان این جنایت و تجاوز وحشیانه بر هزاره ها ، نه حکام فاشیست و قبیله گرای بیسواد ، بلکه نئو فاشیستهای مدعی حقوق بشر، تئوری پردازان دموکراسی ، روشنفکرنماها و سایر دستندرکاران سیاسی و مذهبی در دولت فعلی است که ازیک طرف با پشتیبانی مستقیم و غیر مستقیم کوچی های متجاوز را به تجاوز و جنایت تشویق نموده و از طرف دیگر با توطئه سکوت درمقابل این جنایت وارده برهزاره ها بر وخامت اوضاع می افزایند.بنابراین ملاحظه می شود مناسبات میان هزاره ها و کوچی ها، هیچگاه راحت و بدون دردسر نبوده است .در دوره هایی که حکومت مرکزی از ثبات و استقرار برخوردار بوده است منازعات طرفین به حکومت کشانده شده و در محاکم دولتی ، عمدتاً به نفع کوچی ها حل و فصل گردیده است اما در دوره هایی که حکومت مرکزی ضعیف بوده است منازعات شکل حادتری به خود گرفته و تا حد برخوردهای مسلحانه بالا گرفته است .در منازعات اخیر طرفین ، هر چند هیاتهایی از طرف دولت برای سامان دهی این مساله به منطقه اعزام شدند اما در نهایت تلاش آنها به علت پیچیدگی موضوع از لحاظ سیاسی و حقوقی بی نتیجه مانده است . برخورد رسانه های جمعی نیز با سکوت و کم اهمیت جلوه دادن فاجعه همراه بوده است .از این رو نیرو های خارجی و نمایندگی های سازمان ملل در افغانستان نیز تا حدود زیادی در برابر این رویدادها بی تفاوت مانده اند . این شواهد نشان میدهد که از نظر دولت ، مساله کوچی ها ، تنها یک موضوع سیاسی است و نه یک مورد امنیتی . زیرا در موارد و موضوعات امنیتی ، دولت موظف است با تمام توان ، تدابیر اضطراری لازم را اتخاذ نماید . حال آنکه عملکرد دولت فعلی ما در قبال این مساله درست برعکس بوده است .با این توصیف ، تلاش ما در بخش پایانی مقاله درحقیقت به بررسی مناسبات بین امنیت و کوچ نشینی در افغانستان اختصاص دارد . هرچند جنبه های امنیتی کوچیگری درمواردی چون قاچاق مواد مخدر ، ورود وخروج آزادانه آنها از مرزهای جنوب و جنوب شرقی کشور ، تن ندادن به خلع سلاح عمومی و … قابل طرح است . اما آنچه مد نظر ماست امنیت اجتماعی و ارتباط آن با کوچیگری است . نگا ه ما دراین بررسی همچنانکه در طرح مساله مقاله بیان شد ، ناظر به تحلیل نوین امنیت است که از سوی باری بوزان و همکارانش ارائه شده است

 .4- امنیت و کوچ نشینی در افغانستان امروزه  در قبال بررسی های امنیت دو دیدگاه وجود دارد ، دیدگاه چدیدتر فراخ نگران و دیدگاه قدیمی ، نظامی و دولت محور سنت گرایان .ازنظر تحلیل گران نوین ، امنیت نوع ویژه ای از سیاست است که می توان آنرا به طیف وسیعی از موضوعات نسبت داد . بر این اساس ، تحلیل نوین امنیت بر فراخ تر ساختن دستور کارامنیت با قائل شدن شأن امنیتی برای موضوعات و مسائل اقتصادی ، زیست محیطی و اجتماعی در کنار مسائل و موضوعات نظامی – سیاسی که محور بررسی های سنتی امنیت را تشکیل می داد مبتنی است ( بوزان ، 1368، ص 15) به نحوی که دیگر دولت نه تنها به عنوان موضوع اصلی امنیت درهمه بخشها مطرح نیست بلکه هر بخش ، بازیگران و موضوعات  امنیتی خاص خود را دارد. در بخش نظامی ، موضوع امنیت ، دولت است ، در بخش سیاسی ، موضوع امنیت را حاکمیت و گاه ایدئولوژی دولت می دانند . موضوعات امنیتی در بخش اقتصادی ، گسترده است و طیفی را از افراد گرفته تا طبقات ، دولتها و نظام پیچیده بازار جهانی را شامل می شود . همچنین در نظام جهانی معاصر ، مهمترین موضوعات امنیت اجتماعی را ، قبیله ها ، عشیره ها ، ملتها ( واحدهای قومی شبیه ملت که دیگران آنها را اقلیت می خوانند ) تمدنها ، مذاهب و نژادها می دانند . دربخش محیط زیست ، طیف موضوعات امنیتی بسیار فراخ است و از اموری نسبتاً ملموس مانند بقای برخی انواع موجودات گرفته تا موضوعات  نامشخص تر و بزرگتری مانند حفظ اقلیم و زیست سپهر کره زمین را در بر می گیرد .بحث ما در این قسمت ناظر به امنیت اجتماعی است .گفتیم موضوعات امنیتی در بخش اجتماعی را قبیله ها ، عشیره ها ، ملتها ، نژادها و  … تشکیل میدهند . ازنظر بوزان یکی از رایج ترین مسائلی که تهدیدی برای امنیت اجتماعی تلقی می شود بحث مهاجرت است چرا که بر اثر مهاجرت ، ترکیب جمعیت و هویت میزبانان دستخوش تغییر می شود . جامعه می تواند به دو شیوه به تهدیدها پاسخ دهد . یکی از طریق فعالیتی که خود همبود انجام می دهد و دیگری تلاش برای منتقل کردن آن مساله به بخش سیاسی از طریق گنجاندن در دستور کار دولت است . در سطح دولت مثلاً با تهدید مهاجرت می توان از طریق قانونگذاری و برقراری کنترل مرزی برخورد کرد. ( همان ، ص 188) در موضوع مورد بحث ما ، کوچ کوچیها را می توان مربوط به مباحث مهاجرت دانست .

