ADCO logo
dari    english    suomi   
 
صفحه اول       مقالات       در باره ما       نظرات بازديد کنندگان       تماس باما       پيوندها       آرشيف       خبری       دفتر نظرات مهمانان      

برسی وضعیت زنان در گفتگو با سیما سمر


19.09.2005 01:29

بررسی وضعيت زنان افغان قبل و بعد از طالبان

در گفتگو با سيما ثمر

سايت بامداد

http://www.baamdad.com/

سيما ثمر ، رئيس کميسيون مستقل حقوق بشرافغانستان، يک زن شيعه مسلمان با انديشه سکولار است که بعد از سقوط طالبان در جامعه روشنفکری اين کشور شروع به فعاليت کرده است.

او مدرک دکترايش را در رشته طب از دانشگاه کابل دريافت کرده است. دو سال پيش در انتخابات لوئی جرگه افغانستان با وجود فشار بسيار شديد مخالفان او که عمدتا افراطيون مذهبی و بنيادگرايان ( جمعيت اسلامی افغانستان ) بودند ، با رای مردم افغانستان به سمت معاونت لوئی جرگه انتخاب شد.

وی همچنين مسؤول يک NGO زنان با نام "شهدا" در افغانستان است. اين NGO در زمينه طب و بهداشت کار می کند و شامل ۶۰ مدرسه با ۴۰۰۰۰ شاگرد ، ۳ بيمارستان خصوصی و ۱۲ کلينيک سرپايی است و علاوه بر اين پروژه های آموزشی - بهداشتی بسياری را نيز در دست دارد.

مطالب بسياری در مورد مسائل افغانستان به ويژه زنان افغان وجود داشته که برای ما زنان ايران هميشه جالب توجه بوده است. بسياری از مشکلات فعلی زنان افغان را ما در تاريخ خود ( البته به شکل بسيار کمرنگتری ) تجربه کرده ايم.

از زمان اشغال افغانستان توسط طالبان و شروع جنايات آنها ، هماره اين پرسش مطرح بوده که يک جريان افراطی و خشونت طلب مانند طالبان چگونه خود را برملت اين کشور تحميل کرده است و برخورد زنان و مردان در برابر محدوديت ها و آزاديهايی که از آنان گرفته می شد، چگونه بوده است . چه کسی برقع را بر سر زن افغان گذاشت و حق تفکر ،تحصيل و زندگی را از او گرفت ؟

طی بيش از ۵ سال حکومت طالبان ، تمام حقوق مدنی و انسانی زنان و مردان افغان به يغما رفته بود و حال با استقرار دولت انتقالی افغانستان ،آنها در تلاشند آنچه به يغما رفته را جبران نمايند و زنان افغان در اين راستا فعالانه وارد صحنه فعاليتهای اجتماعی شده اند.

جای بسی خوشحالی است که جمهوری افغانستان از ابتدای راه دست کم در قانون با مساله حقوق بشر به مشکلی برنخورده و به کنوانسيون رفع تبعيض عليه زنان پيوسته است.

وقتی نظر او را در رابطه با مساله حجاب در افغانستان بعد از سقوط طالبان جويا می شوم ، می گويد هر اجباری با هر اسمی غير قابل قبول است.من و بسياری ديگر هنوز در جامعه بنا به احترام به جرياناتی روسری بر سر داريم اما هرگز نمی گذاريم مساله حجاب به صورت اجبار يا قانون در آيد

سيما ثمر از اعطای جايزه صلح نوبل به شيرين عبادی خوشحال است و به اينکه يک زن مسلمان ايرانی عليرغم فضای بسته جامعه ايرانی توانسته است اينگونه تلاش نمايد و موفقيت کسب نمايد افتخار ميکند.گفتگوی با وی را می خوانيد :



- خانم ثمر پديده طالبان چگونه به افغانستان پا گذاشت و زنان افغان چطور با آن مواجه شدند ؟

پديده طالبان ! بايد اول طالب را معنا کنم.

طالب ابتدا کسی بود که در مدرسه دينی آموزش ديده اما آن طالب ، طالب سياسی نبود ! در دوران جنگ چيزی که متاسفانه در افغانستان واقع شد ، تعداد زيادی از مردم مهاجر شدند. در اين دوره کشور برای آنکه بتواند عليه کمونيسم مبارزه کند ، افراد بنياد گرای دگم را قبول کردند که می توانستند از آنها عليه اتحاد شوروی دفاع کند. ما مدرسه علمی نداشتيم. بچه ها را از ۵ تا۷سالگی از خانواده جدا کردند و ۱۰ - ۱۵ سال آنها را به اسم مدارس دينی ، از دنيای بيرون جدا کردند و در يک محيط بسته با فضای خشن آنها را نگه داشتند.

