ADCO logo
dari    english    suomi   
 
صفحه اول       مقالات       در باره ما       نظرات بازديد کنندگان       تماس باما       پيوندها       آرشيف       خبری       دفتر نظرات مهمانان      

افغانستان و فاشیسم


01.03.2006 23:27


یشتر از دو صد سال است که تاریخ ما سیری به جانب تشتت و تفرقه داشته است چنین چیزی تاثیرات ناگواری را بر همه چیز از نهاد های سیاسی گرفته تا نهادهای آموزشی و فرهنگی به جا گذاشته است تشتت و تفرقه نه تنها شیرازه های ملی را از هم گسیخته که در بسا موارد نظام خانوادگی را نیز تجزیه کرده است

اکنون با این سوال مواجه می شویم که :

چرا تاریخ ما سیر به جانب تشتت و تفرقه داشته است ؟چرا تحولات جهانی بر حرکت تاریخی ما تاثیر چندانی نداشته است؟ چرا ما توانمندی این را نداشته ایم که همگام با قافله های بشری بطرف تمدن ، قانون گرایی، آزادی برادری و برابری حرکت کنیم؟ چرا؟

احیای روحیه ی اخوت و گسترش فرهنگ ازادی و برابری زاییدهء نظام درست و انسانی است نظامی که در ان تمام گروه های قومی و مذهبی حضور مساویانه دارند ، چنین نظام با چنین ویژگی های انسانی که دارند قادرند که بر تشتت و تفرقه ملی غلبه یابند و با اتخاذ سیاست های انسانی زمینه های تبعیض ر ا که که مادر تفرقه و تشتت است ، نابود کند و روحیه ی اخوت ، برادری ، برابری و آزادی را احیا نمایند اما هر گاه نظام بر پایه های تصور قومی و قشری بنا گردد قانون گذاری ها سیاست ها و تشکیلات اداری بر مبنای منافع قومی و قبیلوی طرح و اجرا می گردد، خود بخود چنین چیزی بر برتری طلبی قومی و در شکل عالی آن فاشیسم را به وجود می اورد و فاشیسم نیز همه چیز را به ابتذال و مردم را به تفرقه می کشاند از اینرو برای شناخت سیر تاریخ ما به جانب تشتت و تفرقه در درجه اول باید دید که فاشیسم چیست ؟ و در چه بستر فرهنگی و اجتماعی به وجود می اید ؟ فاشیسم چه ویژگیها و خصوصیات دارد و دست به چه اعمال می زند که وحدت ملی را نابود می کند و به جای آن تفرقه و تشتت ملی را به وجود می اورد؟

فاشیسم چیست؟

فاشیسم ماخوذ از کلمه ء فاشیسو(} بوده و آن عبارت است از دسته ای چوب های کوتاه به هم بسته و یک عدد تبر که در روم قدیم به عنوان سمبول قدرت در جلوی صفوف سپاه حمل می شده است (!)

فاشیسم به عنوان یک مفهوم تاریخی نوع نظام حکومتی است که نخستین باز به وسیلهء موسولینی دیکتاتور



ایتالیا در سال های 1932 1943 در ان کشور به وجود امد و جریان های مشابهی مانند نازیسم در المان و فالانژلیسم در اسپانیا به دنبال آن در همین خط سیر فکری به وجود امد {2}
اصول اساسی فاشیسم

اصول اساسی فاشیسم که موسولینی برخی از آنها ر در دایره المعارف ایتالیا در سال 1963 ابراز داشته بود عبارت اند از

: 1 حمایت از تبعیض نژادی

2 مخالفت با اندیسه های سوسیالیستی

- 3- تبعیت همه گروه ها از دولت -

4 تقدس پیشوا تا سرحد ممکن

5 سیستم تک حزبی

۶ - مخالفت با دموکراسی

7 اعتقاد شدید به قهرمان پرستی

8 تبلیغ روح از م جویی

گر چند فاشیسم به صورت یک مکتب فکری و سیاسی پس از جنگ جهانی اول ایتالیا ، المان و اسپانیا به وجود آمد ، اما سنت های فاشیستی خیلی قبل از آن در کشور های مختلف وجود داشت اگر زمینه می یافت بسانی که در ایتالیا ، آلمان و اسپانیا خود را نشان داد در جاهای دیگر نیز خود را نشان می داد .