 هر چند این مهاجرت فصلی است ، اما با توجه به گستردگی میزان تاثیرات آن بر سایر اقشار جامعه ، خود یکی از تهدیدات جدی ، برای امنیت اجتماعی سایر اقوام افعانستان به شمار می آید . این در حالی است که دولت افغانستان با غفلت از این مساله ، نه تنها اقدامی در جهت حل مشکل نمی کند بلکه با سکوت خود ، بر وخامت اوضاع نیز می افزاید . دولت باید متوجه این مساله باشد که ملتی دارد که آن از ادغام تعدادی گروه قومی تشکیل شده است که حیات ملی هریک از آنها تاریخچه ای جداگانه و قابل بسیج دارد .از این رو عدم توجه به امنیت اجتماعی ، اقتصادی و … آنان از طرف دولت ممکن است به گسترش عمومی ملت گرایی و اندیشه خودگردانی منجر شود و این برای دولت مرگبار است .سایر اقوام افغانستان علی الخصوص هزاره ها در برخورد با این تهدید ، ( همچنان که بوزان به آن اشاره کرده بود ) به دو شیوه می توانند عمل کنند . یکی اینکه مساله را به بخش سیاسی (دولت ) منتقل کنند و دیگری فعالیتهایی است که خودشان برای دفاع از خود انجام میدهند ، تجربیات گذشته نشان میدهد که انتقال مساله به بخش سیاسی از سوی مردم  نتیجه ای در بر نداشته است . بنابراین فعالیت اقوام برای دفاع از امنیت خود ، بسیار اهمیت دارد .یکی از فعالیتهای قابل طرح در این زمینه ، تبدیل مسئله کوچی ها از یک مسئله صرفاً سیاسی به یک مسئله امنیتی است .بر خلاف تصور، این طور نیست که همواره دولت ، به موضوعات رنگ و بوی امنیتی می بخشد . بلکه سیاسی کردن و امنیتی کردن در عرصه های دیگری هم می تواند صورت گیرد و دیگر واحدهای اجتماعی هم می توانند در جمع خودشان موضوعی را به سطح توجه عمومی ارتقا دهند یا حتی برای آن ضرورت و فوریتی تضمین شده قائل گردند .( همان ، ص 49) امنیتی کردن موضوعات نیازمند ساختارهای سخنورانه خاص ، تبلیغات و استفاده بهینه از فرصتها میباشد . به عنوان مثال قوم یهود در واکنش به قتل عام خود ، توانستند آنچنان به قضیه هوکوکاست پروبال داده و آنرا در سطح جهانی مورد توجه عمومی قرار دهند که امروزه کمتر کسی است که در مورد هولوکاست چیزی نداند و موضعی در برابر آن نگیرد . و یا قتل عام ارامنه در ترکیه بعد از جنگ جهانی اول نیز یک مورد سیاسی بود که پس از مدتی تبلیغات به یک مساله امنیتی تبدیل شد و به سطح توجه عمومی در جهان ارتقاء یافت .اما آیا ؛ آیا در مورد قتل عام هزاره ها در دوره عبدالرحمن که امروزه نیز در لباس کوچیگری ظاهر می شود ، کسی در جهان چیزی می داند ؟ شاید حتی نسل جدید ما آنطور که باید در مورد تاریخ خود نمی دانند . پس این وظیفه ماست که از امکاناتی که عصر ارتباطات به ما می دهد و به طور کلی فرصتهایی که جهانی شدن پیش روی ما می گذارد استفاده کرده و توجه سازمانهای بین المللی ,حقوق بشر و افکار عمومی را به ابعاد امنیتی کوچیگری جلب کرده تا فریاد مظلومیت قربانیان آن , به گوش جهانیان برسد . بنا براین می توان ازطریق فشار افکار عمومی داخلی وخارجی , دولت را متقاعد کرد  که توجه به حقوق طبیعی همه اقوام شرط مشروعیت و مقبولیت هر نوع دولتی در افغانستان است  .

فهرستِ منابع:1- باری بوزان ، چارچوبی تازه برای تحلیل امنیت ،مترجم : علیرضا طیب ، تهران ، پژوهشکده مطالعات راهبردی ،13862- بصیر احمد دولت آبادی ، هزاره ها از قتل عام تا احیای هویت ، قم ، انتشارات ابتکاردانش ، 13853- تیمور خانف ، تاریخ مردم هزاره ها، مترجم : عزیز طغیان ، تهران،  موسسه مطبوعاتی اسماعیلیان ، چاپ اول، 13724- محمد حسین پاپلی یزدی ، افغانستان اقوام – کوچ نشینی ، مشهد ، نشر درخشش ، 13715- ملا فیض محمد کاتب ، سراج التواریخ ، جلد اول ، تهران ، موسسه انتشارات بلخ ، 13726- محمد حسین کاکر ، افغان افغانستان و افغانها و تشکیل دولت در هندوستان فارس و افغانستان ، پیشاور ،بی تا7- حسینعلی یزدانی ، دفاع هزاره ها از استقلال وتمامیت ارضی افغانستان ، بی جا، نشر احسانی ،13688- میر محمد صدیق فرهنگ ، افغانستان در پنچ قرن اخیر ، مشهد ، نشر درخشش ،13719- سید عسکر موسوی ، هزاره های افغانستان ، مترجم : اسدالله شفایی، تهران ، انتشارات  سیمرغ، 137910- حسین بشیریه ، جامعه شناسی سیاسی ، تهران ،نشر نی،1374

 

وبلاک” دربارۀ جاغوری”

 

 
 
 

 a

صدها هزار مهاجر افغانی در ایران، تجدید دوران حکومت احمدی نژاد را، با ترس ونگرانی نظاره می کند.  دوران احمدی نژاد برای مهاجرین افغانی، قرار تحقیقات میدانی که صورت گرفته است ، ترسناکترین لحظه های مهاجرت در ایران را روایت می کند.

