ADCO logo
dari    english    suomi   
 
صفحه اول       مقالات       در باره ما       نظرات بازديد کنندگان       تماس باما       پيوندها       آرشيف       خبری       دفتر نظرات مهمانان      

درهرات چه می گذرد ؟


11.02.2006 21:10

بعد از ظهر پنج شنبه خبر رسید که دسته های عزاداری شیعیان و مظاهره چیان اهل سنت درگیر شده اند و تا عصر جمعه ادامه یافت، تا امروز شنبه 5 نفر کشته و حدود 110 نفر زخمی شدند. اسماعیل خان در راس هیاتی وارد هرات شد و انوری والی هرات کسانی را که امتیازات ولایت هرات را از دست دادند را مسوول گسترش نا امنی خواند. در هرات وضعیت فوق العاده اعلام شده است و... در شعارهای این حادثه هم دو شعار عمده تظاهر کنندگان این بوده که ما هزاره ها را در هرات نمی خواهیم و این والی را نمی خواهیم و ..

شاید این واقعه اولین درگیری عمده اهل سنت و شیعه در هرات باشد. تحلیل این رویداد و زمینه ها و احتمال واقعات مشابه در روزهای آینده و نیاز به درک جامعه شناسی درونی هرات، موقعیت سرحدی هرات و بررسی امکان گسترش به کابل و سایر ولایات نگرانی دولت شده است.


۱. زمینه های بحران:

به طور کلی هراتی ها نسبت به هرات تعصب دارند، عوام یا تحصیل کرده و روشنفکر، جهادی و ملا همگی در این خصلت اشتراک دارند و من هراتی نمی شناسم که نسبت به هرات تعصب نداشته باشد، در جامعه شناسی هرات این برجسته ترین ویژگی است. در واقع آن عصبیت قومی که در سایر مناطق افغانستان هست در هرات در هیات تعصب نسبت به یک شهر تبارز یافته است که حتی از علایق قومی و مذهبی شدت بیشتر دارد، در حدی که به گونه مثال یک هراتی شیعه احساس نزدیک تری دارد تا به شیعیان دیگر ولایات که در هرات به تازگی ساکن شده اند.

اما در سالهای اخیر ترکیب جمعیتی هرات دستخوش تحولات عمده یی شده است. شیعیان و هزاره های مهاجر باز گشته از ایران هرات را اولویت سکونت انتخاب کرده اند. هراتی هایی که خود را اصیل تر می دانستند از آینده تغییر ترکیب جمعیتی شهرشان هراسان هستند و گفته می شود سیاست اسماعیل خان هم تازه واردان هزاره را در توزیع زمین و امکانات در مضیقه زیاد قرار می داد و در عصر امارت وی مناطق هزاره نشین از کمترین امکانات محروم بودند و هستند.


برنامه طالبان ریشه کنی کامل هزاره ها و شیعیان از هرات بوده است و قیام های آنان چنان سرکوب شد که می گفتند اگر تا چند سال دیگر طالبان می ماندند شاید نشانی از هزاره و شیعه در هرات نمی ماند.


این زمینه درونی تعارضات در هرات است. گرچه با خلع اسماعیل خان سیاست های او تداوم نیافت اما حتی با والی شدن انوری شیعه باز تغییری کلی نیافته است. هراتی ها حق خود می دانند که هرات را برای خود حفظ کنند اما شرایط ترکیب جمعیتی این شهر عوض کرده است و سیاست انحصار امکانات تا کی دوام دوام خواهد آورد؟ و آیا این رفتارها هزاره ها را از این شهر خواهد راند؟ آینده پاسخ این سوالات را روشن می کند اما امکان درگیری و خشونت های زیادی را قابل پیش بینی می سازد. دوستی شهر و دیار امری طبیعی و پسندیده است اما تعصب نسبت به تازه واردان و شهروند ندانستن آنان و محروم سازی شان از امکانات عمومی اخلاقی است که از عصبیت بدوی مانده است و در هیات رفتارهای فاشیستی تبارز می یابد. خود در هرات شاهد بودم که مردم نسبت به مهاجرانی که در بیابانهای اطراف از سر نا چاری و موقت پناه گرفته بودند و صرف به کمک های بشردوستانه موسسات خارجی متکی بودند تا چه حدی هراتیها نگاه تحقیر آمیز داشتند و آنان را "مفت خور" و سربار جامعه شان می دانستند.