نظریهء فاشیستی که همیشه تحت عنوان نژاد بر تر مطرح می شود می کوشند که بخاطر تحقیق چنین نظریه انسان های بسازند شبیهه با هم و برای یک سان سازی باید جامعه از هر نوع جهش فکری و تنوع فرهنگی چشم بپوشند و همه دست بسته در قبال اوامر و نواهی دولت فاشیستی باشند و هر چه آنان گفتند انرا به مرحله ء اجرا در اورند

فاشیسم در چهار چوبه ء حفظ و ارامش و ثبات یک سان سازی را توجیه می کند و بخاطر حفظ ثبات می خواهند همه شبیه هم باشند و انسان های خلق شوند که از تمام جهات با هم شباهت داشته باشد حرکات ، نحوهءتفکر ، میزان فهم و قدرت در ک آنان یک سان باشند

چرا فاشسیم خواهان خلق چنین انسان ها است؟

دلیل خلق چنین انسان ها بوسیله ء فاشیسم از یک طرف عطش برتری طلبی قومی فاشیست ها را ارضا می کند و از جانب دیگر چنین انسان ها با داشتن چنین خصوصیا ت فکری و رفتاری همیشه در راستای سیاست های حکومت و جریان های فاشیستی حرکت می کنند ، اگر آنان را در کارگاه های گوناگون مورد استثمار قرار دهند و یا در لشکر کشیها و جنگ های درونی و بیرونی از آنان به عناون گوشت دم توپ استفاده نمایند، لب از لب نمی جنبانند و کوچکترین حرکت مخالفی علیه کار فرما ، دولت و جریان های فاشیستی انجام نمی دهند



می بینید که فاشیسم در راستای تحقق اهدافش می خواهد بر کل جامعه چیرگی عامو تام پیدا نماید و می خواهد تمام گروهای قومی را بک یک گروه قومی تبدیل نماید در جامعه های فاشیستی چون فریب ، ارعاب ، تکفیر و قتل چیرگی دارد انسان ها شحصیت حقوقی و پناه گاه حقوقی ندارند لذا در جامعه ء فاشیستی زمینهء شهروندی نابود می شود قرأت های انسانی چه در زمینهء دین و چه در قلمرو تاریخ و سیاست ریشه کن می شود ، عقلانیت نفی می گردد و به جای هیجان، روحیهء پیرو مریدی تبلیغ می شود، د ولت فاشیستی در قبال مردم خود را مسئول نمی داند و این عدم مسئولیت را در قالب های گوناگون می ریزد و به شیوه های مختلف انرا توجیهه می کند

در جمعه فاشیستی چون اعتقاد شدید به قهرمان پرستی وجود دارد ، قدرت های بیرونی و داخلی از آن بهرهء می برند لذا یک دفعه و ناگهان یک آدم ذریعهء قدرت های بزرگ در این گونه جامعه ها تبدیل به شخصیت ملی و قهرمان اسطوره ای مش یود متعصبان و جاهلان نیز به دلیل تعلق داشتن آن مرد به قوم و قبیلهء انان ، چنان با صمیمیت و تعصب اطراف او را می گیرند و چنان عشق به او می ورزند که کوچکترین اعتراض و انتقادی را راجع به گفتار و رفتار او را نمی پسندند، گذشته های سیاه او را نادیده می گیرند و عوض نقد کارهای گذشته ء او کلمات زیبا و قشنگ بابای ملت، سردار قوم ، امیر مردم ، رئیس ملت و غیره را با آب و لعاب رنگین و چشمگیر نثار او می کنند و شخصیت ها را چنان تراش می کنند و آنانرا چنان در لفافه ی مقدسات ملی می پیچانند که هیچ کسی جرأت اعتراض و انتقاد به ساحت کبریایی آنرا نکنند و با این کار و با چنین شیوه می خواهند سیمای اصلی آنرا از انظار عامه مخفی نگه دارند و با شخصیت تراشی مصنوعی و قلابی و باج دادن به قدرت های خارجی بر مردم و کشور مفلوک خود حکومت نمایند

بر حوزه های ادبایت و فرهنگ همیشه باید حقیقت حاکم باشند ادیبان و فرهنگیان تمام تلاش شانرا باید در راستای نشان دادن حقیقت به کار گیرند ، اما جریان های فاشیستی فرهنگ را از محتوای اصلی شان تهی کرده و آنرا به تبلیغات حزبی قومی و یا حکومتی تقلیل می دهند و با چنین تبلغات شعور را از مردم می گیرند و به جای آن شعار را می گذراند شعار شخصیت پرستی ، قبیله بازی و غیره و همینطور در این تبلیغات خاین را خادم و خادم را خاین جلوه می دهند