 

  مطالب ذیل ، اختصار گزارش مفصل است که : بر اساس چشم دیدهای یک فامیل مسافر، از محل کار ومحل زندگی افغانی ها درشهر های تهران ، قم واصفهان ایران تهیه شده است.:

1/ نزدیک به دو ملیون تبعه ی، افغانی هنوز هم در محلات مسکونی زندگی می کند. هر هفته در هر کوچه خانه ی افغانی ها مورد تجاوز قرار می گیرد، هم از طرف افراد مسلح ونیروی انتظامی وهم از طرف افراد بیکار  وولگرد. بر خورد حکومت با مهاجرین زمینه ی را فراهم اورده است که افراد شرور با استفاده از ان، هر کاری را که بخواهد می تواند، بدون هیچ گونه ترس وهراسی، در حق مهاجرین انجام می دهند.

.2/  تحصیل دانش آموزان ، بهترین بهانه ی ، حصول پول از مهاجرین گردیده است. دانش اموزان افغانی در مدارس ، هم به دولت باید هزینه سنگینی را پرداخت کند وهم اداره مکتب را بر علاوه  هزینه شهر داری..3/  به دلیل جریمه سنگین دولت، برای صاحبان خانه ی که مهاجر افغانی در آن سکونت داشته باشد، کرایه خانه  ده برابر کرایه است که یک شهروند ایرانی، پرداخت می نماید.

.4/ عروسی وفاتحه به ندرت بر گذار می شود. زیرا اکثرا” درین گونه محافل نیروی انتظامی ، تمام جمعیت آنجا را بدون هیچ گونه توضیح وتجویزقانونی به داخل اتوبوس ها انداخته ودر مرز های افغانستان، انتقال می دهند.

5/ به دلیل جرایم سنگین ارباب های کارخانها، بسختی صاحبان کار حاضر می شوند که کار گر افغانی استخدام نمایند. به همین دلیل افغانی ها حاضر می شوند در قبال حدود16 ساعت کاردر روز، نصف مزد یک کار گر عادی ایرانی را بیگیرد.

6/ بر اثر فشار بیش از حد وبرخورد های نهایت غیر انسانی نیروی انتظامی ، مردان معمولا در شهر گشت وگذار نمی نمایند.انها فقط در خانه ومحل کار رفت وامد دارند.

.7/  هفته ی نیست  که افغانی را در گوشه ی از شهرسر نبرند، در محل کار ویا محل زندگی وخانه اش.

 8/  مزد کار گر فقط با التماس از ارباب گرفته می شود. اگر صاحب کار، ترحم نه کند اصلا کارگر افغانی جرئت ندارد مزدش را طلب کند.

.9/  زیاد شنیده می شوند که صاحب کار ایرانی، خانه ی کار گر قدیم خویش را به زور تملک نموده وبدون پرداخت مزد چندین ساله اش ، اورا به نیروی انتظامی سپرده وزن وبچه اش را بدنبالش به مرز انداخته اند.

.10/ در هیچ دادگاهی دعوای حقوقی مهاجر افغانی وجود ندارند به دلیل اینکه غیر قانونی زندگی می کند چه انهایکه سند اقامت دارند وچه انهای که ندارند.

.11 / مردان نمی توانند از نان بای نان بیگیرد. زنان با پرداخت چندین برابر قیمت معمولی نان خشک می خرد. دلیل نان بای ها این است که دولت فقط به تبعه ایرانی سوبسید می پردازند .

12/ سفارت افغانستان نمی تواند از مهاجرین دفاع نماید .

.13/  افراد از گروها وسازمانهای حزباللهی افغانی به خصوص روحانیون، مثل قدیم از داخل افغانستان، از فعالیت های خارجی ها در افغانستان در بدل نامه تردد برای فامیل اش جاسوسی می نمایند.

 14/  تهدید احمدی نژاد در برخی از سخنرانی های انتخاباتی اش در میان مهاجرین افغانی، جدی تلقی گردیده است. احمدی نژاد گفته بود، در صورت پیروزی مردم را برای همیشه از شر مهمان های ناخوانده خلاص خواهد کرد. چیزی را که در جواب سوال خبر نگار صدای امریکا، در سازمان ملل، از اخراج اجباری مهاجرین افغانی نیز به زبان اورد  :”عجب ! مهمان های ناخوانده امده اند وحالا می خواد صاحب خانه شود؟!…تقریبا” به این مضمون. مهاجرین افغانی در ایران  می گوید : در طی سالهای اقامت در ایران انواع غیر قابل تصور، کینه توزی ها وناجوان مردی های غیر انسانی از ایرانی ها دیده اند. اما از مجبوری تاهنوز مقاومت کرده اند. اما این بار در دوران احمدی نژاد اعمال ورفتار های دولت تا حد خشن وغیر انسانی است که از مقاومت ادمیان خارج است. ایرانی ها حساب شده فشار ها را افزایش می دهند ، تا افغایها اصلا بدون نیروی انتظامی در اثر فشار های اجتماعی  وروحی افغانی ها، خود احساس کند که ایران برای آنها ، جز عذاب واذار چیزی دیگری نیست ، تا حاضر شوند بدون مصرف وزحمت دولت اسلامی ایران!،  راهی کشور خود شوند.

 تیمور.

درادامه خشونتها ممکن است شعارهای تظاهر کننده گان ، تغیر جهت یافته ، رهبر ایران واساسا” رژیم ولایت فقیه اماج حمله مردم ناراضی ایران قرار بیگرند.