۲. بازیگران بحران:

اسماعیل خان در کابینه آینده نخواهد بود به ویژه در پست وزارت داخله. بنابراین تلاش دارد تا موقعیت امارت هرات را باز یابد و از روزهای قبل نیز برای چنین روزی آمادگی هایی گرفته است.

از طرف دیگر جغرافیای سیاسی سرحدی هرات که راه ترانزیت ایران به افغانستان است و رقابت دیرینه هرات و قندهار و همچنین نفوذ عمیق فرهنگی ایران به هرات نیز به گونه یی که نزدیکی فرهنگی هرات به مشهد بسیار بیشتر از تشابه هرات و کابل است از موضوعاتی قابل تامل است که تحولات آینده هرات را رقم خواهد زد.


برای حادثه عاشورا در هرات یک عامل محرک هم لازم بوده است و به گمان من این عامل را باید در سیاست همسایگانی جستجو و تحلیل گردد که خشونت، تروریسم و خراب کاری در کشورهای مختلف را برگ برنده در چانه زنی سیاست خارجی شان در آستین دارند و آن را جزئی از "قدرت ملی" حساب می کنند. تحلیل گرانی هم در کابل حادثه هرات در معادلات جنگ پنهان و قدرت نمایی در برابر امریکا تحلیل می کنند که جرقه حوادث را زده است.



۳. احتمال گسترش بحران:

آنچه در هرات شاهد استیم یک حادثه است. خوادث به تعارضات اجتماعی فرصتع تبارز می دهد. اما من اتفاق هرات را فاقد قابلیت گسترش به کابل و سایر شهرها می دانم چراکه این اتفاق صرف زمینه در تعارضات محلی دارد که به طیع راه حل محلی هم دارد و به هیچ وجه نشان از یک رویارویی شیعه و سنی در افغانستان نیست. فراموش نمی کنم که در شب عاشورای سال 1381- اولین محرم بعد از طالبان- در تکیه خانه یی شیعیان در هرات، روحانی سخنران می گفت: "ما برای حفظ صلح و وحدت ملی حتی حاضر استیم از خون شهیدان مان بگذریم." و عصر عاشورا که به قندهار رسیدیم با هر شیعه که گپ زدیم در چهره اش رضایت خاصی مشهود بود چراکه با عصر سیاه طالبان مقایسه می شد.


این چهارمین محرم پس از طالبان است و هر محرم نمایش همنوایی اهل سنت با شیعیان را به همراه داشته است که حتی از انتظار شیعیان فراتر بوده است و در قانون اساسی بعضی از حقوق مذهبی شیعیان رسماً تایید شده است و کسانی از شیعیان در ستره محکمه عضویت دارند و وزیر فعلی عدلیه یک شیعه است و... همه این ها نشانه هایی از هم پذیری مذهبی و مشروعیت مذهبی متقابل شیعه و سنی را در افغانستان به نمایش می گذارد.


۴. مدیریت بحران:

به طور کلی بحران با متغییرهای "زمان کوتاه" و "دامنه" یا شدت بحران سنجیده می شود. دولت باید گزارش های رسیده از هرات در روزهای قبل از بحران جدی می گرفت و در کوتاه مدت دولت باید با عوامل بحران برخورد قاطع نماید و در درازمدت با گسترش و تداوم سیاست تساهل مذهبی مانند چهار سال گذشته نه تنها شیعه و سنی و بلکه پیروان سایر ادیان هم می توانند در افغانستان از احترام شایسته برخوردار باشند.