فاشسم در کجا و در چه بسترمناسب فرهنگی و اجتماعی به وجود می اید ؟

فاشیسم در چه اوضاع و شرایط زمینهء رشد و قدرت گیری می یابد ؟

انحطاط فرهنگی و اجتماعی ووجود روح شدید قومی و قبیلوی زمینه ساز رشد و قدرت یابی جریان های فاشیستی است اگر مردم و ملتی دیگر ، اندیشه و نحوهء زیست منحط شد ، ارزش های فرهنگی ، اخلاقی و مدنی آنان به نابودی کشیده می شود در چنین بستر فرهنگی و اجتماعی است که فاشیسم به عنوان یک جریانی که به هیچ چیز به جز قدرت و سلطه قومی اعتماد ندارد وارد عرصه های سیاسی و اجتماعی می گردد و با هدف چیرگی بر تمام اجتماع و ساختن انسان های یک نواخت از هر طریق ممکن ارعاب ، فریب ، قتل و در صورت لزوم با شعار دموکراسی ازادی و غیره وارد صحنه می گردند

افغانستان و فاشیسم

با یک نگاه کلی بر تاریخ افغانستان میدانیم که ساختار سیاسی و مسلط بر افغانستان نظام قبیلوی بوده و است در چوکات این نظامی که بر این کشور حاکم بود فرهنگ و جهان بینی خاصی به وجود آمده بود در چوکات این جهان بینی غیر از منافع قوم و قبیله چیزی دیگری بنام ملیت های برادر و تشکیل ملت ، کشور راه ندارد در جامعه های قبیلوی با تکیه بر سنت های قبیلوی ابتدا ابتدا یک ائین حاکمه تبلیغ و ترویج می شود مبتنی بر اصالت قبیلهء حاکمه و برتری ذاتی و طبیعی او بر سایر گروه ای قومی ذاتی و طبیعی و بعد نظامی سیاسی و اقتصادی بر پایهء همان ائین حاکمه به وجود می اید نظام سیاسی که بر مبنای تبعیض نژادی "، ربانی و مذهبی استوار است ، نظام اقتصادی که تمام مزایای اقتصادی از قبیل مرکز داد و ستد ، سرزمین حاصل خیز و چراگاهای خوب ، حق قبیله ء حاکمه است از دست رفتن زمین های آبایی ، چراگاه ای آبایی ، جوالی گری و کارگری و محرومیت از دستمزد حق مردمان و محروم و در بند است

پیامد چنین نظام با چنین جهان بینی و بینش و آین حاکمه به مرور ایام ظهور تفکر-بینش فرهنگ و جریان های فاشیستی است جریان های که می خواهند بر کل جامعه چیرگی یابد و با تکیه بریک هویت هویت های دیگر را نابود نماید تاریخ نشان می دهد وقتی در افغانستان نظام قبیلوی بر قرار شد تبعیض سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی که بدنبال ان به وجود امد منجر به استقرار نظام تبعیض آمیز فاشیستی و به استثمار زدگی محرومیت طبقهء بزرگ و گروهای بی شمار اجتماعی گردید از این به بعد جریان های فاشیستی این کشور با تکیه بر نژاد پاک آرین در راستای برتری طلبی نژادی حرکت کردند ، تاریخ افغانستان بر این مبنا تدوین و تدریس شد ساختار اداری بر همین مبنا پایه ریزی شد نصاب تعلیمی بر همین مبنا تدوین گشت ، رسانه های خبری و مطبوعات نیز در همین راستا فعال گردید .

همانطوریکه گفته شد در نهاد سیستم قبیلوی انحطاط فرهنگی ، اجتماعی و روح شدید قومی وجود دارد و در چنین بستر فرهنگ و اجتماعی است که فاشیسم مجال رشد و قدرت گیری می یابد و فاشیسم بعد از قدرت گرفتن به برتری جویی می پردازد و عملا اعلان می کند که کشور منم ، دولت منم و همه چیز و همه کاره منم ، افغانستان نیز با دارا بودن انحطاط فرهنگی و اجتماعی و روح شدید قومی و سیستم قبیلوی زمینه های مناسبی داشت تا جریان های فاشیستی در انجا شکل بگیرد و دیدیم که چنین جریانی بعد از روی کار امدن هاشم خان با برنامه و داشتن ایده لوژی فاشستی در این کشور شکل گرفت وخود هاشم خان پس از روی کار امدن فاشیسم و نازلیسم در ایتالیا و آلمان و آشنایی با ایده لوژی فاشیسم سیاست برتری خواهی قومی و زبانی را به عنوان سیاست اصلی و محوری کشور به کار بست و افرادی مثل سردار داود خان ،نعیم خان ، عبدالمجید زابلی و بعض حلقات و جریان های خارج از دربار در همین راستا فعال گردید