بحران  موجود در ایران که بشکل راهپیمای های اعتراض آمیز، خودرا نشان می دهد،  ریشه های عمیق اقتصادی ، سیاسی واجتماعی دارند. فضای بحران اقتصادی در جهان ، بر علاوه تحریم اقتصادی ایران به خاطر ساخت و ساز انرژی هسته ی آن کشور ، معیشت زندگی ایرانیان را طاقت فرسا نموده است. موج ازادی خواهی  ودموکراسی در جهان امروز، نسل معاصر ایران متمدن را تحت حاکمیت ولایت مطلقه فقیه ، شرمنده ساخته وانها را روحا” اماده ایجاد تحول اساسی نموده اند. اقای خامنه ی با فهم این مسله ، هم با بر نامه تحولات اقتصادی رفسنجانی مخالف است وهم با تحولات وتغییر فضای سیاسی اقای خاتمی مقاومت می نماید. جامعه ایران از نظر ساختار علمی وفرهنگی به جوامع معاصر وصل است.طبعا” تحولات وتغیرات علمی، حقوقی، سیاسی وفرهنگی جهان امروز در لایه های درونی جامعه ایران رسوخ نموده اند . تحولات اجتماعی ، اقتصادی  وفرهنگی  جامعه ایران ،با قانون اساسی وحکومت ولایت مطلقه فقیه، تضاد غیر قابل آشتی پیدا نموده است. به همین دلیل  ارتش ، سپاه ،بسیج واطلاعات در ایران همیشه نگران ودر حال اماده باش بسر می برند. دست برد علنی به رای مردم در انتخابات موجود نشان واضح از، ترس وهراس عمیق ولایت فقیه ناشی می شود.اما تحولات جهان معاصر وتوانای تاثیر آن بر جامعه سکولارایران، امروز ویا فردا آن هارا به شکل محتوم به طغیان غیر قابل کنترول بر ای سرنگونی ولایت مطلقه فقیه فرا می خواند. رای علنی اکثریت ایرانیها در داخل وخارج با شور وشوق تمام به شخصیت های مخالف ولایت فقیه مثل خاتمی وموسوی نوعی رفراندوم ولایت فقیه نیز به حساب می آید. هر چند در ایران هرگز با آمدن ریس جمهور صد در صد دموکرات ، تغییر وتحول اساسی به سمت دموکراسی واقعی صورت نمی گیرد. زیرا نهاد های امنیتی و ارگان های انتصابی رهبر، حاکمیت اصلی را تشکیل می دهند. ریس جمهور در حاکمیت ولایت فقیه ، فقط مجری قوانین است که وجود دارد. با توجه به چنین موانع برای دموکراسی در ایران ، مردم ایران مدت ها است به هر کسی که احساس می نماید مورد توجه رهبر می باشد رای منفی می دهند. در انتخابات کنونی بنا بر گزارشات روزنامه نگاران از ایران مردم برای کنار گذاشتن احمدی نژاد که مورد تائید ولایت فقیه بود به صحنه امدند ، کار که سالها پیش برای امدن خاتمی انجام دادند وبه شخص مورد تائید رهبر ایران یعنی ناطق نوری رای منفی دادند.  در زمان مناظره های تلویزیونی کاندیدهای موجود ، بحران درونی  حکومت ولایت فقیه اشکار شد. جنگ قدرت که در مرکزآن ظاهرا” رفسنجانی وخامنه ی قرار دارند، در تقلب رای به نفع احمدی نژاد به اوج خود رسید. اکنون این جنگ  از درون  حاکمیت به خیابان ها امده است. صدها هزار ایرانی در سراسر جهان وایران از حکومت ایران می خواهد که انتخابات را باطل اعلام کند. رهبر ایران  که گفته می شود تمام کارها زیر سر اوقرار دارد ، بلافاصله پس از اعلام نتایج آراء، شفافیت انتخابات را بدون انتظارتائید شورای نگهبان، تائید کرد.تائید رهبر، خشم مردم را بر انگیخت ومردم را به خیابانها کشاند .اکنون رهبردر مواجه با قیام مردم، در سر یک دوراهی قرا گرفته است. اگر نتایج اراء را باطل اعلام کند خود به عدم صلاحیت رهبری ویا تقلب کاری در رائ مردم مهر تائید می زند واگر انتخابات موجود را تائید کند، نا ارامی وخشونت ملیون ها ایرانی در خیابان ها ادامه می یابد که در ادامه خشونتها ممکن است شعارهای تظاهر کننده گان تغیر جهت یافته ورهبر ایران واساسا” رژیم ولایت فقیه اماج حمله مردم ناراضی ایران قرار بیگرند.البته این گونه تقلب زور مدارانه با توجیه مذهبی ولایت فقیه در ایران سابقه تاریخی دارد. وآن را حکم حکومتی می خواند. در زمان بنی صدر در اوایل انقلاب ایران نیز بهشتی ، خامنه ی ورفسنجانی با استفاده از فتوای ولایت اقای خمینی تمام مخالفین خویش را از صحنه ی سیاسی برون انداختند. جنبش های چب مذهبی: مسلمانان مبارز، طرفداران شریعتی وطالقانی،نهضت ازادی بازرگان، مجاهدین خلق، جنبش های چب کمونیستی مثل حزب توده ورنجبران واحزاب لیبرال ودموکرات مثل بنی صدر( که 90% رای مردم را داشتند) صادق قطب زاده …. وحتی مشهور ترین مجتهدرقیب ، مثل شریعتمداری  وبعد ها منتظری را نیز قربان ولایت مطلقه کردند. این ها نشان می دهند که ماهیت رژیم های بنیاد گرا بر تقلب ، دروغ واستبداد استوار است.

