سمینار”صد سالگی استقلال افغانستان درگفتمان ملی”

به تاریخ 25.8.2019 کانون افغانستانی های فنلاند سمینار مهم فرهنگی وعلمی را به استقبال از بزرگداشت صدمین سال استقلال افغانستان دایر نمود. استقلال افغانستان پس از صدسال هنوزهم در هاله ی تردید وگاهی  حتی مورد تهاجم نظامی قرار گرفته اند. استقلال افغانستان در طی  یک قرن، از فراز وفرود جنگ وبحران های بزرگ ملی ومنطقه ای به این جا رسیده است.  به همین دلیل ضرورت به گفتمان وسیع ملی دارد.که آیا ما اساسا استقلال داشته ایم ویا داریم.چگونه می توان استقلال کشوررا پاس بداریم. درین سمینارچندین موضوع اساسی مربوط استقلال مورد بحث قرار گرفتند.

در ابتدا سرودملی پخش وحاضرین برای دقیقه ای به پا خواسته وسرود ملی را همراهی نمودند وسپس مقاله جالب از سوی فرشته اکبری که بدین مناسبت ترتیب یافته بود به خوانش گرفته شد. مقاله بیشترجنبه های احساسی وعاطفی را در رابطه به وطن وعشق وطن به تصویرکشیدند که برای حاضرین بسیار دلچسب افتاد.

سپس استاد احمد ظاهرنوری سابق استاد دانشگاه ودیپلمات جوان کشوردر رابطه با استقلال افغانستان به تفصیل سخن گفت: در ابتدا به مشخصات دولت ملی مثل سرزمین ، جمعیت ، حکومت و حاکمیت اشاره نمود وبعد به تفاوت استقلال در معنای سنتی آن که استقلال را مساوی با خود کفایی و بسته بودن مرزها می دانستند واستقلال در مفهوم امروزکه امری نسبی است و در عمل استقلال به معنای مطلق آن ممکن نیست پرداختند..

در ادامه ؛ وضعیت امروزی استقلال افغانستان تحلیل را نموده گفت: از ابتدای حکومت کرزی الی پایان دوره اول 5 ساله ریاست جمهوری ایشان افغانستان وابستگی شدید به کمکهای اقتصادی و نظامی خارجی و بین الملل داشت. افغانستان از استقلال در تصمیم گیری و عمل برخوردار نبود. اما با شروع دوره دوم ریاست جمهوری و کسب در آمد دولت از منابع داخلی بخصوص مالیات جایگاه افعانستان تا حد زیادی تغییر کرد.اما متاسفانه آن طور که انتظار میرفت کرزی دست به اصلاحات ساختاری در زمینه اقتصادی و امنیتی نزد و با وجود کمکهای سرشار بین المللی بدلیل نبود ظرفیت کافی کمکهای خارجی به هدر رفت…

در پایان ایشان برحفظ نظام سیاسی فعلی با وجود کاستیهای فراوان تاکید نمود. به این دلیل که از یک سو نظام سازی بسیار سخت است واما در عین حال که  نظام سیاسی فعلی قابل نقد است و باید ان را اصلاح کرد و از سوی دیگر هیچ تضمینی به تشکیل نظام سیاسی بهتر از نظام کنونی وجود ندارد.

در پایان به مساله خط دیورند اشاره نمود که از نظر حقوق بین الملل موضوع سر حد دیورند حل شده است و تمام کشورها و قدرت‌هایی جهان و سازمان ملل آن را مرز بین المللی میدانند.

پس ازپخش اهنگ استاد اولمیربه زبان شیرین پشتو، ازجناب اقای رقیب وهاب زاده یکی ازفرهیختگان جامعه افغانی در فنلاند دعوت شد تا در باره ویژگی های استقلال بطور عموم واستقلال افغاستان بطور خاص سخن بگوید.ایشان ویژگی های یک کشورمستقل را مفصل تعریف نموده وگفت: کشورمستقل است که بر علاوه فرهنگ، هویت ملی وتاریخ؛  دارای سرزمین ،جغرافیای مشخص،حاکمیت ملی،ملت واحد، دولت مستقل در مناسبات بین المللی باشد وتوسط نهاد های حکومتی در مسایل بین المللی و ملی مثل؛ سیاست اقتصادی، نظامی ،سیاسی، فرهنگی، خود تصمیم گیرنده باشد. وی در ادامه ازچالش ها در برابر کشور های مستقل نام برده وگفت:ایجاد محدودیت برای  اراده ملی وبین المللی،تضعیف دموکراسی در کشورهای جهان سوم،تلاش برای جلوگیری از پیش رفت در ابعاد مختلف علمی وفرهنگی از جمله چالش های است که قدرت های بزرگ به هدف عقب ماندگی ، عمدتا کشور های جهان سوم خلق می نماید. ایشان علاوه نموده وگفت که:  مهم ترین چالشها در برابر استقلال افغانستان را می توان چنین مختصرنمود: موقعیت جیوپلتیک، غفلت از ایجاد ملت شدن و عدم تطبیق پروژه های انکشافی مهم ترین چالش ها برای استقلال افغانستان است.