از ان زمان تا کنون چنین سیاست با تناسب اوضاع و شرایط استمرار داشته و در قالب های گوناگون خود را نشان داده و می دهد ، دیده می شود که در افغانستان از همه ی واژه ها مکتب های فکری و حتی مذاهب استفاده ء ابزاری شده می شود از دموکراسی از ماکسیسم - - از وحدت ملی حتی از مذاهب در راستای تحمیل یک هویت بر هویت های دیگر استفاده شده و می شود در آستانه قرن بیست و یکم دیدیم که از یک طرف جریانی به نام طالبان به وجود می آید که با تکیه بر مذهب شروع به هویت زدایی می کردند و از جانب دیگر تئوری پرداز فاشیستی به نام سمسور افغان با نوشتن کتاب سقاوی دوم خط یک سان سازی قومی را برای طالبان نشان می دهد و طالبان نیز عملا در همان خط حرکت می نمایند

اکنون معلوم می شود که چرا تاریخ ما به طرف انحطاط عقب ماندگی تشتت و تفرقه سیر داشته است ؟ چرا تحولات جهانی و منطقوی بر حرکت تاریخی نا تائیر نداشته است؟

همانطور که تذکر داده شد انحطاط فرهنگی و اجتماعی و روح شدید قومی زمینه ساز رشد و قدرت گیری جریان فاشیستی است جریان های فاشیستی نیز مبلغان و مجریان انحطاط فرهنگی اجتماعی و تشتت ملی است زیرا بقا و دوام آنان در همین انحطاط ، تشتت و تفرقه امکان دارد گر چند انان می خواهد با تکیه بر یک هویت هویت های دیگر را نفی کند ، اما هویت های دیگر هیچگاه با این خواست آنان تمکین نمی کند و با تکیه بر تاریخ ، فرهنگ و شخصیت های تاریخی خود در قبال این خواست فاشیسم می ایستند روی همین جهت است که هر گاه در کشور طرفداران چنین جریان و فکری(فاشیسم) به قدرت برسند خواهی نخواهی کشوررابه طرف تشتت و انحطاط سوق می دهند چنانچه در افغانستان این جریان و سیستم حکومتی کشور را به طرف انحطاط همه جانبه و تفرقه و تشتت ملی سوق داد .



اگر جریان ها و یا افرادی بخواهند با تفکر و اندیشه ء فاشیستی مبارزه کنند راهش تعقیب خط فاشیستی نیست بلکه راهش ترویج و تبلیغ و گسترش فرهنگ انسانی است زیرا تنها چنین فرهنگی توانایی این را دارد که نقش محوری برای احیای نهاد های مشتت ملی باز سازی کند و برای فرهنگ سازی به علاوه ایجاد مراکز فرهنگی ضرورت به ایجاد مراکز درست آموزشی و تربیتی داریم زیرا در این گونه مراکز است که کودکان ، نوجوانان و جوانان با اندیشه های علمی و انسانی آشنا می شوند و پس از ان آنرابه میان مردم انتقال می دهند تا نهاد های فرهنگی و مراکز درست آموزشی و تربیتی در جامعه ء ما ایجاد نشود نباید انتظار زدودن اندیشه ء فاشیستی و روح فرقوی را از کشور داشت.