 چگونگی تاثیر اوضاع ایران بر افغانستان  :

 بی شک تحولات سیاسی به نفع جنبش های دموکراتیک در ایرن ، تاثیرمستقیم بر اوضاع سیاسی افغانستان دارد. در افغانستان نیز احزابی با ماهیت شبیه حزب جمهوری اسلامی ، به دلیل فقر فرهنگی مردم با زندگی وسرنوشت مردم افغانستان بازی می نماید. جمعیت اسلامی حزب اسلامی واحزاب شیعه،  تقریبا” احزاب بنیاد گرای نوع افغانی آن می باشد ،احزابی افغانی با همان خصلتها وماهیت تقلب کارانه،در طول سالهای جهاد ومقاومت با استفاده از قدرت حضور پاکستانی ها وایرانیها در افغانستان نه گذاشتند جنبش روشنفکری در افغانستان در درون مقاومت ضد روسی پا بیگیرد. بنیاد گرای افغانی چه شیعه وچه سنی ریشه مستقیم درکشور ها ی همسایه دارند. هرچند افغانستان در گذشته هایکی از چند مرکز مهم تمدن منطقه به حساب می اید، اما به برکت حکومت های قبیلوی ! بیش از 250 سال است که مردم افغانستان کاملا از نظر فرهنگی وعلمی  به برون از مرز ها وابسته اند. جامعه مذهبی افغانی در کل، مصرف کننده، تولیدات فرهنگی وعلمی ، ایران ، پاکستان وعرب ها می باشد. احزاب افغانی چپ وراست مسلمان وغیر مسلمان ،در فقدان فرهنگ افغانی (به خاطر تنفر از فرهنگ کوچیگری وقیبله) طوطی وار تولیدات فرهنگی ” برونی ها ” را مصرف می نمایند. احزاب بنیاد گرای افغانی در سالهای جنگ ، تفکرمذهبی اخوان المسلمین وجمهوری اسلامی را ، به عنوان ایدئولوژی جنبش مذهبی تثبیت نمودند.به همین دلیل،  امروز حضور ووجود بنیاد گرای افغانی ، چه شیعه وچه سنی، با بنیاد گرایان ایرانی ، پاکستانی وعربی،  پیوند ناگسستنی دارند.اگر در ایران حکومت دموکراتیک پا بیگیرند، یقینا” بنیادگرای شیعه وسنی افغانی یکی از بزرگترین ، پشتوانه ی مالی ، نظامی وفکری خود را از دست می دهند. دیگر پول نفت وثروت ملی ایران بدست احزاب شیعه وسنی، برای جنگ وتباهی مردمان افغانستان، به مصرف نه خواهد رسید. اشتیاق وامید مردم افغانستان به پیروزی جنبش های دموکراتیک در ایران از همین نکته ناشی می گردد.در اخر این نوشته دو احتمال را می توان برای اینده بحران موجود در ایران پیش بینی کرد:

1/  کروبی وموسوی تشکیلات قوی  وآمادگی مناسب ، برای اداره وهدایت مردم ناراضی از وضع موجود، به سمت دگر گونیهای اساسی ندارد.با شعار های دموکراتیک که هردو نامزدبه مردم ایران وعده داده اند خود شان می دانند در چوکات قانون اساسی وحکومت ولایت مطلقه فقیه هر گز امکان تحقق ندارد. اما هردو در صورت حفظ وحدت عملی می توانند ،  سازمانهای  ازادی خواه ونسل بشدت مخالف رژیم را سازماندهی کند. به بهانه بطلان انتخابات وتردید در صلاحیت وصداقت رهبری، عزل خامنه ی وتغییر قانون اساسی را ، به نفع دموکراسی مورد توجه قرار دهند.مردم ایران تنها ازین طریق می توانند به مطالبات دموکرایت خویش دست یابند.

گزینه دوم: اگر اصلاح طلبان گزینه فوق را عمل نه نمایند طبعا”گزینه مورد نظر جناح خامنه ی به اجرا در می اید.شمارش اراء با پیروزی احمدی نژاد وسرکوب قیام مردم پایان می یابد. پس از آن است که ، تصفیه حساب ها با رهبران جنبش اصلاح طلبان، اغاز می گردد.  رفسنجانی وناطق نوری وطرفداران حکومتی آنها، به دادگاه فساد مالی معرفی می گردد. موسوی وکروبی وتمام رهبران مشهور اصلاح طلبان، به دادگاه، فعالیت علیه امنیت ملی معرفی خواهد شد.البته این ها راه حل های مقطعی بحران کنونی از دید یک تبعه ی افغانی می باشد. بی شک سرانجام مردم ومطالبات بر حق انها در دنیا پیروز خواهد شد. :

تیمور غزنوی فنلاند  

 

تجدید سازمان اخوان المسلمین در افغانستان و تکمیل شدن مثلث افراط گرایی مذهبی

آیا اخوان الپشتون و اخوان التاجیک دوباره به سوی اخوان المسلمین برخواهند گشت؟افول احزاب متمایل به اخوان المسلمین در افغانستان و هبوط این گروه ها از ایدیالیسم سیاسی- مذهبی به قوم گرایی در افغانستان منجر به تولید گروه دیگری از افراطیون مذهبی مانند طالبان شد، اما بعد از شکست طالبان بعضی ها فکر کردند که جاذبه بنیادگرایی اسلامی و افراط گرایی از بین رفته است. این تحلیل سطحی و غیر واقع بینانه بوده است، زیرا فعلا نسل جدیدی از اخوانی های جوان در حال سر بر آوردن است.