با شنیدن اهنگ غمنامه کابل با صدای داود سرخوش نوبت اقای محمد رفیق رجاء رسید وایشان  در رابطه به اینکه «چگونه می توانیم مستقل باشیم» در ابتدا نکات را در رابطه به مفهوم استقلال بیان نمودو گفت:

استقلال؛  به معنی ومفهوم “حق” و”صلاحیت” اعاده‌ی حاکمیت ملی بطور کامل، آزادی تصمیم‌گیری وصلاحیت تعیین سرنوشت ملی در مناسبات ملی وبین المللی می باشد. با توجه به این معیار؛ استقلال افغانستان در برخی مراحل تاریخی در مناسبات بین المللی بی طرف بوده واما در بیشترین سالهای این یک قرن؛  بی طرفی متعهد را در مناسبات بین المللی داشته است. یعنی استقلال افغانستان بنا بر دلایل، متاثیر از اراده کشور های بزرگ وموثر بین المللی بوده است.وی ادامه داد:

اولین باراستقلال افغانستان را به طور کامل امان الله در سالهای 1919 مطرح کرد.او پس از رسیدن به قدرت دو هدف عمده را تعقیب نمود: استقلال و برای حفظ استقلال، اصلاحات وتحولات مترقیانه را درکشور اعلام نمود. اصلاحات دوران امانی را می توان به دو قسمت تقسیم نمود.اول:اصلاحات بنیادی مثل ایجاد قانون اساسی، تعیین کابینه نسبتا مدرن،لغو برده داری،تحصیلات اجباری،وضع مالیه عمومی، جرگه مشورتی .دوم اصلاحات غیر بنیادی مثل کشف حجاب، رسمی ساختن سیستم تحصیلی ملایان با تقلید از ترکیه وتغییرنوع لباس در شهرها ونظامیان…برخی از این تغییرات موج بدبینی ملایان وسران قبایل را فراهم نمود وبه تعقیب آن شورش های در گوشه وکنارکشوربه تحریک عوامل انگلس آغاز شد که سرانجام منجر به فرارشاه از کشور گردید. اگر امان الله می توانست مثل اتاتورک که برای تطبیق اندیشه ها وایجاد تحولات مورد نظرش حزب خلق ترک ، اردوی مقتدر ودولت قوی به وجود اورد، به جای پرداختن به اصلاحات غیربنیادی،برای  ایجاد دولت قوی، وارتش منظم برای تطبیق اصلاحات تمرکز می نمود ممکن بود او برعلاوه استقلال به ساختن افغانستان مدرن موفق می شد. ایشان درمقایسه استقلال افغانستان کنونی با زمان امان الله به تفصیل فرصت ها وموانع استقلال افغانستان را بر شمرد.ایشان ادامه داده ودر باره استقلال کنونی افغانستان چنین گفت:

پس از یازده سپتامبر2001 فرصت های مهم وتاریخی به کمک جهان بوجود امد که می شد از آن برای ساختن افغانستان مدرن استفاده نمود.اما متاسفانه در زمان کرزی وسپس اشرف غنی از این فرصت ها استفاده نشد.کمک های اقتصادی، نظامی وسیاسی جهان به جای هزینه نمودن برای  ساختن دولت مدرن وموفق؛ اما برعکس این کمک ها برای رشد وقدرت مند شدن طالبان به مصرف رسید.به همین دلیل اکنون بار دیگراستقلال افغانستان مورد پرسش جدی قرار گرفته است.زیرا کشور نیاز مند وغرق در بحران داخلی، صلاحیت استقلال را ندارد.