کاوه امید


آرشيف      
تجاوز کوچي ها به هزارستان و سياستهای دو پهلوی دولت ·
آينده پيمان ناتو با آينده افغانستان گره خورده است ·
چرا مردمان ملکی قربانی جنگ می شوند؟ ·
عید سعید فطر مبارکباد ·
مردم دورنماي زندگي را نمي بينند ·
آیا پروسه مبارزه با فساد هم به بن بست می رسد؟ ·
افغانستان در خطر ·
افغانستان شهر بی دروازه ·
ناتو فرماندهی امنیت سراسری در افغانستان را به عهده گرفت ·
مجسمه ساز افغانی مجسمه های تخرتب شده بودا را بازسازی مي نماید ·
افزایش نیروهای ناتو راه حل مشکل نیست ·
از شایعه تا نیرنگ ·
بیکاری افغان ها و کارگران خارجی ·
چند پرده از یک نمایش تاریک ·
(نقدي بر مقاله توهين آميز روزنامه جام جم ايران ) كارگران افغاني ، مهاجرت ودهها ميليون دلار سود براي ايران ·
گزارشی از شهر بامیان ·
فرارسبدن ماه مبارک رمضان گرامی باد ·
نتايج مسابقات خاطره نويسي مهاجرين افغاني (داغ روزگار ·
دستاوردهاي دولت براي مردم ضعيف بوده است ·
سانسور رسانه ها و خبر گزاری ها در کابل ·
چگونه می توان به آینده افغانستان امید وار بود؟ ·
آغاز موج جدید مهاجرت از افغانستان به کشورهای همسایه ·
عقد پيمان همکاری دراز مدت بين دولت افغانستان و سازمان ناتو ·
اطلاعيه ·
درصد بی کاری در فنلاند نسبت به سال گذشته از 7.3 به 6.6 درصد کاهش یافت ·
هشتاد هفتمین سالروز استقلال افغانستان مبارکباد ·
افزایش تعداد پزشکان خارجی در فنلاند ·
مظلوم و مغضوب وا قع شدن مردم و سر زمین هزاره جات ·
شرکت يک نوجوان افغاني مقيم فنلند به مسابقات جهاني ووشو ·
ناتو فرماندهی مناطق جنوب افغانستان را به دست گرفته وعملیات نظامی خودرا آغاز کرد ·
افغانستان عضو ناظر پيمان انرژی اروپا شد ·
گاردين : برخی اعضای پارلمان و مقامات امنيتی افغانستان سابقه جنايات جنگی دارند ·
زرقاوى از اردن و افغانستان تا عراق ·
با حضور تعدادی از مسئولین کشور قیر ریزی سرک دشت برچی آغاز شد ·
شادي مردم عراق از كشته شدن زرقاوي ·
با ز دید رئیس جمهور فنلند از غرفه کانون تو سعه و تعاون افغانستان در دهکده جهانی هلسنکی ·
همکاری های اقتصادی ایران وافغانستان ونقش آن در اوضاع ژئوپلیتیکی منطقه ·
قابل توجه مدیران سایت ·
سنگ در برابر تفنگ ·
شکست ايران در برابر افغانستان ·
درخشش سپورتي جوانان افغان در خارج از کشور ·
دو تن ازمتعلمين افغان مقام اول را باکسب مدال طلا از آن خودنمود ·
جنگی با ارزش جنگی بی ارزش ·
جنرال آمریکایی مهم ترین پیشرفت ها و چالشها درافغانستان را عنوان میکند ·
کوفی عنان راهبرد ضد تروریسم سازمان ملل برای توجه به قربانیان را معرفی می کند ·
مرورى بر هزينه زندگى در شهرهاى دنيا ·
در حاشيه انتشار نوار ويدئويي حمله 11سپتامبر به پنتاگون ·
فقركثيف و آلاينده ·
حفاظت از حقوق اقليتها ·
مردم درباره تشنج های پارلمان چه میگویند؟ ·
دمی با کتاب همزبانی و بی زبانی ·
تلویزیون کوثر به زودی افتتاح خواهد شد ·
روابط استراتژيك افغانستان و هند ·
بن بست اصلاحات در سازمان ملل ·
آيا ماانسان نيستيم چراکس مارا کمک نمى کند ·
مـــــجـــــلــــــه ای طـــــــــبــــــي ·
سفر کاری داکتر سيما ثمر به فنلند ·
محاکمه ای عبدالرحمن و چالشهای آن ·
نقش تربیت در نهادینه کردن دموکراسی ·
زندگي نامه وزيران پيشنهادي رييس جمهور كرزي ·
بررسی اخبار افغانستا ن در سال 1384از دیدگاه ایرنا ·