نسل جدید بنیادگرایان، از لحاظ شیوه کار با نسل اولی ها تفاوت دارد، اما تفاوت کیفی چندانی در میان نسل اول و نسل جدید وجود ندارد.نسل جدید اسلام گرایان تندرو، بیشتر در قالب اتحادیه ها و سازمان های آموزشی فعالیت می کنند و بیشتر از دایر کردن سخنرانی ها و تظاهرات تند، به دایر کردن سیمینار های آموزشی علاقه نشان می دهند. انجمن اصلاح از میان چندین اتحادیه و سازمان اسلامی می تواند نماینده اخوانی های نسل دومی باشد که فکر می شود بیشتر در صدد تجدید حیات این جریان در افغانستان است.این انجمن ها به ولایات مختلف فعالیت فرهنگی خود را شروع کرده است و قرار معلوم در میان جوانان از شهرت خوبی برخوردار شده است.این انجمن ها بیشتر کلاس های علوم دینی را برگزار می کنند و تلاش دارند تا مفاهیم جدید فکری را از دیدگاه دینی به شاگردان ارایه کنند.نسل جدید اخوان المسلمین کار گسترده فرهنگی را بر فعالیت سیاسی ترجیح داده که نشانه درک واقعبینانه اینها از تاریخ سی ساله و نظم جدید سیاسی-فرهنگی این عصر می باشد.

نسل اول اخوانی ها بیشتر اولین تجربه خود را از تظاهرات در جاده ها شروع کرد، در حالیکه نسل جدید بیشتر از مساجد و انجمن های دینی و با کار فرهنگی آغاز کرده اند.نسل اول اخوانی ها واکنش عاجل در برابر گروه های چپ گرای انقلابی بود. نسل جدید هم باوجودیکه بیشتر از تظاهرات و فعالیت های تندروانه سیاسی به کارهای فرهنگی روی آورده اند واکنشی در برابر تحولات جدید سیاسی افغانستان است.سوال اساسی این است که این نسل جدید اخوانی ها در افغانستان دنبال تجدید حیات این حرکت شکست خورده در افغانستان اند، یا اینکه عصبیت های مذهبی در ایجاد چنین حرکاتی نقش اصلی را دارد و مهمتر از همه آیا این نهادها، نهادهای دینی اند یا مثل نسل اول اخوانی ها به مثابه حامی منافع مصر و عربستان فعالیت می کنند.حسن این نسل این است که بیشتر کار فرهنگی می کنند، اما متاسفانه بدلایل مختلف می توان گفت که کیفیت آموزش و سیستم آموزش اینها از نسل اول تفاوتی شاخصی ندارد

.1 – جوانان عضو این جریان ها بیشتر احساساتی اند

.2- به مساییل سیاسی و اجتماعی از زاویه دینی نگاه می کنند

.3- بیشتر از فکر منظم منطقی دنبال خط قرمز ها می گردند و جواب های خود را بیشتر با این و یا آن خط قرمز مستند می کنند

.4- روحیه تساهل کمتر در میان این جوانان دیده می شود

د5- دنبال خط کشی های سیاه و سفید، کفر و اسلام و دین و بی دین هستند و در نتیجه گیری ها و بحث های شان از این واژه ها بیشتر استفاده می کنند.6- مطلق گرایانه حکم می کنندبطور مثال وقتی در دانشگاه کابل بروید و یک بحث سیاسی را در یک صنف راه بیاندازید، هواداران این جریان ها نمودار می شوند و در هنگام بحث از همین خط ها استفاده می کنند. بطور نمونه وقتی از یک روشنفکر مدرن گرا یاد کنید در مقابل جواب کفر را می شنوید و اگر در باره مساییل دینی حرف بزنی به تو حق نمی دهند و استدلال می کنند که دانش دینی باید توسط مراجع رسمی اش که روحانیت است به جامعه منتقل شود. آنان در باره پوشش دختران دانشگاه نگران اند و بارها پیشنهاد کرده اند برای دختران یونیفورم خاصی درنظر گرفته شود. یکی از خاطراتی که همیشه بیادم می آید در همین مورد است. روزی رییس دانشگاه، از دانشجویان خواست تا نظرات شان را در باره بهبود وضعیت دانشگاه برای او در یک جلسه عمومی بگویند

. جلسه آغاز شد و یکی از دانشجویان به نمایندگی از گروپ خودش آمد و یکی از پیشنهادات خود را چنین مطرح کرد: ما از رییس دانشگاه می خواهیم یونیفورم خاصی برای دختران درنظر بگیرد. اگر این کار را در تمام دوره تحصیل نمی تواند، حداقل در ماه رمضان این یونیفورم را بر دختران تحمیل کند؛ زیرا در غیر آن روزه ما به اصطلاح خودش خراب می شود.درک سطحی و ایدیولوژیک از دین از یکطرف و میراث گروه های تندور اسلامی از سوی دیگر این جوانان را در انحصار گرفته است و نمی گزارد از نسل اولی ها فاصله زیاد فکری بگیرد. نتیجه گیری بنده از این جریان این است که از لحاظ فکری تفاوت قابل ملاحظه یی با نسل اول نداشته و ورود این جریان در صحنه سیاست شاید تاریخ سه دهه گذشته را تجدید کنند.تاریخ سه دهه نشان داد که گروه های پیرو اخوان المسلمین در افغانستان، بجای تکیه بر ایدیولوژی مذهبی، به دامن قوم گرایی افتادند و اخوان المسلمین را به اخوان الپشتون و اخوان التاجیک تبدیل کردند.برهان الدین ربانی، رسول سیاف و گلبدین حکمتیار که در دانشگاه الازهر مصر تحصیل کرده بودند از اعضای فعال اخوانی های افغانستانی بودند که در اوایل با انگیزه های مذهبی وارد سیاست افغانستان شدند، اما بعد از جا افتادن این حرکت مذهبی هرکدام در دامن قوم گرایی افتادند. انشعاب حزب اسلامی به جمعیت و حزب اسلامی حکمتیار اولین نمونه انشعاب در میان اخوانی ها بود.بنظر می رسد، نسل جدید اخوانی ها نیز متاثر از همان ادبیات سیاسی قوم محور هستند، زیرا باوجود تمایل شدید به اخوان المسلمین همچنان بر قومیت تکیه دارند.

