ADCO logo
dari    english    suomi   
 
صفحه اول       مقالات       در باره ما       نظرات بازديد کنندگان       تماس باما       پيوندها       آرشيف       خبری       دفتر نظرات مهمانان      

افغانستان: يک کشور، هشت زبان 'رسمی'


15.05.2006 00:44

21 فوريه 2006

هارون نجفی زاده
در مزار شريف


همه ساله، از بيست و يکم فوريه، به عنوان روز جهانی زبانهای مادری تجليل می شود و در اين روز زبانهای مختلف در جهان گرامی داشته می شود.

افغانستان از جمله کشورهايی است که شمار زياد اقوام های ساکن در آن، تعداد زبانهای مادری در اين کشور را نيز افزايش داده است.

بيش از ده قوم کوچک و بزرگ در افغانستان وجود دارد که به زبانهای متفاوت سخن می گويند.

فارسی، پشتو، ازبکی، ترکمنی، عربی، بلوچی، نورستانی، پشه ای، پاميری، قرقيزی، قزاقی و ايماقی در گوشه و کنار افغانستان از سوی قوم های مختلف کاربرد دارد و برای هر گروه قومی، زبان مادری خودشان گرامی است.

ولی آيا تعريف علمی و معين از زبان مادری وجود دارد يا به هر زبانی که فرزند از والدين به ارث می برد، زبان مادری می گويند؟

صالح محمد خليق، از فرهنگيان افغان و رييس اطلاعات و فرهنگ ولايت بلخ می گويد زبان مادری، در واقع، زبان انديشه يک انسان است.

آقای خليق می گويد: "زبان مادری اين نيست که فرزند از مادر و پدر خود به ارث می برد. زبان مادری زبان ارثی نيست بلکه پديده اکتسابی است، به اين مفهوم که هر فرد از محيطی که در آن بزرگ می شود و زندگی می کند، زبان رايج در آنجا را کسب می کند."

توجه به زبان؟

تا دو سال پيش که قانون اساسی جديد افغانستان به تصويب رسيد، اين زبانها از رسميت افتاده بود و توجهی برای پويايی آن از سوی دولتمردان صورت نمی گرفت، تا جايی که به گفته برخی از زبانشناسان، برخی از اين زبانها، در حال فراموشی بود.

در قانون اساسی جديد افغانستان، که حاصل تحولات پس از طالبان است، هشت زبان پشتو، دری (فارسی)، ازبکی، ترکمنی، بلوچی، پشه ای، نورستانی و پاميری رسميت يافته و دولت موظف شده است در تقويت آنها بکشود.

ولی برخی شهروندان افغان بر اين باورند که نمی توان تنها با نام بردن از زبانهای مادری در قانون اساسی و سرود ملی، اسباب پويايی و تقويت آنها را فراهم کرد.

راديو و تلويزيون ملی افغانستان، اخيرا پخش برنامه هايی را به زبانهای اقليتهای قومی آغاز کرده است.

صالح محمد خليق، رييس اداره اطلاعات و فرهنگ ولايت بلخ، ضمن تاکيد بر تلاشهای بيشتر در راستای پويايی زبانهای اقوام افغانستان می گويد رسميت بخشيدن به اين زبانها در مناطقی که بيشترين افراد با آن تلکم می کنند، يک گام مثبت است.

با اين وجود، زبان شناسان افغان باور دارند که نه تنها کار موثر در راستای پويايی زبانهای اقوام اين کشور سر و سامان داده نشده است بلکه همين دو زبان فارسی و پشتو نيز که به عنوان زبان های ملی افغانستان شناخته شده، مورد بی توجهی قرار گرفته است.

با اين وجود فرهنگيان افغان پيشنهاد می کنند که دولت افغانستان با گرد آوردن زبانشناسان و فرهنگيان اقوام مختلف اين کشور، نهادی را تشکيل دهد که پيوسته گامهای عملی و ارزنده ای را در جهت پويايی زبانهای اين کشور بردارند.

·

اقليتها      
بحران هويت اروپاييان در کشاکش با مهاجران مسلمان ·
'مسلمانان محروم ترين اقليت مذهبی در انگلستان هستند' ·
افغانستان: يک کشور، هشت زبان 'رسمی' ·
موج تبعیض علیه مسلمانان هندوستان افزایش یافته است ·
بخوان کلمه ات را ·
بازگشت رونق به مراسم مذهبی هندوهای افغان ·
اهل هنود کابل در پروسه راى دهى اشتراک نمودند ·
پاپ یازدهم سپتامبر را روز گرامیداشت همه قربانیان تروریسم توصیف کرد ·

Login »