این سیمینار با تلاوت از آیات کلام الله مجید توسط آقای محمد مشعوف و گردانندگی عبدالجلیل هزاره آغاز گردید

سپس با نواختن سرود ملی که درفضای سالن طنین انداز شد حضار با به پا خواستن شان در این گردهمایی وحدت و یکدلی شان را در سالروز شهید وحدت ملی “استادمزاری”به نمایش گذاشتند.

آقای علی جان دانش در رثای رهبر شهید با قرائت مثنوی که با رعایت تمام صنایع شعری ، احساس و ارادت خود را به پیشگاه شهید راه عدالتخواهی تقدیم نمود. که در قسمتی آن چنین امده بود:

تا ملک دوباره شام  شد

پرچم سبز پدرخونفام شد

خانم یلدا حازم  دراین محفل حضور یافته مقاله ی کوتاهی در رابطه بااین مراسم به خوانش گرفت که مورد توجه حضار مجلس قرار گرفت.

آنگاه آقای سناتور ارزگانی در جایگاه رفته ، سخن از عدالت و عدالتخواهی مزاری گفت ؛ و اجرای عدالت را زمینه ساز رفع دیگر مشکلات و مسائل مبتلابه مردم افغانستان دانست و در پایان؛ سخن ازعظمت مراسم تشییع و تدفین شهید مزاری که خودحضور داشته است یاد نموده ؛ و مزاری را الگوی بزرگ وحدت و عدالت دانست.

آقای داکتر عبدالعزیز عالمی در رابطه با آشنایی خود با شهید مزاری گفت؛ نحوه همکاری خود باشهید مزاری را شغلی دانسته و گفت: من در گذشته با شهید مزاری چندان موافق نبوده ام.اما با آشنایی که از نزدیک باایشان پیدا نمودم با درک و لمس افکار و اعمال شان در خیل موافقان شان پیوستم و از طرح مزاری برای حکومت فدرالی سخن به میان آورده گفت ؛ طرح شهید مزاری از حکومت فدرالی شبیه سیستم حکومت سویس بود.

شهید مزاری عزت ، برابری و مساوات را برای تمام ملیتها بدون هیج قید و شرطی خواستار بود و او روش حکومتهای فاشیستی را مردود میدانست.

سخنران دیگر این سالیاد؛ داکتر حسین یاسا آگاه مسایل سیاسی مقیم کشور آلمان بود که درتجلیل از سالگرد شهادت استاد مزاری به ایراد سخن پرداخت؛ در قسمتی از سخنان خویش از روحیه عدالتخواهی مزاری بزرگ و درستی این خواسته ها به مرور زمان ثابت شده است.

در ادامه وی چنین گفت:یکی از مصوبات کنفرانس بن ، تقسیم مسولیت ها و مناصب به نسبت جمعیت مردم و ملیتهای متنوع افغانستان بود که متاسفانه با ترفندهای مزورانه عملی نگردید.

آقای داکتر یاسا در قسمت دیگر چنین گفت: شهید مزاری به خواسته هایش “عدالت اجتماعی” و ” مبارزه با ظلم و استبداد” اصرار و تاکید داشت.

درقسمتهای اخیر صحبت خویش چنین تاکید نمود: هیج قدرتی توان حذف دیگر ملیتها را از صحنه های سیاسی و اجتماعی نخواهد داشت و معادله حذف کار برد خودرا از دست داده است. و همچنین از عدم وجود قاطعیت در برخورد با گروه طالبان از طرف حاکمان کنونی افغانستان یاد نموده ، گفت: در کشور که هیچ راه حلی جدی برای رسیدگی واقعی به مسئله طالبان و همچنین امر مصالحه با این گروه سرکش و یاغی وجود ندارد[و این امر] سبب جری شدن و دست درازی و تعدی های مکرر و مدام شان در نقاط مختلف افغانستان و برهم زدن امنیت شهروندان گردیده است.

بعد از ایشان میزمدوری به ابتکار ستاد برگزاری سالگرد شهید مزاری دایر گردید که به بحران پناهجویان در اروپا به ویژه فنلند پرداخته شد.

