كودكان از لحاظ عاطفی و شناختی وابستگی خاصی به خانواده دارند و خانواده مهم ترین نقش را در زمینه تامین نیازهای روانی كودك دارد.
این نیازهای عاطفی در نوجوانی رنگ شدیدتری به خود می گیرد و نوجوان آن را در محیطی وسیع تر از خانواده جست و جو می كند.بسیاری از خانواده ها از ارتباط نوجوانشان با دوستان نگران هستند و در همین خصوص نوجوان را سرزنش می كنند.یك دبیر مطالعات اجتماعی به خبرنگار ما گفت: می توان رفتارهای مخالفت آمیز نوجوان در این دوران را به دلیل به دست آوردن استقلال و تثبیت هویت فردی دانست.
این نشان دهنده این واقعیت است كه هر گاه به نوجوان برای رسیدن به این احساس فرصت كافی داده شود این اختلافات به حداقل می رسد و هر گاه این فرصت از او دریغ شود این تعارضات به اوج می رسند.باقری ادامه می دهد: هیچ چیزآزار دهنده تر از این نیست كه به نوجوان به چشم یك كودك نگریسته شود. این مسئله مانع ارتباط دوستانه با والدین می شود.
یكی از مادران هم می گوید: پسر ۱۶ ساله ام هیچ علاقه ای برای حضور در جمع خانواده ندارد، گاهی اوقات كه در خانه است با كسی صحبت نمی كند یا اگر هم صحبت بكند به دعوا منجر می شود.اگر از او در مورد دوستان یا رفت و آمدهایش سوال شود با پرخاش جواب می دهد.یكی دیگر از والدین هم ضمن ابراز ناراحتی از رفتارهای نسل جدید می گوید: زمان ما و دوره های قبل همه جا پدرسالاری حكم فرما بود و الان فرزندسالاری، به بچه هایمان نمی توانیم بگوییم بالای چشمتان ابروست.در تلویزیون، رادیو و… می گویند با خواسته های نوجوان و جوان راه بیایید، ملاحظه شان را بكنید و هزار توصیه دیگر.
آخر كسی نیست بگوید والدین كه در این دوره مجبور به ملاحظه شده اند، كمی این نوجوانان و جوانان را نصیحت كنید كه فردا پشیمانی به بار نیاورند.یك كارشناس اجتماعی هم در این خصوص شرح می دهد: خانواده نقش بسیار مهمی در دوستی های نوجوانی دارد، خانواده ها در این موضوع به ۴ گروه طبقه بندی می شوند، اول خانواده های طبیعی كه افراد ضمن داشتن استقلال، با یكدیگر مشورت هم می كنند و رهبری بر عهده پدر خانواده است، خانواده های بی نظم كه هیچ كس در آن مسئولیت خود را ایفا نمی كند و افراد در این خانواده ها در آینده مشكلات روانی و شخصیتی پیدا می كنند در گروه دوم قرار دارند، گروه سوم را خانواده های سخت گیر كه رابطه بین افراد آن از نوع استبداد است و نوجوان دچار حالت عقده یا انزوا می شود، تشكیل می دهند، خانواده های آسان گیر كه در دادن آزادی به نوجوان حالت افراطی دارد و اغلب اوقات نتایج تلخ به بار می آورند، جزو گروه چهارم هستند.
كریمی ادامه می دهد: داشتن رابطه دوستانه والدین با علم به این كه نیازهای نوجوانی چیست و چه نوع رفتاری برای برخورد با نوجوانان موثر است اهمیت زیادی دارد.جالب است بدانید نفوذ مادر تا سن ۱۰ سالگی و نفوذ پدر بین ۱۰ تا ۱۶ سالگی است پس نقش پدر در دوران نوجوانی بسیار پررنگ تر است.
وی در بیان مهم ترین ویژگی نوجوان تصریح می كند: استقلال نوجوان، یك ویژگی مهم است.خانواده می تواند منابع مهمی برای تامین استقلال فرد باشد.نوجوان خود را در این دوره برای مرحله جدید از زندگی آماده می كند و آمادگی پذیرش مسئولیت اعمال و كردار و حتی دیگران را دارد.
نكته مورد توجه در این باب آن است كه بعضی خانواده ها نسبت به فرزندشان سوء ظن دارند كه می تواند او را دچار تزلزل كند و هیچ گاه فرصت اعتماد را به او نمی دهند.