به آنها گفتند زبان عامل فساد است در جامعه ، راديو حرام است. تلويزيون گناه است. شنيدن صدای زن و حتی شنيدن صدای پای زن شما را به دوزخ می برد ! تا آنجا که حرمت مادری را هم ناديده گرفتند !

و اين طبيعی است که اينها اينگونه بار آيند. اين طالب را بعد از ۱۵ سال ، ۲۰ سال به افغانستان کشيدند و طالب جنبه سياسی گرفت. متاسفانه در افغانستان بعد از پيروزی مجاهدين ، با توجه به جنگهای داخلی و بی نظمی شکل گرفته در جامعه ، راه برای ورود طالبان باز شد.

در ابتدا شعار اوليه طالبان اين بود ما خلع سلاح می کنيم و امنيت را به جامعه بر می گردانيم.

طالبان يکباره افغانستان را اشغال نکرد ، ايالت به ايالت پا گذاشت.

طالب با ورود به هر ايالت مکاتب دخترانه را بست و حمام ها را بر زنان ممنوع کرد و گفت تا برقراری امنيت ، مدارس و حمام ها بسته بماند و زنان خارج نشوند. چون نمی توانستند هيچ توجيه ديگری برای مردم بياورند ، به آنان وعده امنيت می دادند.

زمانی که کابل را گرفتند ، استبدادشان به حدی شد که ديگر از هيچ جنايتی دريغ نکردند. کشتند. خانه های مردم را گرفتند ، اموال مردم را چپاول کردند ، جنايت کردند و از قديسيت آرمانی که برای مردم ساختند افتادند.

از وعده ايستادن مقابل آنارشيسم و ايجاد امنيت دور شدند.



- زنان افغان در برابر فشارها و محدوديت های غير انسانی چه مبارزه ای کردند ؟

زنان افغان مشکل داشتند. بنابراين وقتی طالبان هرات را گرفتند ، زنان افغان به تظاهرات برخاستند و با تفنگ روبرو شدند. مردانشان را گرفتند ، برادرانشان را گرفتند به جرم اينکه زنانشان و خواهرانشان گناهکار و مجرمند.

- مردم با محدوديتهای خاص زنان ، مثل برقعه ، تعطيلی مدارس ، بستن حمامها و ..... چه برخوردی می کردند ؟
وقتی با خشونت مواجه شدند ،​جرات نکردند بيرون بيايند.

- يعنی استقبالی از طرف زنان نسبت به طالبان وجود نداشت ؟

وقتی با شعار امنيت ملی و از بين بردن تفنگ و ..... وارد شدند مردم ابتدا فقط از آنها استقبال کردند.

وقتی قندهار را گرفتند ، فقط گفتند مدارس دخترانه تا برقراری امنيت کامل بسته باشد ، اينطور نبود که کل کشور را بگيرند و همه مدارس را يکجا ببندند. اما پس از به قدرت رسيدن ، گفتند زن حق درس خواندن ندارد و دختران تا سن ۹ سال تنها می توانند مضامين دينی بخوانند.

بعد از آن گفتند زنان بدون برقعه حق خروج ندارند و هر کس را بدون برقعه ديدند با او برخوردهای بسيار خشن کردند.

گفتند زن نبايد صدای پايش شنيده شود و زنان چون تشکيلات منظم نداشتند ، نتوانستند مقاومت کنند و در هرات هم که ايستادگی کردند ، کشته و زندانی شدند.

در کدام قاموس بشری رسم است که کسی را اعدام کنند و ۱۰ روز جنازه آن را در سطح شهر به نمايش گذارند ؟!

رفتار آنها هيچ توجيه دينی نداشت. تمام رفتارهای آنها خلاف کرامت انسانی بود.

- وضعيت حقوق زنان افغان بعد از رفتن طالبان چگونه است ؟

-با رفتن طالبان وضع خيلی عوض شد ، ضمن اينکه طالبان وحشی ترين نمونه های موجود نيستند.

ما افراد بسياری داريم که اسمشان طالب نيست اما تعبير سوء از اسلام می کنند. هنوز هم مخالف حقوق زنان هستند. مخالف رفتن زنان به دانشگاه هستند. مخالف پوشيده نبودن روی زن هستند. اينها متاسفانه هنوز هم مشکل ايجادميکنند.

دولت افغانستان با وجود اينکه به صورت رسمی در هيچ جا نمی گويد زن نمی تواند آزاد باشد و مجبور است بگويد که زن بايد در عرصه اجتماع مشارکت داشته باشد اما هنوز از نظر عملی ما مشکل داريم. طالب نيست اما طرز تفکر طالبانی است.

و يک تعداد زنان هم که هنوز برقعه می پوشند ، اندکی به خاطر فشار فاميل و بخش بيشتر به خاطر ترس باز مانده از طالبان و احتمال بازگشت و وجود آنان است.