یاسین رسولی




آرشيف      
تجاوز کوچي ها به هزارستان و سياستهای دو پهلوی دولت ·
آينده پيمان ناتو با آينده افغانستان گره خورده است ·
چرا مردمان ملکی قربانی جنگ می شوند؟ ·
عید سعید فطر مبارکباد ·
مردم دورنماي زندگي را نمي بينند ·
آیا پروسه مبارزه با فساد هم به بن بست می رسد؟ ·
افغانستان در خطر ·
افغانستان شهر بی دروازه ·
ناتو فرماندهی امنیت سراسری در افغانستان را به عهده گرفت ·
مجسمه ساز افغانی مجسمه های تخرتب شده بودا را بازسازی مي نماید ·
افزایش نیروهای ناتو راه حل مشکل نیست ·
از شایعه تا نیرنگ ·
بیکاری افغان ها و کارگران خارجی ·
چند پرده از یک نمایش تاریک ·
(نقدي بر مقاله توهين آميز روزنامه جام جم ايران ) كارگران افغاني ، مهاجرت ودهها ميليون دلار سود براي ايران ·
گزارشی از شهر بامیان ·
فرارسبدن ماه مبارک رمضان گرامی باد ·
نتايج مسابقات خاطره نويسي مهاجرين افغاني (داغ روزگار ·
دستاوردهاي دولت براي مردم ضعيف بوده است ·
سانسور رسانه ها و خبر گزاری ها در کابل ·
چگونه می توان به آینده افغانستان امید وار بود؟ ·
آغاز موج جدید مهاجرت از افغانستان به کشورهای همسایه ·
عقد پيمان همکاری دراز مدت بين دولت افغانستان و سازمان ناتو ·
اطلاعيه ·
درصد بی کاری در فنلاند نسبت به سال گذشته از 7.3 به 6.6 درصد کاهش یافت ·
هشتاد هفتمین سالروز استقلال افغانستان مبارکباد ·
افزایش تعداد پزشکان خارجی در فنلاند ·
مظلوم و مغضوب وا قع شدن مردم و سر زمین هزاره جات ·
شرکت يک نوجوان افغاني مقيم فنلند به مسابقات جهاني ووشو ·
ناتو فرماندهی مناطق جنوب افغانستان را به دست گرفته وعملیات نظامی خودرا آغاز کرد ·
افغانستان عضو ناظر پيمان انرژی اروپا شد ·
گاردين : برخی اعضای پارلمان و مقامات امنيتی افغانستان سابقه جنايات جنگی دارند ·
زرقاوى از اردن و افغانستان تا عراق ·
با حضور تعدادی از مسئولین کشور قیر ریزی سرک دشت برچی آغاز شد ·
شادي مردم عراق از كشته شدن زرقاوي ·
با ز دید رئیس جمهور فنلند از غرفه کانون تو سعه و تعاون افغانستان در دهکده جهانی هلسنکی ·
همکاری های اقتصادی ایران وافغانستان ونقش آن در اوضاع ژئوپلیتیکی منطقه ·
قابل توجه مدیران سایت ·
سنگ در برابر تفنگ ·
شکست ايران در برابر افغانستان ·
درخشش سپورتي جوانان افغان در خارج از کشور ·
دو تن ازمتعلمين افغان مقام اول را باکسب مدال طلا از آن خودنمود ·
جنگی با ارزش جنگی بی ارزش ·
جنرال آمریکایی مهم ترین پیشرفت ها و چالشها درافغانستان را عنوان میکند ·
کوفی عنان راهبرد ضد تروریسم سازمان ملل برای توجه به قربانیان را معرفی می کند ·
مرورى بر هزينه زندگى در شهرهاى دنيا ·
در حاشيه انتشار نوار ويدئويي حمله 11سپتامبر به پنتاگون ·
فقركثيف و آلاينده ·
حفاظت از حقوق اقليتها ·
مردم درباره تشنج های پارلمان چه میگویند؟ ·
دمی با کتاب همزبانی و بی زبانی ·
تلویزیون کوثر به زودی افتتاح خواهد شد ·
روابط استراتژيك افغانستان و هند ·
بن بست اصلاحات در سازمان ملل ·
آيا ماانسان نيستيم چراکس مارا کمک نمى کند ·
مـــــجـــــلــــــه ای طـــــــــبــــــي ·
سفر کاری داکتر سيما ثمر به فنلند ·
محاکمه ای عبدالرحمن و چالشهای آن ·
نقش تربیت در نهادینه کردن دموکراسی ·
زندگي نامه وزيران پيشنهادي رييس جمهور كرزي ·
بررسی اخبار افغانستا ن در سال 1384از دیدگاه ایرنا ·