به طور نسبی می توان گفت كه در ۶ سال اول زندگی، خانواده در ۶ سال دوم، معلمان و در ۶ سال سوم زندگی همسالان و دوستان بیشترین نقش را دارند.نوجوانی سن رفاقت و دوران دوستی هاست.نوجوان در این سن، عاشق دوستی و رفاقت است.گاهی در این دوران دوستی های آتشینی پدید می آید كه باعث مشكلاتی هم می شود.دوستی در این سن بیشتر سطحی و كمتر عمیق است، به طوری كه حتی گاهی نوجوان دوست را به خانواده ترجیح می دهد.بیشتر دوستی های ۲ نفره در میان نوجوانان ۱۲ تا ۱۵ سال دیده می شود.
گاهی نوجوان خلاء زندگی خود را به وسیله معاشرت با دوستانش پر می كند، اوقات فراغت خود را با آنان می گذراند و سخنان و رازهای خود را به آن ها می گوید.نوجوان در مقایسه با یك بزرگسال باید ارتباطات اجتماعی تازه ای برای خود فراهم كند و این نشان دهنده تمام شدن دوران كودكی و ورود به بزرگسالی است.برای كمك به فرزندانتان از راهنمایی زیر بهره گیرید.
● با همكلاسی های نوجوان خود آشنا شوید
یك روانشناس بالینی معتقد است معمولا دوستان نوجوان برای والدین نگران كننده اند زیرا می ترسند كه فرزندان تحت تاثیر رفتارهای بد آن ها قرار گیرند. والدین باید نظارت غیر مستقیمی بر دوستان نوجوان خود داشته باشند.بهترین روش برای قضاوت كردن درباره دوستان نوجوان شناخت كامل آن هاست.
● نیازهای روحی نوجوانان را بشناسید
محمد یعقوبی ادامه می دهد: نوجوانی دوره انتقال از كودكی به بزرگسالی است، یعنی دورانی كه او به تدریج رفتارهای كودكانه را كنار می گذارد و می خواهد خودش همه چیز را تجربه كند.
به همین علت است كه نوجوان، افكار تهاجمی پیدا كرده، طغیانگر می شود و خواهان ارتباط با كسانی است كه او را بیشتر درك كنند.
یك نوجوان تازه بالغ به شدت نسبت به دوست خود وفادار است و دوست منبع اطلاعاتی اوست.
● زیاد سوال نكنید
وی در خصوص كنجكاوی والدین در مورد دوستان فرزندشان می گوید: كوشش والدین برای این كه فرزندان رازهایشان را به طور مستقیم به آن ها بگویند، بی فایده است و در بعضی موارد، سوالاتی از قبیل كجا بودی، با چه كسی بودی و… جز ایجاد حساسیت در نوجوان تاثیر دیگری ندارد.
خوب است والدین در جلب اعتماد فرزندان خود اقدام كنند.یعقوبی برای موفقیت در انتخاب دوست اضافه می كند: باید برای فرد قوانینی را در نظر بگیرید. در این دوره نوجوان به ظاهرش اهمیت زیادی می دهد. اگر والدین او را موظف به رعایت یك چار چوب مشخص كنند، نوجوان معمولا دوستانی را انتخاب می كند كه در بسیاری زمینه ها با هم مشترك باشند.
● چگونه دوستی هایمان را استحكام بخشیم
آیا بین شما و دوستتان مشكلی پیش آمده؟ آیا فراموش كردن رنجش های قدیمی سخت است؟ كسی كه بتواند با این قبیل مشكلات مبارزه كرده و از خطر از دست دادن یك دوست، برای بهبود روابط دوستانه استقبال كند، كسی است كه در برقراری و حفظ ارتباطات دوستانه موفق است.اما نكاتی هست كه به شما در این خصوص كمك می كند:
۱- بعضی اوقات تنها چیزی كه می تواند كدورت پیش آمده را از بین ببرد، یك ملاقات است.
۲- هنگام صحبت با دوست خود صداقت داشته باشید و همه نظرهای خود را به وضوح بیان كنید و به دوست خود اجازه دهید كه عقاید و نظراتش را بیان كند.
۳- سعی كنید حس بخشش خطای طرف مقابل و علاقه به دوست را در خود تقویت كنید.
با این كار آمادگی بخشش پیدا كنید.
۴- اگر از ملاقات حضوری واهمه دارید یا احساس شرم می كنید، ابتدا برای او یادداشتی بفرستید.
۵- می توانید نظرات خود را روی نوار ضبط كرده و برای دوستتان بفرستید.
۶- كتاب یا مجله ای كه مورد علاقه دوست شماست تهیه كنید و روی آن بنویسید كه به یاد او هستید و برایش پست كنید.
۷- اگر احساس می كنید كه باید با دوستی صحبت كنید، بی معطلی این كار را انجام دهید.
دیدگاه خودرا بنویسید