میز گرد با شرکت؛ آقای احمد بهزاد نماینده مردم در پارلمان افغانستان ، اقای داوود رزمیار سفیر پیشین افغانستان در اتحاد جماهیر شوروی سابق ، آقای محمدرفیق رجا آگاه مسایل حقوقی ، آقای حامد شفایی عضوکمسیون حقوق بشر فنلند و مشاور امور پناهندگان در شهرداری هلسینکی و گرداننده گی آقای نبی قانع زاده روزنامه نگار در باره” مسایل پناهندگی” ایجاد شد.

در این میز سیاستهای حاکمیت افغانستان در ارتباط با پناهجویان ، و حقوق پناهجو ، وفق یابی ، وتاثیر حضور مهاجرین در داخل و خارج مورد ارزیابی قرار گرفت و دقایقی هم حضار به ویژه پناهجویان به سوالاتی پرداختند که توسط این تیم پاسخ داده شد.

پس از آن آقای نصرالله پیک تصویر بردار و مستند ساز دوران مقاومت سخنانی ایراد نموده و آنگاه جدید ترین محصول کاری خود را تحت عنوان ” مزاری و مردم” به نمایش گذاشت که دراین مستند صحنه های حمایتهای مردمی از بابه مزاری و سخنان پیشوای شهید منعکس شده بود  و این فیلم دیدنی تاثیر خاصی روی روح و روان حاضران در محفل گذاشت.

سخنران اخیر این گرامیداشت احمد بهزاد نماینده مردم در ولس جرگه بود ؛ وی که پس از دیدن فیلم های سخنرانی شهید مزاری و حمایتهای مردمی از بابه در پشت تریبون قرار گرفته بود شدیدن تحت تاثیر آن صحنه های بیاد ماندنی قرار گرفته و چند دقیقه ی از خاطرات خود از لحظات شنیدن خبر شهادت بابه مزاری را یاد آوری نمود. سخنان او که برخواسته ازعشق و عمق قلب این نماینده شجاع بود ؛ بر دل مستمعین می نشست . صحبتهای او که توام باگلوی بغض آلود و قطرات اشک همراه بود؛ فضای جلسه را منقلب نمود.

وی در قسمت از سخنان خود گفت : مزاری به عهد خود وفا کرد و مردم خویش را تنها نگذاشت او در اخرین سخنرانی خود گفته بود: “از خدا هیچ وقت نخواسته ام که من بدون شما ، به جایی بروم تا جان خود را نجات دهم و شما را در معرکه تنها بگذارم ، نه ، این را از خدا نخواسته ام خواسته ام که در کنار شما ، خونم اینجا بریزد و در بین شما کشته شوم و خارج از کنار شما ،زنده کی برایم هیچ ارزشی ندارد.”

در قسمت دیگری از سخنان اش چنین گفت : کسانیکه حاضر نبودند قضایای جدی ملی را روی میز بگذارند ,تا به حال هم حاضر نیستند که تن به مصالحه عادلانه بدهند.

در قمست دیگری چنین گفت: تقیه سیاسی در بین رهبران جهادی افغانستان را به این روز رسانده است ، مزاری با مردم خود صادق بود وقتیکه گفت ما می خواهیم که هزاره بودن جرم نباشد این نشان دهنده یک معضل عمیق در سر زمین بنام افغانستان بود و عده ی تلاش داشتند که این جرم بودن کتمان شود ، چنانچه تا به امروز حاضر نیستند که قتل عام های عبدالرحمانی را اعتراف کنند!

جرم بودن هزاره در دو طرف بود :

1.در بین حاکمیتهای استبدادی که این جرم را عملی می ساخت.

2. در درون جامعه هزاره نیز رایج بود که با فربه کردن شعار های مذهبی این جرم را تقویت می کردند.

در همین راستا روشنفکران هزاره مانند علامه اسماعیل مبلغ متهم به کفر گویی و بیدینی شد مبلغ چیزی نگفته بود به جز اینکه می گفت : از دیدگاه اسلام برتری طلبی یک قوم نسبت به قوم دیگر وجاهت مذهبی ندارد. شهید مبلغ فقط این را می گفت که انسان هزاره مانند دیگران حق دارند که هویت قومی داشته باشند از دیدگاه اسلام تفوق طلبی و نابرابری نداریم.