کانون ایرانی افراط گرایی مذهبی

نکته قابل مکث دیگر این است که این جریان ها با وجود خصوصیات برشمرده شده می تواند بزودی شکار جریان های سیاسی مسلط در منطقه شود. همین اکنون کشور مصر و عربستان در میان سنی ها و ایران درمیان شیعه های سادات، قزلباش و بخشی از هزاره ها سرمایه گزاری را آغاز نموده است.ایران، بودجه بزرگی را در اختیار شیخ آصف محسنی قندهاری قرار داده است و از این بودجه یک مدرسه دینی و تلویزیون تاسیس کرده است .    

         راه اندازی جنگ های مذهبی در افغانستان یکی از وجوه ستراتژی ایران در افغانستان است. ایران با بزرگ کردن هویت مذهبی در میان شیعیان افغانستان تلاش دارد حس ملی گرایی و قومیت را در افغانستان از بین ببرد. هرچند تلاش های ایران در راه اندازی جنگ های مذهبی جریان دارد، اما رهبران سیاسی هزاره و نسل جدید دانشگاهی هزاره یکی از چالش های مهم در برابر تلاش های ایران بحساب می آِید.باوجود تلاش های زیاد ایران رهبران هزاره همواره از همسویی با برنامه های ایران سرباز زده اند، اما درک نادرست و توام با کوتاه بینی غربی ها و بویژه امریکایی آنها را عاجز از شناسایی ظرفیت بالای ضد ایرانی در میان هزاره ها کرده است. امریکایی ها و جهان غرب فکر می کنند که هزاره ها به دلیل شیعه بودن طرفدار ایران هستند، در حالیکه رهبران سیاسی بارها تکرار کرده اند که ما قربانی سیاست ایرانی ها و عدم درک غربی ها شده ایم.مدرسه خاتم النبیین یک از نهادهای است که در راستای ترویج افراطیت در افغانستان فعالیت های گسترده یی را آغاز کرده است.  این مدرسه که یک تلویزیون خصوصی را هم در اختیار دارد همواره علیه مخالفین فتوا صادر می کند. شاگردان مدرسه خاتم النبیین در واکنش به تظاهرات مخالفان قانون احوال شخصیه که عمدتا زنان بودند آنان را فاحشه خواندند و نشانه های افراطیت مذهبی تمام عیار را به نمایش گذاشتند

.اقدام مصر و عربستان سعودی

دانشگاه الازهر مصر کارهای مقدماتی برای تاسیس نمایندگی این دانشگاه در کابل و ولایات دیگر را آغاز کرده و عربستان سعودی هم با کمک عبدالرسول سیاف دانشگاه خصوصی جدیدی را در کابل تاسیس نموده است. هرچند صاحب امتیاز این دانشگاه رسول سیاف است اما بعضی ها ادعا دارند که این دانشگاه از سوی عربستان سعودی حمایت می شود. به این ترتیب سه ضلع مثلث برای تقویت افراط گرایی در افغانستان تکمیل شده است. کشورهای یاد شده می توانند با استفاده از این سرمایه گزاری علیه هم دیگر در افغانستان زور آزمایی کنند. ایران و مصر و عربستان رقبای سنتی همدیگر در منطقه اند و هر سه کشور در تاسیس نهادهای مذهبی نقش فعال دارند و می توانند خطر جدی ای برای آینده افغانستان قلمداد شوند.دولت افغانستان بارها از ایجاد نهادهای ملی برای آموزش دینی سخن گفته است اما خارجی ها پیش از بوجود آمدن چنین نهادهایی زمینه را برای ایجاد چنین نهادهایی تنگ کرده اند.بهرحال، تجدید سازمان گروه های مذهبی بخصوص اخوان المسلمین و جریان های وهابی از یکطرف و سرمایه گزاری چشم گیر ایران از سوی دیگر می تواند جنگ های خطرناک مذهبی را در این کشور دامن بزند.

در نتیجه می توان مدعی شد که اخوان المسلیمن در افغانستان دنبال تجدید سازمان و نه تجدید حیات است. تجدید سازمان این جریان به تنهایی نمی تواند تحولی را ایجاد کند، بدین معنی که نمی توان ادعا کرد که که اخوان التاجیک و اخوان الپشتون به اخوان المسلمین تبدیل گردند. همچنان همزمانی تجدید سازمان اخوان المسلمین و سرمایه گزاری عربستان  و ایران برای تاسیس نهادهای مذهبی می تواند تضادهای ایدیولوژیک و ستراتژیک کشورهای فوق را در داخل افغانستان انتقال دهد که خیلی خطرناک است.

جمهوری سکوت.

                                                                                        

غروب افسرده و غمگين همه جا را فرا گرفته است، روزهای قبل،

 بعد از ظهر که می شد، بسیاری ازبچه ها میرفتند فوتبال بازی می

 کردندولى امروز برای هیچ کس دیگر حال فوتبال‏بازى کردن نیست،

 

 

 

در سطح کمپ دیگر از آن هیاهو و داد و غال، هیچ خبری نیست، از سپیده دم صبح که خبر مرگ بامیانی در سطح کمپ پیچید، و همان زمان من و تعدادی از بچه ها رفتیم جنازه اش را

 

 از اطاق ۱۰۷ كه گويا از آمار ۱۰۷ هم بود، برداشتیم ودر داخل یک کمپل سوراخ سوراخ پر از شپش تا دروازه کمپ تشییع کردیم،

 

 و از دروازه کمپ ما را اجازه خروج ندادند، فقط به چهار نفر اجازه داد تا جنازه را تا نزدیکی اداره ببرند و آنها هم با چهره های گرفته و غم دار جنازه را تا پیش دروازه یکی از بخشهای

 اداری برده بودند.