مثلا يکی از دوستان دکترم هنوز چادری ( برقعه ) می پوشد. به او گفتم چرا برقعه هنوز به سرمی کنی ، گفت انگار عادت کرديم به پوشيدن برقعه ، انگار از لحاظ روانی هنوز حس می کنيم بايد پوشيده بمانيم تا از شر طالبان مصون باشيم.

- در حال حاضر پوشيدن حجاب اجباری است؟

خير! اما باز هم ما به آن صورت که می خواستيم به حقوق زن توجه نشد. ما قانون اساسی پيشنهادی داشتيم که بيشتر به مسائل حقوق بشر پرداخته بود.

قانون پيشنهادی که ما به کميته قانون اساسی داديم ، تمام مواردش در قانون اساسی در نظر گرفته نشد. فقط قبول کردن اعلاميه حقوق بشر کافی نيست. بايد به آن عمل شود. بايد بعد اجرا هم در نظر گرفته شود.

- در قانون اساسی فعلی از نظر شما موارد نقض حقوق زنان وجود دارد ؟

به صورت رسمی دولت حقی را برای زنان محدود نمی کند اما يکی اعلان رسمی دولت است ، يکی عمل دولت! به صورت علنی مورد نقض وجود ندارد. اما به عنوان مثال با کلمه اتباع ( اتباع افغانستان ) که در قانون اساسی آمده مخالف بوديم. چون اصل اين کلمه در گذشته خود بيانگر يک طبقه بوده است. يک طبقه حاکم و طبقه ديگر تابع. ما می گفتيم که حتما بايد به افراد يا شهروند تغيير کند. اماتوجه نکردند.

اين مسائل بسيار جزئی به نظر می رسد ، اما معنای کلی تری دارد.

اگر افراد بنيادگرا و افراطی دوباره قدرت را به دست گيرند ، باز می توانند از آن سوء استفاده کنند.

يا مثلا ما خواستار تحصيل اجباری بوديم که با آن موافقت نکردند. ما نيازمنديم که دولت برای تعليم وتربيت زمينه سازی کند.










·

زنان      
'وضع زنان در افغانستان تغييری نيافته است' ·
ترور یکی از مدافعین حقوق زنان در قندهار ·
نيمى از مهاجران زنان هستند ·
ممنوعيت چاپ تصاوير زنان در روزنامه‌هاي عربستان ·
خشونت خانگی علیه زنان ·
مینا زن شهیدیکه بر قله مبارزات آزادیخواهانه افغانستان می‌درخشد ·
حجاب، فطری و مشترک بین ادیان ·
اسلام و نیمه ای دیگری از اجتماع ·
بحران اجتماعي زنان عرب و فتواي مجمع فقهي ·
در پي حضور زني محجبه در تلويزيون دانمارك : ·
از مبارزات خواهر امیرکابل تا شجاعت زوجهً میر هزاره ·
تاریخچه روز بین المللی روز زن ·
سهم خورشید از مردان پنجشیر ·
وضعیت اسفبار روسپيان در اروپا از زبان خودشان ·
فاطمه ، فاطمه است : گزیده کوتاه از علی شریعتی ·
سخنرانی ملالی جويا در پارلمان افغانستان ·
زنان پاکستانی از تجاوز جنسی می گويند ·
سیمیناررفع خشونت علیه زنان درهرات دایرگردید ·
زنان افغاني پشت فرمان اتومبيل ·
ساده‌انگاري در تحليل وضعيت زنان جوامع مسلمان ·
نخستين كتابخانه زنان افغانستان از سوي ايران در كابل گشايش يافت ·
براي اولين بار زنان عربستان نمايشنامه اجرا مي‌كنند ·
جنبش زنان و جنبش دموكراسي خواهي آيا نسبتي هست؟ ·
پیام نهاد بین المللی زنان سویدن ·
قرائتى متفاوت از جايگاه زن در اسلام ·
پای صحبت یک زن افغانی-آمریکایی ·
گزارش ژيلا بني‌ يعقوب از دختران ايران در هرات ·
ورزشکاران انا ث عازم ایران شدند ·
جايگاه زن در خانواده و جامعه ·
بازتا ب های ستم بر زن هزاره در سراج التواریخ ·
اولين زنان افسر پوليس در باميان ·
زنان‌ ايراني‌ كه‌ همسر افغاني‌ دارند ·
رای دادن مادر کرزی در قندهار ·
والى باميان اجازۀ استعمال راى خود را نيافت ·
برسی وضعیت زنان در گفتگو با سیما سمر ·
چهل چهار درصد زنان در انتخابات ·
حقوق زنان از طریق مبارزات پارلمانی ·
مرکز آموزش قابلگى در باميان تهداب گذارى شد ·

Login »