کانون سال نو خود را با بر گزاری تظاهرات باشکوه آغاز کرد ·
تجليل نوروز در افغا نستان ·
شام فرهنگی افغانستان در کشور فنلند ·
مجله ای طبي کانون توسعه و تعاون افغانستان ·
يازدهمين سالروز شهادت رهبر شهيد استاد مزاری ·
آروزها و خواسته های شورا های ولایتی ·
افغانستان و فاشیسم ·
تروريسم به روايت ارقام ·
دایر کردن نمایشگاه عکس توسط نصرالله پیک ·
حد اقل يک ميليون دالر اختلاس! بقلم کامران مير هزار از کابل پرس ·
عریض شدن سرکهای کابل طی پنج سال آینده ·
کمیسیون بررسی وضعیت امنیتی هرات تشکیل شد ·
چه به آتش آزادي، چه به آتش غيرت ·
درهرات چه می گذرد ؟ ·
وزراى کابينه در مورد موافقتنامه افغانستان به مردم معلومات مى دهند ·
درس آموزی از مکتب عاشورا ·
طبل رحيل بكوبيد كه محرم، آغاز هجرت انسان از راه رسيده است ... ·
ديدارى از افغانستان در سرزمين ديجيتال ·
گزارشی مشروح از کنفرانس لندن ·
خاطرات تلخ ایام مهاجرت از ایران ·
كشف منابع عظيم گاز در افغانستان ·
همجنس بازی, در افغانستان ·
كتاب هاي بن لادن در امريكا ·
کشته گان را چگونه می شماریم ؟ ·
سفارت ايران در افغانستان؛ سوپردلالي به جاي فعاليت ديپلماتيك ·
روشنفکری شغل نیست ·
بوش برای تقویت امنیت ملی آمریکا خواستار تدریس زبان فارسی در کودکستان ها شد ·
سپاسگزاری محقق نسب ·
اسامه بن لادن کجاست؟ ·
نصر الله بابر دزد با فرهنگ ·
تحليل بن مايه هاي پايداري درترانه هاي عاميانه افغانستان ·
پارلمان افغانستان فعاليت سازمانهای غيردولتی را بررسی می کند ·
كشف قديمي‌ترين ردپاي انسان در استراليا ·
منشأ کلمهء خراسان ·
بحران اشتغال ·
BBC-علی محقق نسب روزنامه نگار افغان آزاد شد- ·
اطلاعیه كمیته حمایت از محقق نسب ·
نخستین اجلاس پارلمان افغانستان دایر شد ·
علی محقق نسب درآستانه ای اعدام ·
حوزهء نا امنی ها توسعه یافته است ·
دربندنگهداشتن محقق نسب ، زندانی ساختن آزادی بیان است ·
مصاحبه با کار گردان فیلم فصل سکوت برنده جایزه فستیوال سینما ویست استرالیا ·
نتیجه نهایی انتخابات پارلمان اعلام شد ·
درخشش فیلم افغانی فصل سکوت وبرنده جایزه فستیوال سینما ویست در استرالیا به کارگردانی عبدالرحمن عالمی ·
زمستان با سرما کشنده و فقر مضاعف ·
محکوميت محقق نسب از ديدگاه قانون ·
نامه سر گشاده ای روشنفکران و فرهنگیان افغانستان به اقای حامد کرزی نسبت به باز داشت علی محقق نسب ·
هئیت جهانی قضیه محقق نسب را با دقت پیگیری میکنند ·
نگهداری تاریخچه پزشکی ·
طی یک گردهمایی در کابل کمیته دفاع از محقق نسب خواستار آزادی فوری وی شدند ·
برای آزادی علي محقق نسب جرناليست افغان تلاش کنيم ·
بيوگرافي حاج علي محقق نسبب ·
سومين مراسم جايزه يلدای ادبی برگزار شد ·
محقق نسب، ترديدی ديگر در تابوهای تفکر ·
ماه مبارک رمضان ·
درآستا نه ای تشکیل پارلمان - از :نبی قا نع زا ده ·
نقش همراستایی منافع در پایداری اجتماع ·
نمایشگاه کتاب در کابل ·
ADCO Brochures نشرات کانون ·
آغاز شمارش آرأ در سراسر افغانستان ·
مصاحبه با داکتر بارنت روبن - افغانستان در پردگاه خطر ناک ·
tes3 ax ·
test ax ·
test1 ·
عید سعید فطر برهمه ای روزه داران و وطنداران مبارکباد ·
نظریه پردازی علم در ماورا الطبیعه ·
مبارک باد سالروز استقلال افغانستان ·
سالروز استقلال افغانستان ·
ورزش راه سالم زندگي ·
Didar pap az Germany ·

Login »