کانون سال نو خود را با بر گزاری تظاهرات باشکوه آغاز کرد ·
تجليل نوروز در افغا نستان ·
شام فرهنگی افغانستان در کشور فنلند ·
مجله ای طبي کانون توسعه و تعاون افغانستان ·
يازدهمين سالروز شهادت رهبر شهيد استاد مزاری ·
آروزها و خواسته های شورا های ولایتی ·
افغانستان و فاشیسم ·
تروريسم به روايت ارقام ·
دایر کردن نمایشگاه عکس توسط نصرالله پیک ·
حد اقل يک ميليون دالر اختلاس! بقلم کامران مير هزار از کابل پرس ·
عریض شدن سرکهای کابل طی پنج سال آینده ·
کمیسیون بررسی وضعیت امنیتی هرات تشکیل شد ·
چه به آتش آزادي، چه به آتش غيرت ·
درهرات چه می گذرد ؟ ·
وزراى کابينه در مورد موافقتنامه افغانستان به مردم معلومات مى دهند ·
درس آموزی از مکتب عاشورا ·
طبل رحيل بكوبيد كه محرم، آغاز هجرت انسان از راه رسيده است ... ·
ديدارى از افغانستان در سرزمين ديجيتال ·
گزارشی مشروح از کنفرانس لندن ·
خاطرات تلخ ایام مهاجرت از ایران ·
كشف منابع عظيم گاز در افغانستان ·
همجنس بازی, در افغانستان ·
كتاب هاي بن لادن در امريكا ·
کشته گان را چگونه می شماریم ؟ ·
سفارت ايران در افغانستان؛ سوپردلالي به جاي فعاليت ديپلماتيك ·
روشنفکری شغل نیست ·
بوش برای تقویت امنیت ملی آمریکا خواستار تدریس زبان فارسی در کودکستان ها شد ·
سپاسگزاری محقق نسب ·
اسامه بن لادن کجاست؟ ·
نصر الله بابر دزد با فرهنگ ·
تحليل بن مايه هاي پايداري درترانه هاي عاميانه افغانستان ·
پارلمان افغانستان فعاليت سازمانهای غيردولتی را بررسی می کند ·
كشف قديمي‌ترين ردپاي انسان در استراليا ·
منشأ کلمهء خراسان ·
بحران اشتغال ·
BBC-علی محقق نسب روزنامه نگار افغان آزاد شد- ·
اطلاعیه كمیته حمایت از محقق نسب ·
نخستین اجلاس پارلمان افغانستان دایر شد ·
علی محقق نسب درآستانه ای اعدام ·
حوزهء نا امنی ها توسعه یافته است ·
دربندنگهداشتن محقق نسب ، زندانی ساختن آزادی بیان است ·
مصاحبه با کار گردان فیلم فصل سکوت برنده جایزه فستیوال سینما ویست استرالیا ·
نتیجه نهایی انتخابات پارلمان اعلام شد ·
درخشش فیلم افغانی فصل سکوت وبرنده جایزه فستیوال سینما ویست در استرالیا به کارگردانی عبدالرحمن عالمی ·
زمستان با سرما کشنده و فقر مضاعف ·
محکوميت محقق نسب از ديدگاه قانون ·
نامه سر گشاده ای روشنفکران و فرهنگیان افغانستان به اقای حامد کرزی نسبت به باز داشت علی محقق نسب ·
هئیت جهانی قضیه محقق نسب را با دقت پیگیری میکنند ·
نگهداری تاریخچه پزشکی ·
طی یک گردهمایی در کابل کمیته دفاع از محقق نسب خواستار آزادی فوری وی شدند ·
برای آزادی علي محقق نسب جرناليست افغان تلاش کنيم ·
بيوگرافي حاج علي محقق نسبب ·
سومين مراسم جايزه يلدای ادبی برگزار شد ·
محقق نسب، ترديدی ديگر در تابوهای تفکر ·
ماه مبارک رمضان ·
درآستا نه ای تشکیل پارلمان - از :نبی قا نع زا ده ·
نقش همراستایی منافع در پایداری اجتماع ·
نمایشگاه کتاب در کابل ·
ADCO Brochures نشرات کانون ·
آغاز شمارش آرأ در سراسر افغانستان ·
مصاحبه با داکتر بارنت روبن - افغانستان در پردگاه خطر ناک ·
tes3 ax ·
test ax ·
test1 ·
عید سعید فطر برهمه ای روزه داران و وطنداران مبارکباد ·
نظریه پردازی علم در ماورا الطبیعه ·
مبارک باد سالروز استقلال افغانستان ·
سالروز استقلال افغانستان ·
ورزش راه سالم زندگي ·
Didar pap az Germany ·

Login »