اما مزاری امد و گفت: انقدر هزاره هزاره بگویید تا قباحت که ایجاد شده است از بین برود. مزاری خواهان برتری هزاره ها بردیگران را نداشت چه از نگاه نژاد و چه از نگاه عقیده و ایدئولوژی.

مزاری دین بزرگی بر ما دارد:

1. مزاری به عنوان یک عالم دین در تفسیر آیه ؛ ( ياأيها الناس إنا خلقناكم من ذكر وأنثى وجعلناكم شعوبا وقبائل لتعارفوا إن أكرمكم عند الله أتقاكم ) میگوید خداوند به بشریت خطاب می کند خطاب اش مومنین نیست مسلمین نیست مخاطب اش تمام انسانهاست. شما را شعبه ، شعبه و قبیله ، قبیله خلق کرده ایم بنا براین موجودیت هزاره خیر است و موجودیت پشتون خیر است و موجودیت تاجک و ازبک و سایراقوام خیر است چرا از این خیر اقوام محروم گردد؟

اگر کسی بیاید و بگوید که نام ات را نبر مارا از خیری محروم ساخته است.

2. مزاری بالای روشنفکران و دیگر اندیشان حق بزرگی دارد ؛ دیگران از روشنفکران و دیگراندیشان بعنوان وسیله ای کار می کشیدند و حاضر نبودند که اینها را به رسمیت بشناسد و حاضر نبودند عناصر غیر مذهبی و سکولرها را به رسمیت بشناسد اما از انها کار می گرفتند اما مزاری امد آنها را رسمیت بخشید.

3.مزاری اختلافات مذهبی را کنار گذاشت؛ حالا در بعضی محافل گفته میشود که سنی ها تکفیری دارد در حالیکه چنین نیست، شیعه ها هم تکفیری دارد خطر تکفیری های تشیع به مراتب خطرناک تر هستند من به عنوان یک شیعه می گویم مزاری کاری بزرگی کرد راه را بر اصطکاک های مذهبی بست. و بایک جمله که گفت “در افغانستان شعارها مذهبی و عملکردها نژادی است”. بااین جمله و با این حرف بسیاری از دکانداران دین را رسوا کرد و بیشترین دشمنی که با مزاری صورت می گیرد از آدرسهای همانهاست که بنام دین صورت می گیرد و دشمنی انها پایان نخواهد یافت. و با این موضع گیری خود مزاری توانست تکفیری های شیعه را به حاشیه براند و ما امروز به این اندیشه نیاز مندیم.

در قسمتهای اخر سخنان خویش چنین اضافه کرد: بعضی ها می گویند تجلیل از مزاری یک نوع “مرده پرستی” است بیاید مسائل روز را بگویید. در حالیکه ما در رابطه با رهبر شهید بابه مزاری چنین باورمندیم؛ تجلیل از مزاری تجلیل از یک فرد نیست بلکه تجلیل از مزاری تجلیل از اندیشه های مزاری است و تجلیل از آرمانهای  است که مزاری در ان راه جان داد ، تجلیل از مزاری تجلیل از برابری ، عدالت خواهی و روا داری است. امروز افغانستان به چنین ارزشها نیازمند است و ما نیاز مندیم چرا که تا هنوز در افغانستان ستم و نا برابری وجود دارد.

در خاتمه آقای داکتر عبدالحسین مهدوی مسول ستاد مردمی سالیاد شهادت استاد مزاری در فنلند در جایگاه رفته از شخصیت والای رهبر شهید سخنانی گفته و از تمامی حضار که از راه های دور و نزدیک در این مراسم شرکت نموده بودند و نیزاز کسانیکه در برپایی این گردهمایی بزرگ هرنوع کمکی نموده است تشکر و قدر دانی نموده و با ذکر دعا و درود به روح و روان شهدا به ویژه شهید استاد مزاری محفل را به پایان رسانید.

تهیه گزارش ستاد مردمی برگزاری سالگرد شهادت بابه مزاری

عکس ها از : بصیر پیک ، فایق قانع زاده، کاوه رجاء و مرتضی حسینی