موسسهء مجتمع جامعهء مدنی افغانستان نظر پرسی را در مورد حوادث و تحولات 50 سال اخیر در افغانستان انجام داده است.
این نظر سنجی ظرف حدود 2 سال در 9 ولایات افغانستان صورت گرفته و پرسش هایی در مورد اوضاع در زمان سلطنت محمد ظاهر شاه تا دورهء ریاست جمهوری رییس جمهور کرزی از 3600 نفر مطرح شده است.
مسوولان موسسهء مجتمع جامعهء مدنی افغانستان به روز یکشنبه در یک نشست خبری در کابل در مورد یافته های این نظر سنجی معلومات دادند.
نتایج این نظر سنجی نشان می دهد که در دوران حاکمیت محمد ظاهر شاه، سردار محمد داوود خان، رژیم کمونیستی، دورهء مجاهدین، رژیم طالبان و ریاست جمهوری کرزی، حقوق بشر به پیمانه های مختلف نقض شده است.
به اساس این نظر سنجی موسسهء مجتمع جامعهء مدنی افغانستان، حقوق مردم در دوران حاکمیت ظاهر شاه و سردار محمد داوود خان به طور سیستماتیک نقض گردیده است.
عزیز رفیعی رییس اجراییوی این موسسه در یک نشست خبری در کابل گفت: 76 درصد از مصاحبه شونده گان گفته اند، نسبت به 5 دورهء دیگر بیشتر حقوق افراد به خصوص زنان در زمان طالبان نقض شده است.
به گفتهء آقای رفیعی، آنان 36 پرسش را در موارد مختلف ترتیب کرده و آن را در پنج بخش با 3600 مصاحبه شونده شریک ساخته اند.
او در مورد پاسخ مصاحبه شونده ها در مورد دو پرسش مطرح شده از آنان چنین گفت:
« در کدام دوره جنایتکاران سیاسی و ناقضین حقوق از تعقیب عدلی مصوون بودند؟
بیشترین آن که 31 فیصد است بر می گردد در دورهء آقای کرزی، 24 فیصد به دورهء طالبان، 24 فیصد به دورهء مجاهدین، 14 فیصد به دورهء کمونیستی، 4 فیصد به دورهء ظاهر شاه و 2 فیصد به دورهء سردار محمد داوود خان.
نا امنی در کدام دوره بیشتر بوده است؟
در دوران مجاهدین 35 فیصد، در زمان طالبان 25 فیصد، در زمان حامد کرزی 22 فیصد و در زمان کمونیست ها 16 فیصد.»
به گفتهء آقای رفیعی، این نظر سنجی در ولایات کابل، قندهار، بدخشان، بامیان، هرات، ننگرهار، پکتیا، بلخ و فاریاب صورت گرفته است.
او می گوید: انتخاب این ولایات بر اساس موقعیت جغرافیایی، سیاسی، تاریخی و ترکیب قومی آن بوده است.
اما شماری از تحلیلگران افغان یافته های این چنین نظر سنجی ها را به حقیقت نزدیک نمی دانند.
عبدالرحمن هوتکی یک کارشناس بخش حقوق بشر در صحبت با رادیو آزادی در مورد این نظر پرسی موسسهء مجتمع جامعهء مدنی افغانستان چنین گفت:
« نظر سنجی ها در جامعهء افغانی باید جنبهء تخصصی داشته باشد، نه این که از مردم عام که در مورد قضایا درست آگاهی ندارند، نظر گرفته شود.
در غیر این صورت، این کار نظر سنجی را زیر سوال قرار می دهد.»
موسسهء مجتمع جامعهء مدنی افغانستان در حالی این نظر سنجی را انجام داده که به باور شماری از آگاهان افغان، در رژیم های مختلف در افغانستان تمامی داشته های مادی و معنوی افغان ها از سوی حلقات و گروه های مختلف به بازی گرفته شده و حاکمانی که خودشان را مدافع منافع مردم این کشور معرفی کرده اند، در بسیاری موارد در برابر بی عدالتی ها و حق تلفی ها چشمان شان را بسته اند و در راه خدمت رسانی به مردم کاری هایی لازم را از پیش نبرده اند.
رادیوآزادی