ایشان در اخیر نتیجه گیری نمود که مادر افغانستان در صورت می توانیم مستقل باشیم واین استقلال را حفظ نماییم که از بحران قومی عبورنموده ودولت مقتدر ملی را به وجود اوریم.دولت مقتدر ملی از طریق احزاب موجود قومی هیچ گاهی به وجود نخواهند امد. تحولات پس از یازده سپتامبرعبرت تاریخی اموزنده بود که ما نتوانستیم جریان واحد ملی را برای حمایت وایجاد یک دولت قوی به وجود اوریم.به همین دلیل اشخاص مثل کرزی واشرف غنی در زدوبند وائتلاف، با رهبران قومی بدون هیچ معیار معتبری وضمانت اجرایی  برای امتیازخواهی وتقسیم قدرت دولتی صحنه ای سیاسی را تسخیر نمودند.اگرما می توانیستیم توانای خودرا، به جای دنباله روی از رهبران قومی ویا حمایت از افراد واشخاص بر عکس توانای خود را برای ساختن جریان ملی؛ تمرکز می دادیم، اکنون می توانیستیم به اعتباریک جریان ویا چندین جریان نیرومند ملی فرصت خرابکاری را از اشخاص ویا طالبان سلب نماییم.با استفاده از امکانات ملی وبین المللی  دولت قوی واردوی نیرومند ملی را می ساختیم.زیرا تنها با ایجاد دولت وارگانهای قوی وملی است که می توانیم استقلال افغانستان را حفظ نماییم. بدون دولت قوی وملی حفظ استقلال در مناسبات ملی وبین المللی کنونی نا ممکن است.

بر نامه با پخش سرود جاودانه ی وطن عشق تو افتخارم به آواز عبدالوهاب مددی ادامه یافت وسپس از محترم داود رزمیار یکی از شخصیت های ملی وسفیر سابق افغانستان در مسکودعوت شد تا درباره استقلال افغانستان سخنرانی نماید.اقای رزمیار در ابتدا تصریح نمود که امان الله با فداکاری استقلال افغانستان را کمای کرد وبرای حفظ ان به تناسب زمانش تلاش نمود. اما انگلیس ها که کینه به دل داشتند دست به تحریکات زدند وسرانجام شاه جوان را مجبور به ترک افغانستان نمودند.

ایشان سقوط حکومت  امان الله را با سقوط حکومت نجیبالله مقایسه نمودند که در هردو دوره تحریکات کشور ها ی خارجی وبرخی کشور ها ی همسایه  دخیل بودند.در باره حضور ارتش سرخ در افغانستان ومخاطره استقلال کشور در آن زمان به تفصیل چنین گفت: حزب ما اصلا اماده تغییر حکومت داود نبود. حادثه هفت ثور بر ما ومردم افغانستان تحمیل شد. شرایط منطقه ای و مداخله ی برخی کشور ها باعث شد تا کودتا موفق شد وبعدا اوضاع را به گونه ای رقم خورد که دیگر هیچ کسی نمی توانستند جلو جنگ وبحران داخلی را بگیرد. افغانستان عملا در آن زمان ، میدان جنگ قدرت های منطقه ای وجهانی قرار گرفت.

جناب رزمیار، با آشاره به حضور نیروهای شوروی سابق استقلال افغانستان را از زمان از آن زمان  با استقلال افغانستان در شرایط کنونی مقایسه نموده و گفت :ما یک دولت بودیم وبا شوروی ها مستقلا توافق کردیم که آنها به افغانستان بیاید واز ما بر ضد دشمنان افغانستان دفاع نماید. اما دولت کنونی را اصلا امریکا آوردند ودر کشور جور کردند وما البته استقلال خودرا دوست داشتیم و استقلال در تصمیم گیری ها داشتیم .مسله دیگر که ایشان علاوه کرد این بود که در دولت ما مسله قومی نبود. در حزب ودر مسولیت های  دولتی اصلا مشکل قومی وجود نداشت. بالاترین موقعیت حزبی ودولتی به یک هزاره تعلق داشت وما از او متابعت می کردیم اما حکومت های پیش از ما وبعد از ما هر گز چنین ادعای را نمی تواند که مسله ملی را حل کرده است..

 

دیدگاه خودرا بنویسید

ایمیل *
نام *
دیدگاه *
اگر میخواهید عکس تان در کنار نظر تان قرار گیرد لطفا به سایت گراواتار مراجعه کنید

  • 22
  • عقرب
  • 1398
  • 13
  • November
  • 2019
  • 15
  • ربیع الاول
  • 1441

عضویت در کانون