 

بعد از آن دیگر هیچ حال و حوصله ای برای هیچ یک از بچه ها نمانده بود، تا بازی کنند، یا با کسی سخن بگوید، سرنوشت بامیانی می توانست سرنوشت هریک از بچه هایی افغانی

 ای باشد که اینک در اردوگاه سفید سنگ اسلامی حضور داشتند!!

 

بعد از تحویل دهی جنازه به مقامات اردوگاه دیگر هیچ کس از او هيچ خبرى نداشتند و همه در برابر خود با این پرسش مواجه بودند که، براستى با اين “جنازه “ها چه مى‏كنند؟همه

 مى‏دانستند، آنهائيكه فاقد مدرك بودند، واحیانا خانواده‏شان در ايران بودند، از ترس اينكه مبادا خانواده هايشان را به اردوگاه انتقال دهند حتى آدرس خانه هايشان را هم دروغ گفته

 بودند! هرچند که همه می دانند، مقامات نظام جمهوری اسلامی ایران آنقدر از جوانمردی و مسلمانی بر خوردار هستند که هرگز به دنبال یک جنازه انسان فقیر افغانی نگردند، یا اورا

 در بهترین حالت در همان کنار و گوشه های اردوگاه چال می کنند و یا در پیش حیوانات گرسنه می اندازند، تا استفاده بهینه از همه چیز شده باشد!!اما با این حال همه خوشباورانه،

 به نظام اسلامی ایران باور دارند که آنها حتما جنازه های شان را همانند تشیع جنازه خمینی در یک مراسم با شکوه به عنوان سند جنایت بعضی از افراطیون شان با حضور خانواده

 هایشان به خاک خواهند سپرد، اما براستی برای پیدا کردن خانواده های این اسیران چه خواهند کرد؟

 

براستی اگر هر یک از ما همانند بامیانی در این قفس بمیریم، آياخانواده هايمان خواهند فهميد كه ما مرده‏ايم!

يا مثل بسيارى از مهاجرين كه بستگان و فرزندانشان ناپديد شده‏اند و هر روز وقتی صبح سپیده خورشید بیرون می آید آنها در انتظار بازگشت آنان ميباشند!شايد بسيارى از آنانيكه

 مفقود شده‏اند و امروز خانواده هايشان در انتظار بازگشت آنان هستند، در همين اردوگاه‏ها مرده‏اند و هيچکس از او خبرى نيا فتند و تا آخر نيز خبری نخواهنند یافت!

در میان ساکنان اردوگاه یکی از کسانی که مدتهای زیادی هست در داخل اردوگاه می باشد، و هنوز من نفهمیده ام که او چرا این همه مدت مانده است و در بخشی از اردوگاه مشغول

 چراغ سازی می باشد و همه او را بنام چراغ ساز می شناسند و بسیار آدم مرموزمی باشد و برایم در داخل اردوگاه همیشه یک عنصر قابل تأمل و مشکوک جلوه کرده است، هرچند

 که ریش سیاه دراز، لباسهایی همیشه چتل، و به شدت با لهجه هراتی هم صحبت می کند، و به قول خودش كه زد و بندهاى فراوانى با نگهبانى و شخص آقاى امينى(ریاست

 اردوگاه) دارد، كه بيش از ۶ ماه مى‏باشد، در این اردوگاه قرار دارد، گاه در داخل كمپ زيست ميكند

 و گاهى در “انبار” مشغول چراغ سازى هست، شبها را هم در آنجا مى‏ماند و به گفته خودش تاجیک تبار میباشد

 

 با این حال گاهی که می آید و از هر دری سخن می گوید، شاید در آخرین صحبت که داشتیم می گفت:”همه كسانيكه در اردوگاه میمیرند در انتهاى اين اردوگاه در گوشه آن ديوار بلند

 ۶ مترى، يك راه پله آهنى وجود دارد، كه “جنازه “ها را از آنجا در پشت ديوار كه عمقى بسيار دارد پرتاب مى‏كنند و شب هنگام سگها و ديگر جانوران از كوهها و بيابانها سرازير ميشوند

 و همه را مى‏خورند!”من خود يك شب كه در “انبار” بودم با چشم خود دیدم که آنها مشغول اين كار بودند،

 

 آنها را تعقيب نمودم و خود را در داخل جوى آبى پنهان نمودم و آنها كه “جنازه ” را پرتاب كردند و برگشتند من رفتم از پله‏هاى آهنى بالا و ديدم كه چقدر حيوان مشغول خوردن “جنازه “

 آن انسان هست و…چراغ ساز سرشار از خاطرات تلخى هست، که به شدت مدعی هست همه آنها را خود دیده است و اگر روزی کسی قلم بگیرد و همه آنها را تبدیل به کلماتی

 کنند که برای همگان قابل دسترس باشد، یقینا یک تراژدى وحشت ناکی خواهد بود.

 

 که باید روزی اگر در افغانستان حکومتی مبتنی بر ارداه مردم بر سر کار بیاید، و استقلالیت کافی داشته باشد، باید نسبت به همه روابط دیپلماتیک خویش با این کشور تجدید نظر

نماید! و اگر همه این ادعا های که او می کند اثبات گردد یقینا يك فاجعه انسانى رخ داده است که متاسفانه همچنان سرپوشیده مانده است!

او مى‏گويد:

– بسيارى از مريضهائى كه از داخل كمپ به بهدارى انتقال داده مى‏شود؛ مى‏ميرند و همين عمل را تکرار میکند.

پایان

پیمایش به بالا